Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 2941
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُمَا كُنَّا نَرَى بِالْمُزَارَعَةِ بَأْسًا حَتَّى سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْهَا فَذَكَرْتُهُ لِطَاوُسٍ فَقَالَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَنْهَ عَنْهَا وَلَكِنْ قَالَ لَأَنْ يَمْنَحَ أَحَدُكُمْ أَرْضَهُ خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ عَلَيْهَا خَرَاجًا مَعْلُومًا
Bizga [Muhammad ibn Kasir], bizga [Sufyon] [Amr ibn Dinar]dan rivoyat qilgan, dedi u; Men [Ibn Umar]ning aytganini eshitdim; biz muzora'ani ruxsat berilgan narsa deb o'ylagan edik, toki Rofi' ibn Xadijning: "Albatta, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam buni taqiqlagan", deganini eshitmagunimcha. Keyin men bu haqda Savusga aytdim. Keyin u: "Ibn Abbo menga: "Albatta, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam buni taqiqlamagan", dedi", dedi. Lekin u: "Albatta, sizlardan biringiz yerini birodariga berishi yer uchun ma'lum bir haq olishdan yaxshiroqdir", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2942
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرٌ الْمَعْنَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَقَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَا وَاللَّهِ أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ مِنْهُ إِنَّمَا أَتَاهُ رَجُلَانِ قَالَ مُسَدَّدٌ مِنْ الْأَنْصَارِ ثُمَّ اتَّفَقَا قَدْ اقْتَتَلَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ فَلَا تُكْرُوا الْمَزَارِعَزَادَ مُسَدَّدٌ فَسَمِعَ قَوْلَهُ لَا تُكْرُوا الْمَزَارِعَ
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba?], bizga [Ibn Ulayya] aytib bergan va boshqa yo'l bilan rivoyat qilingan: Bizga [Musaddad] bizga [Bisyr] ma'nosida, [Abdurrahmon ibn Ishoq]dan [Abu Ubayda ibn Muhammad ibn Ammor]dan [Al Valid ibn Abu Al Valid]dan [Urva ibn Az Zubayr]dan aytdi, u aytdi; [Zayd ibn Sobit] aytdi: Alloh Rofi' ibn Xudayjni mag'firat qilsin, Allohga qasamki, men hadisni undan yaxshiroq bilaman. Aslida, uning oldiga ikki kishi kelgan edi. - Musaddad aytdi; ansorlardan-. Keyin ularning so'zlari bir xil: bir-biriga dushmanlik. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam dedilar: "Agar bu sizning xohishingiz bo'lsa, unda qishloq xo'jaligi yerlarini ijaraga bermang!" Musaddod qo'shimcha qildi; keyin u uning so'zlarini eshitdi: "Qishloq xo'jaligi yerlarini ijaraga bermang!"
Hadis
Imom Abu Dovud : 2943
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَبِيبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ سَعْدٍ قَالَكُنَّا نُكْرِي الْأَرْضَ بِمَا عَلَى السَّوَاقِي مِنْ الزَّرْعِ وَمَا سَعِدَ بِالْمَاءِ مِنْهَا فَنَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ وَأَمَرَنَا أَنْ نُكْرِيَهَا بِذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba?], bizga [Yazid? ibn Horun] bizga [Ibrohim ibn Sa'd] dan [Muhammad ibn Ikrima ibn Abdurrahmon ibn Al Horis ibn Hishom] dan [Muhammad ibn Abdurrahmon ibn Abu Labiba] dan [Sa'id ibn Al Musayyab] dan, [Sa'd] dan u shunday dedi: Ilgari biz suv oqadigan kichik daryolar va soylar ustida o'sadigan ekinlar evaziga yerlarni ijaraga olardik. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizni bundan qaytardilar va uni oltin yoki kumushga ijaraga berishimizni buyurdilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2944
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عِيسَى حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ كِلَاهُمَا عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَاللَّفْظُ لِلْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي حَنْظَلَةُ بْنُ قَيْسٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَسَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِهَا إِنَّمَا كَانَ النَّاسُ يُؤَاجِرُونَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا عَلَى الْمَاذِيَانَاتِ وَأَقْبَالِ الْجَدَاوِلِ وَأَشْيَاءَ مِنْ الزَّرْعِ فَيَهْلَكُ هَذَا وَيَسْلَمُ هَذَا وَيَسْلَمُ هَذَا وَيَهْلَكُ هَذَا وَلَمْ يَكُنْ لِلنَّاسِ كِرَاءٌ إِلَّا هَذَا فَلِذَلِكَ زَجَرَ عَنْهُ فَأَمَّا شَيْءٌ مَضْمُونٌ مَعْلُومٌ فَلَا بَأْسَ بِهِوَحَدِيثُ إِبْرَاهِيمَ أَتَمُّ و قَالَ قُتَيْبَةُ عَنْ حَنْظَلَةَ عَنْ رَافِعٍ قَالَ أَبُو دَاوُد رِوَايَةُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حَنْظَلَةَ نَحْوَهُ
Bizga [Ibrohim bin Muso Ar Roziy], bizga [Iso], bizga [Al-Auzaiy] va boshqa yo'l bilan rivoyat qilingan: Va bizga [Qutayba bin Sa'id] bizga [Laytlarni] aytib berdi, ikkalasi ham [Rabi'a bin Abu Abdurrahmon] dan, lafaj esa Al-Auzaiy lafajdir. menga [Hanzala bin Qays Al-Ansoriy] aytib berdi, dedi u; Men [Rafi' bin Xadij] dan yerni oltin va kumushga ijaraga berish haqida so'radim. Keyin u: "Muammo yo'q", dedi. Darhaqiqat, qadimgi odamlar Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida suv kanalining ikkala tomonida o'sadigan narsalarni, daryo o'tlarini va qishloq xo'jaligidan olingan turli narsalarni ish haqi evaziga ijaraga berishgan. Keyin ba'zilari singan, ba'zilari yaxshi, va odamlar bundan boshqa ijaraga olishning iloji yo'q. Shuning uchun u buni taqiqladi. Kafolatlangan va ma'lum bo'lgan narsaga kelsak, unda hech qanday yomon narsa yo'q. Va Ibrohimning hadisi yanada mukammalroq. Qutayba: "Hanzaladan, Rofi'dan", dedi. Abu Dovud aytgan: Yahyo ibn Saidning Hanzaladan olingan tarixi quyidagicha.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2945
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ قَيْسٍأَنَّهُ سَأَلَ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ فَقَالَ أَبِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَقَالَ أَمَّا بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَلَا بَأْسَ بِهِ
Biz [Qutayba ibn Sa'id]dan [Molik]dan [Robi'a ibn Abu Abdurrahmon]dan [Hanzala ibn Qays]dan [Rofi' ibn Xadij]dan yer ijarasi haqida so'raganini aytdik. Keyin u: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam yer ijarasini taqiqlaganlar", dedi. Keyin Hanzala: "Agar bu oltin va kumush maoshi bilan qilinsa (joiz bo'ladimi?", dedi. Rofi': "Oltin va kumush maoshiga kelsak, hech qanday muammo yo'q", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2946
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي اللَّيْثِ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ ابْنَ عُمَرَ كَانَ يَكْرِي أَرْضَهُ حَتَّى بَلَغَهُ أَنَّ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ الْأَنْصَارِيَّ حَدَّثَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَنْهَى عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ فَلَقِيَهُ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ يَا ابْنَ خَدِيجٍ مَاذَا تُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كِرَاءِ الْأَرْضِ قَالَ رَافِعٌ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ سَمِعْتُ عَمَّيَّ وَكَانَا قَدْ شَهِدَا بَدْرًا يُحَدِّثَانِ أَهْلَ الدَّارِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْأَرْضَ تُكْرَى ثُمَّ خَشِيَ عَبْدُ اللَّهِ أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْدَثَ فِي ذَلِكَ شَيْئًا لَمْ يَكُنْ عَلِمَهُ فَتَرَكَ كِرَاءَ الْأَرْضِقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ أَيُّوبُ وَعُبَيْدُ اللَّهِ وَكَثِيرُ بْنُ فَرْقَدٍ وَمَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ رَافِعٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ حَفْصِ بْنِ عِنَانٍ الْحَنَفِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ زَيْدُ بْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ أَتَى رَافِعًا فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَعَمْ وَكَذَا قَالَ عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ أَبِي النَّجَاشِيِّ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ الصَّلَاة وَالسَّلَامُ وَرَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ أَبِي النَّجَاشِيِّ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ عَمِّهِ ظُهَيْرِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد أَبُو النَّجَاشِيِّ عَطَاءُ بْنُ صُهَيْبٍ
Bizga [Abdul Malik ibn Shu'ayib ibn Al Lays], menga [otam] [bobom, ya'ni Al Lays]dan, menga [Uqayl] [Ibn Shihob]dan, menga [Salim ibn Abdulloh ibn Umar] [Ibn Umar] o'z yerini ijaraga berar ekan, unga [Rofi' ibn Xadij al-Ansoriy] bizga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam yerni ijaraga berishni taqiqlaganini aytganini aytishdi. Keyin Abdulloh u bilan uchrashib: "Ey Ibn Xadij, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga yerni ijaraga berish haqida nima deding?", dedi. Rofi' Abdulloh ibn Umarga: "Men [ikki amakimni] eshitdim va ular Badr jangida qatnashgan odamlar edilar", dedilar. Ular uy aholisiga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularga yerni ijaraga berishni taqiqlaganini aytishdi. Abdulloh: "Allohga qasamki, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida yerni ijaraga berish mumkinligini bilardim", dedi. Shunda Abdulloh Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning o'zi bilmagan yangi bir ish qilganidan xavotirda edi. Shuning uchun u yer ijarasidan voz kechdi. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni [Ayyub], [Ubaydulloh], [Katsir bin Farqad] va [Molik] [Nofi] dan [Rofi] dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilishgan. [Al-Auzaiy] [Hafsh bin 'Inon al-Hanafiy] dan, [Nofi] dan, [Rofi] dan rivoyat qilishgan, u dedi: Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni eshitdim..... Shunday qilib, [Zayd bin Abu Unaysa], [Al-Hakam] dan [Nofi] dan [Ibn Umar] rivoyat qilishlaricha, u [Rofi] ning oldiga kelib: "Siz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni eshitdingizmi?" dedi. Keyin u: "Ha", dedi. Buni [Ikrima ibn Ammar] [Abu An Najosiydan] [Rofi' ibn Xadijdan] aytdilar, dedilar. Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni eshitdim. [Avzoiy] [Abu An Najosiydan] [Rofi' ibn Xadijdan] [amakilari Zohir ibn Rofi'dan] Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilganlar. Abu Dovud aytdi: Abu An Najosiy Atha ibn Shuhaybdir.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2947
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ حَكِيمٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ قَالَكُنَّا نُخَابِرُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَنَّ بَعْضَ عُمُومَتِهِ أَتَاهُ فَقَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَنَا نَافِعًا وَطَوَاعِيَةُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ أَنْفَعُ لَنَا وَأَنْفَعُ قَالَ قُلْنَا وَمَا ذَاكَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ فَلْيُزْرِعْهَا أَخَاهُ وَلَا يُكَارِيهَا بِثُلُثٍ وَلَا بِرُبُعٍ وَلَا بِطَعَامٍ مُسَمًّىحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ كَتَبَ إِلَيَّ يَعْلَى بْنُ حَكِيمٍ أَنِّي سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ بِمَعْنَى إِسْنَادِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَحَدِيثِهِ
Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara], bizga [Xolid ibn Horis], bizga [Sa'id]ga [Ya'la ibn Hakim], [Sulaymon ibn Yasar]dan [Rofi' ibn Xadij] shunday deganini aytdi: Biz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam davrida fermerlarga yerni ijaraga berardik, hosilning uchdan bir qismi yoki chorak qismi evaziga. Keyin u [amakilaridan ba'zilari] uning oldiga kelib: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizga ilgari foyda keltirgan narsani taqiqladilar, Allohga va Uning Rasuliga itoat qilish esa biz uchun foydaliroq", deganini eslatdi. Rofi' dedi: "Biz: "Bu nima?" deymiz?" U aytdi: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Kimning yeri bo'lsa, uni eksin yoki birodaridan ekishni so'rasin, uni uchdan bir qismi yoki chorak qismiga va ma'lum bir oziq-ovqat haqi evaziga ijaraga bermasin", dedi. Bizga [Muhammad ibn Ubayd], bizga [Hammad ibn Zayd]ga [Ayyub]dan xabar berdi, u aytdi: [Ya'lo] menga xat yozdi; men [Sulaymon ibn Yasar]ni Ubaydullohning sanadi va uning hadislari ma'nosida eshitganman.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2948
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَجَاءَنَا أَبُو رَافِعٍ مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ نَهَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَمْرٍ كَانَ يَرْفُقُ بِنَا وَطَاعَةُ اللَّهِ وَطَاعَةُ رَسُولِهِ أَرْفَقُ بِنَا نَهَانَا أَنْ يَزْرَعَ أَحَدُنَا إِلَّا أَرْضًا يَمْلِكُ رَقَبَتَهَا أَوْ مَنِيحَةً يَمْنَحُهَا رَجُلٌ
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba?], bizga [Vaki], bizga [Umar ibn Zar], [Mujohid], [Ibn Rofi' ibn Xadij], [otasi]dan rivoyat qildi, dedi u; [Abu Rofi] bizga Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning yonidan kelgan edi, keyin dedi: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizni yengillashtirgan narsadan qaytardilar va Alloh va Uning Rasuliga itoat qilish biz uchun osonroq edi. U birimizga o'z yeridan yoki kimdir unga sovg'a qilgan narsadan boshqa narsa ekishni taqiqladi."
Hadis
Imom Abu Dovud : 2949
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ أَنَّ أُسَيْدَ بْنَ ظُهَيْرٍ قَالَجَاءَنَا رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَاكُمْ عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَكُمْ نَافِعًا وَطَاعَةُ اللَّهِ وَطَاعَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْفَعُ لَكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَاكُمْ عَنْ الْحَقْلِ وَقَالَ مَنْ اسْتَغْنَى عَنْ أَرْضِهِ فَلْيَمْنَحْهَا أَخَاهُ أَوْ لِيَدَعْقَالَ أَبُو دَاوُد وَهَكَذَا رَوَاهُ شُعْبَةُ وَمُفَضَّلُ بْنُ مُهَلْهَلٍ عَنْ مَنْصُورٍ قَالَ شُعْبَةُ أُسَيْدٌ ابْنُ أَخِي رَافِعِ بْنِ خَديِجٍ
Bizga [Muhammad ibn Kasir], bizga [Sufyon], [Mansur]dan, [Mujohid]dan [Usaid ibn Zuhayr] aytganini aytdi; [Rofi' ibn Xudaj] bizga kelib: "Aslida, Rasululloh sollollohu alayhi vasallam sizlarga ilgari foyda keltirgan narsadan qaytardi, Allohga va Rasulullohga itoat qilish esa sizlar uchun foydaliroq", dedi. Aslida, Rasululloh sollollohu alayhi vasallam sizlarni haqqildan (bug'doyni boshlari bilan ma'lum tarozida toza bug'doy evaziga sotishdan) qaytardilar va u: "Kimning yeriga ehtiyoji bo'lmasa, uni birodariga bersin yoki uni tinch qo'ysin!", dedi. Abu Dovud aytdi; va shunday qilib, hadisni [Syu'ba] va [Mufazzal ibn Muhalhal] [Mansur]dan rivoyat qilishdi. Shu'ba: "Usaid Rofi' ibn Xadijning jiyanining o'g'li edi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2950
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الْخَطْمِيُّ قَالَ بَعَثَنِي عَمِّي أَنَا وَغُلَامًا لَهُ إِلَى سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ قَالَفَقُلْنَا لَهُ شَيْءٌ بَلَغَنَا عَنْكَ فِي الْمُزَارَعَةِ قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يَرَى بِهَا بَأْسًا حَتَّى بَلَغَهُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ فَأَتَاهُ فَأَخْبَرَهُ رَافِعٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى بَنِي حَارِثَةَ فَرَأَى زَرْعًا فِي أَرْضِ ظُهَيْرٍ فَقَالَ مَا أَحْسَنَ زَرْعَ ظُهَيْرٍ قَالُوا لَيْسَ لِظُهَيْرٍ قَالَ أَلَيْسَ أَرْضُ ظُهَيْرٍ قَالُوا بَلَى وَلَكِنَّهُ زَرْعُ فُلَانٍ قَالَ فَخُذُوا زَرْعَكُمْ وَرُدُّوا عَلَيْهِ النَّفَقَةَقَالَ رَافِعٌ فَأَخَذْنَا زَرْعَنَا وَرَدَدْنَا إِلَيْهِ النَّفَقَةَ قَالَ سَعِيدٌ أَفْقِرْ أَخَاكَ أَوْ أَكْرِهِ بِالدَّرَاهِمِ
Bizga [Muhammad bin Bassiyar], bizga [Yahyo], bizga [Abu Ja'far Al-Xatmiy] aytib berdi, dedi u; amakim meni va qulini [Sa'id bin Al-Muasayyab] oldiga yubordi, dedi u; keyin biz unga: "Sizga muzoraa haqida biror narsa yetib keldimi?" dedik. U aytdi: "Ilgari, Ibn Umar buni joiz deb bilardi, unga [Rofi' bin Xadij]dan hadis kelmaguncha, keyin u uning oldiga keldi, keyin Rofi' unga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Bani Horisaga kelganini va keyin Juhayr yeridagi o'simliklarni ko'rganini aytdi. Keyin u: "Qanday go'zal Juhayr o'simligi. Odamlar: "Bu Juhayrniki emas", deyishadi. U: "Bu Juhayrning mulki emasmi?", dedi. Ular: "To'g'ri, lekin o'simlik Fulanning o'simligi", dedilar. U: "O'simliklaringizni oling va mablag'ingizni unga qaytaring", dedi. Rofi' dedi; keyin biz o'simliklarimizni olamiz va moliyalashtirishni unga qaytaramiz. Said: «Uni akangga ber yoki bir necha dirhamga ijaraga ber», dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2951
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ حَدَّثَنَا طَارِقُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ وَقَالَ إِنَّمَا يَزْرَعُ ثَلَاثَةٌ رَجُلٌ لَهُ أَرْضٌ فَهُوَ يَزْرَعُهَا وَرَجُلٌ مُنِحَ أَرْضًا فَهُوَ يَزْرَعُ مَا مُنِحَ وَرَجُلٌ اسْتَكْرَى أَرْضًا بِذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ
Bizga [Musaddad] bizga [Abu Al Ahvash], bizga [Toriq bin Abdurahmon]ga [Sa'id bin Al Musayyab]dan, bizga [Rofi' bin Xadij]dan rivoyat qilishlaricha, u shunday degan: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam muhaqalani (bug'doyni boshlarida ma'lum tarozilarda toza bug'doy bilan sotish) va muzabanani (quritilgan xurmolarni ruthab bilan sotish va uzumni mayiz bilan o'lchov bilan sotish) taqiqlaganlar. Aslida, Abu Dovudni ekishi mumkin bo'lgan uch kishi bor, ya'ni: yer egasi va uni yetishtiruvchi, yer berilgan va unga berilgan narsani yetishtiruvchi va yerni oltin yoki kumushga ijaraga beruvchi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2952
قَالَ أَبُو دَاوُد قَرَأْتُ عَلَى سَعِيدِ بْنِ يَعْقُوبَ الطَّالْقَانِيِّ قُلْتُ لَهُ حَدَّثَكُمْ ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سَعِيدٍ أَبِي شُجَاعٍ حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ سَهْلِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَإِنِّي لَيَتِيمٌ فِي حِجْرِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَجَاءَهُ أَخِي عِمْرَانُ بْنُ سَهْلٍ فَقَالَ أَكْرَيْنَا أَرْضَنَا فُلَانَةَ بِمِائَتَيْ دِرْهَمٍ فَقَالَ دَعْهُ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْأَرْضِ
Abu Dovud aytadi: "Men tarixni [Said ibn Ya'qub As-Talkaniyga] o'qib berdim, unga aytdim: "Sizga [Ibn Muborak] [Said Abu Syuja]dan aytib berdi, menga [Usmon ibn Sahl ibn Rofi' ibn Xadijga] aytib berdi", dedi u. "Darhaqiqat, men [Rofi' ibn Xadijning] qaramog'ida yetim edim va bir marta u bilan haj qilganman", dedi. Shunda akasi Imron ibn Sahl uning oldiga kelib: "Biz yerimizni Fulonaga ikki yuz dirhamga ijaraga berdik", dedi. Keyin u: "Bu ishni tashlab keting, chunki aslida Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam yerni ijaraga berishni taqiqlaganlar", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2953
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ حَدَّثَنَا بُكَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ عَامِرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ حَدَّثَنِي رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍأَنَّهُ زَرَعَ أَرْضًا فَمَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَسْقِيهَا فَسَأَلَهُ لِمَنْ الزَّرْعُ وَلِمَنْ الْأَرْضُ فَقَالَ زَرْعِي بِبَذْرِي وَعَمَلِي لِي الشَّطْرُ وَلِبَنِي فُلَانٍ الشَّطْرُ فَقَالَ أَرْبَيْتُمَا فَرُدَّ الْأَرْضَ عَلَى أَهْلِهَا وَخُذْ نَفَقَتَكَ
[Horun ibn Abdulloh] bizga, [Al Fazl ibn Dukayn] bizga, [Bukayr ibn Amir] bizga [Ibn Abu Nu'm]dan, [Rofi' ibn Xadij] menga rivoyat qilishlaricha, u yer ekkan, keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam uni sug'orayotganda uning yonidan o'tib ketishgan. Keyin u: "Bu ekin kimga tegishli va yer kimga tegishli?" deb so'radi. Keyin u: "Men uni urug'im va mehnatim bilan ekdim, yarmini oldim, Bani falonchi esa yarmini oldi", dedi. Keyin u: "Sudxo'rlik qildingiz, yerni egasiga qaytaring va pulingizni oling!", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2954
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ زَرَعَ فِي أَرْضِ قَوْمٍ بِغَيْرِ إِذْنِهِمْ فَلَيْسَ لَهُ مِنْ الزَّرْعِ شَيْءٌ وَلَهُ نَفَقَتُهُ
Bizga [Qutayba ibn Said], bizga [Sharik] [Abu Ishoq]dan, ['Ato'] [Rofi' ibn Xadij]dan rivoyat qilgan, u aytdi; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kim bir qavmning yeriga ularning ruxsatisiz eksa, u ekinlarga va moliyalashtirishga hech qanday haqqiga ega emas", dedilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2955
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ح و حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ أَنَّ حَمَّادًا وَعَبْدَ الْوَارِثِ حَدَّثَاهُمْ كُلُّهُمْ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ قَالَ عَنْ حَمَّادٍ وَسَعِيدِ بْنِ مِينَاءَ ثُمَّ اتَّفَقُوا عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمُحَاقَلَةِ وَالْمُزَابَنَةِ وَالْمُخَابَرَةِ وَالْمُعَاوَمَةِ قَالَ عَنْ حَمَّادٍ و قَالَ أَحَدُهُمَا وَالْمُعَاوَمَةِ وَقَالَ الْآخَرُ بَيْعُ السِّنِينَ ثُمَّ اتَّفَقُوا وَعَنْ الثُّنْيَا وَرَخَّصَ فِي الْعَرَايَا
Bizga [Ahmad ibn Hanbal], bizga [Ismoil] va boshqa yo'l bilan rivoyat qilingan: Bizga [Musaddad]ga [Hammad] va [Abdul Vorits] ularga aytganlarini, ularning barchasi [Ayyub]dan, [Abu Az-Zubayr]dan, dedi u; [Hammad] va [Sa'id ibn Mino'dan], [Jobir ibn Abdulloh]dan, dedi u; Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam muhaqala (bug'doyni toza bug'doy bilan birga sotish), muzabana (quritilgan xurmolarni ruthab bilan sotish va uzumni mayiz bilan mutanosib ravishda sotish), muhabara (dehqonlarga hosilning uchdan bir qismi yoki choragi kabi bir qismi uchun yer ijaraga berish) va mu'avoma (meva paydo bo'lishidan oldin bir necha yil davomida meva sotish) ni taqiqlaganlar. Boshqalar esa: ba'us sining, deyishadi. Keyin ularning talaffuzi bir xil; va tsunyadan (sotib olish va sotishda noaniq bo'lgan narsani hisobga olmaganda) va "araya" (ruthab yoki uzumni xurmo yoki mayiz bilan daraxtga qo'yib, ularni baholab sotish) bo'yicha yengillik berishdan.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2956
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عُمَرُ بْنُ يَزِيدَ السَّيَّارِيُّ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمُزَابَنَةِ وَالْمُحَاقَلَةِ وَعَنْ الثُّنْيَا إِلَّا أَنْ يُعْلَمَ
Bizga [Abu Hafsh Umar ibn Yazid? As Sayyari], bizga ['Abbod ibn Al 'Avvam], [Sufyon ibn Husayn], [Yunus ibn Ubayd], ['Ato'], [Jobir ibn Abdulloh] dan rivoyat qilgan hadisda u shunday degan: “Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam muzabana (quritilgan xurmolarni ruthab bilan sotish va uzumni mayiz bilan mutanosib ravishda sotish), muhaqala (bugʻdoyni boshlarida toza bugʻdoy bilan sotish) va tsunya (sotib olish va sotishda biror narsani istisno qilish) ni maʼlum boʻlmaguncha taqiqlaganlar”.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2957
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا ابْنُ رَجَاءٍ يَعْنِي الْمَكِّيَّ قَالَ ابْنُ خُثَيْمٍ حَدَّثَنِي عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَمْ يَذَرْ الْمُخَابَرَةَ فَلْيَأْذَنْ بِحَرْبٍ مِنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ
Bizga [Yahyo ibn Ma'in], bizga [Ibn Raja' al-Makkiy] aytganini aytdi; u [Ibn Xutsaym] menga [Abu az-Zubayr]dan, u [Jobir ibn Abdulloh]dan aytdi: Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Kimki muhobarani tark qilmasa, Alloh va Uning Rasuliga qarshi urush e'lon qilsin!" deganini eshitganman.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2958
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَيُّوبَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ بُرْقَانَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الْحَجَّاجِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْمُخَابَرَةِ قُلْتُ وَمَا الْمُخَابَرَةُ قَالَ أَنْ تَأْخُذَ الْأَرْضَ بِنِصْفٍ أَوْ ثُلُثٍ أَوْ رُبْعٍ
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba?], bizga [Umar ibn Ayyub], [Ja'far ibn Buqon]dan, [Sobit ibn Al Hajjoj]dan, [Zayd ibn Sobit]dan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam muxobaradan qaytarganlar", dedilar. Men: "Muxobara nima?", deb so'rayman. U: "Siz yerni yarim yoki uchdan bir qismi yoki chorak maosh evaziga olasiz", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2959
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٍ أَوْ زَرْعٍ
Bizga [Ahmad ibn Hanbal], bizga [Yahyo], [Ubaydulloh]dan [Nofi]dan [Ibn Umar]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Xaybar aholisini yetishtirilgan meva yoki ko'chatlarning yarmiga yollaganliklari haqida xabar berilgan.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2960
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ اللَّيْثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ غَنَجٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَفَعَ إِلَى يَهُودِ خَيْبَرَ نَخْلَ خَيْبَرَ وَأَرْضَهَا عَلَى أَنْ يَعْتَمِلُوهَا مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَأَنَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَطْرَ ثَمَرَتِهَا
Bizga [Qutayba ibn Said], [Al Lays], [Muhammad ibn Abdurrahmon ibn G'anaj], [Nofi'], [Ibn Umar]dan shunday deyilgan: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam xurmo daraxtlari va Xaybar yerlarini Xaybar yahudiylariga o'z kapitallari bilan yetishtirishlari uchun berganlar va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam mevalarning yarmini olganlar.
