Imom Abu Dovud : 2901
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ الْقُرَشِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا بُرْدَةَ بْنَ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيَّ يَقُولُ عَنْ أَبِيهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ أَعْظَمَ الذُّنُوبِ عِنْدَ اللَّهِ أَنْ يَلْقَاهُ بِهَا عَبْدٌ بَعْدَ الْكَبَائِرِ الَّتِي نَهَى اللَّهُ عَنْهَا أَنْ يَمُوتَ رَجُلٌ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ لَا يَدَعُ لَهُ قَضَاءً
Bizga [Sulaymon ibn Dovud al-Mahriy], bizga [Ibn Vahb], menga [Sa'iy ibn Abu Ayyub], u [Abu Abdulloh al-Quraysiy]ning shunday deganini eshitganini aytdi; men [Abu Burda ibn Abu Muso al-Asy'ariy]ning [otasidan], Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan u shunday deganini eshitdim: "Albatta, Allohning huzurida bandaning Alloh taqiqlagan katta gunohlardan keyin U bilan uchrashishi uchun keltiradigan eng katta gunoh bu odamning to'lay olmaydigan qarzini ko'tarib o'lishidir".
Imom Abu Dovud : 2902
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُتَوَكِّلِ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُصَلِّي عَلَى رَجُلٍ مَاتَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ فَأُتِيَ بِمَيِّتٍ فَقَالَ أَعَلَيْهِ دَيْنٌ قَالُوا نَعَمْ دِينَارَانِ قَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ هُمَا عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا فَعَلَيَّ قَضَاؤُهُ وَمَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِوَرَثَتِهِحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ رَفَعَهُ قَالَ عُثْمَانُ و حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ اشْتَرَى مِنْ عِيرٍ تَبِيعًا وَلَيْسَ عِنْدَهُ ثَمَنُهُ فَأُرْبِحَ فِيهِ فَبَاعَهُ فَتَصَدَّقَ بِالرِّبْحِ عَلَى أَرَامِلِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَقَالَ لَا أَشْتَرِي بَعْدَهَا شَيْئًا إِلَّا وَعِنْدِي ثَمَنُهُ
Bizga [Muhammad ibn Al Mutavakkil Al-Asqaloniy], bizga [Abdurrazzoq], bizga [Ma'mar], [Az-Zuhriy], [Abu Salama], [Jobir] dan u aytdi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam qarzdor bo'lib vafot etgan kishi uchun namoz o'qimaganlar. Keyin vafot etgan odam unga duch keldi va u: "Uning qarzlari bormi?" deb so'radi. Ular: "Ha, ikki dinor", dedilar. U: "Do'stlaringiz uchun namoz o'qing!" dedi. Shunda Abu Qatoda al-Ansoriy: "Ikkalasi ham mening zimmamda, ey Allohning Rasuli!" dedi. Jobir aytdi: "Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam u uchun duo qildilar. Keyin Alloh Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga g'alaba ato etganida, u: "Men mo'minlar uchun o'zidan ko'ra haqliroqman. Kim qarz qoldirsa, u mening zimmamda bo'ladi va kim mol qoldirsa, uning merosxo'ri bo'ladi", dedi. Bizga [Usmon ibn Abu Shayba?] va [Qutayba ibn Said], [Sharikdan], [Simakdan], [Ikrimadan] rivoyat qilgan va u buni tushungan. [Usmon] aytgan; va bizga [Vaki], [Sharikdan], [Simakdan], [Ikrimadan], [Ibn Abbosdan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunday rivoyat qilgan. U: "U karvondan bir yoshli sigir sotib oldi, lekin uni to'lashga puli yo'q edi", dedi. Keyin foyda ko'rdi va uni sotdi. Keyin foydani Bani Abdul Muttolibning bevalariga xayriya qildi. U: "Shundan keyin pulim bo'lmaguncha hech narsa sotib olmadim", dedi.
Imom Abu Dovud : 2903
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ وَإِذَا أُتْبِعَ أَحَدُكُمْ عَلَى مَلِيءٍ فَلْيَتْبَعْ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama al-Qa'nabiy], [Molik]dan, [Abu Az-Zinod]dan, [Al-A'roj]dan, [Abu Hurayra]dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Boy odamni (qarzni to'lashni) kechiktirish zulmdir va agar sizlardan biringiz boy odamga qo'shilsa (uning qarzi o'tkazilsa, hivala), u ergashishi kerak!" - deganlari aytilgan.
Imom Abu Dovud : 2904
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَاسْتَسْلَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكْرًا فَجَاءَتْهُ إِبِلٌ مِنْ الصَّدَقَةِ فَأَمَرَنِي أَنْ أَقْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَهُ فَقُلْتُ لَمْ أَجِدْ فِي الْإِبِلِ إِلَّا جَمَلًا خِيَارًا رَبَاعِيًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطِهِ إِيَّاهُ فَإِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَنُهُمْ قَضَاءً
Bizga [Al-Qa'nabiy]dan, [Molikdan], [Zaid ibn Aslamdan], ['Ato' ibn Yasardan], [Abu Rofi'dan] rivoyat qilindi, u aytdi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning yosh tuya qarzi bor edi, keyin unga zakot tuyasi keldi. Keyin u menga yosh tuyani egasiga qaytarishni buyurdi. Keyin men: "Men bu tuyalardan to'rt yoshli eng yaxshi tuyadan boshqa hech narsa olmadim", dedim. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Unga bering, albatta, eng yaxshi odamlar qarzlarini to'lashda eng yaxshi bo'lganlardir", dedilar.
Imom Abu Dovud : 2905
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَيْنٌ فَقَضَانِي وَزَادَنِي
Bizga [Ahmad ibn Hanbal], bizga [Yahyo], [Mas'ar], [Muharib ibn Daysor]dan rivoyat qildi, dedi u; Men [Jobir ibn Abdulloh]ning shunday deganini eshitdim: Ilgari Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan qarzim bor edi, keyin u mening qarzimni to'ladi va menga (qarz olingan miqdordan) ko'proq berdi.
Imom Abu Dovud : 2906
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الذَّهَبُ بِالْوَرِقِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ رِبًا إِلَّا هَاءَ وَهَاءَ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama al-Qa'nabiy]dan, [Molik]dan, [Ibn Shihob]dan, [Molik ibn Avs]dan, [Umar]dan raziyallohu anhudan rivoyat qilindi; u aytdi; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Oltinni kumushga almashtirish naqd pulga berilmasa, sudxo'rlikdir, bug'doyni arpaga almashtirsa, naqd pulga berilmasa, sudxo'rlikdir, xurmolarni xurmoga almashtirsa, naqd pulga berilmasa, sudxo'rlikdir, tariqni arpaga almashtirsa, naqd pulga berilmasa, sudxo'rlikdir", dedilar.
Imom Abu Dovud : 2907
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ عَنْ مُسْلِمٍ الْمَكِّيِّ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ تِبْرُهَا وَعَيْنُهَا وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ تِبْرُهَا وَعَيْنُهَا وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ مُدْيٌ بِمُدْيٍ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ مُدْيٌ بِمُدْيٍ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ مُدْيٌ بِمُدْيٍ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ مُدْيٌ بِمُدْيٍ فَمَنْ زَادَ أَوْ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى وَلَا بَأْسَ بِبَيْعِ الذَّهَبِ بِالْفِضَّةِ وَالْفِضَّةُ أَكْثَرُهُمَا يَدًا بِيَدٍ وَأَمَّا نَسِيئَةً فَلَا وَلَا بَأْسَ بِبَيْعِ الْبُرِّ بِالشَّعِيرِ وَالشَّعِيرُ أَكْثَرُهُمَا يَدًا بِيَدٍ وَأَمَّا نَسِيئَةً فَلَاقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ بِإِسْنَادِهِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْخَبَرِ يَزِيدُ وَيَنْقُصُ وَزَادَ قَالَ فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ
Bizga [Hasan ibn Ali] aytilgan, bizga [Bisyr ibn Umar] aytilgan, bizga [Hammom] aytilgan, [Qatada] aytilgan, [Abu al-Xalil] aytilgan, [Muslim al-Makki] aytilgan, [Abu al-Asy'ats Ash-Shan'ani] aytilgan, [Uboda ibn Ash Shamit] aytgan, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam shunday deganlar: "Oltin hali ham sof oltin va uning valyutasi bilan, kumush hali ham sof yoki valyutada bo'lishidan qat'i nazar, yaxshi kumush bilan, bug'doy evaziga bug'doy bir mudyu (Shamol xalqining o'lchovi ikki yarim sha'ga teng) bir mudyu evaziga, tariq evaziga bir mudyu evaziga, tariq evaziga bir mudyu evaziga, xurmo evaziga bir mudyu evaziga, tuz evaziga bir mudyu evaziga, kimki ko'proq qo'shsa yoki so'rasa, u sudxo'rlik qilgan bo'ladi. Tariq va tariq to'g'ridan-to'g'ri ko'proq, kechiktirish joiz emas". Abu Dovud aytgan; Bu hadisni [Said ibn Abu Aruba] va [Hisyam ad-Dastuvay] [Qatada]dan [Muslim ibn Yasar]dan o'z sanadi bilan rivoyat qilishgan. Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba?] bizga [Vaki], bizga [Sufyan]dan [Xolid]dan [Abu Qiloba]dan, [Abu Asyats Ash Shan'oniydan], [Uboda ibn Ash Shamit]dan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan: "Agar turlari har xil bo'lsa, ularni to'g'ridan-to'g'ri sotsangiz, xohlagan tarzda soting", deganlar.
Imom Abu Dovud : 2908
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالُوا حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْعَلَاءِ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ حَنَشٍ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ خَيْبَرَ بِقِلَادَةٍ فِيهَا ذَهَبٌ وَخَرَزٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَابْنُ مَنِيعٍ فِيهَا خَرَزٌ مُعَلَّقَةٌ بِذَهَبٍ ابْتَاعَهَا رَجُلٌ بِتِسْعَةِ دَنَانِيرَ أَوْ بِسَبْعَةِ دَنَانِيرَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَتَّى تُمَيِّزَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَرَدْتُ الْحِجَارَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَتَّى تُمَيِّزَ بَيْنَهُمَا قَالَ فَرَدَّهُ حَتَّى مُيِّزَ بَيْنَهُمَاو قَالَ ابْنُ عِيسَى أَرَدْتُ التِّجَارَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَانَ فِي كِتَابِهِ الْحِجَارَةُ فَغَيَّرَهُ فَقَالَ التِّجَارَةُ
Bu bizga [Muhammad ibn Iso] va [Abu Bakr ibn Abu Shayba?] va [Ahmad ibn Mani]ga aytilgan, ular aytishdi; bizga [Ibn al-Muborak] aytib bergan va boshqa yo'l bilan rivoyat qilingan: Bizga [Ibn al-Alo`] aytib bergan, bizga [Ibn al-Muborak] aytib bergan, [Sa'id ibn Yazid?]dan aytgan, u aytdi; menga [Xolid ibn Abu Imron] aytib bergan, [Hanasiy]dan [Fazala ibn Ubayd]dan aytgan, u aytdi; Xaybar urushi paytida Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga oltin va munchoqlar solingan marjon berildi. Abu Bakr va Ibn Mani' aytishdi; unda oltin bilan osilgan munchoqlar bor. Uni kimdir to'qqiz dinorga yoki yetti dinorga sotib olgan. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Oltin va munchoqlarni ajratmaguningizcha, bu joiz emas", dedilar. Keyin u ikkalasi ajratilmaguncha uni qaytarib berdi. Ibn Iso aytdi: "Men savdo qilmoqchiman". Abu Dovud aytdi: Uning yozuvida bu "al hijara" (toshlar) deb yozilgan. Keyin u uni o'zgartirdi va keyin "at tijara" (savdo) dedi.
Imom Abu Dovud : 2909
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي شُجَاعٍ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ حَنَشٍ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَاشْتَرَيْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ قِلَادَةً بِاثْنَيْ عَشَرَ دِينَارًا فِيهَا ذَهَبٌ وَخَرَزٌ فَفَصَّلْتُهَا فَوَجَدْتُ فِيهَا أَكْثَرَ مِنْ اثْنَيْ عَشَرَ دِينَارًا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا تُبَاعُ حَتَّى تُفَصَّلَ
Bizga [Qayiba ibn Said], bizga [Al Lays] dan [Abu Suja' Said ibn Yazid?] dan [Xolid ibn Abu Imron] dan, [Hanosiy Ash Shan'oniy] dan, [Fazala ibn Ubayd] dan rivoyat qildi, u shunday dedi: Xaybar urushi paytida men o'n ikki dinorga oltin va munchoqlar solingan marjon sotib oldim. Keyin uni ajratib oldim va unga o'n ikki dinordan ko'proq pul berdim. Keyin men buni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga aytdim, keyin u: "Uni (oltin va munchoqlar orasidan) ajratmaguncha sotish mumkin emas", dedi.
Imom Abu Dovud : 2910
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ الْجُلَاحِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي حَنَشٌ الصَّنْعَانِيُّ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ خَيْبَرَ نُبَايِعُ الْيَهُودَ الْأُوقِيَّةَ مِنْ الذَّهَبِ بِالدِّينَارِ قَالَ غَيْرُ قُتَيْبَةَ بِالدِّينَارَيْنِ وَالثَّلَاثَةِ ثُمَّ اتَّفَقَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَبِيعُوا الذَّهَبَ بِالذَّهَبِ إِلَّا وَزْنًا بِوَزْنٍ
Bizga [Qutayba ibn Sa'id], bizga [Al Lays] [Ibn Abu Ja'far]dan, [Al Jula Abu Katsir]dan, menga [Hanasiy Ash Sha'ani]dan, [Fazla ibn Ubayd]dan, u aytdi: Biz Xaybar urushida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan birga edik, yahudiylarga oltinni dinorga sotdik. Qutayba aytganidan tashqari; ikki va uch dinorga. Keyin ularning talaffuzi bir xil bo'ladi; keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Oltinni bir xil tarozida bo'lmaguncha oltinga sotmang", dedilar.
Imom Abu Dovud : 2911
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنْتُ أَبِيعُ الْإِبِلَ بِالْبَقِيعِ فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ وَآخُذُ الدَّرَاهِمَ وَأَبِيعُ بِالدَّرَاهِمِ وَآخُذُ الدَّنَانِيرَ آخُذُ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ وَأُعْطِي هَذِهِ مِنْ هَذِهِ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِ حَفْصَةَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ رُوَيْدَكَ أَسْأَلُكَ إِنِّي أَبِيعُ الْإِبِلَ بِالْبَقِيعِ فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ وَآخُذُ الدَّرَاهِمَ وَأَبِيعُ بِالدَّرَاهِمِ وَآخُذُ الدَّنَانِيرَ آخُذُ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ وَأُعْطِي هَذِهِ مِنْ هَذِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا بَأْسَ أَنْ تَأْخُذَهَا بِسِعْرِ يَوْمِهَا مَا لَمْ تَفْتَرِقَا وَبَيْنَكُمَا شَيْءٌحَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ الْأَسْوَدِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ وَالْأَوَّلُ أَتَمُّ لَمْ يَذْكُرْ بِسِعْرِ يَوْمِهَا
Bizga [Muso ibn Ismoil] va [Muhammad ibn Mahbub] haqida gapirib berganlaridan so'ng, ularning ma'nosi bitta, deyishdi; bizga [Hammad] [Simak ibn Harb]dan, [Sa'id ibn Jubayr]dan, [Ibn Umar]dan u shunday dedi: Men Baqi'da tuyalar sotardim, dinorlar bilan sotardim va dirhamlar olardim, dirhamlar bilan sotardim va dinorlar olardim, buni bunga evaziga olardim va buni bunga evaziga berardim. Keyin men Hafshohning uyida bo'lganlarida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga bordim. Keyin men: "Ey Allohning Rasuli, bir daqiqa! So'ramoqchiman", dedim. Men Baqi'da tuyalarni dinorlarga sotdim va dirhamlar oldim, dirhamlarga sotdim va dinorlar oldim. Men buni bunga evaziga olaman va buni bunga evaziga beraman", dedim. Shunda Rasululloh (sollallohu alayhi vasallam): "Orangizda (topshirilmagan) biror narsa bo'lsa, ajralmaguningizcha, uni o'sha kuni o'z qiymatida olishda hech qanday zarar yo'q", dedilar. Bizga [Husayn ibn Asvad] so'zlab berdi, [Ubaydulloh] bizga [Isroil] ni [Simak] dan uning rivoyat sanadi va ma'nosi bilan xabardor qildi, - va birinchi hadis mukammalroq - dedilar, u "kunning qiymati" so'zlarini tilga olmadi.
Imom Abu Dovud : 2912
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الْحَيَوَانِ بِالْحَيَوَانِ نَسِيئَةً
Bizga [Muso ibn Ismoil], bizga [Hammad]ga [Qatada]dan, [Al-Hasan]dan, [Samura]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam hayvonlar savdosini to'xtatib qo'yish orqali taqiqlaganliklari aytilgan.
Imom Abu Dovud : 2913
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ عَمْرِو بْنِ حَرِيشٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍوأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَهُ أَنْ يُجَهِّزَ جَيْشًا فَنَفِدَتْ الْإِبِلُ فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ فِي قِلَاصِ الصَّدَقَةِ فَكَانَ يَأْخُذُ الْبَعِيرَ بِالْبَعِيرَيْنِ إِلَى إِبِلِ الصَّدَقَةِ
Bizga [Hafsh ibn Umar], bizga [Hammad ibn Salama], [Muhammad ibn Ishoq], [Yazid? ibn Abu Habib], [Muslim ibn Jubayr], [Abu Sufyon], [Amr ibn Harisiy], [Abdulloh ibn Amr]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam unga tuyalari tugaguncha qo'shin tayyorlashni buyurganliklari, keyin tuyalardan zakot olishni buyurganliklari aytilganmi? U tuyalarni zakot uchun olguncha ikkita tuyani qaytarib olib, bittasini oldi.
Imom Abu Dovud : 2914
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خَالِدٍ الْهَمْدَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ أَنَّ اللَّيْثَ حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرَى عَبْدًا بِعَبْدَيْنِ
Bizga [Yazid? ibn Xolid al-Hamdoniy] va [Qutayba ibn Sa'id As Saqafiy]ga [Al-Laits] ularga [Abu Az-Zubayrdan] [Jobirdan] Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bir qul sotib olib, unga ikkita qul berganliklarini aytdi.
Imom Abu Dovud : 2915
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّ زَيْدًا أَبَا عَيَّاشٍ أَخْبَرَهُأَنَّهُ سَأَلَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ الْبَيْضَاءِ بِالسُّلْتِ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ أَيُّهُمَا أَفْضَلُ قَالَ الْبَيْضَاءُ فَنَهَاهُ عَنْ ذَلِكَ وَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْأَلُ عَنْ شِرَاءِ التَّمْرِ بِالرُّطَبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَنْقُصُ الرُّطَبُ إِذَا يَبِسَ قَالُوا نَعَمْ فَنَهَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ نَحْوَ مَالِكٍ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama], [Molik]dan, [Abdulloh ibn Yazid?]dan, [Zaid Abu Ayyosiy] unga [Sa'd ibn Abu Vakkoshdan tariqni sof holda (tukli tariq turi) sotish haqida so'raganini aytganligi aytilgan. Keyin Sa'd unga: "Qaysi biri yaxshiroq?", dedi. U: "Tariq", dedi. Keyin Sa'd buni taqiqladi va u: "Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning ruthab (pishmagan xurmo) bilan xurmo sotib olish haqida so'raganini eshitganman", dedi. Keyin u: "Rutab qurib qolsa, kamayib ketadimi?", dedi. Ular: "Ha", - deyishdi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam unga buni qilishdan taqiqladilar. Abu Dovud: "Bu hadisni [Ismoil ibn Umayya] Molikning hadisi kabi rivoyat qilgan", dedi.
Imom Abu Dovud : 2916
حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَنَّ أَبَا عَيَّاشٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَقُولُنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ بَيْعِ الرُّطَبِ بِالتَّمْرِ نَسِيئَةًقَالَ أَبُو دَاوُد رَوَاهُ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ عَنْ مَوْلًى لِبَنِي مَخْزُومٍ عَنْ سَعْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
Bizga [Ar-Rabi' bin Nafi' Abu Taubah], bizga [Mu'oviya bin Sallam], [Yahyo bin Abu Katsir]dan, bizga [Abdulloh]ga [Abu Ayyosiy] unga [Sa'd bin Abu Vakkosh]ning: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam rutabni kechiktirilgan xurmo bilan sotishni taqiqlagan", deganini eshitganini aytdi. Abu Dovud: "Hadisni [Imron bin Abu Anas] [Bani Maxzumning sobiq quli]dan, [Sa'd] esa Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan shunday rivoyat qilgan", dedi.
Imom Abu Dovud : 2917
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ بِالتَّمْرِ كَيْلًا وَعَنْ بَيْعِ الْعِنَبِ بِالزَّبِيبِ كَيْلًا وَعَنْ بَيْعِ الزَّرْعِ بِالْحِنْطَةِ كَيْلًا
Bizga [Abu Bakr ibn Abu Shayba], bizga [Ibn Abu Zayda], [Ubaydulloh], [Nofi], [Ibn Umar], Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam mevalarni xurmo bilan o'lchab sotishni, uzumni mayiz bilan o'lchab sotishni va ekinlarni bug'doy bilan o'lchab sotishni taqiqlaganliklari aytilgan.
Imom Abu Dovud : 2918
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا بِالتَّمْرِ وَالرُّطَبِ
Bizga [Ahmad ibn Solih], bizga [Ibn Vahb], menga [Yunus], [Ibn Shihob], menga [Xorija ibn Sobit], [otasi]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning araya (daraxtdagi uzum)ni xurmo va rutab bilan sotish uchun yengillik berganliklarini aytdilar.
Imom Abu Dovud : 2919
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ بَيْعِ التَّمْرِ بِالتَّمْرِ وَرَخَّصَ فِي الْعَرَايَا أَنْ تُبَاعَ بِخَرْصِهَا يَأْكُلُهَا أَهْلُهَا رُطَبًا
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba?], bizga [Ibn Uyayna]dan [Yahyo ibn Sa'iddan], [Busayr ibn Yasordan], [Sahl ibn Abu Hatsma]dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xurmolarni xurmoga qarab sotishni taqiqlaganliklarini va baholab sotiladigan araya (rutab yoki daraxtdagi uzum)larda yengillik berganliklarini, egasi esa ularni rutab shaklida yeganliklarini rivoyat qildi.
Imom Abu Dovud : 2920
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَقَالَ لَنَا الْقَعْنَبِيُّ فِيمَا قَرَأَ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ وَاسْمُهُ قُزْمَانُ مَوْلَى ابْنِ أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَخَّصَ فِي بَيْعِ الْعَرَايَا فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَوْ فِي خَمْسَةِ أَوْسُقٍ شَكَّ دَاوُدُ بْنُ الْحُصَيْنِقَالَ أَبُو دَاوُد حَدِيثُ جَابِرٍ إِلَى أَرْبَعَةِ أَوْسُقٍ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama] bizga [Molik] ni [Dovud ibn Al Hushayn] dan [sobiq quli Ibn Abu Ahmad] dan rivoyat qildi. Abu Dovud aytdi; Al-Qunabiy bizga Malikga o'qigan tarixidan Abu Sufyondan va uning ismi Quzmondan, Ibn Abi Ahmadning quli [Abu Hurayra] dan Rasululloh sollallohu alayhi vasallam arayani besh vasakdan kamroqqa yoki besh vasak kattaligiga sotishga ruxsat berganliklarini aytdi. Dovud ibn Al-Hushayn shubha qildi. Abu Dovud aytdi; Jobir hadisida aytilishicha; to'rt vasakgacha.