Imam Abu Dawud : 261
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ مُحَمَّدٍ يَعْنِي بْنَ عَمْرٍو حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍأَنَّهَا كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضِ فَإِنَّهُ دَمٌ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنْ الصَّلَاةِ فَإِذَا كَانَ الْآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّيقَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى وَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حِفْظًا فَقَالَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرُوِيَ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَشُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ الْعَلَاءُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْقَفَهُ شُعْبَةُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ تَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ
Atugambye [Muhammad bin Al-Mutsanna] atugambye [Ibnu Abi Adi] okuva ku [Muhammad bin Amru] agambye [Ibnu Shihab] okuva ku [Urwah bin Az-Zubair] okuva ku [Fathimah bint Abi Hubaisy] nti lumu yali musthadlah, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’amugamba nti: ‘Ng’omusaayi gw’omu nsonga ye muddugavu, nga bwe kirambikiddwa mu kimanyiddwa -abakazi-. Omusaayi bwe guzuuka nga bwe guli, olwo okusaba muleke. Omusaayi bwe guba gwa langi ya njawulo, olwo kola wudhu era osaale’. Abu Dawud yagambye nti; [Ibn Al-Mutsanna] yagamba nti; Nga amaze okutunyumiza [Ibn Abi Adi] mu mutwe, yagamba nti; Okuva [Urwah] okuva ku [Aisyah] nti ye Fatima. Abu Dawud yagambye nti; Era kyayogerwa okuva ku [Al-’Ala`bin Al-Musayyab] ne [Syu’bah] okuva ku [Al-Hakam] okuva ku [Abu Ja’far]. yagamba Al-’Ala’ okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, era yakakasibwa Shu’bah eri Abu Ja’far; Olina okukola wudhu ku buli ssaala.
Imam Abu Dawud : 262
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ عِكْرِمَةِ أَنَّ أُمَّ حَبِيبَةَ بِنْتَ جَحْشٍاسْتُحِيضَتْ فَأَمَرَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَنْتَظِرَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتُصَلِّي فَإِنْ رَأَتْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ تَوَضَّأَتْ وَصَلَّتْ
Atubuulidde [Ziyad bin Ayyub] atugambye [Husyaim] atugambye [Abu Bisyr] okuva ku [Ikrimah] nti Umm Habibah bint Jahsy mustahadlah, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam namulagira alinde ennaku ze ez’omu nsonga, oluvannyuma anaaba n’okusaala. Bwaba alaba omusaayi gwa istihadhah, olwo kola wudhu era osaale.
Imam Abu Dawud : 263
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ رَبِيعَةَأَنَّهُ كَانَ لَا يَرَى عَلَى الْمُسْتَحَاضَةِ وُضُوءًا عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ إِلَّا أَنْ يُصِيبَهَا حَدَثٌ غَيْرُ الدَّمِ فَتَوَضَّأُقَالَ أَبُو دَاوُد هَذَا قَوْلُ مَالِكٍ يَعْنِي ابْنَ أَنَسٍ
Kitugambye nti [Abdul Malik bin Syu’bah] atugambye [Abdullah bin Wahb] atugambye [Al-Laits] okuva ku [Rabi’ah] nti talowooza nti abakyala ba mustahad balina okukola wudhu mu buli swala okujjako nga balina hadats ezitali omusaayi, olwo balina okukola wudhu. Abu Dawud yagambye nti; Bino bye bigambo bya Malik bin Anas.
Imam Abu Dawud : 264
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أُمِّ الْهُذَيْلِ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ وَكَانَتْ بَايَعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْكُنَّا لَا نَعُدُّ الْكُدْرَةَ وَالصُّفْرَةَ بَعْدَ الطُّهْرِ شَيْئًاحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ بِمِثْلِهِ قَالَ أَبُو دَاوُد أُمُّ الْهُذَيْلِ هِيَ حَفْصَةُ بِنْتُ سِيرِينَ كَانَ ابْنُهَا اسْمُهُ هُذَيْلٌ وَاسْمُ زَوْجِهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ
Atubuulidde [Musa bin Isma’il] atubuulidde [Hammad] okuva mu [Qatadah] okuva ku [Ummu Al-Hudzail] okuva ku [Ummu ‘Athiyyah] -era mukyala eyeeyama obwesigwa eri Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam-, yagamba nti; Omusaayi ogulimu ebire oba ogwa kyenvu oluvannyuma lw’obulongoofu bw’okugenda mu nsonga tetugutwala nga -omusaayi gw’omu nsonga-. Atubuulidde [Musaddad] Atugambye [Ismail] atubuulidde [Ayyub] okuva ku [Muhammad bin Sirin] okuva ku [Ummu Athiyah] n’ebirala ebiringa ebyo. Abu Dawud yagambye nti; Umm Hudzail ye Hafshah bint Sirin, omwana we ayitibwa Hudzail ate bba ye Abdurrahman.
Imam Abu Dawud : 265
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ قَالَكَانَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ تُسْتَحَاضُ فَكَانَ زَوْجُهَا يَغْشَاهَاقَالَ أَبُو دَاوُد و قَالَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ مُعَلَّى ثِقَةٌ وَكَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا يَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ كَانَ يَنْظُرُ فِي الرَّأْيِ
Atugambye [Ibrahim bin Khalid] atubuulidde [Mu’alla bin Manshur] okuva ku [Ali bin Mushir] okuva ku [Ash-Syaibani] okuva ku [Ikrimah] yagamba nti; Umm Habibah teyakolangako Istihadhah era bba yagenda mu maaso n’okwegatta naye. Abu Dawud yagambye nti; Yahya bin Ma’in yagamba nti; Mu’alla ye yali omunyumya wa tsiqah, naye Ahmad bin Hanbal teyanyumya okuva gy’ali kubanga ye - Mu’alla - oluusi yatunuulira ebizibu mu ngeri entegeerekeka.
Imam Abu Dawud : 266
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي سُرَيْجٍ الرَّازِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْجَهْمِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي قَيْسٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍأَنَّهَا كَانَتْ مُسْتَحَاضَةً وَكَانَ زَوْجُهَا يُجَامِعُهَا
Atugambye [Ahmad bin Abi Suraij Ar-Razi] atugambye [Abdullah bin Al-Jahm] atubuulidde [Amru bin Abi Qais] okuva ku [Ashim] okuva mu [Ikrimah] ku [Hamnah bint Jahsy], nti yali awummudde, era bba n’agenda mu maaso n’okwegatta naye.
Imam Abu Dawud : 267
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ أَخْبَرَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي سَهْلٍ عَنْ مُسَّةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَتْ النُّفَسَاءُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقْعُدُ بَعْدَ نِفَاسِهَا أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً وَكُنَّا نَطْلِي عَلَى وُجُوهِنَا الْوَرْسَ تَعْنِي مِنْ الْكَلَفِ
Atugambye [Ahmad bin Yunus] atugambye [Zuhair] atubuulidde [Ali bin Abdul A’la] okuva ku [Abu Sahl] okuva ku [Mussah] okuva ku [Ummu Salamah] yagamba; Abakyala abaali bamaze okuzaala mu kiseera kya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam beefuga okumala ennaku amakumi ana oba ekiro amakumi ana. Era twateekanga pawuda mu maaso.
Imam Abu Dawud : 268
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ يَعْنِي حُبِّي حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي الْأَزْدِيَّةُ يَعْنِي مُسَّةَ قَالَتْحَجَجْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ يَأْمُرُ النِّسَاءَ يَقْضِينَ صَلَاةَ الْمَحِيضِ فَقَالَتْ لَا يَقْضِينَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقْعُدُ فِي النِّفَاسِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً لَا يَأْمُرُهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَضَاءِ صَلَاةِ النِّفَاسِقَالَ مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ حَاتِمٍ وَاسْمُهَا مُسَّةُ تُكْنَى أُمَّ بُسَّةَ قَالَ أَبُو دَاوُد كَثِيرُ بْنُ زِيَادٍ كُنْيَتُهُ أَبُو سَهْلٍ
Atugambye [Al-Hasan bin Yahya] atugambye [Muhammad bin Hatim, kwe kugamba Hubby] atugambye [Abdullah bin Al-Mubarak] okuva ku [Yunus bin Nafi’] okuva ku [Katsir bin Ziyad] yagamba nti; Nga amaze okuntegeeza [Al-Azdiyyah, kwe kugamba Mussah] yagamba nti; Lumu nnakola Hijja, olwo ne nsisinkana [Ummu Salamah] ne ŋŋamba nti; Ayi Ummul Mukminin, mazima Samurah bin Jundub yalagira abakyala okusasula esswala - ezaalekebwa emabega - mu kiseera ky’okugenda mu nsonga. Bwatyo Umm Salamah n’agamba nti; Tebalina kugisasula, edda omukyala wa bakyala ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam teyasaala mu kiseera ky’oluvannyuma lw’okuzaala, okumala ekiro amakumi ana, era Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam teyamulagira kusasula dduwa za bakazi abamaze okuzaala. Muhammad bin Hatim yagambye nti; Erinnya lye yali Mussah yaweebwa kuniyah Umm Bassah. Abu Dawud yagambye nti; Katsir bin Ziyad yali Abu Sahl.
Imam Abu Dawud : 269
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ يَعْنِي ابْنَ الْفَضْلِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْحَقَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ سُحَيْمٍ عَنْ أُمَيَّةَ بِنْتِ أَبِي الصَّلْتِ عَنْ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي غِفَارٍ قَدْ سَمَّاهَا لِي قَالَتْأَرْدَفَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَقِيبَةِ رَحْلِهِ قَالَتْ فَوَاللَّهِ لَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الصُّبْحِ فَأَنَاخَ وَنَزَلْتُ عَنْ حَقِيبَةِ رَحْلِهِ فَإِذَا بِهَا دَمٌ مِنِّي فَكَانَتْ أَوَّلُ حَيْضَةٍ حِضْتُهَا قَالَتْ فَتَقَبَّضْتُ إِلَى النَّاقَةِ وَاسْتَحْيَيْتُ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بِي وَرَأَى الدَّمَ قَالَ مَا لَكِ لَعَلَّكِ نَفِسْتِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَأَصْلِحِي مِنْ نَفْسِكِ ثُمَّ خُذِي إِنَاءً مِنْ مَاءٍ فَاطْرَحِي فِيهِ مِلْحًا ثُمَّ اغْسِلِي مَا أَصَابَ الْحَقِيبَةَ مِنْ الدَّمِ ثُمَّ عُودِي لِمَرْكَبِكِ قَالَتْ فَلَمَّا فَتَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْبَرَ رَضَخَ لَنَا مِنْ الْفَيْءِقَالَتْ وَكَانَتْ لَا تَطَّهَّرُ مِنْ حَيْضَةٍ إِلَّا جَعَلَتْ فِي طَهُورِهَا مِلْحًا وَأَوْصَتْ بِهِ أَنْ يُجْعَلَ فِي غُسْلِهَا حِينَ مَاتَتْ
Atubuulidde [Muhammad bin Amru Ar-Razi] atubuulidde [Salamah bin Al-Fadll] atubuulidde [Muhammad bin Ishaq] okuva ku [Sulaiman bin Suhaim] okuva ku [Umayyah bint Abi Ash-Shalt] okuva ku [Omukazi okuva e Bani Ghifar] erinnya lye lye yanjogerako, yagamba nti; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam lumu yansitula mu nsawo y'ensolo ye eyeebagadde -nga takwatako-. Eyimba Allah, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yagenda mu maaso n'okutambula okutuusa mu kiseera kya Fajr, olwo n'awuluguma ne nva mu nsawo y'ensolo ye eyali yeebagadde. Kyazuuse nga waliwo omusaayi ogufuluma mu nsawo. Yali nsonga yange esoose. Agamba nti; Bwentyo nabuuka ku ngamiya ne nswala. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bwe yalaba ekyantuukako n’alaba omusaayi, n’agamba nti: ‘Kiki ekikutawaanya, oli mu nsonga?’. Naddamu nti; Yee. Yagambye nti: ‘Weeyonje olwo otwale ekibya ekijjudde amazzi, olwo oteekemu omunnyo, olwo onaabe ensawo y’ebintu ebirimu omusaayi, olwo oddeyo mu kifo ky’ovuga’. Agamba nti; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam bweyawangula olutalo lwa Khaibar, yatuwa ebimu ku munyago gw’olutalo. Agamba nti; teyeetukuza kugenda mu nsonga okuggyako okussa omunnyo gwokka mu mazzi okumulongoosa era n’asuubiza okuguteeka mu kifo we banaabira ng’afudde.
Imam Abu Dawud : 270
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَخْبَرَنَا سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْدَخَلَتْ أَسْمَاءُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تَغْتَسِلُ إِحْدَانَا إِذَا طَهُرَتْ مِنْ الْمَحِيضِ قَالَ تَأْخُذُ سِدْرَهَا وَمَاءَهَا فَتَوَضَّأُ ثُمَّ تَغْسِلُ رَأْسَهَا وَتَدْلُكُهُ حَتَّى يَبْلُغَ الْمَاءُ أُصُولَ شَعْرِهَا ثُمَّ تُفِيضُ عَلَى جَسَدِهَا ثُمَّ تَأْخُذُ فِرْصَتَهَا فَتَطَّهَّرُ بِهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ بِهَا قَالَتْ عَائِشَةُ فَعَرَفْتُ الَّذِي يَكْنِي عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهَا تَتَبَّعِينَ بِهَا آثَارَ الدَّمِحَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا ذَكَرَتْ نِسَاءَ الْأَنْصَارِ فَأَثْنَتْ عَلَيْهِنَّ وَقَالَتْ لَهُنَّ مَعْرُوفًا وَقَالَتْ دَخَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فِرْصَةً مُمَسَّكَةً قَالَ مُسَدَّدٌ كَانَ أَبُو عَوَانَةَ يَقُولُ فِرْصَةً وَكَانَ أَبُو الْأَحْوَصِ يَقُولُ قَرْصَةً حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ شُعْبَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي ابْنَ مُهَاجِرٍ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَسْمَاءَ سَأَلَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَاهُ قَالَ فِرْصَةً مُمَسَّكَةً قَالَتْ كَيْفَ أَتَطَهَّرُ بِهَا قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ تَطَهَّرِي بِهَا وَاسْتَتِرِي بِثَوْبٍ وَزَادَ وَسَأَلَتْهُ عَنْ الْغُسْلِ مِنْ الْجَنَابَةِ فَقَالَ تَأْخُذِينَ مَاءَكِ فَتَطَّهَّرِينَ أَحْسَنَ الطُّهُورِ وَأَبْلَغَهُ ثُمَّ تَصُبِّينَ عَلَى رَأْسِكِ الْمَاءَ ثُمَّ تَدْلُكِينَهُ حَتَّى يَبْلُغَ شُؤُونَ رَأْسِكِ ثُمَّ تُفِيضِينَ عَلَيْكِ الْمَاءَ قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ نِعْمَ النِّسَاءُ نِسَاءُ الْأَنْصَارِ لَمْ يَكُنْ يَمْنَعُهُنَّ الْحَيَاءُ أَنْ يَسْأَلْنَ عَنْ الدِّينِ وَأَنْ يَتَفَقَّهْنَ فِيهِ
Atugambye [Uthman bin Abi Syaibah] atubuulidde [Sallam bin Sulaim] okuva ku [Ibrahim bin Muhajir] okuva ku [Shafiyyah bint Syaibah] okuva ku [Aisyah] yagamba nti; Asma` lumu yajja eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo n’agamba nti; Ayi Omubaka wa Allah, tunaaza tutya omu ku ffe nga mulongoofu okuva mu nsonga? Yagamba nti: ‘Yaddira ebikoola bya bidara, n’abitabula mu mazzi, oluvannyuma n’akola wudhu, oluvannyuma n’anaaba omutwe, n’agusiiga amazzi ne gayingira okutuuka ku bikoola by’enviiri ze, oluvannyuma n’ayiwa amazzi ku mubiri gwe gwonna. Oluvannyuma lw’ekyo, ddira olugoye onaabe nalyo.’ Asma` bwe yagambye; Ayi Omubaka wa Allah nneetukuza ntya n’olugoye luno? Aisha yagambye nti; Nze mmanyi amakulu g’okusaaga kwa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, bwentyo namunnyonnyola; Osiiga olugoye omusaayi we gwafulumye. Atugambye [Musaddad bin Musarhad] atubuulidde [Abu ‘Awanah] okuva ku [Ibrahim bin Muhajir] okuva ku [Shafiyyah bint Syaibah] okuva ku [Aisyah] nti yayogera ku mbeera y’abakazi b’e Ansar, olwo n’abawaana ng’agamba nti; Balina ekisa. N'agamba nti; Omukazi mu bo yajja eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo omunyumya wa Hadith eno n’ayogera ku Hadith mu ngeri y’emu nga waggulu, ye yekka yagamba nti; yagamba nti, '... olugoye oluwunya akawoowo'. Musaddad yagambye nti; Abu 'Awanah yagamba nti; Firshah -ekitundu ky’olugoye-. Mu kiseera kye kimu, Abu Al-Ahwash yagambye nti; Qirshah. Kitugambye nti [Ubaidullah bin Mu’adz Al-’Anbari] yantegeezezza [kitange] okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Ibrahim bin Muhajir] okuva ku [Shafiyyah bint Syaibah] okuva ku [Aisyah] nti Asma` lumu yabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, n’amakulu g’amakulu, yagamba nti: ‘Ekitundu ky’olugoye nti kiwunya’. Asma` bwe yabuuzizza; Nneetukuza ntya n’olugoye luno? N’addamu nti; 'Subhanallah, weetukuze nayo era obikkeko ebitundu byo eby'ekyama n'olugoye'. Yagasseeko nti; Asma` naye yabuuza ku kunaaba junub, bwatyo n`addamu nti; Kale Nabbi sallallaahu’alaihiwasallam yaddamu nti: ‘Mutwale amazzi, olwo mukole wudhu bulungi era mu butuukirivu. Oluvannyuma lw’ekyo, yiwa amazzi ku mutwe ng’ogusiiga, amazzi gatuuke kyenkanyi wansi w’enviiri. Oluvannyuma ddamu oyiwe amazzi ku mubiri gwo gwonna. Omunyumya wa Hadith eno yagamba nti, Aisyah yagamba; Abakyala abasinga obulungi be bakyala ba Ansar, tebakwatibwa nsonyi kubuuza ku ddiini na kwongera kugisoma.
Imam Abu Dawud : 271
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ الْمَعْنَى وَاحِدٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُسَيْدَ بْنَ حُضَيْرٍ وَأُنَاسًا مَعَهُ فِي طَلَبِ قِلَادَةٍ أَضَلَّتْهَا عَائِشَةُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّوْا بِغَيْرِ وُضُوءٍ فَأَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لَهُ فَأُنْزِلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِزَادَ ابْنُ نُفَيْلٍ فَقَالَ لَهَا أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ يَرْحَمُكِ اللَّهُ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ تَكْرَهِينَهُ إِلَّا جَعَلَ اللَّهُ لِلْمُسْلِمِينَ وَلَكِ فِيهِ فَرَجًا
Atugambye [Abdullah bin Muhammad An-Nufaili] atubuulidde [Abu Mu’awiyah] Al-Hadith. Era atugambye [Uthman bin Abi Syaibah] atubuulidde [‘Abdah] n’amakulu ge gamu, okuva ku [Hisyam bin Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Aisyah] yagamba; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yatuma Usaid bin Hudlair n’abantu abawerako nabo okunoonya omukuufu gwa Aisyah ogwabula. Ekiseera ky’okusaala bwe kyatuuka, baasaala nga tebakola wudhu - kubanga tebaafuna mazzi -. Olwo bwebadda ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nebamugamba bino, olwo aya ekwata ku tayamum n’ekka. Ibnu Nufail yagasseeko nti; Bwatyo Usaid bin Hudlair n’agamba Aisyah nti; Allah akusaasire. Tewali kibaawo nga toyagala, naye Allah yagufudde omukisa eri abasiraamu naawe.
Imam Abu Dawud : 272
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ حَدَّثَهُ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُأَنَّهُمْ تَمَسَّحُوا وَهُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالصَّعِيدِ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمْ الصَّعِيدَ ثُمَّ مَسَحُوا وُجُوهَهُمْ مَسْحَةً وَاحِدَةً ثُمَّ عَادُوا فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمْ الصَّعِيدَ مَرَّةً أُخْرَى فَمَسَحُوا بِأَيْدِيهِمْ كُلِّهَا إِلَى الْمَنَاكِبِ وَالْآبَاطِ مِنْ بُطُونِ أَيْدِيهِمْحَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ ابْنِ وَهْبٍ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ قَامَ الْمُسْلِمُونَ فَضَرَبُوا بِأَكُفِّهِمْ التُّرَابَ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنْ التُّرَابِ شَيْئًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْمَنَاكِبَ وَالْآبَاطَ قَالَ ابْنُ اللَّيْثِ إِلَى مَا فَوْقَ الْمِرْفَقَيْنِ
Atugambye [Ahmad bin Salih] atubuulidde [Abdullah bin Wahb] agambye nti [Yunus] okuva ku [Ibn Shihab] okuva ku [Ubaidullah bin Abdillah bin Utbah] amugambye okuva ku [Ammar bin Yasir] nti lumu yangamba, nti bo -baswahaaba- baasangula ba tayamum n’enfuufu y’ettaka okukola Fajr edduwa, nga bali wamu n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi Wasallam. Baakuba enfuufu n’engalo z’emikono gyabwe, oluvannyuma ne basiimuula mu maaso gaabwe omulundi gumu, oluvannyuma ne bakuba enfuufu n’engalo z’emikono gyabwe omulundi omulala, ne beeyongera okugisiiga ku ngalo okutuukira ddala ku bibegabega n’enkwawa okuva munda mu ngalo zaabwe. Atugambye [Sulaiman bin Dawud Al-Mahri] ne [Abdul Malik bin Syu’aib] okuva ku [Ibn Wahb] nga hadith eno. Agamba nti; Abasiraamu bakuba engalo ku ttaka nga tebakutte ttaka wadde akatono. Olwo n’ayogera ku hadiisi efaananako bwetyo nga tayogera ku bibegabega n’enkwawa. Ibn Al-Layth yagamba nti, "Okutuuka waggulu w'ebikoona."
Imam Abu Dawud : 273
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ فِي آخَرِينَ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَرَّسَ بِأَوَّلَاتِ الْجَيْشِ وَمَعَهُ عَائِشَةُ فَانْقَطَعَ عِقْدٌ لَهَا مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ فَحُبِسَ النَّاسُ ابْتِغَاءَ عِقْدِهَا ذَلِكَ حَتَّى أَضَاءَ الْفَجْرُ وَلَيْسَ مَعَ النَّاسِ مَاءٌ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهَا أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ حَبَسْتِ النَّاسَ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُخْصَةَ التَّطَهُّرِ بِالصَّعِيدِ الطَّيِّبِ فَقَامَ الْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَرَبُوا بِأَيْدِيهِمْ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ رَفَعُوا أَيْدِيَهُمْ وَلَمْ يَقْبِضُوا مِنْ التُّرَابِ شَيْئًا فَمَسَحُوا بِهَا وُجُوهَهُمْ وَأَيْدِيَهُمْ إِلَى الْمَنَاكِبِ وَمِنْ بِطُونِ أَيْدِيهِمْ إِلَى الْآبَاطِزَادَ ابْنُ يَحْيَى فِي حَدِيثِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فِي حَدِيثِهِ وَلَا يَعْتَبِرُ بِهَذَا النَّاسُ قَالَ أَبُو دَاوُد وَكَذَلِكَ رَوَاهُ ابْنُ إِسْحَقَ قَالَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَذَكَرَ ضَرْبَتَيْنِ كَمَا ذَكَرَ يُونُسُ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ضَرْبَتَيْنِ و قَالَ مَالِكٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو أُوَيْسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَشَكَّ فِيهِ ابْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ مَرَّةً عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ أَبِيهِ وَمَرَّةً قَالَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ اضْطَرَبَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فِيهِ وَفِي سَمَاعِهِ مِنْ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ أَحَدٌ مِنْهُمْ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الضَّرْبَتَيْنِ إِلَّا مَنْ سَمَّيْتُ
Tutegeezezza [Muhammad bin Ahmad bin Abi Khalaf] ne [Muhammad bin Yahya An-Naisaburi] eri abanyumya abalala, baagamba nti; Atugambye [Ya’qub] atubuulidde [taata wange] okuva ku [Salih] okuva ku [Ibn Shihab] agambye [Ubaidullah bin Abdullah] okuva ku [Ibnu Abbas] okuva ku [Ammar bin Yasir] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yawummula ku lugendo ku nkomerero y’ekiro mu Awwalatul Jaisy - erinnya lya ekifo ekiriraanye Madina - era yali ne Aisyah. Olwo omukuufu gwa Aisyah ogwakolebwa mu bimuli bya Zhifar ne gusalibwako -ne gubula-. Olw’ensonga eno, abantu baasigala nga banoonya omukuufu okutuusa ku makya, wadde nga tebaalina mazzi. Bwatyo Abu Bakr n’asunguwalira Aisyah, n’agamba nti; Musibye abantu bangi, so nga tebalina mazzi. Kale Allah Ta’ala yasindika -okubikkulirwa- eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ku rukhshah -obutangaavu- okulongoosa n’enfuufu y’ettaka eddungi -ettukuvu. Kale abasiraamu nebayimirira n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, olwo nebakuba mu ngalo ku ttaka, olwo nebazisitula nga tebakutte nfuufu ntono, olwo nebazisiiga mu maaso n’emikono okutuuka ku bibegabega, era okuva munda mu ngalo okutuuka mu bisambi. Ibn Yahya yayongeddeko mu byafaayo bya hadiisi ye nti; Ibn Shihab yagamba mu hadith ye nti; Abantu tebalowooza ku hadith eno. Abu Dawud yagambye nti; Mu ngeri y’emu kyayogerwa [Ibn Ishaq] nti yamugamba okuva ku [Ibn Abbas]; Ayogera ku ttaapu bbiri okutuuka ku ttaka nga Yona bwe yayogeddeko. Era kyayogerwa [Ma’mar] okuva ku [Az-Zuhri] emizira ebiri okutuuka ku ttaka. [Malik] yagamba nti; okuva ku [Az-Zuhri] okuva ku [Ubaidullah bin Abdullah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ammar]. Mu ngeri y’emu [Abu Uwais] yagamba okuva ku [Az-Zuhri] ne [Ibn Uyainah] yalonzalonza mu hadith eno, lumu yagamba okuva eri [Ubaidullah] okuva eri [kitaawe] oba okuva eri [Ubaidullah] okuva ku [Ibn Abbas], era lumu yagamba okuva ku Ibn Abbas. Ibn Uyainah mudldltharib -kankana- ku ye n’okuwulira kwe okuva ewa Az-Zuhri, era tewali n’omu ku banyumya mu hadith eno yayogera ku kukuba mu ngalo emirundi ebiri okuggyako omuntu gwe nnayogeddeko.
Imam Abu Dawud : 274
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْأَنْبَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ الضَّرِيرُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَكُنْتُ جَالِسًا بَيْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ الْمَاءَ شَهْرًا أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ فَقَالَ لَا وَإِنْ لَمْ يَجِدْ الْمَاءَ شَهْرًا فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الْآيَةِ الَّتِي فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ{ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا }فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لَأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمْ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا بِالصَّعِيدِ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِهَذَا قَالَ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدَ الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَتَمَرَّغُ الدَّابَّةُ ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا فَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى الْأَرْضِ فَنَفَضَهَا ثُمَّ ضَرَبَ بِشِمَالِهِ عَلَى يَمِينِهِ وَبِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ عَلَى الْكَفَّيْنِ ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُفَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ
Atugambye [Muhammad bin Sulaiman Al-Anbari] atugambye [Abu Mu’awiyah Adl-Dlarir] okuva mu [Al-A’masy] okuva ku [Syaqiq] yagamba nti; Lumu natuula wakati wa Abdulah ne Abu Musa. Awo [Abu Musa] n’agamba nti; Ayi Abu Abdurrahman! Obadde okimanyi nti singa omuntu aba mu junub nga tafuna mazzi okumala omwezi mulamba, teyandibadde na kukola tayamum? Abdullah yazzeemu nti; Nedda ne bwe yamala omwezi mulamba nga tafunye mazzi. Awo Abu Musa n’agamba nti; Endowooza yo eri etya ku aya eri mu Surah Al-Maidah? Kwe kugamba -ekitegeeza-: '... olwo tofuna mazzi, olwo okole tayammum n'enfuufu -ennongoofu- ennungi'. -QS. Almaidah 6-, Bwatyo Abdullah n’addamu nti; Singa baweebwa obugonvu ku nsonga eno, kitya nti bajja kukola tayammum mu nfuufu, bwe banaawulira ennyogovu bajja kukozesa amazzi. Abu Musa n’amugamba nti; Kizuuka nti taamum ono tomwagala lwa nsonga eno? Abdullah yagambye nti; Yee. Abu Musa n’amugamba nti; Temuwulirangako [Ammar] kye yagamba Umar, kwe kugamba nti lumu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yansindika ku mulimu, olwo nga ndi junub nga sisobola kufuna mazzi gonna, bwentyo ne nneekulukuunya ku ttaka, ng’ensolo eyeekulukuunya. Olwo nagenda ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ne mmutuusa kino, olwo n’agamba nti: ‘Kikumala okukola kino’. Olwo n’akuba emikono ku ttaka, oluvannyuma n’afuuwa, olwo n’asika omukono gwe ogwa ddyo n’omukono gwe ogwa kkono n’omukono gwe ogwa kkono n’omukono gwe ogwa ddyo ku ngalo zombi, n’alyoka asiiga mu maaso. Bwatyo Abdullah n’agamba Abu Musa nti; Tomanyi nti Umar teyamatira na bigambo bya Ammar?
Imam Abu Dawud : 275
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَكُنْتُ عِنْدَ عُمَرَ فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّا نَكُونُ بِالْمَكَانِ الشَّهْرَ وَالشَّهْرَيْنِ فَقَالَ عُمَرُ أَمَّا أَنَا فَلَمْ أَكُنْ أُصَلِّي حَتَّى أَجِدَ الْمَاءَ قَالَ فَقَالَ عَمَّارٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَمَا تَذْكُرُ إِذْ كُنْتُ أَنَا وَأَنْتَ فِي الْإِبِلِ فَأَصَابَتْنَا جَنَابَةٌ فَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ هَكَذَا وَضَرَبَ بِيَدَيْهِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَهُمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ إِلَى نِصْفِ الذِّرَاعِفَقَالَ عُمَرُ يَا عَمَّارُ اتَّقِ اللَّهَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ شِئْتَ وَاللَّهِ لَمْ أَذْكُرْهُ أَبَدًا فَقَالَ عُمَرُ كَلَّا وَاللَّهِ لَنُوَلِّيَنَّكَ مِنْ ذَلِكَ مَا تَوَلَّيْتَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا حَفْصٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ ابْنِ أَبْزَى عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ يَا عَمَّارُ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الْأَرْضَ ثُمَّ ضَرَبَ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ وَالذِّرَاعَيْنِ إِلَى نِصْفِ السَّاعِدَيْنِ وَلَمْ يَبْلُغْ الْمِرْفَقَيْنِ ضَرْبَةً وَاحِدَةً قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى وَرَوَاهُ جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى يَعْنِي عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ فَقَالَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ وَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ شَكَّ سَلَمَةُ وَقَالَ لَا أَدْرِي فِيهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ يَعْنِي أَوْ إِلَى الْكَفَّيْنِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ يَعْنِي الْأَعْوَرَ حَدَّثَنِي شُعْبَةُ بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ أَوْ إِلَى الذِّرَاعَيْنِ قَالَ شُعْبَةُ كَانَ سَلَمَةُ يَقُولُ الْكَفَّيْنِ وَالْوَجْهَ وَالذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ لَهُ مَنْصُورٌ ذَاتَ يَوْمٍ انْظُرْ مَا تَقُولَ فَإِنَّهُ لَا يَذْكُرُ الذِّرَاعَيْنِ غَيْرُكَ حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ عَنْ ذَرٍّ عَنْ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَضْرِبَ بِيَدَيْكَ إِلَى الْأَرْضِ فَتَمْسَحَ بِهِمَا وَجْهَكَ وَكَفَّيْكَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارًا يَخْطُبُ بِمِثْلِهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَنْفُخْ وَذَكَرَ حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ضَرَبَ بِكَفَّيْهِ إِلَى الْأَرْضِ وَنَفَخَ
Atugambye [Muhammad bin Katsir Al-’Abdi] atubuulidde [Sufyan] okuva ku [Salamah bin Kuhail] okuva ku [Abu Malik] okuva ku [Abdurrahman bin Abza] yagamba nti; Nali ne Umar, olwo omusajja n’ajja n’agamba nti; Mpozzi nga tuli mu kifo awatali mazzi okumala omwezi gumu oba ebiri. Bwatyo Umar n’agamba nti; Nze nze sijja kusaba okutuusa nga nfunye amazzi. Bwatyo [Ammari] n’agamba nti; ‘Ayi Amirul Mukminin, tojjukira nga nze naawe twalunda eŋŋamira, olwo ne tu junub. Ate nze, olwo ne nneekulukuunya ku ttaka. Awo netutuuka ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam era kino namwogerako, olwo n’agamba nti: ‘Mazima kikumala okukola kino’, olwo n’akuba emikono gye ku ttaka, oluvannyuma n’agifuuwako, oluvannyuma n’agisiiga byombi mu maaso n’emikono gye okutuuka wakati mu mikono gye. Awo Umar n’agamba nti; Ayi Ammar, tya Allah. Bwatyo n’agamba nti; Ayi Amirul Mukminin, Allah, bwoba oyagala sijja kukyogerako emirembe gyonna. Umar yagambye nti; Nedda, Allah, tujja kuleka ebyo by’oyogera. Atugambye [Muhammad bin Al-'Ala`] atugambye [Hafsh] atubuulidde [Al-A'masy] okuva ku [Salamah bin Kuhail] okuva ku [Ibn Abza] okuva ku [Ammar bin Yasir] mu hadith eno kigambibwa nti yagamba nti: ‘Ai Ammar, mazima kikumala bwati’, olwo n’akuba emikono gyombi ku ttaka, olwo n’akuba omukono gumu ku mulala, olwo yasikasika mu maaso n’emikono gyombi okutuusa wakati w’emikono ebiri so si kutuukira ddala ku nkokola, ng’akuba mu ngalo omulundi gumu. Abu Dawud yagambye nti; Era yayogerwa [Waki’] okuva ku [Al-A’masy] okuva ku [Salamah bin Kuhail] okuva ku [Abdurrahman bin Abza]. Era kyayogerwa [Jarir] okuva ku [Al-A’masy] okuva ku [Salamah bin Kuhail] okuva ku [Sa’id bin Abdurrahman bin Abza] kwe kugamba okuva ku [kitaawe]. Atubuulidde [Muhammad bin Basysyar] atubuulidde [Muhammad bin Ja’far] atubuulidde [Syu’bah] okuva ku [Salamah] okuva ku [Dzarr] okuva ku [Ibnu Abdirrahman bin Abza] okuva ku [Kitawe] okuva ku [Ammar] n’emboozi eno, eyogerwako; Mazima kino kikumala, era Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’akuba engalo ku ttaka, oluvannyuma n’azifuuwako n’azisiiga mu maaso ne mu ngalo, Salamah n’alonzalonza n’agamba nti; Simanyi oba kituuka ku nkokola oba mu ngalo. Atugambye [Ali bin Sahl Ar-Ramli] atugambye [Hajjaj Al-A’war] atubuulidde [Syu’bah] ne sanad ye ne hadith eno, yagamba; Olwo shallallahu ‘alaihi wasallam n’agifuuwa n’agisiiga mu maaso ge n’engalo ze okutuuka ku nkokola oba emikono gye. syu'bah yagamba nti; [Salamah] n’agamba nti; ye engalo ne mu maaso n’emikono ebiri. Mansur olunaku lumu yagamba nti; Laba by’oyogera, mu butuufu tewali yayogera ku mikono ebiri ng’oggyeeko ggwe. Nga atugambye [Musaddad] yali atugambye [Yahya] okuva ku [Shu’bah] yagamba nti; Antegeezezza [Al-Hakam] okuva ku [Dzarr] okuva ku [Ibnu Abdirrahman bin Abza] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ammar] mu hadith eno gye yayogerako; Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: Mazima kimala ggwe okukuba engalo ku ttaka n’okuzisiiga mu maaso n’engalo zo. Olwo n’ayogera ku hadith. Abu Dawud yagambye nti; Era yayogerwa [Syu’bah] okuva ku [Hushain] okuva ku [Abu Malik] yagamba nti; Lumu nawulira [Ammar] ng’abuulira okubuulira nga hadith eno, only he didn’t mention blowing. Era [Husain bin Muhammad] yayogera okuva ku [Syu’bah] okuva ku [Al-Hakam] mu hadith eno gye yayogerako; Yakuba engalo ze ku ttaka n’afuuwa.
Imam Abu Dawud : 276
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمِنْهَالِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَزْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ التَّيَمُّمِ فَأَمَرَنِي ضَرْبَةً وَاحِدَةً لِلْوَجْهِ وَالْكَفَّيْنِ
Atugambye [Muhammad bin Minhal] atubuulidde [Yazid bin Zurai’] okuva ku [Sa’id] okuva ku [Qatadah] okuva ku [’Azrah] okuva ku [Sa’id bin Abdurrahman bin Abza] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Ammar bin Yasir] yagamba; Lumu nabuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku tayammum, bwatyo yandagira nkube ettaka omulundi gumu ngisiige mu maaso n’engalo zombi.
Imam Abu Dawud : 277
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا أَبَانُ قَالَ سُئِلَ قَتَادَةُ عَنْ التَّيَمُّمِ فِي السَّفَرِ فَقَالَ حَدَّثَنِي مُحَدِّثٌ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ
Atugambye [Musa bin Isma’il] atugambye [Aban] yagamba nti; [Qatadah] lumu yabuuzibwa ku tayammum ng’atambula, n’agamba nti; [Omukugu mu hadith] antegeezezza okuva ku [Ash-Sya’bi] okuva ku [Abdurrahman bin Abza] okuva ku [Ammar bin Yasir] nti Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: Okutuuka ku nkokola bbiri.
Imam Abu Dawud : 278
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُأَقْبَلْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي الْجُهَيْمِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الصِّمَّةِ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ أَبُو الْجُهَيْمِ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ بِئْرِ جَمَلٍ فَلَقِيَهُ رَجُلٌ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ السَّلَامَ حَتَّى أَتَى عَلَى جِدَارٍ فَمَسَحَ بِوَجْهِهِ وَيَدَيْهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ
Atugambye [Abdul Malik bin Syu’aib bin Al-Laits] atugambye [kitange] okuva ku [jjajja wange] okuva ku [Ja’far bin Rabi’ah] okuva ku [Abdurrahman bin Hurmuz] okuva ku [Umair, eyali munne wa Ibn Abbas] nti lumu yamuwulira ng’agamba nti; Lumu najja ne Abdullah bin Yasar eyali munne wa Maimunah, mukyala wa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam eri Abu Al-Juhaim bin Al-Harits bin Ash-Shimmah Al-Ansari ne ŋŋamba nti [Abu Al-Juhaim]; Lumu Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagenda ku luzzi lwa Jamal, olwo omusajja n’amuyitako n’amulamusa, kale Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam teyaddamu kulamusa kwe okutuusa lwe yatuuka ku bbugwe n’asika mu maaso n’emikono, olwo n’addamu okulamusa kwe.
Imam Abu Dawud : 279
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْمَوْصِلِيُّ أَبُو عَلِيٍّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ الْعَبْدِيُّ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ قَالَانْطَلَقْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ فِي حَاجَةٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَضَى ابْنُ عُمَرَ حَاجَتَهُ فَكَانَ مِنْ حَدِيثِهِ يَوْمَئِذٍ أَنْ قَالَ مَرَّ رَجُلٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سِكَّةٍ مِنْ السِّكَكِ وَقَدْ خَرَجَ مِنْ غَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ حَتَّى إِذَا كَادَ الرَّجُلُ أَنْ يَتَوَارَى فِي السِّكَّةِ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ عَلَى الْحَائِطِ وَمَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ ثُمَّ ضَرَبَ ضَرْبَةً أُخْرَى فَمَسَحَ ذِرَاعَيْهِ ثُمَّ رَدَّ عَلَى الرَّجُلِ السَّلَامَ وَقَالَ إِنَّهُ لَمْ يَمْنَعْنِي أَنْ أَرُدَّ عَلَيْكَ السَّلَامَ إِلَّا أَنِّي لَمْ أَكُنْ عَلَى طُهْرٍقَالَ أَبُو دَاوُد سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ حَدِيثًا مُنْكَرًا فِي التَّيَمُّمِ قَالَ ابْنُ دَاسَةَ قَالَ أَبُو دَاوُد لَمْ يُتَابَعْ مُحَمَّدُ بْنُ ثَابِتٍ فِي هَذِهِ الْقِصَّةِ عَلَى ضَرْبَتَيْنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَوْهُ فِعْلَ ابْنِ عُمَرَ
Atugambye [Ahmad bin Ibrahim Al-Maushili, Abu Ali] atugambye [Muhammad bin Thabit Al-’Abdi] atugambye [Nafi’] yagamba nti; Nagenda ne Ibnu Umar ku mirimu okusisinkana Ibn Abbas, olwo [Ibnu Umar] n’agamba nti kye yali ategeeza mu mboozi ye mu kiseera ekyo yali nti waliwo omuntu eyayita Rasulullah Sallallahu alaihi wasallam ku luguudo nga yali yaakamala okufulumya omusulo oba okufulumya omusulo, olwo omuntu oyo n’amulamusa naye n’ataddamu kulamusa okutuusa ng’omuntu oyo kumpi talabika kubanga yali wala nnyo n’ekkubo, ye yakubye emikono gyombi ku bbugwe olwo n’asika mu maaso ge ne bombi, olwo n’addamu okumukubira mu ngalo n’omu ngalo, oluvannyuma n’asika emikono, olwo n’addamu okulamusa kw’omuntu oyo n’agamba nti: ‘Tewali kinziyiza kuddamu kulamusa kwo okuggyako kubanga siri mu mbeera ya bulongoofu’. Abu Dawud yagambye nti; Nawulira Ahmad bin Hambal ng’agamba nti; Muhammad bin Thabit yanyumya hadith embi ekwata ku tayammum. Ibn Dasah yagamba nti; Abu Dawud yagambye nti; Muhammad bin Thabit teyakakasibwa mu mboozi eno nga yayogera emizira ebiri okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Era nebanyumya ebyo Ibn Umar bye yakola.
Imam Abu Dawud : 280
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى الْبُرُلُّسِيُّ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ عَنْ ابْنِ الْهَادِ أَنَّ نَافِعًا حَدَّثَهُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْغَائِطِ فَلَقِيَهُ رَجُلٌ عِنْدَ بِئْرِ جَمَلٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَقْبَلَ عَلَى الْحَائِطِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى الْحَائِطِ ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ ثُمَّ رَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجُلِ السَّلَامَ
Atugambye [Ja’far bin Musafir] atugambye [Abdullah bin Yahya Al-Burullusi] atugambye [Haiwah bin Syuraih] okuva ku [Ibnu Al-Had] nti [Nafi’] amugambye okuva ku [Ibn Umar] yagamba nti; Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yali yaakamala okufulumya omusulo, olwo waliwo eyamusisinkana okumpi n’oluzzi lwa Jamal n’amulamusa, naye ye sallallaahu ‘alaihi wasallam teyaddamu kulamusa okutuusa lwe yasanga ekisenge n’ateeka emikono gyombi ku bbugwe, olwo n’asika mu maaso n’emikono gyombi, olwo n’addamu okulamusa kw’omuntu oyo.