Imom Abu Dovud (الامام ابو داود) - 4590 Hadis
Hadis
Imom Abu Dovud : 2581
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ جُمَيْعٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَجَاءَتْ فَاطِمَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا إِلَى أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ تَطْلُبُ مِيرَاثَهَا مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَطْعَمَ نَبِيًّا طُعْمَةً فَهِيَ لِلَّذِي يَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba?], bizga [Muhammad ibn Fuzayl], [Al Valid ibn Jumay], [Abu Tufayl] dan rivoyat qildi: U aytdi: Fotima roziyallohu anhu Abu Bakr roziyallohu anhuning oldiga kelib, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan meros so'radi, keyin [Abu Bakr] roziyallohu anhu dedi: Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Albatta, Alloh payg'ambarga taom berganida, u taom uning o'rnini bosadigan kishi uchundir", deganlarini eshitdim.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2582
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقْتَسِمُ وَرَثَتِي دِينَارًا مَا تَرَكْتُ بَعْدَ نَفَقَةِ نِسَائِي وَمُؤْنَةِ عَامِلِي فَهُوَ صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو دَاوُد مُؤْنَةُ عَامِلِي يَعْنِي أَكَرَةَ الْأَرْضِ
Bizga [Abdulloh ibn Maslama], [Molik], [Abu Az-Zinod], [Al-A'roj], [Abu Hurayra], Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilishlaricha, u kishi: "Mening merosxo'rlarim dinorlarni meros qilib olmaydilar, men xotinlarimni ta'minlab va xodimlarimga maosh berganimdan keyin qoldirgan narsam sadaqadir", deganlar. Abu Dovud: "Mening xodimlarimning, ya'ni shudgorchilarning maoshi", deganlar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2583
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّقَالَ سَمِعْتُ حَدِيثًا مِنْ رَجُلٍ فَأَعْجَبَنِي فَقُلْتُ اكْتُبْهُ لِي فَأَتَى بِهِ مَكْتُوبًا مُذَبَّرًا دَخَلَ الْعَبَّاسُ وَعَلِيٌّ عَلَى عُمَرَ وَعِنْدَهُ طَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ وَسَعْدٌ وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فَقَالَ عُمَرُ لِطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَسَعْدٍ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مَالِ النَّبِيِّ صَدَقَةٌ إِلَّا مَا أَطْعَمَهُ أَهْلَهُ وَكَسَاهُمْ إِنَّا لَا نُورَثُ قَالُوا بَلَى قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ مِنْ مَالِهِ عَلَى أَهْلِهِ وَيَتَصَدَّقُ بِفَضْلِهِ ثُمَّ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَلِيَهَا أَبُو بَكْرٍ سَنَتَيْنِ فَكَانَ يَصْنَعُ الَّذِي كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ ذَكَرَ شَيْئًا مِنْ حَدِيثِ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ
Bizga ['Amr bin Marzuq], bizga ['Shu'ba'] ['Amr bin Murra']dan [Abu Al Bahtariy] dan rivoyat qildi, u dedi: Men [bir odamdan] bir hadis eshitdim va bu hadis menga qiziq edi. Keyin men: "Menga yozib beringlar!" dedim. Keyin u yozma va o'qish oson bo'lgan holda keldi; Abbos va Ali Umar bilan uchrashishdi, uning yonida Talha, Az-Zubair, Abdurahmon va Sa'd bor edi va ular ikkalasi bahslashayotgan edilar. Keyin [Umar] Talha va Az-Zubair, Abdurahmon va Sa'dga: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Payg'ambarning barcha mol-mulki sadaqa edi, oilasiga berilgan oziq-ovqat va ularga berilgan kiyimlardan tashqari. Darhaqiqat, biz meros bo'lib qolmaymiz", deganlarini bilmaysizmi?" Ular: "To'g'ri", dedilar. Umar: "Ilgari Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam oilasini o'z mol-mulkidan ta'minlar va ortiqcha mol-mulkidan sadaqa qilardi", dedilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafot etdilar va Abu Bakr ikki yil xalifalik qildilar va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qilgan ishni qildilar. Keyin Molik ibn Aus hadislaridan bir qismini zikr qildilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2584
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْإِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَدْنَ أَنْ يَبْعَثْنَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَيَسْأَلْنَهُ ثُمُنَهُنَّ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ لَهُنَّ عَائِشَةُ أَلَيْسَ قَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا فَهُوَ صَدَقَةٌحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ قُلْتُ أَلَا تَتَّقِينَ اللَّهَ أَلَمْ تَسْمَعْنَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا فَهُوَ صَدَقَةٌ وَإِنَّمَا هَذَا الْمَالُ لِآلِ مُحَمَّدٍ لِنَائِبَتِهِمْ وَلِضَيْفِهِمْ فَإِذَا مُتُّ فَهُوَ إِلَى وَلِيِّ الْأَمْرِ مِنْ بَعْدِي
Bizga [Al-Qa'nabiy], [Molik], [Ibn Shihob], [Urva], [Oisha]dan shunday deyilgan: Darhaqiqat, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning xotinlari Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafot etganlarida, Usmon ibn Affonni Abu Bakr Shiddiqning oldiga yuborib, undan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning sakkizdan bir qismi haqida so'rashni xohlashgan. Shunda Oisha: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Biz merosxo'r emasmiz, biz qoldirgan narsa sadaqa", demaganmidi?", dedi. Bizga [Muhammad ibn Yahyo ibn Foris], bizga [Ibrohim ibn Hamza], bizga [Hatim ibn Ismoil], [Usoma ibn Zayd], [Ibn Shihob]dan shunday sanad bilan aytilgan. Men: "Allohdan qo'rqmaysizmi?", deyman. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Biz merosxo'r emasmiz, biz qoldirgan narsa sadaqadir", deganlarini eshitmaganmisiz? Aslida, bu xazina Muhammadning oilasi, ularning ehtiyojlari va mehmonlarining ehtiyojlari uchundir. Agar u vafot etsa, bu mendan keyingi rahbarga bog'liq bo'ladi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2585
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيِّبِ أَخْبَرَنِي جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍأَنَّهُ جَاءَ هُوَ وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ يُكَلِّمَانِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا قَسَمَ مِنْ الْخُمُسِ بَيْنَ بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَسَمْتَ لِإِخْوَانِنَا بَنِي الْمُطَّلِبِ وَلَمْ تُعْطِنَا شَيْئًا وَقَرَابَتُنَا وَقَرَابَتُهُمْ مِنْكَ وَاحِدَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا بَنُو هَاشِمٍ وَبَنُو الْمُطَّلِبِ شَيْءٌ وَاحِدٌ قَالَ جُبَيْرٌ وَلَمْ يَقْسِمْ لِبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ وَلَا لِبَنِي نَوْفَلٍ مِنْ ذَلِكَ الْخُمُسِ كَمَا قَسَمَ لِبَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِقَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَقْسِمُ الْخُمُسَ نَحْوَ قَسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُعْطِي قُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِيهِمْ قَالَ وَكَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يُعْطِيهِمْ مِنْهُ وَعُثْمَانُ بَعْدَهُ
Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara], bizga [Abdurrahmon ibn Mahdi], [Abdulloh ibn Muborak], [Yunus ibn Yazid?], [Az-Zuhriy], menga [Said ibn Musayyab], menga [Jubayr ibn Mut'im], u va Usmon ibn Affon Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan Bani Hosyim va Bani Muttolib o'rtasida taqsimlagan beshinchi qism haqida gaplashgani kelganliklarini aytdilar. Shunda men: "Ey Allohning Rasuli, siz bizning birodarlarimiz Bani Muttolib o'rtasida taqsimladingiz va bizga hech narsa bermadingiz, garchi bizning qarindoshlarimiz va ularning qarindoshlari siz uchun bir bo'lsa ham", dedim. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Darhaqiqat, Bani Hoshim va Bani Abdul Muttolib bir narsa", dedilar. Jubayr: "U beshinchi qismni Bani Abdusi Shams va Bani Naufalga taqsimlamagan, chunki u Bani Hoshim va Bani Muttolibga taqsimlagan", dedi. U: «Abu Bakr uni Rasululloh sollallohu alayhi vasallam taqsimlaganidek taqsimladilar, lekin u uni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qarindoshlariga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam taqsimlaganidek bermadi», dedi. U: «Umar ibn Xatsob ularni o‘sha qismdan ularga berdi, undan keyin Usmon ham shunday qildi», dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2586
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ حَدَّثَنَا جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَقْسِمْ لِبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ وَلَا لِبَنِي نَوْفَلٍ مِنْ الْخُمُسِ شَيْئًا كَمَا قَسَمَ لِبَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِقَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَقْسِمُ الْخُمُسَ نَحْوَ قَسْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُعْطِي قُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا كَانَ يُعْطِيهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ عُمَرُ يُعْطِيهِمْ وَمَنْ كَانَ بَعْدَهُ مِنْهُمْ
bizga [Ubaydulloh ibn Umar], bizga [Usmon ibn Umar], menga [Yunus]ga [Az-Zuhriy]ga [Sa'id ibn Musayyab]ga, bizga [Jubayr ibn Mut'im]ga Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Bani Abdu Shams va Bani Naufalga Bani Hoshim va Bani Muttalibga tarqatganidek taqsimlamaganini aytdi. U: "Abu Bakr o'ndan birini Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam taqsimlaganidek taqsimladi, faqat u uni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning qarindoshlariga bermadi, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularga berganidek", dedi. U: "Umar ibn Xatsob ularga ham, undan keyingilarga ham berdi", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2587
حَدَّثَنَا مُسَدِّدٌ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَخْبَرَنِي جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ وَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَهْمَ ذِي الْقُرْبَى فِي بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ وَتَرَكَ بَنِي نَوْفَلٍ وَبَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَعُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ حَتَّى أَتَيْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَؤُلَاءِ بَنُو هَاشِمٍ لَا نُنْكِرُ فَضْلَهُمْ لِلْمَوْضِعِ الَّذِي وَضَعَكَ اللَّهُ بِهِ مِنْهُمْ فَمَا بَالُ إِخْوَانِنَا بَنِي الْمُطَّلِبِ أَعْطَيْتَهُمْ وَتَرَكْتَنَا وَقَرَابَتُنَا وَاحِدَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا وَبَنُو الْمُطَّلِبِ لَا نَفْتَرِقُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلَا إِسْلَامٍ وَإِنَّمَا نَحْنُ وَهُمْ شَيْءٌ وَاحِدٌ وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Musaddad] bizga [Husyaym]ga [Muhammad ibn Ishoq]dan, [Az-Zuhriy]dan [Sa'id ibn Musayyab]dan, menga [Jubayr ibn Mut'im]dan, dedi u, Xaybar urushi paytida Rasululloh sollallohu alayhi vasallam qarindoshlarining ulushlarini Bani Hosyim va Bani Abdul Muttalibga joylashtirganlarida va Bani Naufal va Bani Abdu Shamsni tark etganlarida, Usmon ibn Affon bilan birga borib, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga bordik, keyin: "Ey Allohning Rasuli, ular Bani Hoshim, biz Alloh sizni ular orasida qo'ygan mavqeingiz uchun ularning ustuvorligini inkor etmaymiz, lekin birodarlarimiz Bani Abdul Muttalib haqida nima deyish mumkin?", dedik. Siz ularga berdingiz va bizni tashlab ketdingiz, holbuki bizning qarindoshlarimiz bir. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Darhaqiqat, biz va Baniul Muttolib johiliyat davrida ham, Islom davrida ham ajralmadik, balki biz va ular bir edik", dedilar va barmoqlarini bir-biriga bog'ladilar.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2588
حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السُّدِّيِّفِي ذِي الْقُرْبَى قَالَ هُمْ بَنُو عَبْدِ الْمُطَّلِبِ
Bizga [Husayn bin Ali Al-Ajliy], bizga [Vakiy], [Hasan bin Solih]dan [As Suddiy]ga qarindoshlari haqida xabar berdi. U: "Ular Bani Abdul Muttolib", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2589
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي يَزِيدُ بْنُ هُرْمُزَ أَنَّ نَجْدَةَ الْحَرُورِيَّحِينَ حَجَّ فِي فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى وَيَقُولُ لِمَنْ تَرَاهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لِقُرْبَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَهُ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ كَانَ عُمَرُ عَرَضَ عَلَيْنَا مِنْ ذَلِكَ عَرْضًا رَأَيْنَاهُ دُونَ حَقِّنَا فَرَدَدْنَاهُ عَلَيْهِ وَأَبَيْنَا أَنْ نَقْبَلَهُ
Bizga [Ahmad ibn Solih], bizga [Anbasa], bizga [Yunus], bizga [Ibn Shihob]dan, menga [Yazid? ibn Hurmuz]dan, Najda al-Haruriy haj paytida Ibn az-Zubayrga tuhmat qilingan paytda Ibn Abbosga xat yuborib, qarindoshlarining ulushlari haqida so'raganini aytdi. U: "Sizningcha, kim uchun?", dedi. [Ibn Abbos]: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qarindoshlari uchun Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularni ularga taqsimlab bergan", dedi. Umar bizga bu ulushlarni taklif qildi va biz bu ulushlar bizning haqqimiz emasligini ko'rdik. Keyin biz uni qaytarib berdik va uni olishdan bosh tortdik", dedi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2590
حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًا يَقُولُوَلَّانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُمُسَ الْخُمُسِ فَوَضَعْتُهُ مَوَاضِعَهُ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَيَاةَ أَبِي بَكْرٍ وَحَيَاةَ عُمَرَ فَأُتِيَ بِمَالٍ فَدَعَانِي فَقَالَ خُذْهُ فَقُلْتُ لَا أُرِيدُهُ قَالَ خُذْهُ فَأَنْتُمْ أَحَقُّ بِهِ قُلْتُ قَدْ اسْتَغْنَيْنَا عَنْهُ فَجَعَلَهُ فِي بَيْتِ الْمَالِ
Bizga [Abbos ibn Abdul Azhim], bizga [Yahyo ibn Abu Bukayr], bizga [Abu Ja'far Ar Rozi], [Mutarrif]dan [Abdurrahmon ibn Abu Laylo]dan, u shunday dedi: Men [Ali]ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh sollollohu alayhi vasallam meni yigirma beshinchi qismga g'amxo'rlik qilishga tayinladilar, keyin men uni Rasululloh sollollohu alayhi vasallamning hayotlik davrida va Abu Bakr va Umarning hayotlik davrida o'rniga qo'ydim. Keyin unga boylik berildi, keyin u meni chaqirib: "Ol!" dedi. Keyin men: "Istamayman", dedim. Umar: "Ol, sen bunga haqliroqsan", dedi. Men: "Biz bunga muhtoj emasmiz deb o'yladik", dedim. Keyin Umar uni Baytul Malda saqladi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2591
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْبَرِيدِ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا عَلَيْهِ السَّلَام يَقُولُاجْتَمَعْتُ أَنَا وَالْعَبَّاسُ وَفَاطِمَةُ وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ رَأَيْتَ أَنْ تُوَلِّيَنِي حَقَّنَا مِنْ هَذَا الْخُمُسِ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَقْسِمْهُ حَيَاتَكَ كَيْ لَا يُنَازِعَنِي أَحَدٌ بَعْدَكَ فَافْعَلْ قَالَ فَفَعَلَ ذَلِكَ قَالَ فَقَسَمْتُهُ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَلَّانِيهِ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَتَّى إِذَا كَانَتْ آخِرُ سَنَةٍ مِنْ سِنِي عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَإِنَّهُ أَتَاهُ مَالٌ كَثِيرٌ فَعَزَلَ حَقَّنَا ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيَّ فَقُلْتُ بِنَا عَنْهُ الْعَامَ غِنًى وَبِالْمُسْلِمِينَ إِلَيْهِ حَاجَةٌ فَارْدُدْهُ عَلَيْهِمْ فَرَدَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ لَمْ يَدْعُنِي إِلَيْهِ أَحَدٌ بَعْدَ عُمَرَ فَلَقِيتُ الْعَبَّاسَ بَعْدَمَا خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ فَقَالَ يَا عَلِيُّ حَرَمْتَنَا الْغَدَاةَ شَيْئًا لَا يُرَدُّ عَلَيْنَا أَبَدًا وَكَانَ رَجُلًا دَاهِيًا
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba?], bizga [Ibnu Numayr], bizga [Hosyim ibn Al-Barid], bizga [Husayn ibn Maymun], [Abdulloh ibn Abdulloh]dan, [Abdurrahmon ibn Abu Laylo]dan, dedi u; Men [Ali]ning aytganini eshitdim; Men Abbos, Fotima va Zayd ibn Horisa bilan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning yonlarida to'plandim, so'ngra: "Ey Allohning Rasuli, agar Allohning kitobidagi beshdan bir qismini menga topshirishni va men uni sizning hayotingiz davomida taqsimlashni zarur deb bilsangiz, sizdan keyin hech kim men bilan tortishmasligi uchun, shunday qiling!" dedim. Ali: "Shunday qildi", dedi. Keyin men uni Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) hayotlik chog'larida bo'lib berdim, keyin Abu Bakr uni menga topshirdi, toki Umar (roziyallohu anhu) xalifaligi tugaganidan keyin unga juda ko'p boylik keldi va u bizning huquqlarimizdan voz kechib, bir qismini menga yubordi. Keyin men: "Bu yil bizga bu kerak emas, musulmonlarga esa kerak, shuning uchun uni ularga qaytaring!", dedim. Keyin Umar boylikni ularga qaytarib berdi va Umardan keyin hech kim meni uni olishga taklif qilmadi. Keyin Umarning yonidan ketganimdan keyin Ibn Abbos bilan uchrashdim va u: "Ey Ali, bugun ertalab bizga abadiy qaytarib berilmaydigan narsani olishimizga to'sqinlik qildingiz", dedi. Va u yaxshi fikrli odam edi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2592
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ ابْنِ نَوْفَلٍ الْهَاشِمِيُّ أَنَّ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ بْنَ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَخْبَرَهُأَنَّ أَبَاهُ رَبِيعَةَ بْنَ الْحَارِثِ وَعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَا لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ بْنِ رَبِيعَةَ وَلِلْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ ائْتِيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُولَا لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ بَلَغْنَا مِنْ السِّنِّ مَا تَرَى وَأَحْبَبْنَا أَنْ نَتَزَوَّجَ وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبَرُّ النَّاسِ وَأَوْصَلُهُمْ وَلَيْسَ عِنْدَ أَبَوَيْنَا مَا يُصْدِقَانِ عَنَّا فَاسْتَعْمِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى الصَّدَقَاتِ فَلْنُؤَدِّ إِلَيْكَ مَا يُؤَدِّي الْعُمَّالُ وَلْنُصِبْ مَا كَانَ فِيهَا مِنْ مَرْفَقٍ قَالَ فَأَتَى عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَنَحْنُ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ فَقَالَ لَنَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وَاللَّهِ لَا نَسْتَعْمِلُ مِنْكُمْ أَحَدًا عَلَى الصَّدَقَةِ فَقَالَ لَهُ رَبِيعَةُ هَذَا مِنْ أَمْرِكَ قَدْ نِلْتَ صِهْرَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نَحْسُدْكَ عَلَيْهِ فَأَلْقَى عَلِيٌّ رِدَاءَهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَيْهِ فَقَالَ أَنَا أَبُو حَسَنٍ الْقَرْمُ وَاللَّهِ لَا أَرِيمُ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْكُمَا ابْنَايَ بِجَوَابِ مَا بَعَثْتُمَا بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَبْدُ الْمُطَّلِبِ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَالْفَضْلُ إِلَى بَابِ حُجْرَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نُوَافِقَ صَلَاةَ الظُّهْرِ قَدْ قَامَتْ فَصَلَّيْنَا مَعَ النَّاسِ ثُمَّ أَسْرَعْتُ أَنَا وَالْفَضْلُ إِلَى بَابِ حُجْرَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُمْنَا بِالْبَابِ حَتَّى أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِأُذُنِي وَأُذُنِ الْفَضْلِ ثُمَّ قَالَ أَخْرِجَا مَا تُصَرِّرَانِ ثُمَّ دَخَلَ فَأَذِنَ لِي وَلِلْفَضْلِ فَدَخَلْنَا فَتَوَاكَلْنَا الْكَلَامَ قَلِيلًا ثُمَّ كَلَّمْتُهُ أَوْ كَلَّمَهُ الْفَضْلُ قَدْ شَكَّ فِي ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ كَلَّمَهُ بِالْأَمْرِ الَّذِي أَمَرَنَا بِهِ أَبَوَانَا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعَةً وَرَفَعَ بَصَرَهُ قِبَلَ سَقْفِ الْبَيْتِ حَتَّى طَالَ عَلَيْنَا أَنَّهُ لَا يَرْجِعُ إِلَيْنَا شَيْئًا حَتَّى رَأَيْنَا زَيْنَبَ تَلْمَعُ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ بِيَدِهَا تُرِيدُ أَنْ لَا تَعْجَلَا وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَمْرِنَا ثُمَّ خَفَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأْسَهُ فَقَالَ لَنَا إِنَّ هَذِهِ الصَّدَقَةَ إِنَّمَا هِيَ أَوْسَاخُ النَّاسِ وَإِنَّهَا لَا تَحِلُّ لِمُحَمَّدٍ وَلَا لِآلِ مُحَمَّدٍ ادْعُوا لِي نَوْفَلَ بْنَ الْحَارِثِ فَدُعِيَ لَهُ نَوْفَلُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَالَ يَا نَوْفَلُ أَنْكِحْ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ فَأَنْكَحَنِي نَوْفَلٌ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُوا لِي مَحْمِئَةَ بْنَ جَزْءٍ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي زُبَيْدٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَهُ عَلَى الْأَخْمَاسِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَحْمِئَةَ أَنْكِحْ الْفَضْلَ فَأَنْكَحَهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ فَأَصْدِقْ عَنْهُمَا مِنْ الْخُمُسِ كَذَا وَكَذَا لَمْ يُسَمِّهِ لِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ
Bizga [Ahmad ibn Solih], bizga [Anbasa], bizga [Yunus] [Ibn Shihob]dan, menga [Abdul Muttalib ibn Rabia ibn Al Horis ibn Naufal Al Hosyimi]dan, [Abdul Muttalib ibn Rabia ibn Al Horis ibn Abdul Muttalib] unga otasi Rabia ibn Al Horis va Abbos ibn Abdul Muttalib ekanligini aytganini, ularning ikkalasi ham Abdul Muttalib ibn Rabia va Al Fazl ibn Abbosga aytilishicha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning oldilariga boring va unga: "Ey Allohning Rasuli, biz siz ko'rib turgan yoshga yetdik va turmush qurmoqchimiz, siz esa, ey Allohning Rasuli, eng yaxshi inson va eng qarindosh odamsiz, ota-onamizning bizga mahr sifatida beradigan hech narsasi yo'q, shuning uchun bizni zakotni boshqarishga yollang, toki biz uni sizga xodimlar kabi to'laylik va biz ham ba'zi imtiyozlarga ega bo'laylik", deb ayting. Abdul Muttalib ibn Rabia aytdi: "Biz o'sha holatda bo'lganimizda Ali ibn Abu Tolib keldi. Keyin u: "Darhaqiqat, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Yo'q, Allohga qasamki. Biz sizlardan hech biringizni zakotga mas'ul qilib ishga olmaymiz", dedi. Keyin Rabia: "Bu sizning ishingiz, siz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning kuyovi bo'lish sharafiga sazovor bo'ldingiz, shuning uchun biz sizga hasad qilmaymiz", dedi. Keyin Ali ro'molini tashlab, ustiga qo'ydi va: "Men Abu Hasanman, ey odamlar! Ikki farzandim siz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga yuborgan javobingiz bilan sizlarga qaytib kelmaguncha, men uni tark etmayman", dedi. Abdul Muttalib aytdi: "Keyin Al Fazl va men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning xonalari eshigiga bordik, peshin namozi o'qilgunga qadar, keyin odamlar bilan birga namoz o'qidik." Keyin Al Fazl bilan men tezda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning xonasiga bordik va o'sha paytda u Zaynab bint Jahsining uyida edi. Keyin biz eshik oldida Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam kelguncha turdik. Keyin u mening va Al Fazlning qulog'ini chimchiladi. Keyin u: "Nima demoqchi bo'lsangiz, ayting!" dedi. Keyin u uyga kirib, Al Fazl bilan meni kirishga ruxsat berdi. Keyin biz ichkariga kirdik va suhbatlashish uchun bir-birimizdan uzoqlashganimizdan ko'p o'tmay, men gapirdim - yoki Al Fazl gapirdi. Abdulloh bunga shubha qildi - u unga ikki otamiz bergan buyruqlar haqida gapirdi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir zum jim qoldi va uyning tomiga tikildi, biz u bizga biron bir javob bermagan deb o'ylagunimizcha, Zaynabning hijob orqasidan qo'li bilan bizga ishora qilayotganini ko'rdik, u bizning shoshilmasligimizni xohladi va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bizning ishimiz bilan band edi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam boshlarini egib, bizga dedilar: "Albatta, bu sadaqa shunchaki odamlarning iflosligi va aslida bu sadaqa Muhammad va uning oilasi uchun halol emas. Navfal ibn Al Horisni chaqiring!" Keyin Navfal ibn Al Horis chaqirildi, keyin u: "Ey Navfal, Abdul Muttolibga uylaning!" dedi. Keyin Navfal menga uylandi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Mahma ibn Juzni chaqiring", dedilar. U Bani Zubayddan edi, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam uni beshinchi ulushga g'amxo'rlik qilish uchun yollagan edi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Mahmiaga: "Ey Fazl!" dedilar. Keyin u unga uylandi, keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Tur va ikkalasiga ham falonchi ulushdan mahr bering!" dedilar. Abdulloh ibn Al Horis menga miqdorini aytmadi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2593
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ كَانَتْ لِي شَارِفٌ مِنْ نَصِيبِي مِنْ الْمَغْنَمِ يَوْمَ بَدْرٍ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَانِي شَارِفًا مِنْ الْخُمُسِ يَوْمَئِذٍ فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَبْنِيَ بِفَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاعَدْتُ رَجُلًا صَوَّاغًا مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعٍ أَنْ يَرْتَحِلَ مَعِي فَنَأْتِيَ بِإِذْخِرٍ أَرَدْتُ أَنْ أَبِيعَهُ مِنْ الصَّوَّاغِينَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ فِي وَلِيمَةِ عُرْسِي فَبَيْنَا أَنَا أَجَمْعُ لِشَارِفَيَّ مَتَاعًا مِنْ الْأَقْتَابِ وَالْغَرَائِرِ وَالْحِبَالِ وَشَارِفَايَ مُنَاخَانِ إِلَى جَنْبِ حُجْرَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ أَقْبَلْتُ حِينَ جَمَعْتُ مَا جَمَعْتُ فَإِذَا بِشَارِفَيَّ قَدْ اجْتُبَّتْ أَسْنِمَتُهُمَا وَبُقِرَتْ خَوَاصِرُهُمَا وَأُخِذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَيَّ حِينَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الْمَنْظَرَ فَقُلْتُ مَنْ فَعَلَ هَذَا قَالُوا فَعَلَهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فِي شَرْبٍ مِنْ الْأَنْصَارِ غَنَّتْهُ قَيْنَةٌ وَأَصْحَابَهُ فَقَالَتْ فِي غِنَائِهَا أَلَا يَا حَمْزُ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ فَوَثَبَ إِلَى السَّيْفِ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَأَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا قَالَ عَلِيٌّ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ قَالَ فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي لَقِيتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ عَدَا حَمْزَةُ عَلَى نَاقَتَيَّ فَاجْتَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا وَهَا هُوَ ذَا فِي بَيْتٍ مَعَهُ شَرْبٌ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِرِدَائِهِ فَارْتَدَاهُ ثُمَّ انْطَلَقَ يَمْشِي وَاتَّبَعْتُهُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ حَتَّى جَاءَ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ حَمْزَةُ فَاسْتَأْذَنَ فَأُذِنَ لَهُ فَإِذَا هُمْ شَرْبٌ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلُومُ حَمْزَةَ فِيمَا فَعَلَ فَإِذَا حَمْزَةُ ثَمِلٌ مُحْمَرَّةٌ عَيْنَاهُ فَنَظَرَ حَمْزَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى رُكْبَتَيْهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى سُرَّتِهِ ثُمَّ صَعَّدَ النَّظَرَ فَنَظَرَ إِلَى وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ حَمْزَةُ وَهَلْ أَنْتُمْ إِلَّا عَبِيدٌ لِأَبِي فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ثَمِلٌ فَنَكَصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى عَقِبَيْهِ الْقَهْقَرَى فَخَرَجَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ
[Ahmad ibn Solih] bizga aytib bergan, [Anbasa ibn Xolid] bizga aytib bergan, [Yunus] bizga [Ibn Shihob]dan aytib bergan, u menga [Ali ibn Husayn]ga [Husayn ibn Ali] unga [Ali ibn Abu Tolib] shunday deganini aytib berganini aytdi: “Mening Badr jangida olgan o‘ljalarimdan uch yoshli tuyam bor edi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o‘sha paytda beshdan bir ulushdan menga uch yoshli tuya berdilar. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qizi Fotima bilan uy qurmoqchi bo‘lganimda, Bani Qaynuqodan kelgan bir zargar bilan birga borishga rozi bo‘ldim, keyin zargarlardan sotib olmoqchi bo‘lgan izxir (ohak o‘ti) bilan keldik, keyin uni to‘yimda ishlatdim. Men tuyamning buyumlarini, ya’ni kichik egar, qop va arqonlarni yig‘ayotgan edim. Shu orada ikkita tuyam ansorlarning xonasi yonida bog'lab qo'yilgan edi. Yig'ganlarimni yig'ib bo'lgach, keldim va ma'lum bo'lishicha, ikkita tuyamning o'rkalari kesilgan, qorinlari yorilgan va yuraklarining bir qismi olib tashlangan ekan. Shuning uchun bu manzarani ko'rib, ko'zlarimni tiyololmadim. Keyin: "Buni kim qildi?" deb so'radim. Ular: "Buni qilgan Hamza ibn Abdul Muttalib edi", deyishdi. U bu uyda bir guruh ansorlar bilan birga edi, bir ayol qul u va uning hamrohlari uchun qo'shiq aytdi. Qul: "Ey Hamza, semiz tuyalarni so'y!" dedi. Keyin u sakrab turdi va qilich oldi, o'rkalarini kesib tashladi, ikki tuyaning qorinlarini yorib, yuraklaridan bir qismini oldi. Ali: "Keyin men borib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan uchrashdim, uning yonida Zayd ibn Horisa bor edi", dedi. U: "Va Rasululloh sollallohu alayhi vasallam men nimalarni boshdan kechirayotganimni bilardi", dedi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Senga nima bo'ldi?" dedilar. U: «Men: «Ey Allohning Rasuli, men bugungidek narsani hech qachon ko'rmaganman», dedi. Hamza mening ikkita tuyamga hujum qildi, keyin ularning o'rkalarini kesib, qorinlarini yorib yubordi. U bir guruh odamlar bilan bir uyda edi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ro'molini so'radi, keyin uni kiydi, keyin ketdi va men Zayd ibn Horisa bilan birga u Hamza turgan uyga yetguncha uning orqasidan ergashdim. Keyin u ruxsat so'radi va unga ruxsat berildi. Ma'lum bo'lishicha, bir guruh odamlar bor ekan, keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Hamzani qilgan ishi uchun tanqid qildi, ma'lum bo'lishicha, Hamza mast va ko'zlari qizargan ekan. Keyin u Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga qaradi, keyin nigohini ko'tarib tizzalariga qaradi, keyin o'rnidan turib kindigiga qaradi, keyin o'rnidan turib uning yuzini ko'rdi. Keyin Hamza: «Sizlar shunchaki otamning qullarisizlar», dedi. Shunday qilib, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning mast ekanligini bildi. Keyin Rasululloh sollallohu alayhi vasallam orqaga chekinib, tashqariga chiqdi va biz u bilan birga chiqdik.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2594
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَيَّاشُ بْنُ عُقْبَةَ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ الْحَسَنِ الضَّمْرِيِّ أَنَّ أُمَّ الْحَكَمِ أَوْ ضُبَاعَةَ ابْنَتَيْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ حَدَّثَتْهُعَنْ إِحْدَاهُمَا أَنَّهَا قَالَتْ أَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبْيًا فَذَهَبْتُ أَنَا وَأُخْتِي وَفَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَشَكَوْنَا إِلَيْهِ مَا نَحْنُ فِيهِ وَسَأَلْنَاهُ أَنْ يَأْمُرَ لَنَا بِشَيْءٍ مِنْ السَّبْيِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَبَقَكُنَّ يَتَامَى بَدْرٍ لَكِنْ سَأَدُلُّكُنَّ عَلَى مَا هُوَ خَيْرٌ لَكُنَّ مِنْ ذَلِكَ تُكَبِّرْنَ اللَّهَ عَلَى إِثْرِ كُلِّ صَلَاةٍ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ تَكْبِيرَةً وَثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ تَسْبِيحَةً وَثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ تَحْمِيدَةً وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌقَالَ عَيَّاشٌ وَهُمَا ابْنَتَا عَمِّ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Ahmad ibn Solih], bizga [Abdulloh ibn Vahb], menga [Ayyasi ibn Uqba Al-Hazramiy], [Al-Fazl ibn Al-Hasan Az-Zamriy]dan, [Ummu al-Hakam yoki Zuba'a] Zubayr ibn Abdul Muttalibning ikki qizi unga ulardan biridan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam harbiy asirlarni olgan edi, keyin men singlim va Fotima binti Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bilan bordim", dedi. Keyin biz boshimizdan kechirgan voqealar haqida unga shikoyat qildik va undan bizga ba'zi asirlarni berishni buyurishini so'radik. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Sizdan oldin Badr yetimlari keldi. Lekin men sizlarga bundan ham yaxshiroq narsani ko'rsataman. Har namozdan keyin o'ttiz uch marta Allohga takbir qilasiz, o'ttiz uch marta tasbih qilasiz, o'ttiz uch marta tahmid qilasiz, LAAAALLAHHDU va "LAAAALLAHUHA". SYARIIKALAH LAHUL MULKU VA LAHUL HAMDU VA HUVA 'ALAA KULLI SYAI-IN QADIIR." — dedi Ayyosiy. ikkalasi ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning amakilarining qizlari edi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2595
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ يَعْنِي الْجُرَيرِيَّ عَنْ أَبِي الْوَرْدِ عَنْ ابْنِ أَعْبُدَ قَالَقَالَ لِي عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَلَا أُحَدِّثُكَ عَنِّي وَعَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَتْ مِنْ أَحَبِّ أَهْلِهِ إِلَيْهِ قُلْتُ بَلَى قَالَ إِنَّهَا جَرَّتْ بِالرَّحَى حَتَّى أَثَّرَ فِي يَدِهَا وَاسْتَقَتْ بِالْقِرْبَةِ حَتَّى أَثَّرَ فِي نَحْرِهَا وَكَنَسَتْ الْبَيْتَ حَتَّى اغْبَرَّتْ ثِيَابُهَا فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَدَمٌ فَقُلْتُ لَوْ أَتَيْتِ أَبَاكِ فَسَأَلْتِيهِ خَادِمًا فَأَتَتْهُ فَوَجَدَتْ عِنْدَهُ حُدَّاثًا فَرَجَعَتْ فَأَتَاهَا مِنْ الْغَدِ فَقَالَ مَا كَانَ حَاجَتُكِ فَسَكَتَتْ فَقُلْتُ أَنَا أُحَدِّثُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ جَرَّتْ بِالرَّحَى حَتَّى أَثَّرَتْ فِي يَدِهَا وَحَمَلَتْ بِالْقِرْبَةِ حَتَّى أَثَّرَتْ فِي نَحْرِهَا فَلَمَّا أَنْ جَاءَكَ الْخَدَمُ أَمَرْتُهَا أَنْ تَأْتِيَكَ فَتَسْتَخْدِمَكَ خَادِمًا يَقِيهَا حَرَّ مَا هِيَ فِيهِ قَالَ اتَّقِي اللَّهَ يَا فَاطِمَةُ وَأَدِّي فَرِيضَةَ رَبِّكِ وَاعْمَلِي عَمَلَ أَهْلِكِ فَإِذَا أَخَذْتِ مَضْجَعَكِ فَسَبِّحِي ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَاحْمَدِي ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَكَبِّرِي أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ فَتِلْكَ مِائَةٌ فَهِيَ خَيْرٌ لَكِ مِنْ خَادِمٍ قَالَتْ رَضِيتُ عَنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَعَنْ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ قَالَ وَلَمْ يُخْدِمْهَا
Bizga [Yahyo ibn Xalaf], bizga [Abdul A'lo] [Sa'id al-Jurairiy]dan, [Abu al-Vard]dan, [Ibn A'bud]dan rivoyat qilgan, u shunday dedi: [Ali radiyallohu anhu] menga: "Senga o'zim va Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning o'g'illari Fotima haqida gapirib beraymi?" dedi. U eng yaxshi ko'rgan oilasidan biri edi. Men: "Ha", dedim. U: "Aslida, u o'simliklarni sug'orish uchun asboblarni tortib, qo'llarida iz qoldirgan, bo'ynida iz qoldirgan, uyni chang kiyimlariga dog' bo'lguncha supurgan", dedi. Keyin bir nechta xizmatkorlar Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelishdi, keyin men: "Agar otangning oldiga kelib, undan xizmatkor so'rasang, bu yaxshiroq bo'lardi", dedim. Keyin u yonida bir guruh odamlar suhbatlashayotganini ko'rdi. Keyin u qaytib keldi, keyin ertasi kuni uning oldiga kelib: "Nima kerak?", dedi. Keyin Fotima jim qoldi, keyin men: "Men: "O'shanda nima kerak?", dedim", dedim. Ey Allohning Rasuli, sizga aytamanki, u o'simliklarni sug'orish uchun asbob tortdi, toki u qo'llarida iz qoldirsin, bo'ynida iz qoldirsin, geriba ko'tarib yurdi. Keyin, sizga bir nechta yordamchilar bo'lganida, men unga sizning oldingizga kelib, uni boshdan kechirayotgan issiqdan himoya qiladigan yordamchilarni so'rashni buyurdim. U: "Ey Fotima, Allohdan qo'rqing, Robbingizning vazifalarini bajaring va oilaviy ishlaringizni bajaring. Keyin uxlashga tayyor bo'lganingizda, o'ttiz uch marta namoz o'qing, o'ttiz uch marta namoz o'qing va o'ttiz to'rt marta takbir ayting, jami yuz marta. Unda bu siz uchun xizmatkordan yaxshiroqdir", dedi. Fotima: "Men Allohdan va Uning Rasulidan roziman", dedi. Bizga [Ahmad bin Muhammad Al Marvaziy], bizga [Abdurrazzoq], bizga [Ma'mar] [Az-Zuhriy], bizga [Ali bin Husayn] bu voqeani aytib berdi", dedi va unga xizmatkor bermadi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2596
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْقُرَشِيُّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ يَعْنِي ابْنَ عِيسَى كُنَّا نَقُولُ إِنَّه مِنْ الْأَبْدَالِ قَبْلَ أَنْ نَسْمَعَ أَنَّ الْأَبْدَالَ مِنْ الْمَوَالِي قَالَ حَدَّثَنِي الدَّخِيلُ بْنُ إِيَاسِ بْنِ نُوحِ بْنِ مُجَّاعَةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ سِرَاجِ بْنِ مُجَّاعَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ مُجَّاعَةَ أَنَّهُ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَطْلُبُ دِيَةَ أَخِيهِ قَتَلَتْهُ بَنُو سَدُوسٍ مِنْ بَنِي ذُهْلٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ جَاعِلًا لِمُشْرِكٍ دِيَةً جَعَلْتُ لِأَخِيكَ وَلَكِنْ سَأُعْطِيكَ مِنْهُ عُقْبَى فَكَتَبَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِائَةٍ مِنْ الْإِبِلِ مِنْ أَوَّلِ خُمُسٍ يَخْرُجُ مِنْ مُشْرِكِي بَنِي ذُهْلٍ فَأَخَذَ طَائِفَةً مِنْهَا وَأَسْلَمَتْ بَنُو ذُهْلٍ فَطَلَبَهَا بَعْدُ مُجَّاعَةُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ وَأَتَاهُ بِكِتَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ بِاثْنَيْ عَشَرَ أَلْفَ صَاعٍ مِنْ صَدَقَةِ الْيَمَامَةِ أَرْبَعَةِ آلَافٍ بُرًّا وَأَرْبَعَةِ آلَافٍ شَعِيرًا وَأَرْبَعَةِ آلَافٍ تَمْرًا وَكَانَ فِي كِتَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمُجَّاعَةَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا كِتَابٌ مِنْ مُحَمَّدٍ النَّبِيِّ لِمُجَّاعَةَ بْنِ مَرَارَةَ مِنْ بَنِي سُلْمَى إِنِّي أَعْطَيْتُهُ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ مِنْ أَوَّلِ خُمُسٍ يَخْرُجُ مِنْ مُشْرِكِي بَنِي ذُهْلٍ عُقْبَةً مِنْ أَخِيهِ
[Muhammad ibn Iso] bizga rivoyat qilgan, ['Anbasa ibn Abdul Vahid Al Quraysi] bizga rivoyat qilgan, Abu Ja'far aytganidek; ya'ni Ibn Iso. Biz Abdalning avvalgi qullardan ekanligini eshitishdan oldin, u Abdal (avliyolar va ibodat qiluvchilar) orasida bo'lgan, der edik. U aytdi: [Ad Daxil ibn Iyas ibn Nuh ibn Mujja'a] menga [Hilol ibn Siroj ibn Mujja'a]dan [otasidan] [bobosi Mujja'a]dan u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga kelib, Bani Zuhldan Bani Sadus tomonidan o'ldirilgan akasining o'limini talab qilganini aytdi. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Agar men mushrik uchun o'lim bersam, akangiz uchun o'ldirgan bo'lardim. Lekin men sizga uning bir qismini beraman", dedilar. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam unga Bani Zuhl mushriklaridan chiqqan birinchi beshinchi qismdan yuz tuya yozdilar. Keyin u undan bir oz oldi va Banu Huzl Islomni qabul qildi, keyin Mujja'a uni Abu Bakrdan talab qildi va u Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning xati bilan keldi. Keyin Abu Bakr unga Yamamadan o'n ikki ming sha' sadaqa, ya'ni to'rt ming bug'doy, to'rt ming arpa va to'rt ming xurmo yozdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning Mujja'a'a yo'llagan maktubida esa shunday deyilgan: Bismillahirrahmonirrahiym, bu Muhammad payg'ambarning Bani Salmadan Mujja'a ibn Maroraga yozgan xatidir. Darhaqiqat, men unga Bani Zuhl mushriklaridan akasi evaziga chiqqan birinchi beshdan bir qismdan yuzta tuya berdim.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2597
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ قَالَكَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَهْمٌ يُدْعَى الصَّفِيَّ إِنْ شَاءَ عَبْدًا وَإِنْ شَاءَ أَمَةً وَإِنْ شَاءَ فَرَسًا يَخْتَارُهُ قَبْلَ الْخُمُسِ
Bizga [Muhammad ibn Kasir], bizga [Sufyan], [Mutarrif], [Amir Asy Sya'biy]dan rivoyat qilganidek, u shunday dedi: Ilgari Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning Shofi deb nomlangan ulushlari bor edi, agar xohlasa erkak qullarni olardi, agar xohlasa ayol qullarni olardi va agar xohlasa, beshinchi otdan oldin tanlagan otini olardi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2598
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ وَأَزْهَرُ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ قَالَ سَأَلْتُ مُحَمَّدًاعَنْ سَهْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّفِيِّ قَالَ كَانَ يُضْرَبُ لَهُ بِسَهْمٍ مَعَ الْمُسْلِمِينَ وَإِنْ لَمْ يَشْهَدْ وَالصَّفِيُّ يُؤْخَذُ لَهُ رَأْسٌ مِنْ الْخُمُسِ قَبْلَ كُلِّ شَيْءٍ
Bu bizga [Muhammad ibn Bashyor], bizga [Abu Oshim] va [Azhar] haqida xabar berdi, deyishdi ular; bizga [Ibn Aun] haqida xabar berdi, dedi u; Men [Muhammad]dan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam va Shofiyning ulushlari haqida so'radim. U: "Ilgari unga urushda qatnashmagan bo'lsa ham, musulmonlar bilan ulushlar berilgan edi", dedi. Shu bilan birga, Shofiy hamma narsadan oldin beshdan bir qismini o'ziga oldi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2599
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ سَعِيدٍ يَعْنِي ابْنَ بَشِيرٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا غَزَا كَانَ لَهُ سَهْمٌ صَافٍ يَأْخُذُهُ مِنْ حَيْثُ شَاءَهُ فَكَانَتْ صَفِيَّةُ مِنْ ذَلِكَ السَّهْمِ وَكَانَ إِذَا لَمْ يَغْزُ بِنَفْسِهِ ضُرِبَ لَهُ بِسَهْمِهِ وَلَمْ يُخَيَّرْ
Bizga [Mahmud bin Xolid As Sulami], bizga [Umar bin Abdul Vahid], [Sa'id bin Basir], [Qatada] dan rivoyat qildi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam urushga chiqqanlarida, xohlagan tomondan sof ulushlar olardilar. Shofiyya ham shu ulushlardan biri. Agar u yolg'iz jang qilmasa, unga ulushi beriladi va tanlash imkoniyati berilmaydi.
Hadis
Imom Abu Dovud : 2600
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ صَفِيَّةُ مِنْ الصَّفِيِّ
Bizga [Nashr ibn Ali] aytdi, bizga [Abu Ahmad] aytdi, bizga [Sufyonni] [Hisyom ibn Urvadan], [otasidan], [Oisyadan] aytdi, dedilar. Shofiya maxsus bo'limni o'z ichiga oladi (Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uchun).
