Imom Abu Dovud : 2541
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَخِيهِ عَنْ بِشْرِ بْنِ قُرَّةَ الْكَلْبِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَانْطَلَقْتُ مَعَ رَجُلَيْنِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَشَهَّدَ أَحَدُهُمَا ثُمَّ قَالَ جِئْنَا لِتَسْتَعِينَ بِنَا عَلَى عَمَلِكَ وَقَالَ الْآخَرُ مِثْلَ قَوْلِ صَاحِبِهِ فَقَالَ إِنَّ أَخْوَنَكُمْ عِنْدَنَا مَنْ طَلَبَهُ فَاعْتَذَرَ أَبُو مُوسَى إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لَمْ أَعْلَمْ لِمَا جَاءَا لَهُ فَلَمْ يَسْتَعِنْ بِهِمَا عَلَى شَيْءٍ حَتَّى مَاتَ
Bizga [Vahb ibn Baqiyya], bizga [Xolid], [Ismoil ibn Abu Xolid], [uning akasi], [Bisyr ibn Qurra al-Kalbiy], [Abu Burda], [Abu Muso]dan rivoyat qildi: U aytdi: Men ikki kishi bilan Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga bordim, keyin ulardan biri guvohlik berdi (yalindi), keyin: "Biz sizning ishingizni bajarish uchun bizni yollashingiz uchun keldik", dedi. Boshqalar esa, eng yaqin do'sti aytganidek, dedilar. Keyin u: "Darhaqiqat, (eng ko'p xiyonat qilgan) biz tomondagi birodarlaringiz ish so'raydilar", dedi. Abu Muso Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamdan uzr so'rab: "Ular nima uchun kelganini bilmayman va u ularni hech narsaga qaratish uchun yollamadi", dedi. U vafot etguniga qadar.
Imom Abu Dovud : 2542
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُخَرَّمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَخْلَفَ ابْنَ أُمِّ مَكْتُومٍ عَلَى الْمَدِينَةِ مَرَّتَيْنِ
Bizga [Muhammad ibn Abdulloh al-Muharramiy]ga, bizga [Abdurrahmon ibn Mahdiy]ga, bizga [Imron al-Qatson]ga [Qatada]dan [Anas]ga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Madinada ikki marta o'rniga Ibn Ummi Maktumni tayinlaganliklari aytilgan.
Imom Abu Dovud : 2543
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عَامِرٍ الْمُرِّيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِالْأَمِيرِ خَيْرًا جَعَلَ لَهُ وَزِيرَ صِدْقٍ إِنْ نَسِيَ ذَكَّرَهُ وَإِنْ ذَكَرَ أَعَانَهُ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهِ غَيْرَ ذَلِكَ جَعَلَ لَهُ وَزِيرَ سُوءٍ إِنْ نَسِيَ لَمْ يُذَكِّرْهُ وَإِنْ ذَكَرَ لَمْ يُعِنْهُ
Bizga [Muso ibn Amir al-Murriy], bizga [Al-Valid] bizga [Zuhayr ibn Muhammad]ga [Abdurrahmon ibn al-Qosim]dan, [otasidan], [Oisha]dan rivoyat qilganidek, u aytdi; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar Alloh bir rahbarda yaxshilikni xohlasa, Alloh uni rostgo'y vazir qiladi, agar u unutsa, eslatadi va agar eslasa, unga yordam beradi. Agar Alloh bir rahbarda bundan (yomonlikdan) boshqa narsani xohlasa, Alloh uni yomon vazir (yordamchi) qiladi, agar u unutsa, eslamaydi va agar eslasa, unga yordam bermaydi", dedilar.
Imom Abu Dovud : 2544
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ سُلَيْمَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ جَابِرٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْمِقْدَامِ عَنْ جَدِّهِ الْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَرَبَ عَلَى مَنْكِبِهِ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَفْلَحْتَ يَا قُدَيْمُ إِنْ مُتَّ وَلَمْ تَكُنْ أَمِيرًا وَلَا كَاتِبًا وَلَا عَرِيفًا
['Amru ibn Usmon] bizga, [Muhammad ibn Harb] bizga [Abu Salama Sulaymon ibn Sulaymdan], [Yahyo ibn Jobirdan], [Solih ibn Yahyo ibn Al Miqdomdan], [uning bobosi Al Miqdom ibn Ma'dikaribdan] shunday dedilar: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam uning yelkasiga qoqib, keyin unga: "Ey Qudaym, agar sen vafot etsang va rahbar, kotib va orif (odamlarning muammolari va manfaatlarini boshqarish uchun mas'ul shaxs) bo'lmasang, sen baxtlisan", dedilar.
Imom Abu Dovud : 2545
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا غَالِبٌ الْقَطَّانُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُمْ كَانُوا عَلَى مَنْهَلٍ مِنْ الْمَنَاهِلِ فَلَمَّا بَلَغَهُمْ الْإِسْلَامُ جَعَلَ صَاحِبُ الْمَاءِ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَقَسَمَ الْإِبِلَ بَيْنَهُمْ وَبَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ فَأَرْسَلَ ابْنَهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ ائْتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْ لَهُ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلَامَ وَإِنَّهُ جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَقَسَمَ الْإِبِلَ بَيْنَهُمْ وَبَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ أَفَهُوَ أَحَقُّ بِهَا أَمْ هُمْ فَإِنْ قَالَ لَكَ نَعَمْ أَوْ لَا فَقُلْ لَهُ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ وَهُوَ عَرِيفُ الْمَاءِ وَإِنَّهُ يَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِي الْعِرَافَةَ بَعْدَهُ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ أَبِي يُقْرِئُكَ السَّلَامَ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَعَلَى أَبِيكَ السَّلَامُ فَقَالَ إِنَّ أَبِي جَعَلَ لِقَوْمِهِ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ عَلَى أَنْ يُسْلِمُوا فَأَسْلَمُوا وَحَسُنَ إِسْلَامُهُمْ ثُمَّ بَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا مِنْهُمْ أَفَهُوَ أَحَقُّ بِهَا أَمْ هُمْ فَقَالَ إِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يُسْلِمَهَا لَهُمْ فَلْيُسْلِمْهَا وَإِنْ بَدَا لَهُ أَنْ يَرْتَجِعَهَا فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا مِنْهُمْ فَإِنْ هُمْ أَسْلَمُوا فَلَهُمْ إِسْلَامُهُمْ وَإِنْ لَمْ يُسْلِمُوا قُوتِلُوا عَلَى الْإِسْلَامِ فَقَالَ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ وَهُوَ عَرِيفُ الْمَاءِ وَإِنَّهُ يَسْأَلُكَ أَنْ تَجْعَلَ لِي الْعِرَافَةَ بَعْدَهُ فَقَالَ إِنَّ الْعِرَافَةَ حَقٌّ وَلَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ الْعُرَفَاءِ وَلَكِنَّ الْعُرَفَاءَ فِي النَّارِ
Bizga [Musaddad] bizga [Bisyr ibn Al Mufadhal], bizga [G'olib Al Qathson] dan [bir kishidan] [otasidan] [bobosidan] ular bir nechta ichimlik suvi joylari orasida suv ichish joyi ustida ekanligini aytdi. Keyin, Islom ularga yetib kelganida, suv egasi o'z qavmiga Islomni qabul qilish sharti bilan yuzta tuya berardi. Keyin ular Islomni qabul qilishdi. Va u tuyalarni ularga taqsimladi. Keyin u tuyalarni ulardan qaytarib olishni o'yladi. Keyin u o'g'lini Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldiga yubordi. U o'g'liga: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldiga borib: "Ha, otam sizga salom aytmoqda", deb ayting, dedi. Va u o'z qavmiga Islomni qabul qilish sharti bilan yuzta tuya berdi. Keyin ular Islomni qabul qilishdi va u tuyalarni ularga taqsimladi. Va u tuyani ulardan qaytarib olishni o'yladi. Uning tuyaga haqqi bormi yoki ularning haqqi ko'proqmi? Agar u "Ha" yoki "Yo'q" desa, unga ayting; Darhaqiqat, otam keksa odam va u suvni tartibga soluvchi orif (muammolarni boshqarish va odamlar manfaatlarini ta'minlash uchun mas'ul shaxs) bo'lib, sizdan meni orif vazifasiga tayinlashingizni so'raydi. Shunda bola uning oldiga kelib: "Darhaqiqat, otam sizga salom aytmoqda", dedi. Keyin u: "VA 'ALAYKA VA 'ALA ABIIKAS SALAAM" (sizga va otangizga sog'lik bo'lsin), deb javob berdi. Keyin u: "Darhaqiqat, otam o'z qavmiga Islomni qabul qilish shartini qo'ydi, keyin ular Islomni qabul qilishdi va ularning Islomi yaxshi edi", dedi. Keyin u tuyani ulardan qaytarib olish haqida o'yladi. Uning tuyaga ko'proq haqqi bormi yoki ularning haqqi ko'proqmi? Keyin u: "Agar u tuyani ularga berishni o'ylasa, iltimos, ularga bering. Agar u tuyani ulardan qaytarib olishni o'ylasa, u tuyaga ulardan ko'ra ko'proq haqli. Agar ular Islomni qabul qilgan bo'lsa, ularniki ularnikidir va agar ular Islomni qabul qilmagan bo'lsa, ular bilan Islom nomi bilan jang qilinadi", dedi. Keyin u: "(U) ... Darhaqiqat, otam qari odam va u suv taqsimotining orifi (boshqaruvchisi) bo'lib, sizdan menga o'zidan keyin suvga g'amxo'rlik qiladigan o'qituvchilik lavozimini berishingizni iltimos qilmoqda. Keyin u: "Darhaqiqat, orif (boshqaruvchi) ishi to'g'ri ish va odamlarga menejerlar kerak, lekin menejerlar do'zaxda bo'ladi", dedi.
Imom Abu Dovud : 2546
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي الْجَوْزَاءِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَالسِّجِلُّ كَاتِبٌ كَانَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Bizga [Qutayba ibn Said], bizga [Nuh ibn Qays], [Yazid? ibn Ka'b]dan, [Amr ibn Malik]dan, [Abu al-Juza`dan] [Ibn Abbos]dan u aytdiki, sijil Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning kotibi edi.
Imom Abu Dovud : 2547
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْأَسْبَاطِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْعَامِلُ عَلَى الصَّدَقَةِ بِالْحَقِّ كَالْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى بَيْتِهِ
Bizga [Muhammad bin Ibrohim al-Asbatiy], bizga [Abdurrahim bin Sulaymon]dan [Muhammad bin Ishoq]dan [Oshim bin Umar bin Qatoda]dan [Mahmud bin Labid]dan [Rofi' bin Xadij]dan rivoyat qilganida, u shunday dedi: Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitganman: Haqiqiy zakot oluvchi xuddi Alloh yo'lida uyiga qaytgunicha jang qilgan kishiga o'xshaydi.
Imom Abu Dovud : 2548
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شِمَاسَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ صَاحِبُ مَكْسٍ
Bizga [Abdulloh ibn Muhammad an Nufayli], bizga [Muhammad ibn Maslama], [Muhammad ibn Ishoq]dan, [Yazid? ibn Abu Habib]dan [Abdurrahmon ibn Shimasa]dan ['Uqba ibn Amir]dan rivoyat qildi, u dedi: Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: Nohaq soliq yiqqanlar jannatga kirmaydi, deganlarini eshitdim.
Imom Abu Dovud : 2549
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْقَطَّانُ عَنْ ابْنِ مَغْرَاءَ عَنْ ابْنِ إِسْحَقَ قَالَالَّذِي يَعْشُرُ النَّاسَ يَعْنِي صَاحِبَ الْمَكْسِ
[Muhammad ibn Abdulloh al-Qasson] bizga [Ibn Mag'ra']dan rivoyat qildi, [Ibn Ishoq]dan u shunday dedi: "Odamlardan o'ndan birini olgan kishi nohaq soliq oladi".
Imom Abu Dovud : 2550
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ بْنِ سُفْيَانَ وَسَلَمَةُ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُإِنِّي إِنْ لَا أَسْتَخْلِفْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَسْتَخْلِفْ وَإِنْ أَسْتَخْلِفْ فَإِنَّ أَبَا بَكْرٍ قَدْ اسْتَخْلَفَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ ذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ فَعَلِمْتُ أَنَّهُ لَا يَعْدِلُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا وَأَنَّهُ غَيْرُ مُسْتَخْلِفٍ
Bizga [Muhammad bin Dovud bin Sufyon] va [Salama] haqida xabar berdi, ikkalasi ham aytishdi; bizga [Abdurrazzoq] haqida xabar berdi, bizga [Ma'mar] haqida xabar berdi, [Az-Zuhriy] haqida xabar berdi, [Salim] haqida xabar berdi, [Ibn Umar] haqida u aytdi; [Umar] aytdi: Aslida, men xalifalikka hech kimni tayinlamayman, chunki Rasululloh sollallohu alayhi vasallam xalifa tayinlamagan. Agar men kimnidir xalifa qilib tayinlasam, aslida Abu Bakr kimnidir xalifa qilib tayinlagan bo'ladi. U aytdi: U faqat Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va Abu Bakrni tilga oldi, shuning uchun men unga teng keladigan hech kim yo'qligini bilardim, u esa xalifa tayinlamagan.
Imom Abu Dovud : 2551
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَكُنَّا نُبَايِعُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ وَيُلَقِّنُنَا فِيمَا اسْتَطَعْتَ
Bizga [Hafsh ibn Umar], bizga [Shu'ba] [Abdulloh ibn Dinor]dan, [Ibn Umar]dan rivoyat qildi: Biz Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamga quloq solishga va itoat qilishga qasam ichar edik, u esa pichirlab: "Iloji boricha!" dedi.
Imom Abu Dovud : 2552
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُعَنْ بَيْعَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النِّسَاءَ قَالَتْ مَا مَسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَ امْرَأَةٍ قَطُّ إِلَّا أَنْ يَأْخُذَ عَلَيْهَا فَإِذَا أَخَذَ عَلَيْهَا فَأَعْطَتْهُ قَالَ اذْهَبِي فَقَدْ بَايَعْتُكِ
Bizga [Ahmad ibn Solih]ga, bizga [Ibn Vahb]ga, menga [Molik]ga [Ibn Shihob]dan [Urva]ga aytilishicha, [Oisha] unga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning ayollarga bergan qasamyodi haqida xabar bergan. U: «Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam ayolga qasamyod qilmaguncha uning qo'liga umuman tegmas edilar», dedi. Shuning uchun u ayolga qasamyod qilgandan so'ng: «Bor, men senga bay'at qildim!», dedi.
Imom Abu Dovud : 2553
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي أَبُو عَقِيلٍ زَهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ هِشَامٍوَكَانَ قَدْ أَدْرَكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَهَبَتْ بِهِ أُمُّهُ زَيْنَبُ بِنْتُ حُمَيْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَايِعْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ صَغِيرٌ فَمَسَحَ رَأْسَهُ
Bizga [Ubaydulloh ibn Umar ibn Maysara], bizga [Abdulloh ibn Yazid?], bizga [Sa'id ibn Abu Ayyub], menga [Abu Aqil Zahro ibn Ma'bad], [bobosi Abdulloh ibn Hishom]dan so'zlab berdi va u bir marta Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan uchrashganida, onasi Zaynab binti Humayd uni Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning oldilariga olib borib: "Ey Allohning Rasuli, unga bay'at qil!" dedi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "U hali ham kichkina", dedilar. Keyin boshini silab qo'ydilar.
Imom Abu Dovud : 2554
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ أَبُو طَالِبٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اسْتَعْمَلْنَاهُ عَلَى عَمَلٍ فَرَزَقْنَاهُ رِزْقًا فَمَا أَخَذَ بَعْدَ ذَلِكَ فَهُوَ غُلُولٌ
Bizga [Zaid ibn Axzam Abu Tolib] tomonidan aytilgan, bizga [Abu Oshim] tomonidan [Abdul Voris ibn Said] tomonidan [Husayn al-Muallim] tomonidan [Abdullo ibn Burayda] tomonidan [otasi] tomonidan aytilgan, Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam u kishidan: "Kimga biror ishni bajarish uchun lavozim bersak va keyin unga sovg'a (maosh) bersak, u (maoshdan tashqari) olgan narsasi xiyonatdir", dedilar.
Imom Abu Dovud : 2555
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا لَيْثٌٌ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ السَّاعِدِيِّ قَالَاسْتَعْمَلَنِي عُمَرُ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا فَرَغْتُ أَمَرَ لِي بِعُمَالَةٍ فَقُلْتُ إِنَّمَا عَمِلْتُ لِلَّهِ قَالَ خُذْ مَا أُعْطِيتَ فَإِنِّي قَدْ عَمِلْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَمَّلَنِي
Bizga [Abu Valid As-Sayolisiy], bizga [Layts] [Bukayr ibn Abdulloh ibn Al-Asyjj]dan, [Busr ibn Sa'id]dan, [Ibn As-Sa'idiy]dan rivoyat qildi: U menga [Umar] zakotni boshqarish vazifasini berdi, keyin men uni boshqarishni tugatganimdan so'ng, menga pul berilishini buyurdi, shunda men: "Aslida men faqat Alloh uchun ishlayman", dedim. U: "Sizga berilgan narsani oling, chunki men ilgari ishlaganman", dedi va menga pul berdi.
Imom Abu Dovud : 2556
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مَرْوَانَ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا الْمُعَافَى حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ كَانَ لَنَا عَامِلًا فَلْيَكْتَسِبْ زَوْجَةً فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ خَادِمٌ فَلْيَكْتَسِبْ خَادِمًا فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَسْكَنٌ فَلْيَكْتَسِبْ مَسْكَنًاقَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أُخْبِرْتُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اتَّخَذَ غَيْرَ ذَلِكَ فَهُوَ غَالٌّ أَوْ سَارِقٌ
Bizga [Muso bin Marvon Ar-Raqqi], bizga [Al-Mu'afiy], bizga [Al-Auzaiy], [Al-Horis bin Yazid], [Jubayr bin Nufayr], [Al-Mustavrid bin Saddod] dan rivoyat qildi: Men Payg'ambar sollallohu alayhi vasallamning: "Bizning xizmatkorimiz bo'lgan kishi xotin qidirsin, agar xizmatkori bo'lmasa, xizmatkor qidirsin, agar yashash joyi bo'lmasa, yashash joyi qidirsin!" deganlarini eshitdim. Abu Bakr aytdi; Menga Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Kimki bundan boshqa narsani olsa, u xoin yoki o'g'ridir", deganlari aytildi.
Imom Abu Dovud : 2557
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ لَفْظَهُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَ رَجُلًا مِنْ الْأَزْدِ يُقَالُ لَهُ ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ قَالَ ابْنُ السَّرْحِ ابْنُ الْأُتْبِيَّةِ عَلَى الصَّدَقَةِ فَجَاءَ فَقَالَ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ مَا بَالُ الْعَامِلِ نَبْعَثُهُ فَيَجِيءُ فَيَقُولُ هَذَا لَكُمْ وَهَذَا أُهْدِيَ لِي أَلَا جَلَسَ فِي بَيْتِ أُمِّهِ أَوْ أَبِيهِ فَيَنْظُرَ أَيُهْدَى لَهُ أَمْ لَا لَا يَأْتِي أَحَدٌ مِنْكُمْ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ إِلَّا جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِنْ كَانَ بَعِيرًا فَلَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً فَلَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَةَ إِبِطَيْهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ
Bizga [Ibn As Sarh] aytilgan va [Ibn Abu Xalaf] o'z talaffuzlari bilan: "Bizga [Sufyan] [Az-Zuhriy]dan, [Urva]dan, [Abu Humayd As-Sa'idiy]dan: "Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Azdlik Ibn Lutbiya ismli bir kishini xizmatkor qilib tayinlaganlar", - dedilar. - Ibn As Sarh aytgan; Ibn Utbiya-. Zakotni boshqarish uchun u kelib: "Bu siz uchun, bu menga berildi", - dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam minbarga chiqib, Allohga hamd aytib: "Biz yuborgan bir ishchi haqida nima deysiz, keyin kelib: "Bu siz uchun va bu menga berildi", dedi. Agar u otasining yoki onasining uyida o'tirib, kutib tursa, unga sovg'a beriladimi yoki yo'qmi? Sizlardan hech kim undan hech narsa olmaydi, agar u qiyomat kuni uni bo'yniga osib kelmasa. Agar o'sha narsa tuya bo'lsa, tuya tuya ovozini chiqaradi, agar u sigir bo'lsa, sigir ovozini chiqaradi va echkilarning ma'rashi eshitiladi", dedi. Keyin Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam qo'llarini ko'tarib, biz uning qo'ltig'ining oqligini ko'rdik. Keyin u: "Ey Alloh, men yetkazmadimmi? Ey Alloh, men yetkazmadimmi?", dedi.
Imom Abu Dovud : 2558
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ أَبِي الْجَهْمِ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعِيًا ثُمَّ قَالَ انْطَلِقْ أَبَا مَسْعُودٍ وَلَا أُلْفِيَنَّكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَجِيءُ وَعَلَى ظَهْرِكَ بَعِيرٌ مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ لَهُ رُغَاءٌ قَدْ غَلَلْتَهُ قَالَ إِذًا لَا أَنْطَلِقُ قَالَ إِذًا لَا أُكْرِهُكَ
Bizga [Usmon ibn Abu Shayba?], bizga [Jarir], [Mutarrif], [Abu Jahm], [Abu Mas'ud Al-Ansoriy] dan u aytdi: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam meni zakot yig'ish uchun ofitser qilib yubordilar, keyin u: "Bor, ey Abu Mas'ud, Qiyomat kuni seni orqangda zakot tuyalaridan biri bo'lgan, xiyonat qilib olgan tuyaning ovozi eshitilgan tuyani ko'rma", dedi. U: "Unda men bormayman", dedi. U: "Unda men uni majburlamayman", dedi.
Imom Abu Dovud : 2559
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُخَيْمِرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا مَرْيَمَ الْأَزْدِيَّ أَخْبَرَهُ قَالَدَخَلْتُ عَلَى مُعَاوِيَةَ فَقَالَ مَا أَنْعَمَنَا بِكَ أَبَا فُلَانٍ وَهِيَ كَلِمَةٌ تَقُولُهَا الْعَرَبُ فَقُلْتُ حَدِيثًا سَمِعْتُهُ أُخْبِرُكَ بِهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَلَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ شَيْئًا مِنْ أَمْرِ الْمُسْلِمِينَ فَاحْتَجَبَ دُونَ حَاجَتِهِمْ وَخَلَّتِهِمْ وَفَقْرِهِمْ احْتَجَبَ اللَّهُ عَنْهُ دُونَ حَاجَتِهِ وَخَلَّتِهِ وَفَقْرِهِقَالَ فَجَعَلَ رَجُلًا عَلَى حَوَائِجِ النَّاسِ
[Sulaymon ibn Abdurrahmon ad-Dimashqiy] bizga aytdi, [Yahyo ibn Hamza] bizga aytdi, [Ibn Abu Maryam] menga [Al-Qosim ibn Muhaymira] unga [Abu Maryam al-Azdiy] unga aytganini aytdi; u: "Men Muoviya bilan uchrashdim, keyin u: "Sen orqali bizga qanday ne'matlar berildi, ey Abu Fulon?" dedi. Bu arablarning keng tarqalgan gapi", dedi. Keyin men: "Eshitgan hadisimni aytib beraman, men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning: "Alloh azza vajalla unga musulmonlarning ishlaridan bir qismini topshirsa va keyin u ularning ehtiyojlari va talablarini bajarishdan o'zini chetga olsa, Alloh undan o'zini chetga oladi va uning ehtiyojlari va talablarini bajarmaydi", deganlarini eshitdim", dedi. Abu Maryam: "Shunda Muoviya odamlarning ehtiyojlarini qondirish uchun bir kishini tayinladi", dedi.
Imom Abu Dovud : 2560
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا بِهِ أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أُوتِيكُمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا أَمْنَعُكُمُوهُ إِنْ أَنَا إِلَّا خَازِنٌ أَضَعُ حَيْثُ أُمِرْتُ
Bizga [Salama bin Syabib], bizga [Abdurrazzoq], bizga [Ma'mar] [Hammom bin Munabbih]dan rivoyat qildi, dedi u; bizga [Abu Hurayra] shunday dedi, dedi u; Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Men sizlarga hech narsa bermayman va uni yashirmayman. Men faqat (buyruqlarni) qabul qiladigan va menga buyurilgan narsaga muvofiq bajaradigan odamman", dedilar.