Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1941
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ رِوَايَةً قَالَ إِذَا أَصْبَحَ أَحَدُكُمْ يَوْمًا صَائِمًا فَلَا يَرْفُثْ وَلَا يَجْهَلْ فَإِنْ امْرُؤٌ شَاتَمَهُ أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ إِنِّي صَائِمٌ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޒިނާދު] [އަލްއަޢުރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި - އޭނާ ރިވާކުރެއްވި - ރަސޫލާގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ރިވާކުރައްވައި ރިވާކުރެއްވިއެވެ. މީހަކަށް ލަޢުނަތް ދީފިނަމަ ނުވަތަ އޭނާއަށް ހަމަލާދީފިނަމަ ބުނަންވާނީ ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ރޯދަ ހިފުމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1942
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلَّا الصِّيَامَ هُوَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلْفَةُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ ޠޫޖީބީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޑިޔާالله އަންހޫ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: 'އާދަމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުންގެ ކޮންމެ ޢަމަލަކީ ރޯދަ ފިޔަވައި، އޭނާއަށްޓަކައި ކުރެވޭ ކަމެއް ކަމުގައި ވާތީ، އެއީ އަހަރެންނަށް ކުރެވޭ ކަމެއް ކަމުގައި ވާތީއެވެ. ފަހެ، މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ފުރާނަ އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ކިބައިން، ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިގެ ވަސް الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި މުސްކުޅި ވަހަށްވުރެ މީރުވަސް ދުވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1943
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ وَهُوَ الْحِزَامِيُّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصِّيَامُ جُنَّةٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބު] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަށް ރިވާވެގެންވާއިރު، އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ރޯދައަކީ ޝީލްޑެއް - ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން މީހަކު ރައްކާތެރިކޮށްދޭނެ އެއްޗެކެވެ-'.
Hadith
Imam Muslim : 1944
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ أَبِي صَالِحٍ الزَّيَّاتِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلَّا الصِّيَامَ فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ وَالصِّيَامُ جُنَّةٌ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ صَوْمِ أَحَدِكُمْ فَلَا يَرْفُثْ يَوْمَئِذٍ وَلَا يَسْخَبْ فَإِنْ سَابَّهُ أَحَدٌ أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي امْرُؤٌ صَائِمٌ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَلِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ يَفْرَحُهُمَا إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ بِفِطْرِهِ وَإِذَا لَقِيَ رَبَّهُ فَرِحَ بِصَوْمِهِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަތަ`] [އަބޫ ޞާލިޙް އަޒް ޒައިއްޔާތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަދުލިއައްالله އަންހޫ] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިއްޖެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'އާދަމްގެފާނުގެ ދަރިކަލުންގެ ކޮންމެ އަމަލަކީ ރޯދަ ފިޔަވައި އެކަލޭގެފާނަށް ކުރާ ޢަމަލެކެވެ. ރޯދައަކީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައެވެ.' އަދި ރޯދައަކީ ޝީލްޑެކެވެ. ރޯދަ ހިފާއިރު ރަފަތުން ރޯދަ ނުހިފާ، އަދި އެއްވެސް މީހަކަށް ފުރައްސާރަ ނުކުރާށެވެ. ތިބާއަށް ފުރައްސާރަ ނުވަތަ ހަމަލާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ، ދެން ބުނާށެވެ. الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ފުރާނަ ވާއިރު، ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިގެ ވަސް ޤިޔާމަތް ދުވަހު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި މުސްކުޅި ވަހަށްވުރެ މީރުވަސް ދުވެއެވެ. އަދި ރޯދަ ހިފާ މީހުންނަށް ދެ އުފާއެއް ވެއެވެ: ރޯދަ ވީއްލުމުގެ ސަބަބުން އުފާވެރިކަން އިޙްސާސް ކުރެވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1945
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ يُضَاعَفُ الْحَسَنَةُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعمِائَة ضِعْفٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَّا الصَّوْمَ فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ يَدَعُ شَهْوَتَهُ وَطَعَامَهُ مِنْ أَجْلِي لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ فَرْحَةٌ عِنْدَ فِطْرِهِ وَفَرْحَةٌ عِنْدَ لِقَاءِ رَبِّهِ وَلَخُلُوفُ فِيهِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަހަރެމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އާއި [ވާކީޢު] [އަލް އަޢުމާސީ] ގެ ކިބައިން ކިޔައިދެއްވިއެވެ އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [އަލްއަޢުމާސީން] -އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [އަބޫ ސަޢީދު އަލް އަޝައްޖް] -އެ ބަސްފުޅަކީވެސް އޭނާގެ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެން [އަލްއަޢްމާސީ] އިން ކިޔައިދީފިއެވެ [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫ ގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއް ބާވަތެއްގެ ހެޔޮ ޢަމަލެއްގެ ސަވާބު ދިހަ ސަތޭކަ ގުނައާއި ހަތްސަތޭކަ ގުނައަށް ލިބެއެވެ. الله ޢައްޒާ ވަޖައްލާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރޯދަ ފިޔަވައި، އެހެނީ ރޯދައަކީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައެވެ. އެހެނީ، އޭނާގެ ޝަހުވަތާއި އަހަރެންގެ ކެއުމަށް ކުރާ ޝައުގުވެރިކަން ދޫކޮށްލާފައިވެއެވެ'. އަދި ރޯދަ ހިފާ މީހާއަށް ދެ އުފަލެއް ވެއެވެ. ރޯދަ ވީއްލާއިރު އުފާވެރިކަމާއި، އަދި އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއާ ބައްދަލުވުމުން އުފާވެރިކަމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިގެ ވަސް ﷲ ގެ ޙަޟްރަތުގައި މުސްކުޅި ވަހަށްވުރެ މީރުވަހެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1946
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِي سِنَانٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَقُولُ إِنَّ الصَّوْمَ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ إِنَّ لِلصَّائِمِ فَرْحَتَيْنِ إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ وَإِذَا لَقِيَ اللَّهَ فَرِحَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ و حَدَّثَنِيهِ إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا ضِرَارُ بْنُ مُرَّةَ وَهُوَ أَبُو سِنَانٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ وَقَالَ إِذَا لَقِيَ اللَّهَ فَجَزَاهُ فَرِحَ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] [އަބޫ ސިނާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ސަޢީދު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ ކިބައިން، އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'ރޯދައަކީ އަހަރެންނަށް ލިބިގެންވާ އެއްޗެއް، އަދި އަހަރެން އެއަށް ޖަޒާ ދޭނަމެވެ'. ރޯދަ ހިފާ މީހަކަށް، ދެން އޭނާއަށް ދެ އުފަލެއް ވެއެވެ، އެއީ؛ ރޯދަ ވީއްލާއިރު އަދި الله އާއި ބައްދަލުވުމުން އުފާވެރިކަމެވެ. މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ފުރާނަ އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ކިބައިން، ރޯދަވެރިޔާގެ އަނގައިގެ ވަސް الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި މުސްކުޅި ވަހަށްވުރެ މީރުވަސް ދުވެއެވެ'. އަދި [އިޝާޤު ބިން ޢުމަރު ބިން ޞާލިޙް އަލް ހުދައިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުސްލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ދުލިރާރު ބިން މުއްރާޙް] ކިޔައިދެއްވި - އޭނާއަކީ އަބޫ ސިނާން، މި އިސްނަދާއެކު އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އެކަލޭގެފާނު الله އާއި ބައްދަލުވުމުން، ދެން އުފަލާއި އުފާވެރިކަން ލިބެންދެން އެކަލާނގެ އޭނާއަށް ސަވާބެއް ދެއްވައެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1947
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ وَهُوَ الْقَطَوَانِيُّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ بَابًا يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ يَدْخُلُ مِنْهُ الصَّائِمُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَا يَدْخُلُ مَعَهُمْ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ يُقَالُ أَيْنَ الصَّائِمُونَ فَيَدْخُلُونَ مِنْهُ فَإِذَا دَخَلَ آخِرُهُمْ أُغْلِقَ فَلَمْ يَدْخُلْ مِنْهُ أَحَدٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދު އަލް ޤަތުވާނީ] އަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެންގެވި ގޮތުގައި [އަބޫ ޙާޒިމް] އަޅުގަނޑަށް [ޞަޙީލު ބިން ސަޢުދު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެ ދޮރުން ސުވަރުގެއަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ ލިބޭނީ ހަމައެކަނި ރޯދަ ހިފާ މީހުން ކަމުގައި ވާއިރު، އެހެން މީހުންނަށް ހުއްދައެއް ނުދެވޭނެއެވެ. އެމީހުންނަށް ކިޔާނީ: 'ކޮބާ ރޯދަވެރިން؟ ' އަދި އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަހު މީހާ ވަދެއްޖެނަމަ، އެއްވެސް މީހަކަށް އެތަނަށް ނުވަދެވޭނެ ގޮތަށް ދޮރު ބަންދުވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1948
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَصُومُ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِلَّا بَاعَدَ اللَّهُ بِذَلِكَ الْيَوْمِ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް ބިން މުހާޖިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ލައިތު] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނުލް ހާދީ] [ސުހައިލް ބިން އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [ނުޢުމާން ބިން އަބޫ ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒު]، އެއީ އަދު ދަރަވަރޑީ، [ސުހައިލް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ މި އިސްނާދާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1949
و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَسُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا النُّعْمَانَ بْنَ أَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيَّ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بَاعَدَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنْ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا
އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އާއި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ބިޝްރު އަލްޢަބްދީ] ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އިބްނު ޖުރައިޖް] [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [ސުހައިލް ބިން އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އެދެމީހުންނަށްވެސް [އަން ނޫޢުމާން ބިން އަބޫ ޢައްބާސް އަޒްޒުރާގީ] [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] ރަދުލިއައްލާހުގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން އަޑު އިވިއްޖެއެވެ 'އަންހޫ، އޭނާ ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1950
و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ بِنْتُ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ يَا عَائِشَةُ هَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عِنْدَنَا شَيْءٌ قَالَ فَإِنِّي صَائِمٌ قَالَتْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُهْدِيَتْ لَنَا هَدِيَّةٌ أَوْ جَاءَنَا زَوْرٌ قَالَتْ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُهْدِيَتْ لَنَا هَدِيَّةٌ أَوْ جَاءَنَا زَوْرٌ وَقَدْ خَبَأْتُ لَكَ شَيْئًا قَالَ مَا هُوَ قُلْتُ حَيْسٌ قَالَ هَاتِيهِ فَجِئْتُ بِهِ فَأَكَلَ ثُمَّ قَالَ قَدْ كُنْتُ أَصْبَحْتُ صَائِمًا قَالَ طَلْحَةُ فَحَدَّثْتُ مُجَاهِدًا بِهَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ ذَاكَ بِمَنْزِلَةِ الرَّجُلِ يُخْرِجُ الصَّدَقَةَ مِنْ مَالِهِ فَإِنْ شَاءَ أَمْضَاهَا وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَهَا
އަދި [އަބޫ ކާމިލް ފުދުލައިލް ބިން ޙުސައިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ތަލްޙަ ބިން ޔަޙްޔާ ބިން އުބައިދުالله] އަޅުގަނޑަށް [އައިޝަތު ބިން ތަލްޙާ] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ރަދުލިއަالله އަންހާ ކިޔައިދިނީ، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއްދުވަހަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: އޭ ޢާއިޝާ، ކަލޭގެފާނަށް ކާއެއްޗެހި އެބަހުރިތޯއެވެ؟ އައިޝާ ޖަވާބު ދިނީ 'ނޫން އޭ الله ގެ ރަސޫލާ' އެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ ހާލަތުގައި އަހަރެން ރޯދަ ހިފާނަމެވެ'. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ނުކުމެވަޑައިގަތެވެ. އޭގެ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އަޅުގަނޑަށް ކާބޯތަކެތީގެ ސިފައިގައި ހަދިޔާއެއް ދިނީ -ނުވަތަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޒިޔާރަތްކުރާ މެހެމާނެއްގެ އެޑިޓޯރިއަލް އާއި އެކު--. އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ އެހެންކަމުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެނބުރި ވަޑައިގަތުމުން އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކާނާ ދެއްވަން މީހަކު އައިސް އަޅުގަނޑު ކަލޭގެފާނަށްޓަކައި ބެހެއްޓީމެވެ. އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'އެއީ ކޮން ކާނާއެއް ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ، 'ކުވޭ ހައިސް -i.e. ޚަޒާނާއާއި ސާމިން ތެލާއި ޗީޒް އިން ހަދާފައިވާ-'. އޭނާ ބުންޏެވެ: 'މިތަނަށް ގެންނަވާ' އެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އޭނާއަށް އެ އެއްޗެއް ސާރވްކޮށް، އޭނާ އެ ކާލީ، ދެން ބުނީ، ‘އަހަރެން މިއަދު ހެނދުނުން ފެށިގެން ރޯދަ ހިފައިގެން މިހުރީ’ ކަމަށެވެ. ތަލްހާ ބުންޏެވެ؛ އަޅުގަނޑު މިޙަދީޘް މުޖާހިދަށް ރިވާކޮށްލިއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ބޭނުންނަމަ ދޭއިރު، ނުދީފިނަމަ ހިފަހައްޓައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1951
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ فَقَالَ هَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ فَقُلْنَا لَا قَالَ فَإِنِّي إِذَنْ صَائِمٌ ثُمَّ أَتَانَا يَوْمًا آخَرَ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أُهْدِيَ لَنَا حَيْسٌ فَقَالَ أَرِينِيهِ فَلَقَدْ أَصْبَحْتُ صَائِمًا فَأَكَلَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީ] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ތަލްހަ ބިން ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ދައްތަ] ޢާއިޝާ ބިންތު ތަލްޙާގެ އަރިހުން، [އައިޝަތު] އުއްމުލް މުޢުމިނީންގެ އަރިހުން ކަމަށް އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެމެން ބުނީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ ހާލަތުގައި އަހަރެން ރޯދަ ހިފާނަމެވެ'. ދެން އަނެއްކާވެސް އެހެން ދުވަހަކު އައިސް އަހަރެމެން ބުނީމެވެ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންނަށް ލިބިފައިވަނީ ހައިސް ހަދިޔާއެއް - ކާޅު، ސާމިން އަދި ޗީޒް އިން ހަދާ ކާނާ-'. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'މިތަނަށް ގެންނަވާށެވެ، ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން މިއަދު ހެނދުނުން ފެށިގެން ރޯދަ ހިފައިގެން މިހުރީ.'
Hadith
Imam Muslim : 1952
و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ الْقُرْدُوسِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَسِيَ وَهُوَ صَائِمٌ فَأَكَلَ أَوْ شَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ
އަދި [އަމްރޫ ބިން މުޙައްމަދު ނާޤިދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ހިޝާމް އަލް ޤުރުދޫސީ] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ރުހިވޮޑިގަތުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ الله ތަޢާލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1953
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا هَلْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ شَهْرًا مَعْلُومًا سِوَى رَمَضَانَ قَالَتْ وَاللَّهِ إِنْ صَامَ شَهْرًا مَعْلُومًا سِوَى رَمَضَانَ حَتَّى مَضَى لِوَجْهِهِ وَلَا أَفْطَرَهُ حَتَّى يُصِيبَ مِنْهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިރީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤުގެ އަރިހުން ސަޢީދުލް ޖުރައިރީގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، "الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، ރަމަޟާން މަހު ނޫނީ މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު ފާޅުގައި ރޯދަ ހިފާފައި ނުވާތީ، އާރް ރަފީޢު އަލްޢަޢްލާއަށް - މަތީ މަޤާމަކަށް - އުފުލިގެންދާންދެން - އަދި ރޯދަމަހުން ބޭރުގައި މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު މެދުނުކެނޑި - މާނައަކީ ރޯދަ ނުހިފުން - ރޯދަމަހުގެ ބައެއް ރޯދައިން ފުރިގެން ނުދެއެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1954
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ شَهْرًا كُلَّهُ قَالَتْ مَا عَلِمْتُهُ صَامَ شَهْرًا كُلَّهُ إِلَّا رَمَضَانَ وَلَا أَفْطَرَهُ كُلَّهُ حَتَّى يَصُومَ مِنْهُ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ކަޙްމާސް] [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވާކަމަށެވެ. އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ އަޅުގަނޑަށް އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި ރަމަޟާން މަސް ނޫނީ ދުވަހަކުވެސް މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު ރޯދަ ހިއްޕަވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ރަމަޟާން މަހުން ބޭރުގައި މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު ރޯދަ ހިފާފައި ނުވަނީ އެކަލޭގެފާނު صلى الله عليه وسلم އަވަހާރަވެވަޑައިނުގަންނަވައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1955
و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ وَهِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ حَمَّادٌ وَأَظُنُّ أَيُّوبَ قَدْ سَمِعَهُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ صَامَ قَدْ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَفْطَرَ قَدْ أَفْطَرَ قَالَتْ وَمَا رَأَيْتُهُ صَامَ شَهْرًا كَامِلًا مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَمَضَانَ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي الْإِسْنَادِ هِشَامًا وَلَا مُحَمَّدًا
އަދި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން އަދި [ޙިޝާމް] [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ - [ޙައްމާދު] ވިދާޅުވިއެވެ - އަޅުގަނޑަށް ޝައްކު ކުރެވެނީ [އައްޔޫބު] އެ އަޑު [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން ކަމަށް، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [އައިޝަތު] ރަޑިޔަالله އަންހާ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ރޯދައާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރީމެވެ. އެހެންކަމުން އައިޝާ ބުނީ ރޯދަ ހިފައިގެން ދެމިހުންނާނެ ކަމަށް އަހަރެމެން ހީކުރާހާ ހިނދަކު ދެތިން ދުވަސް ވަންދެން ރޯދަ ހިފެހެއްޓިއެވެ. އަދި ރޯދަ ހިފައިގެން ދެމިހުންނާނެ ކަމަށް އަހަރެމެން ހީވާންދެން ދެތިން ދުވަސް ވަންދެން ރޯދަ ދޫކޮށްލިއެވެ. މަދީނާއަށް ވަޑައިގެންނެވިފަހުން ރޯދަމަސް ފިޔަވައި، ބްރޭކެއް ނެތި މަހެއްހާ ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނެއެވެ'. އަދި [ޤުޠައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްމާދު] [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [އައިޝަތު] ރަޑިޔަالله ޢާންހާ ސުވާލުކުރީމެވެ، އެއީ މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އިސްނާދުގައި އޭނާ ފާހަގަ ނުކުރައްވާއިރު؛ ހިޝާމްވެސް އަދި މުޙައްމަދުވެސް.
Hadith
Imam Muslim : 1956
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ وَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَكْمَلَ صِيَامَ شَهْرٍ قَطُّ إِلَّا رَمَضَانَ وَمَا رَأَيْتُهُ فِي شَهْرٍ أَكْثَرَ مِنْهُ صِيَامًا فِي شَعْبَانَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އުމަރު ބިން އުބައިދުاللهގެ ދަރިކަލުން އަބޫ ނަދުލުރުގެ އަރިހުން، އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާންގެ އަރިހުން، މުއުމިނުންގެ މަންމަ ޢާއިޝާގެ ކިބައިން މާލިކަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އޭނާވެސް ރޯދަ ދޫކޮށް ބައެއް ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން، ރޯދަ ހިފައިގެން ދެމިހުންނާނެ ކަމަށް އަހަރެމެން ހީކުރަންދެނެވެ. އަދި ރަމަޟާންމަހު ނޫނީ މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޯދަ ފުރިހަމަ ކުރައްވާތަނެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނެއެވެ. އަދި ޝަޢުބާންގައި ރޯދަ ހިފުމަށްވުރެ މަހެއްގެ ތެރޭގައި ރޯދަ ހިފުމަށްވުރެ ގިނައިން އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1957
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي لَبِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ صِيَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَفْطَرَ وَلَمْ أَرَهُ صَائِمًا مِنْ شَهْرٍ قَطُّ أَكْثَرَ مِنْ صِيَامِهِ مِنْ شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ إِلَّا قَلِيلًا
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަމްރޫ އަން ނަޤީދު] އެންމެން [އިބްނު އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި - [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އިބްނު އަބޫ ލާބިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޢަލައިހި ވަޞައްލަމް، އެހެންވެ އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގިނަ ފަހަރަށް ރޯދަ ހިއްޕަވައިގެން ރޯދަ ހިއްޕަވައިގެން ދެމިހުންނަވާނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ހީކުރެވެންދެން ރޯދަ ހިއްޕަވައިފިއެވެ. އަދި ގިނަ ފަހަރަށް ރޯދަ ދޫކޮށް - ރޯދަ ނުހިފާ - މެދުކެނޑުމެއްނެތި ރޯދަ ދޫކޮށް - ރޯދަ ނުހިނގާ - ކުރިއަށް ގެންދާނެ ކަމަށް އަހަރެމެން ހީކުރާހާ ހިނދަކު. އަދި ރަމަޟާންމަސް ފިޔަވައި މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު މެދުކެނޑުމެއްނެތި ރޯދަ ހިފާތަން އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނެއެވެ. އަދި ޝަޢުބާން މަހު ރޯދަ ހިފުމަށްވުރެ މަހެއްގެ ތެރޭގައި ސުންނަތް ރޯދަ ހިފުމަށްވުރެ ގިނައިން ސުންނަތް ރޯދަ ހިފަހައްޓާ އަހަރެންވެސް ދުވަހަކުވެސް ނުދެކެމެވެ. ޝަޢުބާން މަހު ރޯދަ ހިފައިގެން ބާކީ އޮތީ މަދު ދުވަސްކޮޅެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1958
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الشَّهْرِ مِنْ السَّنَةِ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ وَكَانَ يَقُولُ خُذُوا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ لَنْ يَمَلَّ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ يَقُولُ أَحَبُّ الْعَمَلِ إِلَى اللَّهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ وَإِنْ قَلَّ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ އުސާމާ] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ، الله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ޝަޢުބާން މަހު ރޯދަ ހިފުމަށްވުރެ، އަހަރުގެ އެއްވެސް މަހެއްގައި ރޯދަ ހިފުމަށްވުރެ ގިނައިން ރޯދަ ހިފާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ ލޯބިވާ ޢަމަލުތަކަކީ، ކުޑަކުޑަ ޢަމަލުތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެއްގޮތަކަށްވެސް ކުރެވޭ ޢަމަލުތަކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1959
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ مَا صَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا كَامِلًا قَطُّ غَيْرَ رَمَضَانَ وَكَانَ يَصُومُ إِذَا صَامَ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ لَا وَاللَّهِ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ إِذَا أَفْطَرَ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ لَا وَاللَّهِ لَا يَصُومُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ عَنْ غُنْدَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ شَهْرًا مُتَتَابِعًا مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ
[އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަވާނާ] [އަބޫ ބިޝާރު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރަމަޟާން މަސް ފިޔަވައި، ދުވަހަކުވެސް ފުރިހަމަ މަހެއްހާ ދުވަހު ރޯދަ ހިއްޕަވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ރޯދަ ހިފުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރާނަމަ، މީސްތަކުން ބުނާހާ ހިނދަކު ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ރޯދަ ހިފާފައި ހުންނާނީ، ނޫނެކޭ اللهގެ ޙަޟްރަތުން އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ރޯދަ ދޫކޮށްނުލާ ކަމުގައި ވިޔަސް، އެނގިގެން ދިޔައީ ރޯދަ ނުހިފާ ދުވަހެއް އައިސްފައިވާކަމެވެ. އަދި ރޯދަ ނުހިފުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރިނަމަ - ދުވަހުން ދުވަހަށް އެކަން ކުރީ - އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެކަކު 'ނޫން، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އޭނާ ދުވަހަކުވެސް ރޯދަ ހިފާފައެއް ނުވެއެވެ' އޭ ބުނުމަށެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފީޢު] މި އިސްނަދާއެކު [ޣުންދަރު] އިން [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ބިޝްރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މަދީނާ ސިޓީއަށް ވަޑައިގެންނެވި ފަހުން ޖެހިޖެހިގެން އެއް މަސްދުވަހެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1960
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ عَنْ صَوْمِ رَجَبٍ وَنَحْنُ يَوْمَئِذٍ فِي رَجَبٍ فَقَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لَا يُفْطِرُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لَا يَصُومُ و حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުޘްމާން ބިން ޙަކީމް އަލް އަންސާރީ] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަޖަބު ރޯދަ ހިފުމުގެ ވާހަކަ [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] އާއި ސުވާލު ކުރުމުން، އެވަގުތު އަހަރެމެން ތިބީ މަހުގައެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ؛ އަހަރެން އަޑުއެހިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަޑިޔާالله އަންހުމާ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޯދަ ހިއްޕަވައިގެން ނުހުއްޓޭނެ ކަމަށް އަޅުގަނޑުމެން ބުނަންދެން ރޯދަ ހިއްޕަވައިގެންނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން ރޯދަ ނުހިފާނެ ކަމަށް ބުނުމާ ހަމައަށް ރޯދަ ދޫކޮށްލައްވައެވެ'. އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [އިބްރާހީމް ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] އެދެކަންތައްވެސް [ޢުޘްމާން ބިން ޙަކީމް] ގެ އަރިހުން މި އިސްނާދުގައި، މާނައަކީ މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
