Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1921
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ يَوْمَيْنِ يَوْمِ الْأَضْحَى وَيَوْمِ الْفِطْرِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަދުޔަالله ޢާންހޫގެ ކިބައިން [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޙްޔާ ބިން ޙައްބާން] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [މާލިކަށް] ކިޔެވީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1922
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ وَهُوَ ابْنُ عُمَيْرٍ عَنْ قَزَعَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ سَمِعْتُ مِنْهُ حَدِيثًا فَأَعْجَبَنِي فَقُلْتُ لَهُ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَقُولُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَمْ أَسْمَعْ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ لَا يَصْلُحُ الصِّيَامُ فِي يَوْمَيْنِ يَوْمِ الْأَضْحَى وَيَوْمِ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [ޢަބްދުލްމާލިކް] ގެ އަރިހުން އޭނާއަކީ އިބްނު އުމައިރު، [ޤަޟާޢަތުން] [އަބޫ ސަޢީދު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ ކިބައިން، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އޭނާގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް އަޑުއިވިފައި، ދެން އަޅުގަނޑު އޭނާއާ ސުވާލުކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ ބުނަމުންނެވެ؛ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި އަޑު އިވުނެވެ. އެއީ ރަމަޟާން މަހު އަޟްޙާ ޢީދާއި ފިތުރު ޢީދެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1923
و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ يَوْمَيْنِ يَوْمِ الْفِطْرِ وَيَوْمِ النَّحْرِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން އަލް މުޚްޠަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ ބިން ޔަޙްޔާ] [އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެދުވަހުގެ ރޯދަ މަނާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް، އެއީ؛ ފިތުރު ޢީދާއި އަން ނަޙްރު -ޢީދުލްޢަދްލްހާ- ގެ މައްޗަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1924
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا فَقَالَ إِنِّي نَذَرْتُ أَنْ أَصُومَ يَوْمًا فَوَافَقَ يَوْمَ أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَى بِوَفَاءِ النَّذْرِ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمِ هَذَا الْيَوْمِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] [އިބްނު ޢައުން] ގެ އަރިހުން [ޒިޔާދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. މީހަކު [އިބްނު ޢުމަރު] ގާތު އެދުނީ، 'އަހަރެން އެއްދުވަހަކަށް ރޯދަ ހިފުމަށް ހުވާކޮށްފިން، އަދި އެނގުނީ އެ ރޯދަ ދިމާވީ އަޟްޙާ ޢީދު ނުވަތަ ފިތުރު އީދު ދުވަހާ’ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އިބްނު ޢުމަރު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ވަޢުދު ފުއްދުމަށް الله ތަޢާލާ އަމުރުކުރައްވާފައިވީނަމަވެސް، الله ގެ ރަސޫލާ الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ މި ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން މަނާކުރައްވާފައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1925
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَوْمَيْنِ يَوْمِ الْفِطْرِ وَيَوْمِ الْأَضْحَى
އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސަޢުދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރާ] [އައިޝަތު] ރަދުލިއަالله އަންހާގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެވައްތަރެއްގެ ރޯދަ މަނާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1926
و حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ نُبَيْشَةَ الْهُذَلِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيَّامُ التَّشْرِيقِ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ نُبَيْشَةَ قَالَ خَالِدٌ فَلَقِيتُ أَبَا الْمَلِيحِ فَسَأَلْتُهُ فَحَدَّثَنِي بِهِ فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هُشَيْمٍ وَزَادَ فِيهِ وَذِكْرٍ لِلَّهِ
އަދި [ސޫރައިޖު ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު] [އަބޫ މަލީޙް] ގެ އަރިހުން [ނުބައިޞާ އަލް ހުދަލީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް]، އެއީ އިބްނު އުލައިއްޔާ، [ޚާލިދު އަލް ހަޟްދާ`] އިން އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޤިލާބާ] [އަބޫ އަލް މަލީޙް] ގެ އަރިހުން [ނުބައިޞިއްޔަތުން] ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ޚާލިދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން އަބޫ މަލީހުއާ ބައްދަލުކޮށް ސުވާލުކުރުމުން، އެވާހަކަ ކިޔައިދިނީ، ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙުސައިމްގެ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތް ޙަދީޘަކާއެކު ނަންގަވައި އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި اللَّه ގެ ޛިކުރުކުރުމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1927
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ وَأَوْسَ بْنَ الْحَدَثَانِ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ فَنَادَى أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَأَيَّامُ مِنًى أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَنَادَيَا
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޞާބިޤް] އަށް [އިބްރާހިމް ބިން ތަމްހާން] [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ކަޢުބު ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ތަޝްރީޤުގެ ދުވަސްތަކުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އޭނާ ފޮނުއްވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ގޮވާލެއްވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން މުއުމިނަކު މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކު ސުވަރުގެއަށް ނުވަދެވޭނެ ކަމަށާއި، މީނާގެ ދުވަސްތަކަކީ ކެއުމާއި ބުއިމުގެ ދުވަސްތަކެވެ.' އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދު ބިން ހުމައިދަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަބޫ އަމީރު ޢަބްދުލްމަލިކު ބިން އަމްރޫ] [އިބްރާހީމް ބިން ތަމްހާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1928
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَهُوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَقَالَ نَعَمْ وَرَبِّ هَذَا الْبَيْتِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ شَيْبَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَأَلَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا بِمِثْلِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] [ޢަބްދުލްޙަމީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޢައްބާދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑު [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ ރަދީއްޔާ ޢާންހޫމާ] ޠަވާފް ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު ސުވާލުކުރީމެވެ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހުކުރު ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން މަނާކުރެއްވީ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުލްޙަމީދު ބިން ޖުބައިރު ބިން ޝައިބާ] އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން އައްބާދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގާތު ވިދާޅުވީ، އޭނާ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ ރަދީޔާالله އަންހުމާ] އާއި އެ ސުވާލު ކުރެއްވީ ހަމަ އެ ސުވާލާއެކު، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1929
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَصُمْ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِلَّا أَنْ يَصُومَ قَبْلَهُ أَوْ يَصُومَ بَعْدَهُ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަފްޝް] އަދި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [އަލްއަޢުމާސީ] އިން - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] - އެ ލަފުޒުވެސް އޭނާގެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަ] [އަލްއަޢްމާސީ] އިން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޑިޔަالله އަންހޫގެ ކިބައިން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު ހުކުރު ދުވަހު ރޯދަ ހިފައިގެން ނުވާނެ، އެދުވަހުގެ ކުރިން ނުވަތަ އޭގެ ފަހުން އެއްދުވަސް ރޯދަ ހިފައިގެން ނޫނީއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1930
و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ يَعْنِي الْجُعْفِيَّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَخْتَصُّوا لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ بِقِيَامٍ مِنْ بَيْنِ اللَّيَالِي وَلَا تَخُصُّوا يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِصِيَامٍ مِنْ بَيْنِ الْأَيَّامِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ فِي صَوْمٍ يَصُومُهُ أَحَدُكُمْ
އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުސައިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޖުޢުފާނީ] [ޒަޢީދާ] އިން [ޙިޝާމް] އިން [އިބްނު ސިރީން] އިން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ރޯދަ ދުވަހާއެކުގައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1931
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بَكْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ } كَانَ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُفْطِرَ وَيَفْتَدِيَ حَتَّى نَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَا
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބަކުރު ބިން މަންސޫރު] [ޢަމްރު ބިން ޙާރިޘް] ގެ އަރިހުން [ބުކައިރު] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު] މައުލާ ސަލާމާގެ އަރިހުން، [ސަލާމަތު ބިން އަލް އަކުއަޢު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ހިނދު؛ '...އަދި އެކަން ކުރަން އުނދަގޫ މީހުންނަށް - ރޯދަ ނުހިފާނަމަ - ފިދާއެއް ދެއްކުމަކީ، - އެއީ-: ނިކަމެތި މީހަކަށް ކާންދިނުން...'. -ކިއުއެސް. އަލްބަޤަރާ 184-، ގިނަ ބަޔަކު ބޭނުންވީ ކެއުމުގައި ދެމިތިބުމަށް - ރޯދަ ހިފައިގެން ނޫން - އަދި ހަމައެކަނި ފިދާއެއް ދައްކަން، އޭގެ ފަހުން އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވުމުން އަޅުގަނޑު އެ އާޔަތް ބާތިލް ކުރަންދެނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1932
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ كُنَّا فِي رَمَضَانَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ صَامَ وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ فَافْتَدَى بِطَعَامِ مِسْكِينٍ حَتَّى أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ }
އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރޫ ބިން ސައްވާދުލް ޢަމީރީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ ބިން ޙާރިޘް] [ބުކައިރު ބިން އަލް އަޝައްޖު] ގެ އަރިހުން [ޔަޒީދު] މައުލާ ސަލާމާ ބިން އަލް އަކުވާ’ ގެ އަރިހުން، [ސަލާމަތު އަލް އަކުވާ] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ: މާޒީގައި، އަޅުގަނޑުމެން ރަމަޟާން މަހަށް ވަދެގެން އައިއިރު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ބޭނުން މީހާ، ދެން ރޯދަ ހިފައިގެން އަދި ބޭނުން ނުވާ މީހަކު، ދެން ފިދާއެއް ދެއްކުމުގެ ޝަރުޠެއްގައި ރޯދަ ދޫކޮށްލާނެ، މި ހާދިސާ ކުރިއަށް ދިޔައީ މި އާޔަތު ބާވައިލެއްވުމާ ހަމައަށެވެ. -ކިއުއެސް. އަލްބަޤަރާ 185-.
Hadith
Imam Muslim : 1933
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا تَقُولُ كَانَ يَكُونُ عَلَيَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَهُ إِلَّا فِي شَعْبَانَ الشُّغْلُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَذَلِكَ لِمَكَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَظَنَنْتُ أَنَّ ذَلِكَ لِمَكَانِهَا مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْيَى يَقُولُهُ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ ح و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرَا فِي الْحَدِيثِ الشُّغْلُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޔޫނުސް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޒުހައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވާކަމަށެވެ. އަހަރެން އަޑުއެހިން [އައިޝަތު] ރަދުލިއައްالله އަންހޫ] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ 'ރަމަޟާންމަހު ރޯދަ ހިފުމުގެ ދަރަންޏެއް އަދިވެސް އެބައޮތް. އެކަމަކު ޝަޢުބާން މަސް އަންނަންދެން އަޅުގަނޑު އެ ފައިސާ ނުދެއްކި، ދެން އަޅުގަނޑު އެ ފައިސާ ދެއްކީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އަޅުގަނޑު އަވަދިނެތި އުޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ބިޝްރު ބިން ޢުމަރު އަޒް ޒަހުރާނީ] އަޅުގަނޑަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދަށް] މި އިސްނަދާއެކު ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަވަދިނެތި އުޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދަށް] މި އިސްނަދާއެކު ކިޔައިދީފައި، އަދި ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް ޝައްކު ކުރެވެނީ އެކަމުގެ ސަބަބަކީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުގައި އޭނާ ހުރި މަޤާމުގެ ސަބަބުން ކަމަށެވެ. އެއީ ޔަހްޔާއޭ ބުނި މީހާއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވަޙާބަށް] އެހެން ޗެނަލަކުން ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރޫ އަން ނާޤިދަށް] ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެދެމީހުންވެސް [ޔަޙްޔާ] އިން މި އިސްނަދާއެކު، އެކަމަކު އެއިން އެއްވެސް އެއްޗެއް ޙަދީޘްގައި ބަޔާންކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަވަދިނެތި އުޅުން.'
Hadith
Imam Muslim : 1934
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّهَا قَالَتْ إِنْ كَانَتْ إِحْدَانَا لَتُفْطِرُ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا تَقْدِرُ عَلَى أَنْ تَقْضِيَهُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَأْتِيَ شَعْبَانُ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ ޢުމަރު އަލް މައްކީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު ޢަދު ދަރަވަރުދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން އަލްޙަދު] [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢަޢީޝާ] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ: 'އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން އެއްފަހަރަކު އުޅުނު، އޭނާ ހަގީގަތުގައި ރޯދަ މުގުރާލީ - ރަމަޟާން މަހު - الله ގެ ރަސޫލާގެ ޒަމާނުގައި، ޝަޢުބާން މަސް ވަދެވަޑައިގަންނަވަންދެން ރަސޫލާ ރަސޫލާ އާއި އެކު ރޯދަ ޤަޟާ ނުކުރެވުނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1935
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُ
އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އާއި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން ޙާރިޘް] [ޢުބައިދުالله ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު ބިން ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ރަދުލިއަالله ޢަންހާގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވާފައި ވާކަމެވެ: ރޯދަ ހިފުމުގެ ދަރަނި އަދިވެސް އޮއްވާ މަރުވެއްޖެ މީހާ، ދެން އޭނާގެ ވަލީވެރިޔާ އެ ދަރަނި އަދާކުރާނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1936
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ فَقَالَ أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَيْهَا دَيْنٌ أَكُنْتِ تَقْضِينَهُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ بِالْقَضَاءِ
އަދި [އަބޫ އިސްޙާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނާ [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނާ [އަލްއަޢުމާޝް] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މުސްލިމް އަލް ބަތީން] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަދުލިއަﷲ އަންހުމާގެ އަރިހުން، އަންހެނަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ، ‘ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެންގެ މަންމަ މަރުވެފައިވަނީ، އަދިވެސް އެކަމަނާއެވެ އަހަރެންނަށް ރޯދައަށް މަހެއްހާ ދުވަސް ދަރަނިވެރިވެއެވެ.' އެހެންކަމުން އޭނާ ބުންޏެވެ: 'މަންމަގެ އަތުގައި ފައިސާގެ ދަރަންޏެއް އޮތްނަމަ އެ ދަރަންޏެއް އަދާކުރާނެ ކަމަށް ހީކުރަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' އޭނަ ބުނީ، 'އާނ، ހަމަގައިމުވެސް' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1937
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُمَرَ الْوَكِيعِيُّ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا فَقَالَ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكَ دَيْنٌ أَكُنْتَ قَاضِيَهُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى قَالَ سُلَيْمَانُ فَقَالَ الْحَكَمُ وَسَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ جَمِيعًا وَنَحْنُ جُلُوسٌ حِينَ حَدَّثَ مُسْلِمٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَا سَمِعْنَا مُجَاهِدًا يَذْكُرُ هَذَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ و حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ وَالْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَمُجَاهِدٍ وَعَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ
އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢުމަރު އަލް ވަކީޢީ] އަހަންނަށް [ޙުސައިން ބިން ޢަލީ] އަށް [ޒަޢީދާ] އިން [ސުލައިމާން] އިން [މުސްލިމް އަލް ބަތީން] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ އަހަންނަށް މަހެއްހާ ދުވަހުގެ ރޯދައަށް ދަރަނިވެރިވިއެވެ. އަހަރެން އަނބުރާ ދައްކަންވީ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ: 'އާނ، ހަމަގައިމުވެސް.' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ސުލައިމާން ވިދާޅުވިއެވެ: އަދި ހަމައެހެންމެ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އަހަރެމެން އިށީނދެގެން ތިއްބާ މުސްލިމް މި ޙަދީޘް ކިޔައިދިނެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުނީ، އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން މުޖާހިދު މި ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވި އަޑު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިވިއްޖެއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [އަބޫ ސަޢީދު އަލް އަޞައްޖު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވާ [އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާސީ] [ޞަލަމާތު ބިން ކުހައިލް] އާއި [އަލްޙަކަމް ބިން އުއްތައިބާ] އަދި [މުސްލިމް އަލް ބަތީން] [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] އަދި [މުޖާހިދު] އަދި [އަތަ`] [އިބްނު ޢައްބާސް] ރަދުލިއައްالله އަންހުމާގެ އަރިހުން ރަސޫލާގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވެއެވެ صلى الله عليه وسلم މި ޙަދީޘާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1938
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَابْنُ أَبِي خَلَفٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ عَدِيٍّ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عُتَيْبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ جَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ نَذْرٍ أَفَأَصُومُ عَنْهَا قَالَ أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُمِّكِ دَيْنٌ فَقَضَيْتِيهِ أَكَانَ يُؤَدِّي ذَلِكِ عَنْهَا قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَصُومِي عَنْ أُمِّكِ
އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޚަލަފް] އަދި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އެންމެން [ޒަކަރިއްޔާ ބިން އަދީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - [ޢަބްދު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޒަކަރިއްޔާ ބިން އަދީ] އަޅުގަނޑަށް [ޢުބައިދުالله ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން އަބޫ އުނައިސާ] ގެ އަރިހުން [އަލްޙަކަމް ބިން އުޓައިބާ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ އައްބާސް] ރަޑިޔަالله ޢާންހޫމާ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަންހެނަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ މަންމަ މަރުވެ، އަދިވެސް ރޯދައިގެ ދަރަނި އެބައޮތް، އެ ދަރަނި އަދާކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'ކަލޭގެފާނުގެ ހިތުގައި ކީކޭތޯ، މަންމަގެ ދަރަންޏެއް އޮތްނަމަ، އަދި އެ ދަރަންޏެއް ދައްކާނަމަ، އެކަމުން އޭނާގެ ދަރަނި ދެއްކޭނެ ހެއްޔެވެ؟' އަންހެންމީހާ ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ ހާލަތުގައި އެކަމަނާއަށްޓަކައި ރޯދަ ހިފާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1939
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَبُو الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنِّي تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّي بِجَارِيَةٍ وَإِنَّهَا مَاتَتْ قَالَ فَقَالَ وَجَبَ أَجْرُكِ وَرَدَّهَا عَلَيْكِ الْمِيرَاثُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ كَانَ عَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَصُومُ عَنْهَا قَالَ صُومِي عَنْهَا قَالَتْ إِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ قَطُّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ حُجِّي عَنْهَا و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ صَوْمُ شَهْرَيْنِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ جَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِهِ وَقَالَ صَوْمُ شَهْرٍ و حَدَّثَنِيهِ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ سُفْيَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ صَوْمُ شَهْرَيْنِ و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ الْمَكِّيِّ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَتَتْ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَقَالَ صَوْمُ شَهْرٍ
އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު ޞަޢްދީ] އަޅުގަނޑަށް [ޢަލީ ބިން މުޝީރު އަބުލްޙަސަން] [ޢަބްދުالله ބިން ޢަތަ`] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އިށީނދެގެން އިންދާ ކުއްލިއަކަށް އަންހެނަކު އައިސް ބުނީ، އެއްދުވަހަކު އަޅުގަނޑެއް މަންމައަށް ދިނީމެވެ. އެއީ ކިހިނެއް ވާނީ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެ އަންހެންމީހާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ މަންމައަށް އެއް މަސްދުވަހުގެ ރޯދަ ހިފުމުގެ ދަރަނި އެބައޮތް، އެ ދަރަނި އަދާކުރެވޭނެތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ، އެކަމަށް ފައިސާ ދޭށެވެ'. އަންހެން މީހާ އަނެއްކާވެސް ބުނީ މަންމަ ވެސް ހައްޖުކޮށްފައެއް ނުވޭ، މަންމައަށް ޙައްޖު ކޮށްދެވިދާނެތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ، އެކަމަނާއަށް ޙައްޖު ކޮށްދެއްވާށެވެ'. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢަތަ`] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން އިނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކުގައެވެ. އެއީ އިބްނު މުޝީރުގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތް ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ ފިޔަވައި؛ 'ދެ މަސް ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން'. އަދި [ޢަބްދުއްބުން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަތުތައުރީ] [ޢަބްދުالله ބިން ޢަޘާ`] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އަންހެނަކު އައެވެ. އެހެންކަމުން އެފަދަ ޙަދީޘެއް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. 'އެއް މަސް ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން'. އަދި [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] [ސުފްޔާން] ގެ ކިބައިން މި އިސްނަދާއެކު އަޅުގަނޑަށް [އުބައިދުالله ބިން މޫސާ] އަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. '-ދަރަނި- ދެ މަސް ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން'. އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު އަބޫ ޚަލަފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ [އިޝާޤު ބިން ޔޫސުފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަބޫ ސުލައިމާނަށް] [ޢަބްދުالله ބިން ޢަތަ` އަލް މައްކީ] ގެ އަރިހުން [ސުލައިމާން ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަންހެނަކު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އައިސް، އެއީ އެބައިމީހުންގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތް އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނު ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއް މަސް ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން'.
Hadith
Imam Muslim : 1940
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ رِوَايَةً و قَالَ عَمْرٌو يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ زُهَيْرٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ وَهُوَ صَائِمٌ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އަބޫ ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލް އަޢްރާޖު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޑިޔާالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން، -އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ ވިދާޅުވި- އަދި ޢަމްރު ވިދާޅުވިއެވެ ޢަލައިހި ވަޞައްލަމް -ޒުހައިރު ވިދާޅުވިއިރު- ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ރޯދައަށް ހުންނައިރު ކެއުމަކަށް ދައުވަތު ދީފިނަމަ، ދެން ބުނަންވާނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ރޯދަ ހިފަނީ' ކަމަށެވެ.
