Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1901
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ أَهْلَ الْجَاهِلِيَّةِ كَانُوا يَصُومُونَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَامَهُ وَالْمُسْلِمُونَ قَبْلَ أَنْ يُفْتَرَضَ رَمَضَانُ فَلَمَّا افْتُرِضَ رَمَضَانُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عَاشُورَاءَ يَوْمٌ مِنْ أَيَّامِ اللَّهِ فَمَنْ شَاءَ صَامَهُ وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهُ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِمِثْلِهِ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] - තවත් විස්තරයකින් - අපට [ඉබ්නු නුමෙයාර්] -ලෆාෂ් අපට පවසා ඇත - අපට [මගේ පියා] අපට [නෆි' වෙතින් [උබයිදුල්ලාහ්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා ගැන පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; ජාහිලියා යුගයේ මිනිසුන් 'අෂුරා' දිනයේ උපවාස කළහ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ මුස්ලිම්වරු ද රාමසාන් උපවාසය අනිවාර්ය වූ විට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූහ: 'අෂුරා' දිනය අල්ලාහ්ගේ දින අතර දිනයකි, එබැවින් එම දිනයේ උපවාස කිරීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු සාදරයෙන් පිළිගනී, කවුරුන් එසේ නොකරන්නේද, එවිට කිසිදු ගැටළුවක් නොමැත'. තවද [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, “[යාහ්යා අල් කත්තාන්] තුමාට තවත් වාර්තාවකින් මෙය අපට මෙසේ කියනු ලැබීය.” තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] තුමා [අබු උසාමා] තුමා [උබයිදුල්ලාහ්] තුමාගෙන් මෙම ඉස්නාද් සමඟ සහ ඉහත හදීසයට සමානව අපට මෙසේ පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 1902
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ ذُكِرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَوْمًا يَصُومُهُ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَصُومَهُ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَرِهَ فَلْيَدَعْهُ
තවද [කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [ලයිට්ස්] ගැන පවසා ඇත - තවත් විස්තරයකින් - තවද [ඉබ්නු රුම්] අපට [නෆි] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමාගෙන් [ලයිට්ස්] ගැන පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. වරක් 'අෂුරා' දිනය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා විසින් සඳහන් කරන ලද අතර, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එය ජාහිලියා ජනතාව උපවාසය සඳහා නියම කර ඇති දිනයයි, එබැවින් ඔබ අතරින් එම දිනයේ උපවාස කිරීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු සාදරයෙන් පිළිගනිමු, කවුරුන් එයට අකමැතිද, එය අත්හැරීමේ වරදක් නැත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1903
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ يَعْنِي ابْنَ كَثِيرٍ حَدَّثَنِي نَافِعٌ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي يَوْمِ عَاشُورَاءَ إِنَّ هَذَا يَوْمٌ كَانَ يَصُومُهُ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَصُومَهُ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَتْرُكَهُ فَلْيَتْرُكْهُ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَا يَصُومُهُ إِلَّا أَنْ يُوَافِقَ صِيَامَهُ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَخْنَسِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْمُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ سَوَاءً
"ඇත්ත වශයෙන්ම, ජාහිලියාවේ ජනතාව මෙම දිනයේ උපවාසයේ යෙදෙති" යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පවසනු තමා අසා ඇති බව [අල් වලීද් බින් කතීර්] තුමාගෙන් [අබු උසාමා] මට [නෆි]ට පැවසූ බව [අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත. ඔහු පැවසුවේ [අබුල්ලාහ් බින් උමර්] අල්ලාහ් ඔහු කෙරෙහි සතුටු වේවා! ඔහු පැවසුවේ 'අෂුරා' දිනයේදී අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පවසනු ඇසූ බවයි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ජාහිලියාවේ ජනතාව මෙම දිනයේදී උපවාසයේ යෙදෙති. එබැවින් උපවාස කිරීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු සාදරයෙන් පිළිගනිමු, තවද එය අත්හැරීමට කැමති ඕනෑම අයෙකුට එහි කිසිදු වරදක් නැත'. එබැවින් අබ්දුල්ලාහ් රදියල්ලාහු අන්හු එම දිනයේදී කිසි විටෙකත් උපවාසයේ යෙදී සිටියේ නැත, එය ඔහුගේ උපවාස දිනයට සමපාත වූයේ නම් මිස. ඔහු මට [මුහම්මද් බින් අහමඩ් බින් අබු කලාෆ්] අපට [රවුහ්]ට පැවසූ බව තවත් විස්තරයකින් - [අබු මලික් උබයිදුල්ලාහ් බින් අල් අක්නාස්] අපට [නෆි]ට පැවසූ බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] රදියල්ලාහු අන්හුමාගෙන් [අබුල්ලාහ් බින් උමර්] රදියල්ලාහු අන්හුමාගෙන් [අබු මලික් උබයිදුල්ලාහ් බින් අල් අක්නාස්] මට [නෆි]ට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; වරක්, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ 'ආෂුරා' දිනයේ උපවාසය පිළිබඳ සඳහනක් තිබුණි. එබැවින් ඔහු ලයිත් බින් සාද්ගේ හදීසයට සමාන හදීසයක් ද සඳහන් කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1904
و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ الْعَسْقَلَانِيُّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ فَقَالَ ذَاكَ يَوْمٌ كَانَ يَصُومُهُ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ فَمَنْ شَاءَ صَامَهُ وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهُ
තවද [අහ්මද් බින් උත්මාන් අන් නවුෆලි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු අෂීම්] අපට පවසා ඇති පරිදි [උමර් බින් මුහම්මද් බින් සයිද් අල් අස්කලානි] අපට පවසා ඇති පරිදි [සලීම් බින් අබ්දුල්ලා] මට [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] රදියල්ලාහු අන්හුමා] පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ පැත්තෙන්, ඔහු වරක් 'අෂුරා' දිනය ගැන සඳහන් කළේය, එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය ජාහිලියා ජනතාව බොහෝ විට උපවාස කරන දිනයකි, එබැවින් ඔබ අතරින් එම දිනයේ උපවාස කිරීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු සාදරයෙන් පිළිගනී, කවුරුන් එයට අකමැතිද, ඔහු එයින් ඉවත් වීමට හේතුවක් නැත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1905
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ دَخَلَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ وَهُوَ يَتَغَدَّى فَقَالَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ ادْنُ إِلَى الْغَدَاءِ فَقَالَ أَوَلَيْسَ الْيَوْمُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ قَالَ وَهَلْ تَدْرِي مَا يَوْمُ عَاشُورَاءَ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ إِنَّمَا هُوَ يَوْمٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُهُ قَبْلَ أَنْ يَنْزِلَ شَهْرُ رَمَضَانَ فَلَمَّا نَزَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ تُرِكَ و قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ تَرَكَهُ و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَا فَلَمَّا نَزَلَ رَمَضَانُ تَرَكَهُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] [අබු මුආවියා] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත - [අබු කුරෙයිබ්] පැවසීය- [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යසිද්] ගෙන් [අල් අමාසි] ගෙන් [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: අල් අස්යාත් බින් කයිස් වරක් අබ්දුල්ලා ආහාර ගනිමින් සිටියදී ඔහුගේ නිවසට පැමිණියේය. එබැවින් [අබ්දුල්ලා], 'ඕ අබු මුහම්මද්! එන්න, කරුණාකර කන්න' යනුවෙන් පැවසීය. අෂ්අත්ස් පිළිතුරු දුන්නේය, 'අද අෂුරා දිනය නොවේද?' අබ්දුල්ලා ආපසු ඇසුවේය, 'ඔබ දන්නවාද 'අෂුරා' දිනය කුමක්ද?' ඉන්පසු ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය, 'අෂුරා' දිනය යනු රාමදාන් මාසයේ අනිවාර්ය උපවාසයට පෙර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා උපවාස කළ දිනයයි. එබැවින් රාමසාන් උපවාසය අනිවාර්ය වූ විට, ඔහු 'අෂුරා' දිනයේදී උපවාසය අත්හැරියේය. අබු කුරෙයිබ් මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු ඇය හැර ගියේය'. තවද (සුහයිර් බින් හාර්බ්) සහ (උස්මාන් බින් අබු සයිබා) යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, “[අල් අ’මාසි] වෙතින් [ජරීර්] අපට මෙම ඉස්නාද් ගැන පවසා ඇති අතර, ඔවුන් දෙදෙනාම සඳහන් කළේ: “එබැවින් රාමසාන් මාසයේ උපවාසයේ අනිවාර්යය පැමිණි විට, ඔහු එය අත්හැරියේය”.
හදීස්
Imam Muslim : 1906
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي زُبَيْدٌ الْيَامِيُّ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَكَنٍ أَنَّ الْأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ دَخَلَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَهُوَ يَأْكُلُ فَقَالَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ ادْنُ فَكُلْ قَالَ إِنِّي صَائِمٌ قَالَ كُنَّا نَصُومُهُ ثُمَّ تُرِكَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වාකි] සහ [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කත්තාන්] [සුෆ්යාන්] වෙතින් - තවත් විස්තරයකින් - අපට පවසා ඇති බවත් [මුහම්මද් බින් හාතිම්] - ලෆාෂ් ද ඔහුට අයත් බවත් [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති බවත් [කයිස් බින් සක්න්] වෙතින් [උමාරා බින් උමයිර්] වෙතින් [සුබයිද් අල් යාමි] මට පවසා ඇති බවත් [අෂ්සුරා දිනයේදී අල් අස්යාත් බින් කයිස් [අබ්දුල්ලා] හමුවූ බවත් ඒ අවස්ථාවේ අබ්දුල්ලා ආහාර ගනිමින් සිටි බවත් අපට පැවසීය. එබැවින් අබ්දුල්ලා, 'ඕ අබු මුහම්මද්, එන්න කන්න' යැයි පැවසීය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම උපවාස කරනවා'. අබ්දුල්ලා පැවසුවේ, 'අතීතයේ අපි 'අෂ්සුරා' උපවාස කළෙමු, නමුත් පසුව අපි එය අත්හැරියෙමු' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Muslim : 1907
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ دَخَلَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ عَلَى ابْنِ مَسْعُودٍ وَهُوَ يَأْكُلُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ فَقَالَ قَدْ كَانَ يُصَامُ قَبْلَ أَنْ يَنْزِلَ رَمَضَانُ فَلَمَّا نَزَلَ رَمَضَانُ تُرِكَ فَإِنْ كُنْتَ مُفْطِرًا فَاطْعَمْ
[මුහම්මද් බින් හාතිම්] අපට [ඉෂාක් බින් මන්ෂුර්] [ඉබ්‍රාහිම්] [අල්කාමා] සිට [මන්ෂුර්] සිට [ඊශ්‍රායෙල්] අපට [ඉබ්‍රාහිම්] අපට [අල්කාමා] දක්වා [මන්ෂුර්] දක්වා අපට [ඊශ්‍රායෙල්] පැවසූ බව මට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: අල් අස්යාත්ස් බින් කයිස් අෂුරා දිනයේදී ආහාර ගනිමින් සිටි [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] හමුවිය. එවිට අල් අස්යාත්ස් මෙසේ පැවසීය, 'ඕ අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, ඇත්ත වශයෙන්ම අද 'අෂුරා' දිනයයි. එබැවින් ඉබ්නු මස්'උද් මෙසේ පැවසීය, 'අතීතයේ, රාමද්ලාන් සඳහා උපවාසයේ බැඳීම හෙළිදරව් කිරීමට පෙර, මුස්ලිම්වරු 'අෂුරා' දිනයේදී උපවාස කළහ, නමුත් 'අෂුරා' දින උපවාසය අනිවාර්ය කළ විට, 'අෂුරා' දින උපවාසය අත්හැර දමන ලදී. එබැවින් ඔබට උපවාසය අත්හරින්නට අවශ්‍ය නම්, උපවාසය අත්හරින්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 1908
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا شَيْبَانُ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُنَا بِصِيَامِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ وَيَحُثُّنَا عَلَيْهِ وَيَتَعَاهَدُنَا عِنْدَهُ فَلَمَّا فُرِضَ رَمَضَانُ لَمْ يَأْمُرْنَا وَلَمْ يَنْهَنَا وَلَمْ يَتَعَاهَدْنَا عِنْدَهُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [උබයිදුල්ලාහ් බින් මූසා] අපට [සයිබාන්] [අෂ්'අත් බින් අබු ෂ'ට්සා`] වෙතින් [ජාෆර් බින් අබු ත්සෞර්] වෙතින් [ජාබීර් බින් සමුරා] රද්ලියල්ලාහු අන්හු වෙත මෙසේ පැවසීය: 'අතීතයේදී අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට 'අෂුරා' දිනයේ උපවාස කරන ලෙස අණ කළ අතර ඔහු සැමවිටම අපට උපදෙස් දුන්නේ එය සැමවිටම කරන ලෙසයි, එබැවින් රාමදාන් මාසයේ උපවාසය අනිවාර්ය වූ විට, ඔහු තවදුරටත් අපට අණ කළේ නැත, අපට තහනම් කළේ නැත, අපි උපවාස කරනවාද නැද්ද යන්න පිළිබඳව අවධානය යොමු කළේ නැත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1909
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ خَطِيبًا بِالْمَدِينَةِ يَعْنِي فِي قَدْمَةٍ قَدِمَهَا خَطَبَهُمْ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ أَيْنَ عُلَمَاؤُكُمْ يَا أَهْلَ الْمَدِينَةِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِهَذَا الْيَوْمِ هَذَا يَوْمُ عَاشُورَاءَ وَلَمْ يَكْتُبْ اللَّهُ عَلَيْكُمْ صِيَامَهُ وَأَنَا صَائِمٌ فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَصُومَ فَلْيَصُمْ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُفْطِرَ فَلْيُفْطِرْ حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي مِثْلِ هَذَا الْيَوْمِ إِنِّي صَائِمٌ فَمَنْ شَاءَ أَنْ يَصُومَ فَلْيَصُمْ وَلَمْ يَذْكُرْ بَاقِي حَدِيثِ مَالِكٍ وَيُونُسَ
[හර්මලා බින් යාහ්යා] මට [ඉබ්නු වහබ්] අපට පවසා ඇති බව [ඉබ්නු ෂිහාබ්] මට පවසා ඇති බව [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] මට පවසා ඇති බව [ඉබ්නු ෂිහාබ්] මට පවසා ඇති බව [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] මට පවසා ඇති බව [අෂුරා‘ දිනයේ හරියටම මදීනාවේ දේශනයක් පවත්වමින් සිටි [මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්] මට ඇසුණු බව මට දන්වා ඇත. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'අහෝ මදීනාවේ ජනතාවනි, ඔබේ විද්වතුන් කොහෙද? මේ දිනය ගැන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. අද ‘අෂුරා’ දිනය වන අතර අල්ලාහ් ඒ දින උපවාසය නියම නොකරයි, නමුත් මම දැනට උපවාසයේ යෙදී සිටිමි. එබැවින් ඔබ අතරින් උපවාස කිරීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු සාදරයෙන් පිළිගනිමු, සහ උපවාසය බිඳ දැමීමට කැමති ඕනෑම අයෙකු සාදරයෙන් පිළිගනිමු'. [අබු තාහිර්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] මට [මලික් බින් අනස්] මෙම ඉස්නාද්හි [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් පැවසීය. තවද [ඉබ්නු අබු උමර්] [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට [ඉබ්නු අබු උමර්] මෙම ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පවසා ඇති අතර, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අද මෙසේ පවසනු අසා ඇත: 'නියත වශයෙන්ම මම උපවාස කරමි, ඔබගෙන් කවුරුන් හෝ උපවාස කිරීමට කැමති නම්, උපවාස කරන්න'. තවද ඔහු මලික් සහ යූනුස්ගේ ඉතිරි හදීස් ගැන සඳහන් කළේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 1910
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَوَجَدَ الْيَهُودَ يَصُومُونَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَسُئِلُوا عَنْ ذَلِكَ فَقَالُوا هَذَا الْيَوْمُ الَّذِي أَظْهَرَ اللَّهُ فِيهِ مُوسَى وَبَنِي إِسْرَائِيلَ عَلَى فِرْعَوْنَ فَنَحْنُ نَصُومُهُ تَعْظِيمًا لَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْنُ أَوْلَى بِمُوسَى مِنْكُمْ فَأَمَرَ بِصَوْمِهِ و حَدَّثَنَاه ابْنُ بَشَّارٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَسَأَلَهُمْ عَنْ ذَلِكَ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [අබු බිසීර්] [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා වෙතින් [හුසයිම්] අපට [ඉබ්නු අබ්බාස්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා වෙතින්] මෙසේ පැවසීය: ඔහු මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෑතකදී මදීනාවට පැමිණි විට, යුදෙව්වන් 'අෂුරා' දිනයේදී උපවාසයේ යෙදී සිටිනු දුටුවේය. එවිට ඔවුන්ගෙන් - ඔවුන් එදින උපවාස කළේ ඇයි? - විමසන ලදී. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අද මූසා සහ ඊශ්‍රායෙල් දරුවන් පාරාවෝට එරෙහිව ජයග්‍රහණය කළ දිනයයි. එබැවින්, මූසාට ගෞරව කිරීම සඳහා අපි අද දින උපවාස කරමු' යනුවෙනි. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි ඔබට වඩා මූසාට ප්‍රශංසා කිරීමට සුදුසු වෙමු'. ඉන්පසු ඔහු මුස්ලිම්වරුන්ට 'අෂුරා' දිනයේදී උපවාසයේ යෙදීමට නියෝග කළේය. තවද එය අපට (ඉබ්නු බසිසියාර්) සහ (අබු බකර් බින් නෆි) යන සියල්ලන්ටම (මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්) සහ (සියුබා) සහ (අබු බිසිර්) යන අයගෙන් මෙම ඉස්නාද් සමඟ විස්තර කර ඇති අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: එබැවින් ඔහු ඔවුන්ගෙන් ඒ ගැන විමසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1911
و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَوَجَدَ الْيَهُودَ صِيَامًا يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا هَذَا الْيَوْمُ الَّذِي تَصُومُونَهُ فَقَالُوا هَذَا يَوْمٌ عَظِيمٌ أَنْجَى اللَّهُ فِيهِ مُوسَى وَقَوْمَهُ وَغَرَّقَ فِرْعَوْنَ وَقَوْمَهُ فَصَامَهُ مُوسَى شُكْرًا فَنَحْنُ نَصُومُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَحْنُ أَحَقُّ وَأَوْلَى بِمُوسَى مِنْكُمْ فَصَامَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ عَنْ ابْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ لَمْ يُسَمِّهِ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මදීනා නගරයට පැමිණි අතර, එහිදී යුදෙව්වන් අෂුරා දින උපවාසයේ යෙදී සිටිනු දුටු බව [ඉබ්නු අබු උමර්] [සුෆියාන්] [අයියුබ්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට දන්වා ඇත. එවිට ඔහු ඔවුන්ගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: 'ඔබ උපවාස කරන්නේ කුමන දිනයද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අද ශ්‍රේෂ්ඨ දවසක්, අල්ලාහ් මෝසෙස් සහ ඔහුගේ ජනතාව ජයග්‍රහණය කළ දිනය, ෆිර්අවුන් සහ ඔහුගේ ජනතාව දියේ ගිලූ දිනය. එබැවින්, කෘතඥතාව පළ කිරීම සඳහා මෝසෙස් සෑම දිනකම උපවාස කළේය, එබැවින් අපි එසේ කළෙමු'. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අපි ඔබට වඩා මූසාට ප්‍රශංසා කිරීමට වඩාත් සුදුසු සහ සුදුසු'. ඉන්පසු ඔහු උපවාස කර එදින ජනතාවට උපවාස කිරීමට නියෝග කළේය. තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [අයියුබ්] ගෙන් [මමර්] ගෙන් මෙම ඉස්නාද් සමඟ පැවසූ බව පමණක් ඔහු පැවසීය; 'ඉබ්නු සයිද් බින් ජුබයිර්ගෙන්'. ඔහු ඔහුගේ නම කීවේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 1912
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ يَوْمًا تُعَظِّمُهُ الْيَهُودُ وَتَتَّخِذُهُ عِيدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُومُوهُ أَنْتُمْ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [අබු උසාමා] [අබු උමයිස්] [කයිස් බින් මුස්ලිම්] [තාරික් බින් ෂිහාබ්] [අබු මූසා] ගෙන් රේඩියල්ලාහු අන්හුගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අෂුරා දිනය යුදෙව්වන් විසින් ඉතා ගෞරවයට පාත්‍ර වන දිනයකි, ඔවුන් එය නිවාඩු දිනයක් පවා කරයි. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ 'එදින උපවාස කරන්න' යනුවෙන් පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 1913
و حَدَّثَنَاه أَحْمَدُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ أُسَامَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ أَخْبَرَنِي قَيْسٌ فَذَكَرَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ قَالَ أَبُو أُسَامَةَ فَحَدَّثَنِي صَدَقَةُ بْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ أَهْلُ خَيْبَرَ يَصُومُونَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ يَتَّخِذُونَهُ عِيدًا وَيُلْبِسُونَ نِسَاءَهُمْ فِيهِ حُلِيَّهُمْ وَشَارَتَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصُومُوهُ أَنْتُمْ
තවද [අහ්මද් බින් අල් මුන්ඩ්සිර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [හම්මාද් බින් උසාමා] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබුල් උමයිස්] මට [කයිස්]ට පැවසූ පරිදි ඔහු මෙම ඉස්නාද් සහ ඒ හා සමාන හදීසයක් ද සඳහන් කළේය. තවද ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අබු උසාමා] පැවසීය; [අබු මූසා] විසින් [තාරික් බින් ෂිහාබ්] විසින් [කයිස් බින් මුස්ලිම්] විසින් [ෂදකා බින් අබු ඉම්රාන්] මට පවසා ඇති පරිදි [අබු මූසා] විසින් [අබු මූසා] විසින් රදියල්ලාහු අන්හු විසින් [කයිස් බින් මුස්ලිම්] විසින් [ෂදකා බින් අබු ඉම්රාන්] මට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය; කයිබාර්හි ජනතාව 'අෂුරා' දිනයේ උපවාස කරති, ඔවුන් එය නිවාඩු දිනයක් බවට පත් කරති, ඔවුන්ගේ කාන්තාවන් එදින ආභරණ සහ අලංකාර ඇඳුම් අඳිති. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ එදින උපවාස කළ යුතුය'.
හදීස්
Imam Muslim : 1914
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَسُئِلَ عَنْ صِيَامِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ مَا عَلِمْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَامَ يَوْمًا يَطْلُبُ فَضْلَهُ عَلَى الْأَيَّامِ إِلَّا هَذَا الْيَوْمَ وَلَا شَهْرًا إِلَّا هَذَا الشَّهْرَ يَعْنِي رَمَضَانَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අම්රු අන් නකිද්] [සුෆියාන්] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත - [අබු බකර්] පැවසීය- [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු යසිද්] ගෙන් [ඉබ්නු උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත්තේ 'අෂුරා' දිනයේ උපවාසය ගැන විමසූ විට [ඉබ්නු අබ්බාස්] රදියල්ලාහු අන්හුමා ඇසූ බවයි. එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'මා දන්නා පරිදි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අද දින හැර වෙනත් දිනවලට වඩා උසස් බව අපේක්ෂා කිරීමට නිශ්චිත දිනයක නිරාහාරව නොසිටියහ - 'අෂුරා' - හෝ මෙම මාසය හැර වෙනත් කිසිදු නිශ්චිත මාසයක, එනම් රාමද්ලාන් මාසය. තවද [මුහම්මද් බින් රාෆි'] මට පවසා ඇත්තේ [ඉබ්නු ජුරයිජ්] මෙම ඉස්නාද්හි [උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු යසිද්] මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇති බවයි, එවැනි හදීසයක් සමඟ.
හදීස්
Imam Muslim : 1915
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنْ حَاجِبِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ الْأَعْرَجِ قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ رِدَاءَهُ فِي زَمْزَمَ فَقُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِي عَنْ صَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ إِذَا رَأَيْتَ هِلَالَ الْمُحَرَّمِ فَاعْدُدْ وَأَصْبِحْ يَوْمَ التَّاسِعِ صَائِمًا قُلْتُ هَكَذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُهُ قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ الْأَعْرَجِ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ رِدَاءَهُ عِنْدَ زَمْزَمَ عَنْ صَوْمِ عَاشُورَاءَ بِمِثْلِ حَدِيثِ حَاجِبِ بْنِ عُمَرَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වාකි' බින් ජරා] [හජිබ් බින් උමර්] [අල් හකම් බින් අල් අ'රාජ්] වෙතින් අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය. මම වරක් [ඉබ්නු අබ්බාස්] සම්සාම් අසල ඔහුගේ සළුව කොට්ට කරමින් සිටියදී ඔහු වෙත පැමිණි විට, මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි, 'අෂුරා' උපවාසය ගැන මට කියන්න. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ මුහර්රම් මාසයේ හිලාල් - අඩ සඳ - දැක තිබේ නම්, එය ගණන් කරන්න, ඉන්පසු නවවන දින අලුයම සිට උපවාස කරන්න'. මම ඇසුවෙමි, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එසේ උපවාස කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔව්'. [මුහම්මද් බින් හාතිම්] [මුආවියා බින් අම්රු] වෙතින් [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කත්තාන්] අපට පවසා ඇති බව මට පැවසීය. ඔහු මට මෙසේ පැවසීය: 'අල් හකම් බින් අල් අ'රාජ්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: ' සම්සාම් පැත්තේ සළුවෙන් ආවරණය වී සිටි [ඉබ්නු අබ්බාස්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමාගෙන් මම ආෂුරා දින උපවාසය ගැන ඇසුවෙමි. එය හාජිබ් බින් උමර්ගේ හදීසයට සමානය.
හදීස්
Imam Muslim : 1916
و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا غَطَفَانَ بْنَ طَرِيفٍ الْمُرِّيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا حِينَ صَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ يَوْمٌ تُعَظِّمُهُ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا كَانَ الْعَامُ الْمُقْبِلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ صُمْنَا الْيَوْمَ التَّاسِعَ قَالَ فَلَمْ يَأْتِ الْعَامُ الْمُقْبِلُ حَتَّى تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
තවද [අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉබ්නු අබු මරියම්] අපට [යාහ්යා බින් අයුබ්] මට [ඉස්මායිල් බින් උමයියා]ට පැවසූ බව [අබු ඝතෆාන් බින් තාරිෆ් අල් මුර්රි] පවසනු ඇසූ බව ඔහු අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අෂුරා දිනයේදී උපවාස කළ බවත් ඔහුගේ සගයන්ට උපවාස කිරීමට අණ කළ බවත් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්බාස්] රදියල්ලාහු අන්හුමා පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. සගයන් මෙසේ පැවසූහ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, එය යුදෙව්වන් සහ කිතුනුවන් විසින් ඉතා ගෞරවනීය දිනයකි'. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ලබන වසරේ, දෙවියන් වහන්සේ කැමති නම්, අපි නවවන දින - මුහර්රම්- උපවාස කරන්නෙමු. ඊළඟ වසර කිසි විටෙකත් පැමිණියේ නැත, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මිය යන තුරු.
හදීස්
Imam Muslim : 1917
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَيْرٍ لَعَلَّهُ قَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ بَقِيتُ إِلَى قَابِلٍ لَأَصُومَنَّ التَّاسِعَ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ يَعْنِي يَوْمَ عَاشُورَاءَ
තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [වාකි] [ඉබ්නු අබු දිසිබ්] ගෙන් [අල් කාසිම් බින් අල් අබ්බාස්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමයිර්] ගෙන් - ඔහු පැවසූ පරිදි - [ඉබ්නු අබ්බාස්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා ගෙන් - ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මම ලබන වසරේ ජීවතුන් අතර සිටියා නම්, මම - මුහර්රම් නවවන දින - උපවාස කරන්නෙමි'. මේ අතර අබු බකර්ගේ ඉතිහාසයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය; එනම් 'අෂුරා' දිනයේදී.
හදීස්
Imam Muslim : 1918
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا مِنْ أَسْلَمَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَأَمَرَهُ أَنْ يُؤَذِّنَ فِي النَّاسِ مَنْ كَانَ لَمْ يَصُمْ فَلْيَصُمْ وَمَنْ كَانَ أَكَلَ فَلْيُتِمَّ صِيَامَهُ إِلَى اللَّيْلِ
[සලාමා බින් අල් අක්වා] ගෙන් [යාසිද් බින් අබු උබයිද්] ගෙන් [හතිම් බින් ඉස්මායිල්] අපට [කුටයිබා බින් සඊද්] අපට පවසා ඇත්තේ, ඔහු මෙසේ පැවසූ බවයි: “රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අෂුරා දිනයේදී අස්ලම් ගෝත්‍රයෙන් මිනිසෙකු යවා, “අද දින උපවාස නොකළ තැනැත්තා උපවාස කළ යුතුය. තවද දැනටමත් ආහාර ගත් තැනැත්තා රාත්‍රිය වන තුරු තම උපවාසය සම්පූර්ණ කළ යුතුය” යනුවෙන් ජනතාවට නිවේදනය කරන ලෙස ඔහුට නියෝග කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1919
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ بْنِ لَاحِقٍ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ ذَكْوَانَ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ بْنِ عَفْرَاءَ قَالَتْ أَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَدَاةَ عَاشُورَاءَ إِلَى قُرَى الْأَنْصَارِ الَّتِي حَوْلَ الْمَدِينَةِ مَنْ كَانَ أَصْبَحَ صَائِمًا فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ وَمَنْ كَانَ أَصْبَحَ مُفْطِرًا فَلْيُتِمَّ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ فَكُنَّا بَعْدَ ذَلِكَ نَصُومُهُ وَنُصَوِّمُ صِبْيَانَنَا الصِّغَارَ مِنْهُمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَنَذْهَبُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَنَجْعَلُ لَهُمْ اللُّعْبَةَ مِنْ الْعِهْنِ فَإِذَا بَكَى أَحَدُهُمْ عَلَى الطَّعَامِ أَعْطَيْنَاهَا إِيَّاهُ عِنْدَ الْإِفْطَارِ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ الْعَطَّارُ عَنْ خَالِدِ بْنِ ذَكْوَانَ قَالَ سَأَلْتُ الرُّبَيِّعَ بِنْتَ مُعَوِّذٍ عَنْ صَوْمِ عَاشُورَاءَ قَالَتْ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُسُلَهُ فِي قُرَى الْأَنْصَارِ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ بِشْرٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَنَصْنَعُ لَهُمْ اللُّعْبَةَ مِنْ الْعِهْنِ فَنَذْهَبُ بِهِ مَعَنَا فَإِذَا سَأَلُونَا الطَّعَامَ أَعْطَيْنَاهُمْ اللُّعْبَةَ تُلْهِيهِمْ حَتَّى يُتِمُّوا صَوْمَهُمْ
තවද [අබු බකර් බින් නෆි අල් අබ්දි] අපට [බිසීර් අල් මුෆද්ලාල් බින් ලහික්] අපට [රබී’ බින්ට් මුඅව්විඩ්ස් බින් අෆ්රාන්] වෙතින් [කාලිඩ් බින් ඩැක්වාන්] අපට පැවසූ බව මට දන්වා ඇත: අෂුරා දින එක් උදෑසනක, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමා මදීනාව වටා ඇති අන්සාර් ගම්මානවලට නිවේදනයක් නිකුත් කිරීම සඳහා නිලධාරීන් යවා ඇත; 'යමෙක් උදෑසන සිට උපවාස කරන්නේද, ඔහු තම උපවාසය සම්පූර්ණ කළ යුතුය, යමෙක් උපවාස නොකරන්නේ නම්, ඔහු මෙම නිවේදනය ඇසූ මොහොතේ සිට උපවාස කළ යුතුය.' එතැන් සිට, අපි 'අෂුරා' දිනයේදී උපවාස කර ඇති අතර, දෙවියන් වහන්සේ කැමති නම්, අපගේ කුඩා දරුවන්ටද එසේ කිරීමට අපි අණ කර ඇත්තෙමු. අපි ඔවුන්ව පල්ලියට ගෙන ගිය අතර අපි ඔවුන්ට පිහාටු වලින් සෙල්ලම් බඩු සෑදුවෙමු. යමෙකු ආහාර සඳහා අඬන්නේ නම්, උපවාසය බිඳ දැමීමෙන් පසු අපි එය ඔවුන්ට දෙන්නෙමු. "[කාලිද් බින් ඩ්සක්වාන්] තුමාගෙන් [යාහ්යා බින් යාහ්යා] සහ [අබු ම'ස්යර් අල්-අත්තර්] තුමාට [අෂුරා] දිනයේ උපවාසය ගැන මම [රබී' බින්ත් මු'අව්විඩ්ස්] තුමාගෙන් විමසුවෙමි, එවිට ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අන්සාර් ජනයාගේ ගම්මානවලට නිලධාරීන් යැව්වා'. ඔහු හදීසය බිසීර් හදීසය මෙන් සඳහන් කළේය, ඔහු පමණක් මෙසේ පැවසීය; 'අපි ඒවා පිහාටු වලින් සෙල්ලම් බඩු හැදුවා, පසුව අපි ඒවා ගත්තා. ඔවුන් අපෙන් ආහාර ඉල්ලන විට, ඔවුන්ගේ උපවාසය සම්පූර්ණ වන තුරු - කුසගින්නෙන් - ඔවුන් අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට අපි ඔවුන්ට සෙල්ලම් බඩු ලබා දෙමු".
හදීස්
Imam Muslim : 1920
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ أَنَّهُ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَجَاءَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ هَذَيْنِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ وَالْآخَرُ يَوْمٌ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ
"[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට පැවසූ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය," මම [අබු උබයිඩ්] මවුලා ඉබ්න් අසාර්ගෙන් [මලික්] තුමාට [අබු උබයිද්] මවුලා ඉබ්න් අසාර්ගෙන් [මලික්] තුමාට කියෙව්වා, ඔහු මෙසේ පැවසීය: "මම වරක් [උමර් බින් අල් කත්තාබ් රදියල්ලාහු අන්හු] සමඟ ඊද් යාඥාවලට සහභාගී වූ බව." ඒ අවස්ථාවේදී, ඔහු පැමිණ, යාච්ඤා කර, පසුව දේශනයක් පවත්වමින්, "ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම දින දෙක අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් නිරාහාරව සිටීම තහනම් කළ දින දෙකයි. එනම්, ඔබගේ උපවාසයෙන් පසු ඊද් අල්-ෆිතර් දිනය සහ ඔබ ඔබගේ පූජා කරන ලද සත්වයාගේ මස් අනුභව කරන තවත් දිනයක්."
