Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
තවද ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ ප්රසිද්ධ අට්සාර් විය. 'යමෙකු මගෙන් අසත්යයක් යැයි කියනු ලබන හදීසයක් වාර්තා කරන්නේ නම්, ඔහු - කථකයා - එම බොරුකාරයන්ගෙන් කෙනෙකි'. [අබු බකර් බින් අබු සයයිබා] අපට [සමුරා බින් ජුන්දබ්] වෙතින් [අල් හකම්] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] වෙතින් [සමුරා බින් ජුන්දබ්] වෙතින් [වාකි]] අපට පවසා ඇත. - තවත් වාර්තාවක එය සඳහන් වේ - තවද එය අපට [අබු බකර් බින් අබු සයයිබා] [සමුරා බින් ජුන්දබ්] වෙතින් [වාකි] සහ [අල්-මුගිරා බින් සයබි] වෙතින් [හබීබ්] වෙතින් [සුෆියාන්] අපට පවසා ඇත, ඔවුන් දෙදෙනාම 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මේ ගැන පැවසූහ' යනුවෙන් පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [ගුන්දාර්] [සියුබා] වෙතින් අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත - තවත් විස්තරයක එය සඳහන් වේ - තවද [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] [රිබි බින් හිරාසි] වෙතින් [මන්සූර්] වෙතින් [සියුබා] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, ඔහු [අලි] දේශනා කරන බව අසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූහ: 'මගේ නාමයෙන් බොරු නොකියන්න, මන්ද මාගේ නාමයෙන් බොරු කියන තැනැත්තා නිසැකවම නිරයට යනු ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [ඉස්මයිල්] - ඒ ඉබ්නු උලයියා - [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබට බොහෝ හදීස් පැවසීමෙන් මා වළක්වන දෙයක් නම් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් මා ගැන හිතාමතාම බොරු කියනවා නම්, ඔහු ගින්නෙහි ඔහුගේ ස්ථානය ලබා ගනීවා.'
හදීස්
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
[මුහම්මද් බින් උබයිද් අල්-ගුබාරි] අපට [අබු අවනා] [අබු හාෂින්] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් මගේ නාමයෙන් බොරු කියන්නේද, ඔහු නිරයෙන් තම ස්ථානය ලබා ගනීවා'.
හදීස්
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
"කුෆාහි ආණ්ඩුකාර අල්-මුගිරා සිටියදී මම පල්ලියට ගියෙමි" යනුවෙන් [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇති බව [මගේ පියා] අපට පවසා ඇති බව [සයිද් බින් උබයිද්] අපට පවසා ඇති බව [අලි බින් රබියා] ඔහු පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය, "එවිට [අල්-මුගිරා] මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මගේ නමින් බොරු කීම වෙනත් කෙනෙකුගේ නමින් බොරු කීම හා සමාන නොවේ, යමෙක් හිතාමතාම මගේ නමින් බොරු කීම, ඔහු නිරයෙන් තම ස්ථානය ලබා ගනීවා'. තවද, [අලි බින් හුජ්ර්, සාදි ලෙස] මට පවසා ඇත්තේ [අලි බින් මුෂීර්] [මුහම්මද් බින් කයිස් අල් අස්ඩි] [අලි බින් රබියා අල් අස්ඩි] [අල්-මුගිරා බින් සියුබා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් එවැනි හදීසයක් අපට පැවසූ බවයි, නමුත් ඔහු පැවසුවේ නැත, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මගේ නමින් බොරු කීම කෙනෙකුගේ නමින් බොරු කීම හා සමාන නොවේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
තවද [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස් අල් අන්බාරි] අපට [මගේ පියාට] පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත - තවත් වාර්තාවක එය සඳහන් කර ඇත - තවද [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] දෙදෙනාම අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, [කුබයිබ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [හෆ්ෂ් බින් අෂිම්] ගෙන් [සියුබා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] මෙසේ පැවසීය: 'පුද්ගලයෙකු තමා ඇසූ සියල්ල පැවසුවහොත් ඔහු බොරුවක් ලෙස සැලකීමට ප්රමාණවත්'. [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇති බව [අලි බින් හෆ්ෂ්] අපට පවසා ඇති බව [කුබයිබ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [හෆ්ෂ් බින් අෂිම්] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [සයුබා] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
තවද [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [අබ්දුල්ලාහ් බින් යාසිද්] අපට මෙසේ පැවසූහ, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [සයිද් බින් අබු අයුබ්] මට මෙසේ පැවසීය, [අබු උස්මාන් මුස්ලිම් බින් යසාර්] [අබු හුරයිරා] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අබු හනී] මට මෙසේ පැවසීය: 'මගේ උම්මාගේ අවසානයේ ඔබ කිසිදා නොඇසූ හදීසයක් ඔබට පවසන අය සිටිනු ඇත, ඔබේ පියවරුන් ද අසා නැත. එබැවින් ඔබ ඉවත්ව සිටින්න, ඔවුන් ඉවත්ව සිටිති'.
හදීස්
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
[හර්මලා බින් යාහ්යා බින් අබ්දුල්ලා බින් හර්මලා බින් ඉම්රාන් අට්-ටුජිබි] මට කිව්වා, ඔහු කිව්වා, [ඉබ්නු වහබ්] අපිට කිව්වා, [අබු සුරයිහ්]ට කිව්වා, ඔහු කිව්වා [සියාරාහිල් බින් යසිද්] කියනවා ඇහුනා කියලා, [මුස්ලිම් බින් යසාර්]ට කිව්වා [අබු හුරයිරා] කියනවා ඇහුනා කියලා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කාලය අවසානයේ දී, දජ්ජල් බොරුකාරයින් ඔබ කිසිදා නොඇසූ සහ ඔබේ පියවරුන් කිසිදා නොඇසූ හදීස් ඔබ වෙත ගෙන එනු ඇත. එබැවින් ඔවුන්ගෙන් ඈත් වී ඔවුන්ගෙන් ඈත් වී සිටින්න. ඔවුන්ට ඔබව නොමඟ යැවිය නොහැකි අතර ඔබට අපහාස කළ නොහැක'.
හදීස්
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
[අබු කයිට්සාමා සුහයිර් බින් හාර්බ්] [කහ්මාස්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුරයිදා] [යාහ්යා බින් යමාර්] වෙතින් [වාකි] අපට පැවසූ බව මට පැවසුවා. - තවත් විස්තරයක මෙසේ සඳහන් වෙනවා- තවද [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුඅද්ස් අල්-අන්බාරි] අපට පවසා ඇති අතර මෙය හදීසය බවත්, [යාහ්යා බින් යමාර්] වෙතින් [ඉබ්නු බුරයිදා] [කහ්මාස්] අපට පැවසූ බව අපට පැවසුවා [මගේ පියා] අපට පවසා ඇති බව අපට පැවසුවා [යාහ්යා බින් යමාර්] ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'බස්රාහි මුලින්ම ඉරණම ගැන සාකච්ඡා කළ පුද්ගලයා මාබාද් අල්-ජුහානි, එබැවින් මම සහ හුමයිඩ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් අල්-හිම්යාරි හජ් හෝ උම්රා සඳහා ගියෙමු, එවිට අපි මෙසේ කීවෙමු, 'අපි අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් කෙනෙකු මුණගැසුණොත්, ඉරණමට අදාළ ඔවුන් පැවසූ දෙයක් ගැන අපි ඔහුගෙන් අසන්නෙමු'. ඉතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] පල්ලියට ඇතුළු වන අතරතුර, අල්ලාහ් විසින් අප වෙනුවෙන් තව්ෆික් ලබා දෙන ලදී. එවිට මගේ මිතුරා සහ මම ඔහුට මුහුණ දුන්නෙමු, අපෙන් එක් අයෙකු ඔහුගේ දකුණු පසින් සහ අනෙකා ඔහුගේ වම් පසින්. එවිට මගේ මිතුරා මා වෙනුවෙන් කතා කරනු ඇතැයි මම සිතුවෙමි, එබැවින් මම මෙසේ කීවෙමි, 'ඕ අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි කුර්ආනය කියවා දැනුම සොයන ජනතාවක් දැක ඇති අතර, පසුව ඉරණමක් නොමැති බවත්, ඔවුන්ගේ කාරණය අලුත් බවත් - ඉරණම හෝ අල්ලාහ් පිළිබඳ දැනුමෙන් පෙර නොවූ බවත් අපි දුටුවෙමු.' එබැවින් [අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්න් උමර්] පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔබ මෙම පුද්ගලයින් හමුවූ විට, මම ඔවුන්ගෙන් නිදහස් බවත්, ඔවුන් මගෙන් නිදහස් බවත් ඔවුන්ට දන්වන්න. අල්ලාහ්ගේ සේවකයන් දිවුරුම් දෙන තැනැත්තා මත දිවුරමින්, ඔබගෙන් කෙනෙකු උහුද් කන්ද මෙන් රත්තරන් වියදම් කළහොත්, ඔහු ඉරණම, හොඳ සහ නරක යන දෙකම විශ්වාස කරන තුරු ඔහුගේ දානය පිළිගනු නොලැබේ.' ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'පසුව ඔහු හදීස් විස්තර කිරීමට පටන් ගෙන මෙසේ පැවසීය, ['උමර් බින් අල්-ඛාතාබ්] මෙසේ පැවසීය, 'අපි වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ සිටියෙමු, එවිට ඉතා සුදු පැහැති ඇඳුම් ඇති, ඉතා කළු හිසකෙස් ඇති, ගමන් සලකුණු ඔහු මත නොපෙනුණු මිනිසෙක් අප වෙත පැමිණියේය. ඔහු නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත පැමිණ ඔහුගේ දණහිසට හේත්තු වී 'අහෝ මුහම්මද්, ඉස්ලාමය ගැන මට දන්වන්න?' යනුවෙන් අසන තුරු අපෙන් කිසිවෙකු ඔහුව හඳුනා ගත්තේ නැත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති බවත්, මුහම්මද් ඔහුගේ සේවකයා සහ පණිවිඩකරු බවත්, සලාතය ස්ථාපිත කිරීම, සකාත් ගෙවීම සහ රාමසාන් උපවාසය කිරීම සහ ඔබට එයට ගමන් කළ හැකි නම් එම නිවසට වන්දනා කිරීම බවත් සාක්ෂි දීම.' ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ හරි.' උමර් මෙසේ පැවසීය, 'ඉතින් අපි ඔහු ගැන පුදුම වුණා, මන්ද ඔහු ඒ ගැන විමසා එය තහවුරු කළ නිසා.' ඔහු නැවතත් ඇසුවේ, 'මේ ඇදහිල්ල ගැන මට කියන්න?' කියායි. ' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයන්, ඔහුගේ පොත්, ඔහුගේ දූතයන්, අවසාන දිනය සහ හොඳ සහ නරක ඉරණම විශ්වාස කරනවා'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ හරි'. ඔහු ඇසුවේ, 'ඉහ්සාන් ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්ව දකින ආකාරයට නමස්කාර කරනවා, එවිට ඔබ ඔහුව නොදකිනවා නම්, ඔහු ඔබව දකිනවා'. ඔහු නැවතත් ඇසුවේ, 'අවසාන දිනය කවදාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අනතුරු අසන පුද්ගලයා අසන පුද්ගලයාට වඩා හොඳින් දන්නේ නැත'. ඔහු ඇසුවේ, 'එසේ නම් සංඥා ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'දාසයෙක් තම ස්වාමියාගේ දරුවෙකු බිහි කළ විට, පාවහන් නොමැතිව, නිරුවතින්, දුප්පත්, එළු පාලකයෙකු, නමුත් ගොඩනැගිලි තැනීමේදී ආඩම්බර වන පුද්ගලයෙකු ඔබ දුටුවහොත්'. ඉන්පසු ඔහු පිටව ගියේය. ඉතින් මම තවමත් පුදුමයට පත් වූ විට ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'ඕ උමර්, ප්රශ්න කරන්නා කවුදැයි ඔබ දන්නවාද?' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා හොඳින් දනී'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඒ ගේබ්රියෙල්, ඔහු ඔබේ ආගමික දැනුම ගැන ඔබට ඉගැන්වීමට ඔබ වෙත පැමිණියේය''. [මුහම්මද් බින් උබයිද් අල්-ගුබාරි] සහ [අබු කාමිල් අල්-ජහ්දාරි] සහ [අහ්මද් බින් අබ්දා] යන අයට අපට දන්වා ඇති පරිදි, [මාතර් අල් වරක්] [අබ්දුල්ලා බින් බුරයිදා] [යාහ්යා බින් යමාර්] ගෙන් [හම්මාද් බින් යසිද්] අපට දන්වා ඇති පරිදි, 'මාබාද් ඉරණම පිළිබඳ කාරණය ගැන කතා කළ දෙයක් පැවසූ විට, අපි එය ප්රතික්ෂේප කළෙමු' යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'එවිට මම හුමයිඩ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් අල්-හිම්යාරි සමඟ හජ් ඉටු කළෙමි'. ඉන්පසු ඔවුන් කමස් හදීසයේ අර්ථය සහිත හදීසය සඳහන් කළහ. එහි අමතර සහ අතුරුදහන් වූ අකුරු කිහිපයක් අඩංගු වේ. තවද [මුහම්මද් බින් හාතිම්] අපට පවසා ඇති බව [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කත්තාන්] අපට පවසා ඇති බව [උස්මාන් බින් ගියාත්ස්] අපට [යාහ්යා බින් යමාර්] සහ [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව [අබ්දුල්ලා බින් බුරයිදා] අපට පැවසූ බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ, 'අපි [අබ්දුල්ලා බින් උමර්] මුණගැසුණා, පසුව අපි ඉරණම සහ ඒ පිළිබඳ ඔවුන්ගේ මතය ගැන කතා කළා, පසුව ඔහු [උමර්] රදියල්ලාහු අන්හුමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ලැබුණු පරිදි හදීස් විස්තර කළා, එහි එකතු කිරීමක් සහ අඩු කිරීමක් තිබෙනවා'. තවද [හජ්ජාජ් බින් අෂ්-සයිර්] අපට පවසා ඇති බව [යූනුස් බින් මුහම්මද්] අපට [ඔහුගේ පියා] [යාහ්යා බින් යමාර්] [ඉබ්නු උමර්] [උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඔවුන්ගේ හදීස් උදාහරණ සමඟ අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
ඔහු [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] ගෙන් [ඉබ්නු උලයියා] ගෙන් සියල්ල අපට පැවසූ බව [සුහයිර්] අපට පැවසූ බව [අබු හයියන්] ගෙන් [අබු සුරා බින් අම්රු බින් ජරීර්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [ඉස්මයිල් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය. 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇදහිල්ල යනු කුමක්ද?' යනුවෙන් ඔහු එක් දිනක් මිනිසුන් ඉදිරියේ සිටියදී, මිනිසෙක් ඔහු වෙත පැමිණ මෙසේ ඇසුවේය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයන්, ඔහුගේ ග්රන්ථය විශ්වාස කරනවා, ඔබ ඔහුව හමුවීමේ සිද්ධිය විශ්වාස කරනවා, ඔබ ඔහුගේ දූතයින් විශ්වාස කරනවා, සහ ඔබ නැවත නැඟිටීමේ අවසාන දිනය විශ්වාස කරනවා' කියාය. ඔහු ඇසුවේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඉස්ලාම් යනු කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඉස්ලාම් යනු ඔබ අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීම සහ ඔහුට කිසිවක් සම්බන්ධ නොකිරීම, අනිවාර්ය සලාත් ඉටු කිරීම, අනිවාර්ය සකාත් ගෙවීම සහ රාමසාන් මාසයේ උපවාස කිරීමයි.' ඔහු නැවත ඇසුවේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඉහ්සාන් යනු කුමක්ද?' ' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔබ අල්ලාහ්ව දකින ආකාරයට නමස්කාර කරන්න, එවිට ඔබ ඔහුව නොදකිනවා නම් ඔහු ඔබව දකිනවා'. ඔහු නැවතත් ඇසුවේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, නැවත නැඟිටීමේ දිනය කවදාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඒ ගැන විමසන කිසිවෙකු අසන තැනැත්තාට වඩා පිළිතුර දන්නේ නැත, නමුත් මම ඔබට සංඥා ගැන කියන්නම්; එනම්, කාන්තා සේවිකාවක් ඇගේ ස්වාමියා බිහි කළ විට. එය සංඥා වලින් එකකි. -දෙවනුව- නිරුවත්, පාවහන් නොමැතිව සිටින පුද්ගලයෙකු මනුෂ්යත්වයේ නායකයා බවට පත් වුවහොත්. එය සංඥා වලින් එකකි. -තෙවනුව- එළු පාලකයන් ගොඩනැගිලි තැනීමේදී එකිනෙකා සමඟ තරඟ කරන්නේ නම්. එය සංඥා පහේ සංඥා වලින් එකකි, අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකු එය නොදනී,' එවිට ඔහු සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ කියෙව්වේය: '-ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්, විනිශ්චය දිනය පිළිබඳ දැනුම ඔහු සමඟ පමණි; ඔහු වැසි වස්වන තැනැත්තා වන අතර ගර්භාෂයේ ඇති දේ දනී. හෙට ඔහු කුමක් කරයිදැයි කිසිවෙකුට නිශ්චිතව දැනගත නොහැක. ඔහු පෘථිවියේ කොහේ මිය යනු ඇත්දැයි කිසිවෙකුට දැනගත නොහැක. නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් සියල්ල දන්නා, සියල්ල දන්නා-' - ප්රශ්න. ලුක්මාන්: 34-. එවිට මිනිසා නැවත පිටව ගියේය. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඒ මිනිසා මා වෙත ආපසු කැඳවන්න'. එබැවින් ඔවුන් නැවත කතා කිරීමට පටන් ගත් නමුත් ඔවුන්ට කිසිවක් නොපෙනුණි. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මේ ජිබ්රිල්, ඔහු මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ ආගම ගැන ඉගැන්වීමට පැමිණියේය'. [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇති බව [මුහම්මද් බින් බිසීර්] අපට පවසා ඇති බව [අබු හයියන් අල්-තායිමි] මෙම සනද් සමඟ එවැනි හදීසයක් අපට පවසා ඇති බව, ආඛ්යානයේ පමණක් 'කාන්තා සේවිකාවන් තම ස්වාමිපුරුෂයන්, එනම් උපභාර්යාවන් බිහි කරන විට' යන වාක්යය ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [ජාරිර්] [උමාරා] වෙතින් - එනම් ඉබ්නු අල්-කා'කා' - [අබු සුරා] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ මගෙන් අසන්න'. නමුත් ඔවුන් බිය වී ඔහුගෙන් අසන්නට අකමැති විය. එවිට මිනිසෙක් පැමිණ ඔහුගේ දණ ඉදිරිපිට වාඩි වූ විට, මිනිසා මෙසේ ඇසුවේය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඉස්ලාම් යනු කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඉස්ලාම් යනු ඔබ අල්ලාහ් සමඟ කිසිම දෙයකට හවුල් නොවීම, යාඥා ඉටු කිරීම, සකාත් ගෙවීම සහ රාමසාන් මාසයේ උපවාස කිරීම' යන්නයි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔබ හරි'. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් ඇසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇදහිල්ල යනු කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ අල්ලාහ්, ඔහුගේ දූතයන්, ඔහුගේ පොත විශ්වාස කරයි, ඔහුව හමුවීමේ සිද්ධිය විශ්වාස කරයි, ඔහුගේ දූතයන් විශ්වාස කරයි, සහ ඔබ නැවත නැඟිටීමේ දිනය විශ්වාස කරයි සහ සියල්ලන්ගේම ඉරණම විශ්වාස කරයි'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔබ හරි'. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් ඇසුවේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඉහ්සාන් යනු කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ ඔහුව දකිනවාක් මෙන් -ඛස්යාහ්- අල්ලාහ්ට බිය වන අතර, ඔබ ඔහුව නොදකිනවා නම් ඔහු ඔබව දකී' යනුවෙනි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ හරි' යනුවෙනි. ඉන්පසු ඔහු නැවත ඇසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, විනිශ්චය දිනය කවදාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඒ ගැන විමසන කිසිවෙකු අසන තැනැත්තාට වඩා පිළිතුර දන්නේ නැත, නමුත් මම ඔබට සංඥා ගැන කියන්නම්; එනම්, ඔබ වහලියක් තම ස්වාමියා බිහි කරන ආකාරය දකින විට. එය සංඥා වලින් එකකි. -දෙවනුව- පාවහන් නොමැතිව, බිහිරි, ගොළු පුද්ගලයෙකු පෘථිවියේ -මිනිසුන්ගේ -නායකයා බවට පත්වන බව ඔබ දුටුවහොත්. එය සංඥා වලින් එකකි. -තෙවනුව- ගොඩනැගිලි තැනීමේදී උසකට එළු පාලකයන් එකිනෙකා සමඟ තරඟ කරන බව ඔබ දුටුවහොත්. එය ගුප්ත විද්යාවේ සංඥා පහේ එක් ලකුණකි, අල්ලාහ් හැර වෙන කිසිවෙකු එය නොදනී,' ඉන්පසු ඔහු මෙසේ කියෙව්වේය: '-ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ්, විනිශ්චය දිනය පිළිබඳ දැනුම ඔහු සමඟ පමණි;' ඔහු වැසි වස්වන්නේය, ගර්භාෂයේ ඇති දේ දනී. හෙට ඔහු කුමක් කරයිදැයි කිසිවෙකුට නිශ්චිතව දැනගත නොහැක. ඔහු පෘථිවියේ කොතැනක මිය යනු ඇත්දැයි කිසිවෙකුට දැනගත නොහැක. නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් සියල්ල දන්නා, සියල්ල දන්නා - ' - ප්රශ්න. ලුක්මාන්: 34-. එවිට මිනිසා ඉල්ලා අස්විය - නැඟිට, පසුව අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහු මා වෙත කැඳවන්න!' එබැවින් ඔහු සෙවූ නමුත් ඔවුන්ට ඔහුව හමු නොවීය. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "මේ මිනිසා ගේබ්රියෙල් ය, ඔහු ඔබ ඉල්ලන්නේ නැති නිසා ඔබ ආගම ඉගෙන ගැනීමට කැමති වේ."
හදීස්
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
[මලික් බින් අනස්] තුමාගෙන් [අබු සුහයිල්] තුමාගෙන් [ඔහුගේ පියාගෙන්] කියවන ලද වාර්තාවේ [කුටයිබා බින් සයිද් බින් ජමිල් බින් තාරිෆ් බින් අබ්දුල්ලා අට්ස්-සකාෆි] තුමාට [තල්හා බින් උබයිදුල්ලා] මෙසේ පවසනු ඇසුණු බව අපට දන්වා ඇත: 'නෙජ්ඩ් වැසියන්ගෙන් හිසකෙස් ඇති මිනිසෙක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණියේය, ඔහුගේ කටහඬේ මැසිවිලි නැඟීම අපට ඇසුණි, නමුත් ඔහු පැවසූ කිසිවක් අපට තේරුම් ගත නොහැකි විය. ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත සමීප වන තුරු එය කියන්න, ඔහු ඉස්ලාමය ගැන අසන බව පෙනී ගියේය. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඉස්ලාමය දිවා රෑ පස් වතාවක් යාච්ඤා කිරීම'. ඔහු නැවතත් ඇසුවේ, 'මට ඔහුගෙන් වෙන්ව බැඳීම් තිබේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැත, ඔබ සුන්නාහ් සලාතයන් ඉටු කර රාමසාන් සමයේදී උපවාස නොකළහොත්'. ඔහු ඇසුවේ, 'මට ඔහුගෙන් වෙන්ව බැඳීම් තිබේද?' ' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැත, ඔබ සුන්නා උපවාසයක් පවත්වන්නේ නම් මිස, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහුට සකාත් ගෙවීමේ වගකීම ගැන සඳහන් කරන්නේ නම් මිස'. ඔහු නැවතත් ඇසුවේය, 'ඔහුගෙන් වෙන්ව මට තවමත් බැඳීම් තිබේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැත, ඔබ සුන්නා දානමය කටයුතු නොකරන්නේ නම්'. කථකයා පැවසුවේ, 'එවිට මිනිසා තම නිවාඩුව ඉල්ලා අස්කර ගනිමින්, 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම මෙයින් වැඩි යමක් එකතු නොකරමි, එයින් අඩු නොකරමි' යනුවෙනි. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහු එය සැබවින්ම කළහොත් ඔහු සතුටු වනු ඇත'.' [යාහ්යා බින් අයුබ්] සහ [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට [ඉස්මයිල් බින් ජ'ෆාර්] ගෙන් [අබු සුහයිල්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [තල්හා බින් උබයිදුල්ලාහ්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ගෙන් සියල්ල පවසා ඇත්තේ මලික්ගේ හදීස් වැනි මෙම හදීසය සමඟිනි, ඔහු පැවසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහු නිවැරදි නම් - ඔහුගේ පියා වෙනුවෙන් - ඔහු සතුටු වනු ඇත', නැතහොත් ඔහු නිවැරදි නම් - ඔහුගේ පියා වෙනුවෙන් - ඔහු ස්වර්ගයට යනු ඇත' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
[අම්රු බින් මුහම්මද් බින් බුකයිර් අන්-නකිද්] අපට [හසීම් බින් අල්-කාසිම් අබු අන්-නද්ලර්] අපට [සුලෙයිමාන් බින් අල්-මුගිරා] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් බින් අල්-මුගිරා] අපට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, යමක් ගැන, එනම් කාන්තාර වැසියන්ගෙන් ප්රඥාවන්ත - බුද්ධිමත් - මිනිසෙකුගේ පැමිණීම ගැන අපගේ ප්රශංසාව ගැන විමසීමෙන් අපට වලක්වන ලදී, පසුව ඔහු ඇසුවේය, අපි එය අසා සිටියදී, කාන්තාර ජනතාවගෙන් මිනිසෙක් පැමිණ, 'ඕ මුහම්මද්, ඔබගේ දූතයා අප වෙත පැමිණියේය, පසුව අල්ලාහ් ඔබව එවූ බව ඔබ ප්රකාශ කළ බව අප වෙනුවෙන් ප්රකාශ කළේය' යනුවෙන් පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'එය හරි'. ඔහු ඇසුවේ, 'අහස් මැව්වේ කවුද?' රසූලුල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ්'. ඔහු ඇසුවේ, 'පොළොව මැව්වේ කවුද?' රසූලුල්ලාහ් පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ්'. ඔහු ඇසුවේ, 'මෙම කඳු පිහිටුවා ඒවායේ ඔහු නිර්මාණය කළ සියල්ල නිර්මාණය කළේ කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ්'. ඔහු ඇසුවේ, 'එසේ නම් අහස නිර්මාණය කළ, පොළොව නිර්මාණය කළ සහ මෙම කඳු ස්ථාපිත කළ තැනැත්තා මත පදනම්ව, ඔබව එව්වේ අල්ලාහ්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඔහු ඇසුවේ, 'ඔබේ දූතයා ප්රකාශ කරන්නේ අපි දිවා රෑ පස් වතාවක් යාච්ඤා කිරීමට බැඳී සිටින බවයි, - මෙය සත්යද-?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඒක හරි'. ඔහු ඇසුවේ, 'ඔබව එවූ තැනැත්තා මත පදනම්ව, අල්ලාහ් ඔබට මෙය කිරීමට අණ කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඔහු ඇසුවේ, 'ඔබේ දූතයා ප්රකාශ කරන්නේ සෑම වසරකම රාමද්ලාන් උපවාස කිරීම පොතේ අනිවාර්ය බව, - මෙය සත්යද-?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඔහු ඇසුවේ, 'ඔබව එවූ තැනැත්තා මත පදනම්ව, අල්ලාහ් ඔබට මෙය කිරීමට අණ කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඔහු ඇසුවේ, 'ඔබේ දූතයා ප්රකාශ කරන්නේ ඔහුගේ මාර්ගය අනුගමනය කළ හැකි අප වෙනුවෙන් හජ් ඉටු කිරීමට අපි බැඳී සිටින බවයි, - මෙය සත්යද-?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, ඒක හරි'. ඉන්පසු ඔහු හැරී, 'සත්යයෙන් ඔබව එවූ තැනැත්තා මත පදනම්ව, මම මෙම බැඳීමට එකතු නොකරමි, එයින් අඩු නොකරමි' යනුවෙන් පැවසීය. ඉතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "ඔහු පවසන දේ සත්ය නම්, ඔහු සැබවින්ම ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත." [අබ්දුල්ලාහ් බින් හසීම් අල්-අබ්දි] අපට පවසා ඇති බව [බාස්] අපට [තාබිත්] වෙතින් [සුලෙයිමාන් බින් අල්-මුගිරා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, [අනාස්] පැවසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාගෙන් කුර්ආනයෙන් යමක් විමසීමෙන් අපව වළක්වන ලදී' යනුවෙනි. ඉන්පසු ඔහු උදාහරණයක් සහිත හදීසයක් ගෙන ආවේය.
හදීස්
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියා] අපට [අම්රු බින් උත්මාන්] අපට [මුසා බින් තල්හා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, ඔහු මට [අබු අයුබ්] මට පැවසුවේ, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ගමනක යෙදී සිටියදී බෙඩූයින්වරයෙකු බාධා කළ බවත්, පසුව ඔහු තම ඔටුවාගේ හෝ එහි ලණුව ගත් බවත්, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඕ රසූලුල්ලාහ්, නැතහොත් ඕ මුහම්මද්, මාව ස්වර්ගයට සමීප කරන සහ මාව නිරයෙන් ඈත් කරන දෙයක් ගැන මට කියන්න?' කථකයා මෙසේ පැවසීය, 'එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා නතර වී තම සගයන් දෙස බලා, පසුව 'ඔහුට තවුෆික් ලබා දී ඇත නැතහොත් මඟ පෙන්වීම ලබා දී ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු ඇසුවේ, 'ඔබ පැවසුවේ කුමක්ද?' කථකයා පැවසුවේ, 'එවිට ඔහු එය නැවත නැවතත් කළේය' යනුවෙනි. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන්න, කිසිම දෙයකින් ඔහුට අමනාප නොවන්න, යාඥාවන් ඉටු කරන්න, සකාත් ගෙවන්න, මිත්රත්වයේ සබඳතා ගොඩනඟන්න, පසුව ඔටුවා හැර යන්න.' [මුහම්මද් බින් හාතිම්] සහ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් බිසීර්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [බහ්ස්] අපට පවසා ඇත [සයුබා] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් උස්මාන් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් මෞහබ්] සහ ඔහුගේ පියා [උස්මාන්] යන දෙදෙනාම [මුසා බින් තල්හා] [අබු අයුබ්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙම හදීසයට සමාන දෙයක් අසා ඇති බව අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා අට්-තමිමි] අපට [අබු අල්-අහ්වාෂ්] ගැන පවසා ඇත. - තවත් විස්තරයක එය සඳහන් වේ- [අබු බකර් බින් අබු සයයිබා] අපට [අබු අල්-අහ්වාෂ්] [අබු අයුබ්] ගෙන් [අබු ඉෂාක්] [මුසා බින් තල්හා] [අබු අයුබ්] ගෙන් අපට [අබු අල්-අහ්වාෂ්] ගැන පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වෙත මිනිසෙක් පැමිණ, 'මාව ස්වර්ගයට සමීප කරවන සහ නිරයෙන් ඈත් කරන පිළිවෙතක් මට පෙන්වන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන්න, කිසිවක් මග නොහරින්න, යාඥා කරන්න, සකාත් ගෙවන්න, ඔබේ පවුලේ අය සමඟ සබඳතා පවත්වා ගන්න'. ඔහු සමුගත් විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "ඔහු තමාට අණ කර ඇති දේට ඇලී සිටියහොත්, ඔහු නිසැකවම ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත." [ඉබ්නු අබු සයයිබා] ගේ ඉතිහාසයේ, 'ඔහු එයට ඇලී සිටියහොත්'.
හදීස්
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
“අබු බකර් බින් ඉෂාක්” (අෆ්ෆාන්) අපට පවසා ඇති බව [අබු හුරෙයිරා) තුමාගෙන් [අබු සුරා] තුමාගෙන් [යහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති බව [වුහයිබ්] අපට පවසා ඇති බව [අබු හුරෙයිරා] තුමාගෙන් [යහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති බව අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත පැමිණ, “ඕ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, මම ඒවා කළහොත් කුමන ක්රියාවන් මට පෙන්වන්නද? මම ස්වර්ගයට යන්නද?” ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: “ඔබ අල්ලාහ්ට නමස්කාර කරන්න, කිසිවක් මග නොහරින්න, අනිවාර්ය සලාතයන් ඉටු කරන්න, අනිවාර්ය සකාත් ගෙවන්න, රාමසාන් මාසයේ උපවාස කරන්න.” ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, “මගේ ආත්මය කාගේ අතේද යන්න මත දිවුරමින්, මම මෙයට සදහටම එක බිංදුවක්වත් එකතු නොකරමි, එයින් අඩු නොකරමි”. ඔහු සමුගත් විට, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: “ස්වර්ගයේ මිනිසුන්ගෙන් මිනිසෙකු දැකීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට ඔහු දෙස බැලිය හැකිය.”
හදීස්
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] සහ අබු කුරෙයිබ්ගේ ලෆෂ්නියා අපට පැවසූ බව ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ, [අබු සුෆියාන්] [ජාබීර්] වෙතින් [අල්-අමාසි] [අබු මුආවියා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, 'අන්-නු'මාන් බින් කෞකාල් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම අනිවාර්යයෙන් යාඥා කරන විට, හරාම් දෙයක් තහනම් කරන විට සහ හලාල් දෙයක් අනුමත කරන විට ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද? මම ස්වර්ගයට යනවාද?' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. තවද (හජ්ජාජ් බින් අෂ්-සයිර්) සහ (අල්-කාසිම් බින් සකරියා) යන දෙදෙනාම මට මෙසේ පැවසූහ. (උබයිදුල්ලාහ් බින් මූසා) [සයිබාන්] [අල්-අමාසි] [අබු සාලිහ්] සහ (අබු සුෆ්යාන්] [ජාබීර්] යන දෙදෙනාගෙන් අපට මෙසේ පැවසූහ. (අන්-නුමාන් බින් කෞකාල්) එවැනි වාර්තාවක් සමඟ 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි' යනුවෙන් පැවසූ අතර ඔහු පමණක් 'මම එයට අංශු මාත්රයක් එකතු නොකරමි' යනුවෙන් පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
[සලාමා බින් සයාබිබ්] මට [අල්-හසන් බින් අයාන්] අපට [මාකිල්] - එනම් ඉබ්නු උබයිදුල්ලාහ් - [අබු අස්-සුබයිර්] [ජාබීර්] ගෙන් - දැනුම් දුන් බව මට [සලාමා බින් සයාබි] වාර්තා කරන ලදී. එක් මිනිසෙක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් මෙසේ ඇසීය. 'මම අනිවාර්ය සලාතයන් ඉටු කළහොත්, රාමසාන් උපවාස කළහොත්, නීත්යානුකූල දේ නීත්යානුකූල කළහොත්, සහ නීති විරෝධී දේ තහනම් කළහොත්, නමුත් මම එයට කිසිවක් එකතු නොකළහොත්, මම ස්වර්ගයට ඇතුළු වේද?' අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පිළිතුරු දුන්හ: 'ඔව්'. ඔහු පැවසුවේ, 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, මම එයට කිසිවක් එකතු නොකරමි' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර් අල්-හම්දානි] අපට [අබු කාලිඩ්] - එනම් සුලෙයිමාන් බින් හයාන් අල්-අහ්මර් - [අබු මලික් අල්-අසිජායි] [සාද් බින් උබයිදා] [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඉස්ලාමය පදනම් පහක් මත ගොඩනගා ඇත: එනම් අල්ලාහ් එක්සත් වීම, සලාතය ස්ථාපිත කිරීම, සකාත් ඉටු කිරීම, රාමද්ලාන් උපවාසය සහ හජ්. 'හජ් සහ -එතෙන්- රාමදාන් උපවාසය කුමක්ද' යනුවෙන් මිනිසෙක් ඇසුවේය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැත, රාමදාන් සඳහා උපවාසය සහ -එතෙන්- හජ්'. එබැවින් මම එය අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් අසා ඇත්තෙමි.
හදීස්
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
[සාල් බින් උත්මාන් අල්-අස්කාරි] අපට පවසා ඇති පරිදි [යාහ්යා බින් සකරියා] අපට පවසා ඇති පරිදි [සාද් බින් තාරික්] ඔහු මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් [සාද් බින් උබයිදා අස්-සුලමි] මට පවසා ඇති පරිදි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඉස්ලාමය පදනම් පහක් මත පදනම් විය: එනම් අල්ලාහ්ට නමස්කාර කිරීම සහ අනෙකුත් දේ අපකීර්තියට පත් කළ යුතුය, යාඥාවන් ස්ථාපිත කිරීම, සකාත් ඉටු කිරීම, බයිතුල්ලා වෙත වන්දනා කිරීම සහ රාමසාන් සමයේදී උපවාසය.
