Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 1821

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْبَخْتَرِيِّ قَالَ أَهْلَلْنَا رَمَضَانَ وَنَحْنُ بِذَاتِ عِرْقٍ فَأَرْسَلْنَا رَجُلًا إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَسْأَلُهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَمَدَّهُ لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ أُغْمِيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ

[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ގުންދަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާއިން] ކިޔައިދެއްވި - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [އަމްރު ބިން މުއްރާޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޢިރުޤު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނީ ރަމަޟާން މަހުގެ ހަނދުކޮޅު. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހަށް މީހަކު ފޮނުވީ އެކަމާ ސުވާލުކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަނދު ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ފޮރުވިފައި އޮތްނަމަ، ދެން އޭގެ ނަންބަރު - ތިރީސް-' ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1822

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهْرَا عِيدٍ لَا يَنْقُصَانِ رَمَضَانُ وَذُو الْحِجَّةِ

ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޔަޒީދު ބިން ޒުރާއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޚާލިދުގެ އަރިހުން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫބަކްރާގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން، ރަސޫލާގެ އަރިހުން އަންގަވައިދެއްވީ، ރަސޫލާގެ އަރިހުންނެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1823

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ سُوَيْدٍ وَخَالِدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شَهْرَا عِيدٍ لَا يَنْقُصَانِ فِي حَدِيثِ خَالِدٍ شَهْرَا عِيدٍ رَمَضَانُ وَذُو الْحِجَّةِ

އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެން [މުޢުތަމިރު ބިން ސުލައިމާން] އަށް [އިސްޙާޤު ބިން ސުވައިދު] ގެ އަރިހުން އަދި [ޚާލިދު] އަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫބަކާރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫބަކާރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ކުޑަނުވެ، އެއީ ރަމަޟާން މަހާއި ޛުލްޙިއްޖާއެވެ.'

Hadith

Imam Muslim : 1824

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنْ الْفَجْرِ } قَالَ لَهُ عَدِيُّ بْنُ حَاتِمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَجْعَلُ تَحْتَ وِسَادَتِي عِقَالَيْنِ عِقَالًا أَبْيَضَ وَعِقَالًا أَسْوَدَ أَعْرِفُ اللَّيْلَ مِنْ النَّهَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ وِسَادَتَكَ لَعَرِيضٌ إِنَّمَا هُوَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَبَيَاضُ النَّهَارِ

[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] [ޙުސައިންގެ] ކިބައިން [އާޝް ޝަޢުބީ] ގެ އަރިހުން [އަދީ ބިން ޙާތިމް] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ހިނދު؛ 'ކަޅު ދަނޑިން ހުދު ތެޔޮ ތިބާއަށް ސާފުވާންދެން، އެއީ ފަތިސް ވަގުތު'. އެހެންކަމުން އަދީ ބިން ހާތިމް އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވެސް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ކަޅު ދަނޑިން ދޭހަވަނީ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމާއި، -ހުދު ތެޔޮ- ދުވާލުގެ އަލިކަމެވެ'.

Hadith

Imam Muslim : 1825

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ } قَالَ كَانَ الرَّجُلُ يَأْخُذُ خَيْطًا أَبْيَضَ وَخَيْطًا أَسْوَدَ فَيَأْكُلُ حَتَّى يَسْتَبِينَهُمَا حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مِنْ الْفَجْرِ } فَبَيَّنَ ذَلِكَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު އަލް ޤަވާރީރީ] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ފުދުލައިލް ބިން ސުލައިމާން] [އަބޫ ޙާޒިމް] [ޞަޙްލު ބިން ސަޢުދާރީ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ: އާޔަތް ބާވައިލެއްވުމުން: '...އަދި ހުދު ތެޔޮ ކަލޭމެންނަށް ކަޅު ދަނޑިން ވަކިވާންދެން ކާން ބޯށެވެ، އެއީ ފަތިސް...' ate -suhur- އަށް ދެމީހުންވެސް ސާފުކޮށް ފެންނަންދެނެވެ. އެހެންކަމުން އެމައްސަލަ އޭނާއަށް ސާފުވިއެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1826

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلٍ التَّمِيمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمْ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنْ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ } قَالَ فَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا أَرَادَ الصَّوْمَ رَبَطَ أَحَدُهُمْ فِي رِجْلَيْهِ الْخَيْطَ الْأَسْوَدَ وَالْخَيْطَ الْأَبْيَضَ فَلَا يَزَالُ يَأْكُلُ وَيَشْرَبُ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُ رِئْيُهُمَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ بَعْدَ ذَلِكَ { مِنْ الْفَجْرِ } فَعَلِمُوا أَنَّمَا يَعْنِي بِذَلِكَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ

[މުޙައްމަދު ބިން ޞަޙްލް ޢަތު ތަމީމީ] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އިސްޙާޤު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު އަބޫ މަރިޔަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [އަބޫ ޣައްސާން] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޙާޒިމް] [ޞަޙީލު ބިން ސަޢުދު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ ކިބައިން އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވި ހިނދު؛ '...އަދި ކާން ބޯން ޖެހޭނީ ހުދު ތެޔޮ ކަޅު ދަނޑިން ތިބާއަށް ތަފާތުވާންދެން، އެއީ ފަތިސް ވަގުތު...' އޭނާ ބުންޏެވެ؛ ރޯދަ ހިފަން އުޅެނިކޮށް މީހަކު ހުއްޓެވެ، ކަޅު ތޮށިގަނޑަކާއި އިތުރު ހުދު ދަނޑިއެއް ނަގައި، ދެން ކެއީ -ސުހޫރު- ދެމީހުންވެސް ސާފުކޮށް ފެންނަންދެނެވެ. ދެން الله ޢައްޒާ ވަޖައްލާ އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވިއެވެ؛ 'މިނަލް ފަޖަރު - އެއީ ފަތިސް-'. އެހެންކަމުން އެމީހުންނަށް އެނގުނީ، މާނަވީ ރޭގަނޑުގެ އަނދިރިކަމާއި ދުވާލުގެ އަލިކަން.

Hadith

Imam Muslim : 1827

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا تَأْذِينَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ

ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި މުޙައްމަދު ބިން ރޫމް ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ލައިތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގާފައި - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު ކިޔައިދިނީ ލައިތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ގެ އަރިހުން ޢަބްދުالله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، الله ގެ ރަސޫލާގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ އަދި އިބްނު އުއްމު މަކްތޫމްގެ އަޟާން އަޑު އިވޭހާ ހިނދަކު ބޯށެވެ."

Hadith

Imam Muslim : 1828

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى تَسْمَعُوا أَذَانَ ابْنِ أُمِّ مَكْتُومٍ

އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން، الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ބިލާލް ރޭގަނޑު ނަމާދަށް ގޮވާލައްވަނީ، އެހެންކަމުން އިބްނު އުއްމު މަކްތޫމްގެ އަރިހުން ނަމާދުގެ އަޑު އިވޭހާ ހިނދަކު ކާން ބޯށެވެ.'

Hadith

Imam Muslim : 1829

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُؤَذِّنَانِ بِلَالٌ وَابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ الْأَعْمَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِلَالًا يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ قَالَ وَلَمْ يَكُنْ بَيْنَهُمَا إِلَّا أَنْ يَنْزِلَ هَذَا وَيَرْقَى هَذَا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِالْإِسْنَادَيْنِ كِلَيْهِمَا نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ

[އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ރުހިވޮޑިގަންނަވާށޭ ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ދެ މުޢީޒިން ލިބިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ބިލާލް ފައިބައިގެން - މިތަނުން - އަދި އިބްނު އުއްމު މަކްތޫމް މިތަނުން މައްޗަށް އައުމުން ފިޔަވައި އެދެމެދުގައި ވަކި ވަކިވަކިން ނެތެވެ. އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އުބައިދުالله] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޤާސިމް] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ ރަސޫލާގެ އަރިހުން الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ގޮތަކަށް - އަދި [އިޝާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބްދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޙައްމާދު ބިން މަސްޢަދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ ނޫމައިރެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1830

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَمْنَعَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ أَذَانُ بِلَالٍ أَوْ قَالَ نِدَاءُ بِلَالٍ مِنْ سُحُورِهِ فَإِنَّهُ يُؤَذِّنُ أَوْ قَالَ يُنَادِي بِلَيْلٍ لِيَرْجِعَ قَائِمَكُمْ وَيُوقِظَ نَائِمَكُمْ وَقَالَ لَيْسَ أَنْ يَقُولَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَصَوَّبَ يَدَهُ وَرَفَعَهَا حَتَّى يَقُولَ هَكَذَا وَفَرَّجَ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي الْأَحْمَرَ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْفَجْرَ لَيْسَ الَّذِي يَقُولُ هَكَذَا وَجَمَعَ أَصَابِعَهُ ثُمَّ نَكَسَهَا إِلَى الْأَرْضِ وَلَكِنْ الَّذِي يَقُولُ هَكَذَا وَوَضَعَ الْمُسَبِّحَةَ عَلَى الْمُسَبِّحَةِ وَمَدَّ يَدَيْهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَالْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ كِلَاهُمَا عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَانْتَهَى حَدِيثُ الْمُعْتَمِرِ عِنْدَ قَوْلِهِ يُنَبِّهُ نَائِمَكُمْ وَيَرْجِعُ قَائِمَكُمْ و قَالَ إِسْحَقُ قَالَ جَرِيرٌ فِي حَدِيثِهِ وَلَيْسَ أَنْ يَقُولَ هَكَذَا وَلَكِنْ يَقُولُ هَكَذَا يَعْنِي الْفَجْرَ هُوَ الْمُعْتَرِضُ وَلَيْسَ بِالْمُسْتَطِيلِ

[ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [ސުލައިމާން އައް ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން [އިބްނު މަސްޢޫދު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެނީ، ރޭގަނޑު ނަމާދުކޮށްފައިވާ މީހުން އަވަހަށް އެނބުރި އައިސް އަދިވެސް ނިދާފައި ތިބި މީހުން އަވަހަށް ހޭލެވޭ ގޮތަށް ރޭގަނޑުގެ މެދުތެރޭގައި އަދަން ގޮވާ -ނުވަތަ- އިޢުލާން ކުރެއެވެ'. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަދި އެކަލޭގެފާނު މިހެން އަދި މިހެން ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ'. އަތް ތިރިކޮށްލަމުން މިހެން ބުނަން ޖެހެންދެން އަތް އުފުލާލިއެވެ. - އޭނާ އިނގިލިތައް ވަކިން ފަތުރާލިއެވެ. - އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޚާލިދު]، މާނައަކީ އަލް އަޙްމަރު، [ސުލައިމާން އައް ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން މި އިސްނާދާއެކު ކިޔައިދެއްވީ، ހަމައެކަނި ފާހަގަކޮށް؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ފަތިސް ވަގުތަކީ އޭނާ މިހެން ނުބުނާ ވަގުތު'. އިނގިލިތައް އެއްކޮށްލައިގެން ބިންމައްޗަށް އަނބުރާލިއެވެ. އޭނާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'އެކަމަކު -ފަޖުރުގެ ޒަމާނަކީ- މިހެން ވިދާޅުވި ދުވަސްވަރެވެ'. ޝަހާދަތް އިނގިލި ޝަހާދަތް އިނގިލީގެ މަތީގައި ބަހައްޓާފައި ދެއަތް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [މުޢުތަމިރު ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [ޖަރީރު] އާއި [އަލް މުޢުތަމިރު ބިން ސުލައިމާން] ދެމީހުންވެސް މި އިސްނާދާއެކު [ސުލައިމާން އައް ޠައިމީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އަލް މުޢުތަމިރުގެ ޙަދީޘް ހުއްޓިފައިވަނީ އޭނާގެ ބަސްފުޅަށެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރޭގައި އަދިވެސް ނިދާފައި ތިބި މީހުން ހޭލައްވާލުމަށްޓަކައި އަދި ޤިޔާމުއްލައިލުގެ މީހުން އެނބުރި އައުމަށްޓަކައި -ފަޖުރަށް މަރުޙަބާ ކިޔުމަށް ތައްޔާރުވެގެން-'. އަދި އިސްހާޤު ވިދާޅުވިއެވެ. ޖާރިރު އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅާ ގުޅޭ ޙަދީޘްފުޅުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: '-ފަޖުރީގެ ވަގުތަކީ- ބިލާލް މިހެން ވިދާޅުވި ދުވަސްވަރެއް ނޫން، އެކަމަކު މިހެން ވިދާޅުވި ވަގުތެވެ'. މާނައަކީ ފަތިހުގެ ވަގުތަކީ އަލް މުޢުތަރިދުލް - ފަތިހުގެ އަލިކަން ފެތުރޭ/އެއްވަރަކަށް- އަދި އަލް މުސްތަތިލް ނޫން - ފަތިހުގެ އަލި އަދިވެސް ދިގުވަމުންދާއިރު- އެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1831

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَوَادَةَ الْقُشَيْرِيِّ حَدَّثَنِي وَالِدِي أَنَّهُ سَمِعَ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ يَقُولُا سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَغُرَّنَّ أَحَدَكُمْ نِدَاءُ بِلَالٍ مِنْ السَّحُورِ وَلَا هَذَا الْبَيَاضُ حَتَّى يَسْتَطِيرَ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލް ވަރީތު] [ޢަބްދުالله ބިން ސަވާދާ އަލް ޤުޞަރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އޭނާ އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] [ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ ސުހޫރު ވަގުތު ނަމާދަށް، އަދި މި ހުދު އަލިން ވެސް ފެތުރިގެން ދާންދެން - އޭގެ އަލި އުޑުމަތީގައި-'.

Hadith

Imam Muslim : 1832

و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَوَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَغُرَّنَّكُمْ أَذَانُ بِلَالٍ وَلَا هَذَا الْبَيَاضُ لِعَمُودِ الصُّبْحِ حَتَّى يَسْتَطِيرَ هَكَذَا

[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ސަވާދާ] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބު] ގެ އަރިހުން [ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'މި ހުދު އަލިކަން ތިބާއަށް ސުހޫރު ކެއުމަށް ހުރަސްނާޅައި، އަދި މިގޮތަށް - އުޑުމަތީގައި އޭގެ އަލިކަން - ފެތުރިގެން ދިއުން ހުއްޓުވާކަށް ނުހަދާށެވެ'.

Hadith

Imam Muslim : 1833

و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَوَادَةَ الْقُشَيْرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَغُرَّنَّكُمْ مِنْ سَحُورِكُمْ أَذَانُ بِلَالٍ وَلَا بَيَاضُ الْأُفُقِ الْمُسْتَطِيلُ هَكَذَا حَتَّى يَسْتَطِيرَ هَكَذَا وَحَكَاهُ حَمَّادٌ بِيَدَيْهِ قَالَ يَعْنِي مُعْتَرِضًا

[އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޙައްމާދު]، އެއީ އިބްނު ޒައިދު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުالله ބިން ސަވާދާ އަލް ޤުޝައިރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] [ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހައްމާދު ދެއަތުން އިޝާރާތެއް ކޮށްލީ، އެއީ އެދެއަތުން ދިއްކޮށްލުމެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1834

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَوَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ يَخْطُبُ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا يَغُرَّنَّكُمْ نِدَاءُ بِلَالٍ وَلَا هَذَا الْبَيَاضُ حَتَّى يَبْدُوَ الْفَجْرُ أَوْ قَالَ حَتَّى يَنْفَجِرَ الْفَجْرُ و حَدَّثَنَاه ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي سَوَادَةُ بْنُ حَنْظَلَةَ الْقُشَيْرِيُّ قَالَ سَمِعْتُ سَمُرَةَ بْنَ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ هَذَا

[އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] [ސަވާދާ] އިން ބުނީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބު] ރަޑިޔަالله އަންހޫ] ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވި އަޑު، ދެން އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ހުދު އަލި، ފަތިސް -ސާދިޤު- އަރާހާ ހިނދަކު ނުވަތަ ފަތިސް ފަތިސްވާންދެން'. އަދި [އިބްނުލް މުއްސައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ދާއޫދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ސަވާދާ ބިން ޙަންޒަލާ އަލް ޤުޝައިރީ] އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބު] ރަޑިޔާالله ޢާންހޫ] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ މި ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1835

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السُّحُورِ بَرَكَةً

ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ހުޝައިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަނަސްގެ ކިބައިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޝުހައިބުގެ އަރިހުން - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އިބްނު އުލައިއްޔާގެ އަރިހުން ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ކިބައިން އަނަސްގެ ކިބައިން - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި ޤުތައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ޤަތަދާއިން އަބޫޢަވާނާ އާއި އަބްދުލްޢަޒީޒްގެ އަރިހުންނެވެ އަނަސް (الله ރުހިވޮޑިގެންވާ) ގެ އަރިހުން ޝުހައިބް - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1836

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عُلَيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ ح و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ مُوسَى بْنِ عُلَيٍّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [މޫސާ ބިން އުލައި]، [އޭނާގެ ބައްޕަ]، [އަބޫ ޤައިސް]، [ދަރިކަލުން] އަމްރު ބިން އަޝް، [ޢަމްރު ބިން އަޝް]، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެ އެންމެންވެސް [ވާކީޢު] އިން -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެދެމީހުންވެސް [މޫސާ ބިން އުލައިއް] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކުގައެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1837

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ تَسَحَّرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قُمْنَا إِلَى الصَّلَاةِ قُلْتُ كَمْ كَانَ قَدْرُ مَا بَيْنَهُمَا قَالَ خَمْسِينَ آيَةً و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ عَامِرٍ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ވާކީ’] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޤަތަދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަނަސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޒައިދު ބިން ތާބިތު] ރަދުޔަالله އަންހޫ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެމެން ސުހޫރު ކެއީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު، ދެން ނަމާދު ކުރަން ނިކުތީމެވެ'. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، 'ސުހޫރު ކެއުމާއި ނަމާދުކުރުމާ ދެމެދުގެ ވަގުތު ގާތްގަނޑަކަށް ކިހާ ދުވަހެއް ހެއްޔެވެ'. އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ 'ގާތްގަނޑަކަށް ފަންސާސް އާޔަތް ކިޔަން ނަގާ ވަރަކަށް' ކަމަށެވެ. އަދި [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔާޒީދު ބިން ހާރޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްމާމް] -އަނެއްގޮތަކަށް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ސަލީމް ބިން ނޫޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުމަރު ބިން އަމީރު] އެދެމީހުން [ޤަތަދާއިން] މި އިސްނާދާއެކު ކިޔައިދީފައެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1838

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَ و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން އަބޫ ހާޒިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އޭނާގެ ބައްޕަ ސަޙްލް ބިން ސަޢުދު، الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ، ރަސޫލާ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ރަޙްމަތްލައްވައި ޞަލަވާތް ދެއްވުން އެދެމެވެ. ޤުޠައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ޔަޢުޤޫބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އެހެން ރިވާޔަތެއްގައެވެ. ޒުހައިރު ބިން ހަރުބް އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި، ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަހުދީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، ސޫފިޔާންގެ ކިބައިން، އެދެމީހުންވެސް، އަބޫ ޙާޒިމްގެ އަރިހުން، ސަޙްލް ބިން ސަޢުދުގެ އަރިހުން، ރަސޫލާގެ އަރިހުން، ރަސޫލާގެ އަރިހުން، اللَّه صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން، ހަމަ އެ ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1839

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْنَا يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ وَالْآخَرُ يُؤَخِّرُ الْإِفْطَارَ وَيُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ قَالَتْ أَيُّهُمَا الَّذِي يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ قَالَ قُلْنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَتْ كَذَلِكَ كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَادَ أَبُو كُرَيْبٍ وَالْآخَرُ أَبُو مُوسَى

ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އަބޫ ކުރައިބް މުޙައްމަދު ބިން ޢަލާ` އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، އަބޫ މުޢާވިޔަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަލްއަޢުމާސީން އުމަރާ ބިން އުމައިރުގެ އަރިހުން އަބޫޢަޠިއްޔާގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ އޭނާ، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ރޯދައާއި ނަމާދު އަވަސްކޮށްދިންއިރު، އަނެއް މީހާ ރޯދައާއި ނަމާދު ލަސްކުރިއެވެ.' އެހެންކަމުން އައިޝާ ސުވާލުކުރީ ރޯދަ ކެނޑުމާއި ނަމާދު އަވަސްކުރީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެން ޖަވާބު ދިނީ ޢަބްދުالله، އެއީ އިބްނު މަސްޢޫދުއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ކުރައިބު އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ: ދެން އަނެއް ބޭފުޅަކީ އަބޫ މޫސާއެވެ.

Hadith

Imam Muslim : 1840

و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ لَهَا مَسْرُوقٌ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا لَا يَأْلُو عَنْ الْخَيْرِ أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الْمَغْرِبَ وَالْإِفْطَارَ وَالْآخَرُ يُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ وَالْإِفْطَارَ فَقَالَتْ مَنْ يُعَجِّلُ الْمَغْرِبَ وَالْإِفْطَارَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَتْ هَكَذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ

އަބޫ ކުރައިބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އިބްނު އަބޫ ޒައިދާގެ އަރިހުން އަލްއަޢުމާސީގެ އަރިހުން އުމަރާގެ އަރިހުން އަބޫ ޢަޘައްޔާގެ ކިބައިން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: މަސްރޫޤާއި އަހަރެން ޢާއިޝާ ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ ބައްދަލުވިއެވެ. މަސްރޫޤު އެކަމަނާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: "މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ހެޔޮކަންތައްތައް ކުރުމަށް ވަރަށް ކެތްމަދުވެފައިވާ ދެމީހަކު ތިއްބެވި. އައިޝާ ސުވާލުކުރީ "މަޣްރިބް ނަމާދާއި އިފްތާރު ނަމާދު އަވަސްކޮށްދިނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟" އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ "ޢަބްދުالله" އެވެ. ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ: "މިއީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ކުރެއްވި ކަމެކެވެ."