Imam Muslim : 1801
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَقَبَضَ إِبْهَامَهُ فِي الثَّالِثَةِ
Atugambiire [Harun bin Abdullah] atugambiire [Rauh bin Ubadah] atugambiire [Zakariya bin Ishaq] atugambiire [Amru bin Dinar] ngu akahurira [Ibnu Umar] radiallahu 'anhuma arikugira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Okwezi kumwe ni - nk’oku - nk’oku, nk’oku n’oku - akafukamira ekikumu kye omurundi gwa kashatu -’.
Imam Muslim : 1802
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْأَشْيَبُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ
Akangambira [Hajjaj bin Sya’ir] atugambiire [Hasan Al Asyyab] atugambire [Syaiban] kuruga [Yahya] akagira ati, kandi angambire [Abu Salamah] ngu akahurira [Ibn Umar] radiallahu ‘anhuma arikugira ati; Nkahurira Rasulullah nagira ati: '-Omubaro gw'ebiro omu- kwezi kumwe ni makumi abiri na mwenda'.
Imam Muslim : 1803
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَكَّائِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا عَشْرًا وَعَشْرًا وَتِسْعًا
Kitugambirwe [Sahl bin Uthman] atugambiire [Ziyad bin Abdullah Al Bakka`i] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [Musa bin Thalhah] kuruga ahari [Abdullah bin Umar] radliallahu 'anhuma, kuruga ahari Nabi sallallahu ogu 'alaihi omwe akagira ati: nikwo kugira ngu, ebiro ikumi, ikumi na mwenda -'.
Imam Muslim : 1804
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ كَذَا وَكَذَا وَكَذَا وَصَفَّقَ بِيَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ بِكُلِّ أَصَابِعِهِمَا وَنَقَصَ فِي الصَّفْقَةِ الثَّالِثَةِ إِبْهَامَ الْيُمْنَى أَوْ الْيُسْرَى
Atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz] atugambiire [taata] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Jabalah] akagira ati, nkahurira [Ibn Umar] radliallahu ‘anhuma arikugira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omubaro gw’ebiro omu kwezi nigushushana ogu, nigushushana n’ogu - akaimutsya emikono ye yombi hamwe n’enkumu ze zoona, bwanyima yaazikyendeeza omurundi gwa kashatu, nikwo kugira ngu ekikumu kye kya buryo nari ekya bumosho -’.
Imam Muslim : 1805
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُقْبَةَ وَهُوَ ابْنُ حُرَيْثٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ وَطَبَّقَ شُعْبَةُ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ وَكَسَرَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ قَالَ عُقْبَةُ وَأَحْسِبُهُ قَالَ الشَّهْرُ ثَلَاثُونَ وَطَبَّقَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ
Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Uqbah, mutabani we Huraith] akagira ati, nkahurira [Ibn Umar] radiallahu ‘anhuma arikugira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omu kwezi kumwe harimu ebiro makumi abiri na mwenda’. Bwanyima yaimutsya enkumu z’emikono yombi emirundi eshatu. Reero omurundi gwa kashatu akagarura ahansi ekikumu kye. Uqbah akagira ati; Nkateekateeka ngu akagira ati: ‘Omubaro gw’okwezi ni makumi ashatu - reero yaimutsya emikono n’enkumu emirundi eshatu -’.
Imam Muslim : 1806
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لَا نَكْتُبُ وَلَا نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَعَقَدَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ وَالشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا يَعْنِي تَمَامَ ثَلَاثِينَ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ لِلشَّهْرِ الثَّانِي ثَلَاثِينَ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Ghundar] kuruga [Syu’bah] -omu murongooti ogundi- Kandi Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] kandi [Muhammad bin Basysyar] - [Ibnul Mutsanna] akagira- atugambiire [Abuu bin Ja’] Qais] akagira ati; Nkahurira [Sa’id bin Amru bin Sa’id] ngu akahurira [Ibn Umar] radiallahu ’anhuma arikugambira ahari nabi saw. Okwezi kumwe kukaba kuri oku, oku n’oku -akagarura ahansi ekikumu kye omurundi gwa kashatu-. Kandi omubaro gw’ameezi guri nk’ogu, guri nk’ogu n’ogu - nikwo kugira ngu omubaro gwona ni makumi ashatu -’. Kandi kikangambirwa [Muhammad bin Hatim] akatugambira [Ibnu Mahdi] kuruga [Sufyan] kuruga [Al Aswad bin Qais] na isnad egi, kwonka taragambire omubaro gw’okwezi kwa kabiri, nikwo kugira ngu ebiro makumi ashatu.
Imam Muslim : 1807
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ قَالَ سَمِعَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا رَجُلًا يَقُولُ اللَّيْلَةَ لَيْلَةُ النِّصْفِ فَقَالَ لَهُ مَا يُدْرِيكَ أَنَّ اللَّيْلَةَ النِّصْفُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ الْعَشْرِ مَرَّتَيْنِ وَهَكَذَا فِي الثَّالِثَةِ وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ كُلِّهَا وَحَبَسَ أَوْ خَنَسَ إِبْهَامَهُ
Atugambiire [Abu Kamil Al Jahdari] atugambiire [Abdul Wahid bin Ziyad] atugambiire [Al Hasan bin Ubaidullah] kuruga ahari [Sa’d bin Ubaidah] akagira ati; [Ibn Umar] radliallahu ‘anhuma akahurira omushaija arikugira ati: ‘Ekiro eki n’ekiro kya rwagati y’okwezi-’. Mbwenu Ibn Umar akamubuuza ati: Enshonga yaawe y’okugira ngu ekiro eki n’eky’ahagati, n’enki? Nkahurira Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Omubaro gw'okwezi nigushushana n'ogu, nigushushana n'ogu - akamanyisa n'enkumu ze, nikwo kugira ngu omubaro ikumi emirundi ebiri - kandi nk'oku - nikwo kugira ngu omurundi gwa kashatu, akamanyisa n'enkumu ze zoona, kwonka akagarura ekikumu kye ahansi -'.
Imam Muslim : 1808
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْهِلَالَ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَصُومُوا ثَلَاثِينَ يَوْمًا
Atugambiire [Yahya bin Yahya] atugambiire [Ibrahim bin Sa’d] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Sa’id bin Al Musayyab] kuruga ahari [Abu Hurairah] radiallahu ‘anhu, akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ku muraabe mwareebire okwezi okusya, musiibe, kandi ku muraagarukye kukireeba, musiibe. Kwonka okwezi kwaba kusherekirwe omu maisho gaawe - ahabw'ebicu - obwo osiibe ebiro makumi ashatu'.
Imam Muslim : 1809
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامٍ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعَدَدَ
Atugambiire [Abdurrahman bin Sallam Al Jumahi] atugambiire [Ar Rabi’] nikwo kugira ngu Ibn Muslim, kuruga ahari [Muhammad bin Ziyad] kuruga ahari [Abu Hurairah] radliallahu ‘anhu ngu nabi sallallahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Musiibe ahabw’okuba mwareeba okwezi kwanyu okusya, kandi-, kandi okwezi kwaba kusherekirwe omu maisho gaawe, obwo ohikiirize. omubaro’.
Imam Muslim : 1810
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمِّيَ عَلَيْكُمْ الشَّهْرُ فَعُدُّوا ثَلَاثِينَ
Atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz] atugambiire [taata] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Muhammad bin Ziyad] akagira ati, nkahurira [Abu Hurairah] radiallahu ‘anhu arikugira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Musiibe ahabwokuba mwareeba okwezi okusya, kandi musiibe ahabwokuba namwe mwareeba - nikugaruka kwimuka -, kandi okwezi kwaba kusherekirwe omu maisho gaawe, obwo mubare omubaro gwakwo kuhika aha biro makumi ashatu’.
Imam Muslim : 1811
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْهِلَالَ فَقَالَ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ أُغْمِيَ عَلَيْكُمْ فَعُدُّوا ثَلَاثِينَ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Muhammad bin Bisyr Al Abdi] atugambiire [Ubaidullah bin Umar] kuruga [Abu Zinad] kuruga [Al A’raj] kuruga [Abu Hurairah] radliallahu ‘anhu, akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagamba aha kwezi okusya, n’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Ku muraabe nimureeba, musiibe, kandi ku muraabe nimureeba -nikwimuka- kandi musiibe. Kandi okwezi kwaba kusherekirwe omu maisho gaawe, okubara ebiro makumi ashatu’.
Imam Muslim : 1812
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ إِلَّا رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ الْحَرِيرِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Atugambiire [Abu Bakri bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] - [Abu Bakri] akagira- atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Ali bin Mubarak] kuruga ahari [Yahya bin Abu Kathir] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [Abu Hurairah] radiallahu ‘anhu, akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Otakabanza Ramadlan orikusiiba ekiro kimwe nari bibiri, okwihaho omuntu obaire amanyiriire kusiiba atakatandikire’. Atugambiire [Yahya bin Bisyr Al Hariri] atugambiire [Mu’awiyah, mutabani we Sallam] -omu muringo ogundi- Atugambire [Ibnul Mutsanna] atugambire [Abu Amir] atugambire [Hisham] -omu muringo ogundi- Atugambire [Ibnul Mutsanna] kandi [Abumar bo] akagira ati, Wahhab bin Abdul Majid] atugambiire [Ayyub] -omu muringo ogundi- Angambiire [Zuhair bin Harb] atugambiire [Husain bin Muhammad] atugambiire [Syaiban] buri kimwe kuruga ahari [Yahya bin Abu Kathir] na isnad egi, hadiisi nk’eky’okureeberaho.
Imam Muslim : 1813
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى أَزْوَاجِهِ شَهْرًا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً أَعُدُّهُنَّ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَدَأَ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّكَ دَخَلْتَ مِنْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَعُدُّهُنَّ فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ
Atugambiire [Abdu bin Humaid] atugambiire [Abdur Razaq] atugambiire [Ma’mar] kuruga [Az Zuhri] ngu nabi saw. [Az Zuhri] akagira ati; Ku yaaherize kunmanyisa [Urwah] kuruga [Aisyah] radiallahu ‘anha, akagira ati; Ku kyahikire shaaha makumi abiri na mwenda z’omwabazyo, ezi naabaire nyebarira nyenka, Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akatandika kutaaha omu nju yangye. Nahabwekyo nkamubuuza nti, 'Ei Mutumwa wa Allah! Tiwarahiire kutaataaha kutureeba okumara okwezi kwona? Okubara kwangye hati hahingwireho ebiro makumi abiri na mwenda byonka'. Nahabwekyo akagira ati: ‘Buzima omubaro gw’ebiro omu kwezi kumwe ni - obumwe - ebiro makumi abiri na mwenda’.
Imam Muslim : 1814
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَزَلَ نِسَاءَهُ شَهْرًا فَخَرَجَ إِلَيْنَا فِي تِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقُلْنَا إِنَّمَا الْيَوْمُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَقَالَ إِنَّمَا الشَّهْرُ وَصَفَّقَ بِيَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَحَبَسَ إِصْبَعًا وَاحِدَةً فِي الْآخِرَةِ
Atugambiire [Muhammad bin Rumh] atugambiire [Laits] -omu muringo ogundi- Kandi atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] -lafazh nawe kuruga ahariwe- atugambiire [Laits] kuruga ahari [Abu Zubair] kuruga ahari [Jabir] radiallahu ‘anhu, ngu akagira ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam rimwe -akarahira- kureka abakazi be kumara okwezi kumwe. Ahonaaho akarugayo yaatubugana aha kiro kya makumi abiri na mwenda, twagira tuti, ‘Buzima erizooba n’ekiro kya makumi abiri na mwenda kyonka’. Akagira ati: ‘Buzima omubaro gw’ebiro omu kwezi kumwe ni - reero yaimutsya enkumu ze emirundi eshatu, kandi yaagarura ahansi ekikumu kye omurundi gwa kashatu -’.
Imam Muslim : 1815
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا اعْتَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ شَهْرًا فَخَرَجَ إِلَيْنَا صَبَاحَ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا أَصْبَحْنَا لِتِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ثُمَّ طَبَّقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْهِ ثَلَاثًا مَرَّتَيْنِ بِأَصَابِعِ يَدَيْهِ كُلِّهَا وَالثَّالِثَةَ بِتِسْعٍ مِنْهَا
Akangambira [Harun bin Abdullah] na [Hajjaj bin Sya’ir] bombi bakagira, akatugambira [Hajjaj bin Muhammad] akagira ati, [Ibn Juraij] akagira, angambire [Abu Zubair] ngu akahurira [Jabir bin Abdullah] radiallahu ‘anhuma arikugira ngu; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam rimwe -akarahira- kureka abakazi be kumara okwezi kumwe. Reero omu kasheeshe k’ekiro kya makumi abiri na mwenda, akarugayo yaatubugana, n’ahabw’ekyo abantu abamwe bakagira bati, ‘Ei Mutumwa wa Allah, buzima omu kasheeshe aka twaheza kutaaha omu kiro kya makumi abiri na mwenda’. Nahabwekyo omurangi sallallaahu alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzima omubaro gw’okwezi n’ebiro makumi abiri na mwenda’. Bwanyima akaimutsya enkumu z’emikono yombi emirundi eshatu, emirundi ebiri n’enkumu ze zoona kandi omurundi gwa kashatu n’enkumu mwenda zonka.
Imam Muslim : 1816
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ صَيْفِيٍّ أَنَّ عِكْرِمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَفَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ شَهْرًا فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا عَلَيْهِمْ أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ حَلَفْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا قَالَ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا رَوْحٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
akangambira [Harun bin Abdullah] atugambiire [Hajjaj bin Muhammad] akagira ati, [Ibn Juraij] akagira, akangambira [Yahya bin Abdullah bin Muhammad Shaifi] ngu [Ikrimah bin Abdurrahman bin Harith] amugambiire ngu [Ummu Salamah ‘amuha radliahulla; Ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam rimwe akaraganisa obutaza omu bishengye by’abakazi be kumara okwezi kumwe. Ebiro makumi abiri na mwenda ku byahingwireho, akaba agyenda kubabugana omu kasheeshe nari omu mwabazyo. Reero bamugira bati, ‘Iwe Nabiyullah, warahiire ngu torikwija kututaha kumara okwezi kwona’. Nahabwekyo akagira ati: ‘Buzima omubaro gw’ebiro omu kwezi kumwe n’ebiro makumi abiri na mwenda’. Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Rauh] -omu muringo ogundi- Kandi atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] atugambiire [Adl Dlahak] nikwo kugira ngu Abu Ashim, byona kuruga ahari [Ibn Juraij] n’isnad egi, hadiisi nk’eky’okureeberaho.
Imam Muslim : 1817
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى فَقَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا ثُمَّ نَقَصَ فِي الثَّالِثَةِ إِصْبَعًا
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Muhammad bin Basyyar] atugambiire [Isma’il bin Abu Khalid] akangambira [Muhammad bin Sa’d] kuruga [Sa’d bin Abu Waqash] radiallahu ‘anhu, akagira ati; Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam akata omukono gwe aha mukono ogundi yagira ati: ‘Omubaro gw’okwezi nigushushana n’ogwo - bwanyima akakyendeeza orukumu rumwe omurundi gwa kashatu -’.
Imam Muslim : 1818
و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا عَشْرًا وَعَشْرًا وَتِسْعًا مَرَّةً و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ وَسَلَمَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
Kigambirwe nyowe [Al Qasim bin Zakariya] akatugambira [Husain bin Ali] kuruga [Za`idah] kuruga [Isma’il] kuruga [Muhammad bin Sa’d] kuruga [ishe] radiallahu ‘anhu, kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Okwezi kumwe oku ni, kandi oku ni-. Kandi kikagambirwa nyowe [Muhammad bin Abdullah bin Quhzadz] akakitugambira [Ali bin Al Hasan bin Syaqiq] na [Salamah bin Sulaiman] bombi bakagira, batugambiire [Abdullah bin Mubarak] atugambiire [Isma’il bin Abu Khalid] omu nshonga egi ni hadiths ibiri.
Imam Muslim : 1819
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ كُرَيْبٍ أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَيَّ رَمَضَانُ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلَالَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلَالَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمْ الْهِلَالَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ فَقُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ فَقَالَ لَكِنَّا رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلَا نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلَاثِينَ أَوْ نَرَاهُ فَقُلْتُ أَوَ لَا تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ فَقَالَ لَا هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَكَّ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى فِي نَكْتَفِي أَوْ تَكْتَفِي
Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibn Hujr] -Yahya bin Yahya akagira- atugambiire - obwo abantu abandi babiri barikugira- atugambiire [Isma’il, nikwo kugira ngu mutabani wa Ja’far] kuruga ahari [Muhammad bin A] ngu [Muhammad bin A]; Ummul Fadhl binti Al Harith akamutuma omuri Mu’awiyah omuri Syria. Kuraibu akagira ati; Nanye nkaija ahari Syam naamumanyisa ebyetengo bye. Omubwire obwo nkareeba okwezi okusya aha kutandika kwa Ramadhan nkiri Syria, nkareeba aha kiro kya kataano. Reero nkahika Madiina aha muheru gw’okwezi. Mbwenu [Abdullah bin Abbas] akambuuza aha kwezi okusya, yanbuuza ati, ‘Noija kukireeba ryari?’. Nkagarukamu nti, 'Tukamureeba aha Rwakatano ekiro'. Akagaruka yaabuuza ati: Waakireeba? Nkagarukamu nti, 'Eego, abantu nabo bakakireeba n'ahabw'ekyo bakatandika kusiiba kandi na Mu'awiyah nawe akakireeba'. Ibn Abbas akagira ati kwonka tukakireeba omu kiro ky’Orwamukaaga. Kandi hati tukyari omu kusiiba okukikora ebiro makumi ashatu nari okuhitsya obu turareebe okwezi okusya’. Nkabuuza nti: Tikirikumara ngu okuratire ru’yah ya Mu’awiyah n’okusiiba? Akagarukamu ati: Ngaaha, eki nikyo omutumwa wa Allah (saww) yaaturagiire’. Omu bigambo ‘NAKTAFI’ -tikirikutumara?- nari ‘TAKTAFI’ -tikirikumara ahariiwe?-, Yahya bin Yahya akaba aine okubanganisa kakye.
Imam Muslim : 1820
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ قَالَ خَرَجْنَا لِلْعُمْرَةِ فَلَمَّا نَزَلْنَا بِبَطْنِ نَخْلَةَ قَالَ تَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ لَيْلَتَيْنِ قَالَ فَلَقِينَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْنَا إِنَّا رَأَيْنَا الْهِلَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ لَيْلَتَيْنِ فَقَالَ أَيَّ لَيْلَةٍ رَأَيْتُمُوهُ قَالَ فَقُلْنَا لَيْلَةَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مَدَّهُ لِلرُّؤْيَةِ فَهُوَ لِلَيْلَةٍ رَأَيْتُمُوهُ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Muhammad bin Fudlail] kuruga [Hushain] kuruga [Amru bin Murrah] kuruga [Abu Al Bakhtari] akagira ati; Obwire bumwe, tukaza aheeru kukora Umrah. Ku twayemereire ahari Bathn Nakhlah, tukareeba okwezi okusya, n’ahabw’ekyo abamwe omu guruupu bakagira bati, ‘Ekyo n’ekiro kya kashatu’. Reero abandi abamwe bagira bati, ‘Ekyo kikaba kiri ekiro kya kabiri’. Reero twabugana Ibn Abbas twamugira tuti, 'Tureebire okwezi okusya, reero abantu abamwe bakagira ngu n'ekiro kya kashatu, kandi abandi bakagira ngu n'ekiro kya kabiri'. Nahabwekyo [Ibn Abbas] akabuuza ati, 'Okamureeba kiro ki?' twagarukamu tukakireeba omuri eki n’eki...’ yaagira ati; Buzima, omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: ‘Buzima, Allah akagijanjaaza ngu kireebekye. Nahabwekyo, tandika ekiro eki orikumureeba’.