Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 1

وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ

Kandi akaba ari atsar orikumanywa munonga owa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Orikushoborora hadiisi kuruga ahariinye, erikuteekateekwaho kuba ey’ebishuba, obwo we - omugambi - n’omwe aha babeihi abo’. Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaiba] atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Syu’bah] kuruga ahari [al Hakam] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila] kuruga ahari [Samura bin Jundab]. -omu nshoboorora endiijo neegambwaho- kandi nakyo kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Syu’bah] na [Sufyan] kuruga ahari [Habib] kuruga ahari [Maimun bin Abu Syabib] kuruga ahari [al-Mughirah bin Abu Syaibah] akagira ngu bombi bakagira aharibo. eki'.

Hadith

Imam Muslim : 2

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ

Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Ghundar] kuruga [Syu’bah] -omu nshoboorora endiijo neegambwaho- Kandi atugambiire [Muhammad bin al Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira ngu, atugambiire [Muhammad bin us Ja’far] aine ku] bin Hirasy] ngu akahurira [Ali] arikubuurira, akagira ati, ‘Omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: ‘Otabeihabeiha omu iziina ryangye, ahabw’okuba orikubeihabeiha omu iziina ryangye buzima naija kuza omu muriro ogutaraara’.

Hadith

Imam Muslim : 3

و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Atugambiire [Zuhair bin Harb] atugambiire [Ismail] - nikwo kugira ngu Ibn 'Ulayyah - kuruga ahari [Abdul Aziz bin Shuhaib] kuruga ahari [Anas bin Malik] ngu akagira ati, 'Buzima, ekintu ekirikunzibira kubagambira hadiisi nyingi ni, ngu Omutumwa wa Allah akagira ati: ' akore ekishuba omu iziina ryangye, atware entebe ye kuruga omuri gehena''.

Hadith

Imam Muslim : 4

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Atugambiire [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Abu Hashin] kuruga ahari [Abu Salih] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Orikubeihabeiha omu iziina ryangye, arekye kuruga omu mwanya gwe’.

Hadith

Imam Muslim : 5

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ

Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [taata] atugambiire [Sa’id bin Ubaid] atugambire [Ali bin Rabi’ah] akagira ati, ‘Nkaza omu muzigiti obwo al-Mughirah, omutegyeki wa Kufa. Akagira ati: ‘Bwanyima [al-Mughirah] akagira ati: ‘Nkahurira omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Buzima, okubeihabeiha omu iziina ryangye tikiri nk’okubeihabeiha omu iziina ry’ondiijo muntu, orikubeihabeiha omu iziina ryangye omu kigyendererwa, atware entebe ye kuruga omuri gehena’. Kandi kikagambirwa nyowe [Ali bin Hujr nk’oku Sa’di] atugambiire [Ali bin Mushir] atugambiire [Muhammad bin Qais al Asdi] kuruga ahari [Ali bin Rabi’ah al Asdi] kuruga ahari [al-Mughirah bin Syu’bah] kuruga ahari Murangi sallallaahu ‘alaihi handethdied na su, kwonka, eiziina ryangye tiririkushushana n’okubeihabeiha omu iziina ry’omuntu’.

Hadith

Imam Muslim : 6

و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ

Kandi atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz al Anbari] atugambiire [taata] -omu nshoboorora endiijo neegambwaho-, Kandi atugambiire [Muhammad bin al Mutsanna] atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] bombi bakagira ngu, atugambiire [Syu’babahn bi] kuruga [Khu’barahfn] kuruga [Khu’barahshn]. Ashim] akagira ati: ‘Nikimara omuntu kutwarwa nk’omubeihi yaagamba buri kimwe eki yaahuriire’. Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Ali bin Hafsh] atugambiire [Syu’bah] kuruga ahari [Khubaib bin Abdurrahman] kuruga ahari [Hafsh bin ‘Ashim] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’ebigambo nibyo bimwe.

Hadith

Imam Muslim : 7

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ

Kandi atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] na [Zuhair bin Harb] bombi bakagira, atugambiire [Abdullah bin Yazid] akagira ngu, angambiire [Sa’id bin Abu Ayyub] akagira ngu, angambiire [Abu Hani’] kuruga ahari [Abu Uthman Muslim bin Yabusar ‘Ahulla] wasallam, ngu akagira ati: ‘Nikiija kubaho abantu aha muheru gwa ummah yangye barikukugambira hadiisi ei otakahuriraga kandi na baishenkurubo batahuriraga. Mbwenu iwe ogume hare nabo bagume hare'.

Hadith

Imam Muslim : 8

و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ

Akangambira [Harmalah bin Yahya bin Yahya bin Abdullah bin Harmalah bin Imran at-Tujibi] akagira, akatugambira [Ibn Wahb] akagira, akatugambira [Abu Syuraih] ngu akahurira [Syarahil bin Yazid] arikugira, angambire [omusiraamu bin MessengerA owa Huraiabu] ngu akahurira [Omusiraamu] kandi emigisha ya Allah ebe ahariwe) akagira ati: ‘Haija kubaho Aha muheru gw’obwire, ababeihi ba Dajjal nibaija kukureetera hadiisi ezi otakahuriraga kandi na baishebo nabo batakahuriraga. N'ahabw'ekyo mube hare nabo kandi mube hare nabo. Tibarikubaasa kukuhabisa kandi tibarikubaasa kukubeihabeiha’.

Hadith

Imam Muslim : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

Akangambira [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Kahmas] kuruga ahari [Abdullah bin Buraidah] kuruga ahari [Yahya bin Ya’mar]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi atugambiire [Ubaidullah bin Mu’adz al-‘Anbari] kandi egi niyo hadiisi, atugambiire [taata] atugambiire [Kahmas] kuruga ahari [Ibn Buraidah] kuruga ahari [Yahya bin Ya’mar] akagira ati, ‘Omuntu owabandize kugaaniira aha nshonga y’okucwamu omu mwaka gwa Ijuba al-Hu’. bin Abdurrahman al-Himyari akaza omu Hajj nari Umrah, reero tukagira tuti, ‘Ku twakubaire nitubugana omwe ahari banywani ba Mutumwa wa Allah saw. Nahabwekyo [Abdullah bin Umar] akaheebwa taufik -na Allah- ahabwaitu, obwo arikutaaha omu muzigiti. Reero nyowe na munywani wangye twamuhakanisa. Omwe ahariitwe akaba ari aha rubaju rwe rwa buryo kandi ondiijo aha rubaju rwe rwa bumosho. Reero nkateekateeka ngu munywani wangye naija kunha obujunaanizibwa bw’okugaaniira, mbwenu nkagira nti, ‘Iwe Abu Abdurrahman, buzima hariho abantu abarikureebeka omu maisho gaitu abarikushoma Koran kandi bakasherura okumanya reero bakagira ngu tihaine nshonga, kandi enshonga n’ensya - etarikubanzaho enkora n’okumanya kwa Allah -’. Nahabwekyo [Abdullah bin Umar] akagarukamu ati, ‘Ku orabugaane abantu aba, obwo obagambire ngu ninza kubasigaho, kandi ngu nabo nibansigaho. Kandi ahari Ogwo ou abaheereza ba Allah barikurahira, omwe omuriimwe ku araakorese ezaabu nk’orushozi Uhud, buzima obuyambi bwe tiburikwija kwikirizibwa okuhitsya obu arikwikiriza omu nshonga nungi n’embi’. Akagira ati: ‘Bwanyima akatandika kushoborora hadiisi kandi yagira ati, [Umar bin al-Khaththab] akagira ati: ‘Obwire obumwe tukaba turi aha rubaju rw’omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, obwo hakaija omushaija owaabaire ajwaire emyenda ye erikwera munonga, eishokye rye rikaba riri ery’erangi erikutukura munonga, kandi tihaine n’obubonero bw’engyenda ze obwabaire nibureebeka ahariwe. Tihariho n’omwe omuriitwe owaabaire naamumanya, kuhisya obu yaizire ahari nabi Shallallahu Alaihi Wasalam yayesigamira aha kifuba kya nabi Shallallahu Alaihi Wasalam, reero yagira ati, ‘Ai Muhammad, ngambira aha Busiraamu? ’ Rasulullah Sallallahu ‘Alaihi Wasalam akagarukamu ati: ‘Muhe obujurizi ngu tihaine ruhanga -oine obugabe bw’okuramibwa- okwihaho Allah kandi ngu Muhammad n’omuheereza we kandi omutumwa we, muteho okushaba, mushashure zakat, kandi musiibe Ramadhan, hamwe n’okukora orugyendo rw’okuza ahari Baitullah orikubaasa kuza ahari Baitullah mwaba muri. Akagira ati, 'Ohikire'. Umar akagira ati, 'Nahabwekyo tukamutangaara ahabwokuba akakibuuza kandi yakihamya'. Yaagaruka yaabuuza ati ‘ngambira aha kwikiriza oku? ’ Akagarukamu ati: ‘Noikiriza Allah, baamaraika be, ebitabo bye, entumwa ze, ekiro ky’aha muheru, n’enkomerero nungi n’embi’. Akagira ati, 'Ohikire'. Akabuuza ati 'Ngambira aha ihsan? ’ Akagarukamu ati: ‘Nimuramya Allah nk’abarikumureeba, reero mwaba mutarikumureeba, buzima naaba naakureeba’. Akagaruka yaabuuza ati: ‘Ekiro ky’aha muheru nikiija kubaho ryari? ’ Akagarukamu ati: ‘Omuntu orikubuuzibwa tarikumanya gye kukira orikubuuzibwa.’ Akabuuza ati, 'Reero gamba aha bumanyiso? ’ Akagarukamu ati: ‘Omuhuuku ku araabe yaazaara omwana wa mukama we, okareeba omuntu ataine bigyere, ajwaire busha, omworo, omuriisa w’embuzi, kwonka arikwehimbisa ahabw’okwombeka ebyombeko’. Bwanyima akagyenda. Mbwenu nkaguma nshobeirwe obwo yagira ati; 'Iwe Umar, noomanya orikubuuza n'oha?' Nkagarukamu nti, ‘Allah n’omutumwa we nibo barikumanya gye’. Akagira ati: 'Ogwo ni Gaburieli, akaija ahariiwe kukwegyesa aha bwengye bwawe obw'ediini''. Atugambiire [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] na [Abu Kamil al-Jahdari] na [Ahmad bin Abdah] nibagira ngu, atugambiire [Hammad bin Yazid] kuruga 1990. [Mathar al Warraq] kuruga ahari [Abdullah bin Buraidah] kuruga ahari [Yahya bin Ya’mar] akagira ati, ‘Ma’bad ku yaagambire ekintu eki yaagambire aha nshonga y’entuura, obwo tukakyehakana’. Akagaruka yagira ati, ‘Bwanyima nkakora Hajj na Humaid bin Abdurrahman al-Hymyari’. Bwanyima bakagamba aha hadiisi erimu amakuru ga hadiisi ya Kahmas. Kirimu enyuguta ezimwe eziyongyeirweho n’ezitariho. Kandi atugambiire [Muhammad bin Hatim] atugambiire [Yahya bin Sa’id al Qaththan] atugambiire [Uthman bin Ghiyats] atugambiire [Abdullah bin Buraidah] kuruga ahari [Yahya bin Yamar] na [Humaid bin Abdurrahman] bombi bakagira bati, ‘Tukabugana Udulmarb aba [ ekiteekateeko kyabo ahari ekyo, bwanyima akashoboorora hadiisi nk’oku baabaire baine kuruga ahari [Umar] radialllahu ‘anhuma kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kandi omuriyo harimu okwongyeraho n’okuihaho’. Kandi atugambiire [Hajjaj bin ash-Sya’ir] atugambiire [Yunus bin Muhammad] atugambiire [al-Mu’tamir] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Yahya bin Ya’mar] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari [Umar] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’eby’okureeberaho byabo.

Hadith

Imam Muslim : 10

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ

Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] buri kimwe kuruga ahari [Ibn Ulayyah], [Zuhair] akagira, atugambiire [Ismail bin Ibrahim] kuruga ahari [Abu Hayyan] kuruga ahari [Abu Zur’ah bin Amru bin Jarir] kuruga ahari [Abu Hurai bin Jarir] kuruga ahari [Abu Hurai saahilla] wasallam akaba ari eizooba rimwe omu maisho g’abantu, reero omushaija akaija ahariwe obwo arikumugira ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, okwikiriza n’enki? ’ Akagarukamu ati, ‘Noikiriza Allah, baamaraika be, ekitabo kye, noikiriza ekibaireho eky’okubugana nawe, noikiriza entumwa ze, kandi noikiriza ekiro ky’aha muheru eky’okuzooka’. Akabuuza ati ‘Iwe Mutumwa wa Allah, Obusiraamu n’enki? ' Akagarukamu ati, 'Obusiraamu n'okuramya Allah kandi otagira eki waakwatanisa nawe, okushaba kwa faraji, okuha zakati y'okusiiba, n'okusiiba omu bwire bwa Ramadhan.' Akagaruka yaabuuza ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, ihsan n’enki? ’ Akagarukamu ati: ‘Nimuramya Allah nk’abarikumureeba, reero mwaba mutarikumureeba buzima naaba naakureeba’. Akagaruka yaabuuza ati ‘Iwe Mutumwa wa Allah, ekiro ky’okuzooka nikiija kuba ryari? ’ Akagarukamu ati, ‘Tihariho orikubuuzibwa ahari ekyo orikumanya eky’okugarukamu kukira orikubuuza, kwonka ninyija kukugambira aha bumanyiso; nikwo kugira ngu, omuzaana omukazi ku arikuzaara mukama we. Obwo ni bumwe aha bumanyiso. -Ekyakabiri- omuntu yaaba ari busha, ataine bigyere arikuba omwebembezi w’abantu. Obwo ni bumwe aha bumanyiso. -Ekyakashatu- abariisa b'embuzi baaba nibahiganisana omu -kwombeka- ebyombeko. Ogwo n’omwe aha bumanyiso oburi omu bumanyiso butaano, tihaine orikubumanya kureka Allah,’ reero sallallaahu ‘alaihi wasallam yaashoma ati: ‘-Buzima Allah, okumanya kw’ekiro ky’okucwerwa orubanja nikwo kuri ahariwe wenka; kandi niwe agwisa enjura, kandi naamanya ebiri omu nda. Kandi tihaine orikubaasa kumanya - n’obuhame - eki arikwija kukora nyenkyakare. Kandi tihaine orikubaasa kumanya ahu arifeera omu nsi. Buzima, Allah namanya byona, namanya byona-’ -Ks. Lukimani: 34-. Bwanyima omushaija ogwo yaagaruka yaagyenda. Nahabwekyo omurangi akagira ati: ‘Mugarukye mwete omushaija ahariinye’. N’ahabw’ekyo bakatandika kugaruka kweta, kwonka tibaine eki baareebire. Nahabwekyo Rasulullah akagira ati: 'Ogu ni Jibril, akaija kwegyesa abantu aha diini yaabo''. Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [Muhammad bin Bisyr] atugambiire [Abu Hayyan at-Taimi] na sanad egi hadiisi nk’egyo, omu kushoboorora kwonka harimu sentensi, ‘Abaheereza abakazi ku barikuzaara abashaija baabo, nikwo kugira ngu concunes’.

Hadith

Imam Muslim : 11

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا

Atugambiire [Zuhair bin Harb] atugambiire [Jarir] kuruga [Umarah] - nikwo kugira ngu Ibn al-Qa’qa’ - kuruga [Abu Zur’ah] kuruga [Abu Hurairah] akagira ati: ‘Noobuuza’. Kwonka bakatiina kandi batarikwenda kumubuuza. Mbwenu omushaija akaija yashutama omu maisho g'amavi ge, omushaija yabuuza ati 'Ai omutumwa wa Allah, obusiraamu n'enki? ' Akagarukamu ati, 'Obusiraamu n'okugira ngu otakwatanisa n'abanywani ba Allah n'ekintu kyona, okora eshaara, oshashure zakat, kandi osiibe omu bwire bwa Ramadhan.' Akagira ati, 'Ohikire'. Bwanyima akagaruka yaabuuza ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, okwikiriza n’enki? ’ Akagarukamu ati, ‘Noikiriza Allah, baamaraika be, ekitabo kye, noikiriza ekibaireho eky’okubugana nawe, noikiriza entumwa ze, kandi noikiriza ekiro ky’okuzooka kandi noikiriza enkomerero ya boona’. Akagira ati, 'Ohikire'. Bwanyima akagaruka yaabuuza ati, ‘Iwe Mutumwa wa Allah, ihsan n’enki? ' Akagarukamu ati, 'Notiina -khasyyah- Allah nk'oku orikumureeba, reero ku oraabe otarikumureeba obwo buzima naakureeba'. Akagira ati, 'Ohikire'. Bwanyima akagaruka yaabuuza ati ‘Iwe Mutumwa wa Allah, ekiro ky’okucwera orubanja nikiija kubaho ryari? ’ Akagarukamu ati, ‘Tihariho orikubuuzibwa ahari ekyo orikumanya eky’okugarukamu kukira orikubuuza, kwonka ninyija kukugambira aha bumanyiso; nikwo kugira ngu, ku orikureeba omuzaana naazaara mukama we. Obwo ni bumwe aha bumanyiso. -Ekyakabiri- waareeba omuntu otaine bigyere, ekifa-matu, ekishema arikuhinduka omwebembezi wa -abantu- omunsi. Obwo ni bumwe aha bumanyiso. -Ekya kashatu- waareeba abariisa b’embuzi barikurwanirana kuhika ahaiguru omu -kwombeka- ebyombeko. Obwo n’obumwe aha bumanyiso oburi omu bumanyiso butaano obw’okusherekwa, tihaine orikubumanya kureka Allah,’ reero yaashoma ati: ‘-Buzima Allah, okumanya ekiro ky’okucwerwa orubanja niwe wenka; kandi niwe agwisa enjura, kandi naamanya ebiri omu nda. Kandi tihaine orikubaasa kumanya - n’obuhame - eki arikwija kukora nyenkyakare. Kandi tihaine orikubaasa kumanya ahu arifeera omu nsi. Buzima, Allah namanya byona, namanya byona-’ -Ks. Lukimani: 34-. Reero omushaija ogwo yaimuka - yaagaruka enyima -, reero omurangi saw. ’ N’ahabw’ekyo bakamusherura, kwonka tibaamubona. Mbwenu Rasulullah akagira ati: 'Omushaija ogu ni Jibril orikwenda ngu oyegye -ediini- ahabw'okuba torikushaba''.

Hadith

Imam Muslim : 12

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ

Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id bin Jamil bin Tharif bin Abdullah ats-Tsaqafi] kuruga ahari [Malik bin Anas] omu kushoborora okwashomirwe ahaiguru ye, kuruga ahari [Abu Suhail] kuruga ahari [ishe] ngu akahurira [Thalhah bin Ubaidullah] arikugira ngu, ‘Omushaija kuruga omu bantu . Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam, tukahurira okuborooga kw'eiraka rye, kwonka titukabaasa kwetegyereza ekintu kyona eki yaagambire. gamba okuhitsya obu yaabaire ari haihi na Rasulullah, kikashangwa ngu akaba naabuuza aha Busiraamu. Nahabwekyo Rasulullah akagarukamu ati: ‘Obusiraamu n’okushaba emirundi etaano omushana n’ekiro’. Akagaruka yaabuuza ati, ‘Mbwenu shi nkiine obujunaanizibwa okwihaho We? ’ Akagarukamu ati: ‘Ngaaha, okwihaho waakora eshaara za sunnah kandi okasiiba omu bwire bwa Ramadhan’. Akabuuza ati, ‘Mbwenu shi nkiine obujunaanizibwa okwihaho We? ’ Akagarukamu ati: ‘Ngaaha, okwihaho waasiiba ekiro kya sunnah, kandi omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagamba aha bujunaanizibwa bwa zakaati ahariwe’. Akagaruka yaabuuza ati, ‘Mbwenu shi nkiine obujunaanizibwa okwihaho We? ’ Akagarukamu ati: ‘Ngaaha, okwihaho waakora eshaaha za sunnah’. Omugambi akagira ati, ‘Bwanyima omushaija akagarurayo ekihuumuro kye obwo arikugira ati, ‘Na Allah, tindikwija kwongyeraho ekirikukira ahari eki nari kukiihaho’. Nahabwekyo nabi sallallaahu alaihi wasallam akagira ati: 'Naija kushemererwa yaba buzima -akikora-''. Atugambiire [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah bin Sa’id] buri kimwe kuruga ahari [Ismail bin Ja’far] kuruga ahari [Abu Suhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Thalhah bin Ubaidullah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na hadiisi egi nk’oku Malik yaagambire hadiisi yonka, wasallam akagira ati: 'Naija kushemererwa, -ahabwa ishe- yaaba ahikire', narishi naija kuza omu iguru, -ahabwa ishe- yaaba ahikire''.

Hadith

Imam Muslim : 13

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ

Atugambiire [Amru bin Muhammad bin Bukair an-Naqid] atugambiire [Hasyim bin al-Qasim Abu an-Nadlr] atugambiire [Sulaiman bin al-Mughirah] kuruga [Tsabit] kuruga ahari [Anas bin Malik] akagira ati, ‘Tukazibirwa ekintu ky’okubuuza Allah, . nikwo kugira ngu okusiima kwaitu ahabw’okwija kw’omushaija kuruga omu batuuzi b’omu ihamba owaabaire aine obwengye -omunyabwengye-, reero yaabuuza, obwo turikukihurira, reero omushaija kuruga omu bantu b’omu ihamba akaija yagira ati, ‘Iwe Muhammad, omutumwa waawe akaija ahariitwe, reero yatugira ngu iwe noogira ngu Allah niwe yaakutumiire’. Rasulullah akagarukamu ati: ‘Ekyo kihikire’. Akabuuza ati: ‘N’oha owaahangire eiguru? ’ Rasulullah akagarukamu ati: ‘Ruhanga’. Akabuuza ati, ‘N’oha owaahangire ensi? ’ Rasulullah akagarukamu ati: ‘Ruhanga’. Akabuuza ati, ‘N’oha owaatandikireho enshozi ezi kandi akakora buri kimwe ekirimu eki yaahangire? ’ Akagarukamu ati: ‘Allah’. Akabuuza ati, 'Mbwenu ahabw'Ogwo owaahangire eiguru, akahanga ensi, akahamya ensozi ezi, ni Allah owaakutumire? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego’. Akabuuza ati, 'Entumwa yaawe neegira ngu nitugyemeserezibwa kushaba emirundi etaano omushana n'ekiro, -eki kihikire-? ’ Akagarukamu ati: ‘Ekyo kihikire’. Akabuuza ati, 'N'Owaakutumire, Allah akakuragiira kukora eki? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego’. Akabuuza ati, 'Omutumwa waawe nagira ngu n'ekiragiro omu kitabo okusiiba Ramadlan buri mwaka, - eki kihikire -? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego’. Akabuuza ati, 'N'Owaakutumire, Allah akakuragiira kukora eki? ’ Akagarukamu ati: ‘Eego’. Akabuuza ati, 'Omutumwa waawe nagira ngu twine obujunaanizibwa bw'okukora Hajj ahabwaitu abarikubaasa kukuratira omuhanda gwe, -eki kihikire-? ' Akagarukamu ati, 'Eego, ekyo kihikire'. Bwanyima yahinduka yagira ati: ‘N’Ogwo owaakutumire n’amazima, tindikwija kwongyera aha bujunaanizibwa obu kandi tindikwija kubuihaho’. Nahabwekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: "Eki arikugamba kyaba kiri eky'amazima, buzima naija kutaaha omu iguru." Atugambiire [Abdullah bin Hasyim al-Abdi] atugambiire [Bahz] atugambiire [Sulaiman bin al-Mughirah] kuruga [Thabit] akagira ati, [Anas] akagira ati, ‘Tukazibirwa kubuuza aha kintu kuruga omu Qur’an aha Mutumwa wa Allah’. Bwanyima akareetaho hadiisi erimu eky’okureeberaho.

Hadith

Imam Muslim : 14

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ

Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [taata] atugambiire [Amru bin Uthman] atugambiire [Musa bin Talhah] akagira ati, angambire [Abu Ayyub], ngu omubeduini akaremesa omutumwa wa Allah sallallaah aalaihiur we ari . engamira nari engamira zaayo, reero akagira ati, ‘Iwe Rasulullah, nari iwe Muhammad, Ngambira aha kintu ekirikundeetera haihi n’eiguru n’ekintu ekirikundeetera hare na gehena? ’ Omugambi akagira ati: ‘Bwanyima nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akeemerera reero yareeba bagyenzi be, reero yagira ati: ‘Aheirwe taufik nari aheirwe obuhabuzi’. Akabuuza ati: ‘Waagira ngu? ’ Omugambi akagira ati, ‘Bwanyima akakigarukamu’. Nahabwekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Muramye Allah, mutamunyiizya n'ekintu kyona, mushabe, mushashure zakat, kandi mukwate enkoragana z'obunywani, reero murekye engamira''. Atugambiire [Muhammad bin Hatim] na [Abdurrahman bin Bisyr] bombi bakagira, atugambiire [Bahz] atugambiire [Syu’bah] atugambiire [Muhammad bin Uthman bin Abdullah bin Mauhab] na ishe [Ayman] ngu bombi bakahurira Ta kuruga ahari [Musahabu te] sallallaahu n'ekintu nk'eki hadiisi'.

Hadith

Imam Muslim : 15

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ

Atugambiire [Yahya bin Yahya at-Tamimi] atugambiire [Abu al-Ahwash]. -omu nshoboorora endiijo nikigambwa- Kandi kikatugambirwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu al-Ahwash] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Musa bin Talhah] kuruga ahari [Abu Ayyub] akagira ati, ‘Omushaija akaija ahari nabi sallallaah kandi okukora nk’oku Saahid akora, kuza omu iguru kandi akanrinda hare na gehena? ’ Akagarukamu ati: ‘Nooramya Allah, otamushekyerera ekintu kyona, okore okushaba, oshashure zakaati, ogume oine enkoragana n’eka yaawe’. Ku yaasiibuurire, omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: "Ku araahamire aha ki aragiirwe kukora, buzima naija kutaaha omu iguru." Kandi omu byafaayo bya [Ibn Abu Syaibah], ‘Ku araabe naakihamiraho’.

Hadith

Imam Muslim : 16

و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا

Kandi angambiire [Abu Bakr bin Ishaq] atugambiire [Affan] atugambiire [Wuhaib] atugambiire [Yahya bin Sa’id] kuruga ahari [Abu Zur’ah] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu omubeduini akaija aha Mutumwa wa Allah saw. ku ndaabe ninbikora. ninyija kuza omu iguru? ' Akagarukamu ati: 'Nimuramya Allah, mutamushekyerera ekintu kyona, mukore eshaara z'obujunaanizibwa, mushashure zakaati y'obujunaanizibwa, kandi musiibe omu bwire bwa Ramadhan.' Akagira ati, ‘N’ogwo ou omutima gwangye guri omu ngaro ze, tindikwija kwongyeraho akacweka aka ebiro byona nari kukaihaho’. Ku yaasiibura, Omutumwa wa Allah akagira ati: "Orikwenda kureeba omushaija kuruga omu bantu b'omu iguru, amureebe."

Hadith

Imam Muslim : 17

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] na Abu Kuraib lafazhnya, bombi bakagira ngu, atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [al-A’masy] kuruga ahari [Abu Sufyan] kuruga ahari [Jabir] akagira ati, ‘An-Nuqaal’al cahiallah cahuallah cahuallah the . akabuuza ati, 'Iwe Mutumwa wa Allah, nogira ngu ku ndaashabe ekiragiro, nkazibira ekintu ekiri haram kandi nkirize ekintu ekiri halal, ndyaza omu iguru? ' Omurangi akagarukamu ati: 'Eego'. Kandi angambiire [Hajjaj bin ash-Sya’ir] na [al-Qasim bin Zakariya’] bombi bakagira ngu, atugambiire [Ubaidullah bin Musa] kuruga [Syaiban] kuruga [al-A’masy] kuruga [Abu Salih] na [Abu Sufyan] kuruga [Jabir Qasseuq] owa bi-, akagira ati, ‘An-, Allah’, na ripoota nk’egyo, we wenka arikwongeraho ati, ‘Kandi tindikwija kwongyeraho iota n’emwe ahari ekyo’.

Hadith

Imam Muslim : 18

و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا

Akangambira [Salamah bin Syabib] atugambiire [al-Hasan bin A’yan] atugambiire [Ma’qil] - nikwo kugira ngu Ibn Ubaidullah - kuruga ahari [Abu az-Zubair] kuruga ahari [Jabir] ngu omushaija akashaba omutumwa wa Allah omu muringo gw’obujunaanizibwa, ‘Eki n’eky’obujunaanizibwa. Ramadlan, ebintu obihindure ebiragiro, kandi ohindure ebintu ebitari biragiro ekintu ekiri haram, kwonka tindikukiyongyeraho omuze gwona, ninyija kuza omu iguru?’ Rasulullah akagarukamu ati: ‘Eego’. Akagira ati: ‘Na Allah, tindikwija kwongyera aha muze ogu n’akakye’.

Hadith

Imam Muslim : 19

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair al-Hamdani] atugambiire [Abu Khalid] - nikwo kugira ngu Sulaimani bin Hayyan al-Ahmar - kuruga ahari [Abu Malik al-Asyja'i] kuruga ahari [Sa'ad bin Ubaidah] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari 'Ilamahial' akagira ati: emisingi etaano: Niyo ngu Allah abe omwe, ataho okushaba, ahikiirize zakat, okusiiba kwa Ramadlan, na Hajj. Omushaija akabuuza ati, ‘Hajj na -bwanyima- okusiiba kwa Ramadhan nikimanyisa ki’. Akagarukamu ati: ‘Ngaaha, okusiiba Ramadhan na -bwanyima- Hajj’. Nikyo naakihuriire kuruga aha Mutumwa wa Allah saw.

Hadith

Imam Muslim : 20

و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Atugambiire [Sahl bin Uthman al-Askari] atugambiire [Yahya bin Zakariya] atugambiire [Sa’ad bin Thariq] akagira ati, akagambira [Sa’ad bin Ubaidah as-Sulami] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari nabi akashangwa ngu: kuramibwa n’okugira ngu ebindi bintu bikyeenwe, okutaho eshaara, okuhikiiriza zakat, okuza Baitullah, n’okusiiba omu bwire bwa Ramadhan.