Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1801
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَقَبَضَ إِبْهَامَهُ فِي الثَّالِثَةِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ރައުޙް ބިން ޢުބާދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒަކަރިއްޔާ ބިން އިސްޙާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ ބިން ދީނާރު] ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އިބްނު ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله އަންހުމާ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ ވަގުތު-'.
Hadith
Imam Muslim : 1802
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْأَشْيَبُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ
[ޙައްޖާޖު ބިން ޞަޢިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ޙަސަން އަލްއަޝްޢޔާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝައިބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، އަދި [އަބޫ ސަލާމާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާއަށް [އިބްނު ޢުމަރު]، الله ރުހިވޮޑިގަތުން، ވިދާޅުވާ ވާހަކަ އަޑުއަހާފައިވާ ވާހަކައެވެ ނުވަދިހަ ނުވަ އެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1803
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَكَّائِيُّ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا عَشْرًا وَعَشْرًا وَتِسْعًا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞައްޙަލް ބިން ޢުޘްމާނަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޒިޔާދު ބިން ޢަބްދުالله އަލްބައްކަޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ޢުމައިރު] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ރަދުލިއައްالله އަންހުމާގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ އަކީ، ދިހަ، ދިހަ އަދި ނުވަ ދުވަސް-'.
Hadith
Imam Muslim : 1804
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَبَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ كَذَا وَكَذَا وَكَذَا وَصَفَّقَ بِيَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ بِكُلِّ أَصَابِعِهِمَا وَنَقَصَ فِي الصَّفْقَةِ الثَّالِثَةِ إِبْهَامَ الْيُمْنَى أَوْ الْيُسْرَى
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ޖަބާލާ] ގެ އަރިހުން އަހަރެމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1805
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عُقْبَةَ وَهُوَ ابْنُ حُرَيْثٍ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ وَطَبَّقَ شُعْبَةُ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ وَكَسَرَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ قَالَ عُقْبَةُ وَأَحْسِبُهُ قَالَ الشَّهْرُ ثَلَاثُونَ وَطَبَّقَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދެއްވީ [ހުރައިރާގެ ދަރިކަލުން އުޤްބާޙް] އިން އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އިބްނު ޢުމަރު] الله ރުހިވޮޑިގަތުން ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އޭނާ ދެއަތުގެ އިނގިލިތައް ތިން ފަހަރު އުފުލާލިއެވެ. ދެން ތިންވަނަ ފަހަރަށް އިނގިލި ތިރިކޮށްލިއެވެ. އުޤްބާޙް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ހީކުރީ އޭނާ ބުނީ: 'މަސްތަކުގެ އަދަދަކީ ތިރީސް -ދެން ދެއަތާއި އިނގިލި ތިން ފަހަރު އުފުލާލި-' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1806
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ لَا نَكْتُبُ وَلَا نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَعَقَدَ الْإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ وَالشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا يَعْنِي تَمَامَ ثَلَاثِينَ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ لِلشَّهْرِ الثَّانِي ثَلَاثِينَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޣުންދަރު] [ޝުޢުބާއިން] ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] - [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވިއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [އަލް އަސްވާދު ބިން ޤައިސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [ސަޢީދު ބިން އަމްރު ބިން ސަޢީދު] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ރަޟިޔަالله ޢަންހުމާ] ރިވާކުރައްވާ އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ. އެއް މަސް މިހެން، މިހެން އަދި މިހެން - ތިންވަނަ ފަހަރަށް އިނގިލި ތިރިކޮށްލީ -. އަދި މަސްތަކުގެ އަދަދު މިހެން، މިހެން އަދި މިހެން - މާނައަކީ އެ އަދަދު ތިރީހަށް ފުރިހަމަ ވެއްޖެ-'. އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު މަޙްދީ] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އަލް އަސްވާދު ބިން ޤައިސް] ގެ އަރިހުން މި އިސްނާދާއެކު ރިވާކުރެއްވި ނަމަވެސް، ދެވަނަ މަހުގެ އަދަދު، އެއީ ތިރީސް ދުވަސް ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1807
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ قَالَ سَمِعَ ابْنُ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا رَجُلًا يَقُولُ اللَّيْلَةَ لَيْلَةُ النِّصْفِ فَقَالَ لَهُ مَا يُدْرِيكَ أَنَّ اللَّيْلَةَ النِّصْفُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ الْعَشْرِ مَرَّتَيْنِ وَهَكَذَا فِي الثَّالِثَةِ وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ كُلِّهَا وَحَبَسَ أَوْ خَنَسَ إِبْهَامَهُ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޙަސަން ބިން އުބައިދުالله] އަށް [ސަޢުދު ބިން އުބައިދާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [އިބްނު ޢުމަރު] ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މީހަކު ބުނި އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެހެންކަމުން އިބްނު ޢުމަރު އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އިވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު: 'މަހުގެ ނަންބަރަކީ މިހެން، މިހެން - އިނގިލިތަކުން އިޝާރާތް ކުރެއްވި، އެއީ ދިހަ ނަންބަރު ދެފަހަރު - އަދި މިގޮތަށް - މާނައަކީ ތިންވަނަ ފަހަރު، ހުރިހާ އިނގިލިތަކުން އިޝާރާތް ކުރި ނަމަވެސް އިނގިލި ތިރިކުރީ-'.
Hadith
Imam Muslim : 1808
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْهِلَالَ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَصُومُوا ثَلَاثِينَ يَوْمًا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިބްރާހީމް ބިން ސަޢުދުގެ އަރިހުން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބުގެ އަރިހުން އަބޫ ޙުރައިރާ (ﷲ ރުހިވޮޑިގެންވާ) ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ވިލާގަނޑު - ދެން ތިރީސް ދުވަސް ވަންދެން ރޯދަ ހިފާށެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1809
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامٍ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعَدَدَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޞައްލަމް އަލް ޖުމާޙީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަރުރަބީޢު]، އެއީ އިބްނު މުސްލިމް، [މުޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޑިޔަالله އަންހޫގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ތިބާގެ ލޮލުން، ދެން ނަންބަރު ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1810
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمِّيَ عَلَيْكُمْ الشَّهْرُ فَعُدُّوا ثَلَاثِينَ
އަޅުގަނޑުމެން [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަހަރެމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [މުޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވާކަމަށެވެ. އަދި ހަނދު ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ފޮރުވިފައި އޮތްނަމަ، އެ އަދަދު ތިރީސް ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ގުނާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1811
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْهِلَالَ فَقَالَ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ أُغْمِيَ عَلَيْكُمْ فَعُدُّوا ثَلَاثِينَ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝްރު އަލް ޢަބްދީ] [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު] [އަބޫ ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ރުހިވޮޑިގަންނަވާ ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިބާއަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ދެން ރޯދަ ހިފާށެވެ. އަދި ހަނދު ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ފޮރުވިއްޖެނަމަ، ތިރީސް ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ގުނާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1812
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ إِلَّا رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ الْحَرِيرِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] - [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި - އެއީ [ވާކީޢު] ގެ ފަރާތުން [ޢަލީ ބިން މުބާރަކް] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކަތީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަދުޔަالله އަންހޫ ގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: އޭގެ ކުރިން ރޯދަ ހިފުމަށް އާދަވެފައިވާ މީހަކު މެނުވީ ރޯދަމަހުގެ ކުރިން ރޯދަ ހިފުމަށް އެއްދުވަސް ނުވަތަ ދެދުވަސް ރޯދަ ހިފުން ނުހަދާށެވެ. [ޔަޙްޔާ ބިން ބިޝްރު އަލް ހަރީރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [މުޢާވިއްޔާ، އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ސަލާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - އެހެން ގޮތަކަށް - [އިބްނުލް މުޘައްނަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [އަބޫ ޢާމިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - އެހެން ގޮތަކަށް - [އިބްނުލް މުޘައްނަ] އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުލް ވަޙޙާބު ބިން ޢަބްދުލްމަޖީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - އެހެން ގޮތަކަށް - [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޙުސައިން ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޝައިބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، މިހުރިހާ ކަމެއް [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] އިން މި އިސްނަދާއެކު، މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު.
Hadith
Imam Muslim : 1813
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى أَزْوَاجِهِ شَهْرًا قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ لَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً أَعُدُّهُنَّ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَدَأَ بِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ أَقْسَمْتَ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا وَإِنَّكَ دَخَلْتَ مِنْ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ أَعُدُّهُنَّ فَقَالَ إِنَّ الشَّهْرَ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަހެއްހާ ދުވަހު އޭނާގެ އަނބިންނަށް ނުވަދެވޭނެ ކަމަށް ހުވާކުރެއްވިއެވެ. [އަޒް ޒުހުރީ] ވިދާޅުވި އެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑަށް [އުރުވާ] އަށް [އާޢިޝާ] ރަދީއްالله ޢާންހާގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ނުވަދިހަ ނުވަރޭ ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، އަޅުގަނޑު އަމިއްލައަށް ގުނާފައިވާ ގޮތަށް، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެންގެ ގެއަށް ވަންނަން ފެށިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެކަލޭގެފާނާ ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ! މަހެއްހާ ދުވަހު އަހަރެމެންގެ ގެއަށް ނުވަންނަން ހުވާ ނުކުރީ ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެންގެ ގުނާއިރު މިހާރު ނުވަދިހަ ދުވަސް ވެއްޖެއެވެ.' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން މަހެއްގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދުވަސްތަކުގެ އަދަދަކީ -ބައެއް ފަހަރު- ނުވަދިހަ ނުވަ ދުވަހެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1814
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْتَزَلَ نِسَاءَهُ شَهْرًا فَخَرَجَ إِلَيْنَا فِي تِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقُلْنَا إِنَّمَا الْيَوْمُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَقَالَ إِنَّمَا الشَّهْرُ وَصَفَّقَ بِيَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَحَبَسَ إِصْبَعًا وَاحِدَةً فِي الْآخِرَةِ
[މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތް] އަށް - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] - ވެސް އޭނާގެ ކިބައިން - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އެއްފަހަރަކު - ހުވާކުރެއްވި - އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުން ދޫކޮށްލެއްވީ މަހެއްހާ ދުވަހުއެވެ. ކުއްލިއަކަށް ނުވަދިހަ ވަނަ ދުވަހު އަހަރެމެންގެ ގާތަށް ނުކުމެވަޑައިގަތުމުން އަހަރެމެން ބުނީމެވެ، 'ހަމަކަށަވަރުން މިއަދަކީ ހަމައެކަނި ނުވަދިހަ ވަނަ ދުވަސް' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން، މަހެއްގެ ތެރޭގައި ދުވަސްތަކުގެ އަދަދަކީ - ދެން ތިން ފަހަރު އިނގިލިތައް އުފުއްލަވައި، ތިންވަނަ ފަހަރު އިނގިލި ތިރިކުރެއްވި-'.
Hadith
Imam Muslim : 1815
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُا اعْتَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ شَهْرًا فَخَرَجَ إِلَيْنَا صَبَاحَ تِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا أَصْبَحْنَا لِتِسْعٍ وَعِشْرِينَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ثُمَّ طَبَّقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْهِ ثَلَاثًا مَرَّتَيْنِ بِأَصَابِعِ يَدَيْهِ كُلِّهَا وَالثَّالِثَةَ بِتِسْعٍ مِنْهَا
[ހާރޫން ބިން ޢަބްދުﷲ] އާއި [ޙައްޖާޖު ބިން ޞޔާޢިރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އިބްނު ޖުރައިޖް] ވިދާޅުވި، [އަބޫ ޒުބައިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ] ރަޑިޔާالله އަންހުމާ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު -ހުވާކުރައްވާ- އޭނާގެ އަނބިކަނބަލުން ދޫކޮށްލެއްވީ މަހެއްހާ ދުވަހުއެވެ. ދެން ނުވަދިހަ ވަނަ ދުވަހުގެ ހެނދުނު އަޅުގަނޑުމެންނާ ބައްދަލުކުރަން ނުކުމެވަޑައިގަތުމުން ބައެއް މީހުން ބުނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ހަމަކަށަވަރުން މިއަދު ހެނދުނު އަޅުގަނޑުމެން ދެންމެ ނުވަދިހަ ވަނަ ދުވަހަށް ވަދެއްޖެއެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން މަހުގެ ޢަދަދަކީ ނުވަދިހަ ނުވަދުވަހެވެ. ދެން ތިން ފަހަރު ދެއަތުގެ އިނގިލިތައް މައްޗަށް އުފުލާލީ ހުރިހާ އިނގިލިތަކުން ދެފަހަރު އަދި ތިންވަނަ ފަހަރަށް އެންމެ ނުވަ އިނގިލިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1816
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ صَيْفِيٍّ أَنَّ عِكْرِمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَفَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ شَهْرًا فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا عَلَيْهِمْ أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ حَلَفْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَنْ لَا تَدْخُلَ عَلَيْنَا شَهْرًا قَالَ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا رَوْحٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] ވިދާޅުވީ، [ޔަޙްޔާ ބިން ޢަބްދުالله ބިން މުޙައްމަދު ޝައިފީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިކްރީމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ހާރިޘް] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ [އުއްމު ސަލާމަތް] ރަޑިޔާالله އަންހާ ކިޔައިދިން ކަމަށެވެ؛ އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލުންގެ ކޮޓަރިތަކަށް މަހެއްހާ ދުވަސްވަންދެން ނުވަދެވޭތޯ ހުވާ ކުރައްވާފައެވެ. ނުވަދިހަ ނުވަ ދުވަސް ފާއިތުވެގެން ދިޔަ ފަހުން ހެނދުނު ނުވަތަ ހަވީރު އެމީހުން ކައިރިއަށް ދިޔައެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، މުޅި މަހެއްހާ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޒިޔާރަތް ނުކުރެއްވުމަށް ކަލޭ ހުވާކޮށްފި' އެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ރައުޙް] - އެހެން ގޮތަކަށް - އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [އަދުލް ދ.
Hadith
Imam Muslim : 1817
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى فَقَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا ثُمَّ نَقَصَ فِي الثَّالِثَةِ إِصْبَعًا
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އަބޫ ޚާލިދު] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ސަޢުދު] [ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ ވިދާޅުވީ: 'މަސްތަކުގެ އަދަދަކީ އެފަދަ އެއްޗެއް - ދެން ތިންވަނަ ފަހަރު އެއް އިނގިލި އުނިކުރީ-' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1818
و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا عَشْرًا وَعَشْرًا وَتِسْعًا مَرَّةً و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ شَقِيقٍ وَسَلَمَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
[އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޙުސައިން ބިން ޢަލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޒަޢިދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [މުޙައްމަދު ބިން ޞަޢްދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅަށް]، الله ރުހިވޮޑިގަންނަވާ ރަސޫލާގެ އަރިހުން، ރަސޫލާގެ އަރިހުން، މާތްﷲ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ދެއްވުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މިހެން އަދި މިހެން - މާނައަކީ ދިހަ، ދިހަ އަދި ނުވަ-'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޤުހުޒާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޢަލީ ބިން އަލްޙަސަން ބިން ޝަޤީޤް] އާއި [ސަލާމާ ބިން ސުލައިމާން] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޢަބްދުالله ބިން މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1819
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ عَنْ كُرَيْبٍ أَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَيَّ رَمَضَانُ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْتُ الْهِلَالَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلَالَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمْ الْهِلَالَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ أَنْتَ رَأَيْتَهُ فَقُلْتُ نَعَمْ وَرَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ فَقَالَ لَكِنَّا رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلَا نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلَاثِينَ أَوْ نَرَاهُ فَقُلْتُ أَوَ لَا تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ فَقَالَ لَا هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَشَكَّ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى فِي نَكْتَفِي أَوْ تَكْتَفِي
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބާއި ޤުޠައިބާ އާއި އިބްނު ޙުޖުރު - ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު - އިތުރު ދެ މީހަކު ބުނި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - ޖަޢުފަރުގެ ދަރިކަލުން އިސްމާޢީލް، މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ ޙަރްމާލާގެ އަރިހުން ކުރުރައިބުން ކަމަށް؛ އުއްމުލްފަދުލް ބިންތުލްހަރީތު އޭނާ ފޮނުއްވީ ސީރިޔާގެ މުޢާވިޔަތަކަށެވެ. ކުރައިބު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަހަރެން ސީރިޔާއަށް އައިސް އޭނާގެ ބޭނުންތައް އޭނާއަށް ފޯރުކޮށްދިނީމެވެ. އެވަގުތު އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ ރަމަޟާން މަސް ފެށުމުގެ ހަނދުކޮޅު އަޅުގަނޑު އަދިވެސް ސީރިޔާގައި ހުއްޓާ، އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭގައެވެ. ދެން މަދީނާއަށް އާދެވުނީ މަސް ނިމުނީމައެވެ. އެހެންކަމުން [ޢަބްދުﷲ ބިން ޢައްބާސް] އަޅުގަނޑާ ހަލަފާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން، ‘ކަލޭމެންނަށް ފެނުނީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟’ އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ 'އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ' ކަމަށެވެ. އަނެއްކާވެސް އެހިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ އާދެ، ރައްޔިތުންނަށް ވެސް ފެނުނީ އެހެންވެ ރޯދަ ހިފަން ފެށީ، އަދި މުޢާވިޔަތުވެސް ރޯދަ ހިފަން ފެށީ’ ކަމަށެވެ. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވި އެވެ.އެކަމަކު އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ އެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން އަދިވެސް ރޯދަ ހިފައިގެން ތިރީސް ދުވަހަށް ނުވަތަ ހަނދު ފެންނަންދެން އެކަން ފުރިހަމަ ކުރުމަށްޓަކައި'. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ނޫން، މިއީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަމުރުކުރެއްވި ގޮތެވެ'. 'ނަކްތާފީ' -އަހަރެމެންނަށް ނުފުދޭތޯ؟- ނުވަތަ 'ތަކްތާފީ' -ތިބާއަށް ނުފުދޭތޯ؟- މި ލަފުޒުތަކުގައި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ހުރީ ތަންކޮޅެއް ފަސްޖެހިފައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1820
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ قَالَ خَرَجْنَا لِلْعُمْرَةِ فَلَمَّا نَزَلْنَا بِبَطْنِ نَخْلَةَ قَالَ تَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ لَيْلَتَيْنِ قَالَ فَلَقِينَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْنَا إِنَّا رَأَيْنَا الْهِلَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَقَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ هُوَ ابْنُ لَيْلَتَيْنِ فَقَالَ أَيَّ لَيْلَةٍ رَأَيْتُمُوهُ قَالَ فَقُلْنَا لَيْلَةَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مَدَّهُ لِلرُّؤْيَةِ فَهُوَ لِلَيْلَةٍ رَأَيْتُمُوهُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] [ޙުސައިންގެ ކިބައިން] [ޢަމްރު ބިން މުއްރަޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަލް ބަޚްތާރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ބަޓްން ނަކްލާގައި މަޑުކޮށްލިއިރު ހަނދުފެނުމުން ގްރޫޕްގެ ބައެއް މީހުން ބުނީ 'ތިންވަނަ ރޭ' ކަމަށެވެ. ދެން އަނެއް ބަޔަކު ބުނީ ދެވަނަ ރޭ’ ކަމަށެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުމެން އިބްނު އައްބާސްގެ އަރިހަށް ގޮސް އަޅުގަނޑުމެން ބުނީމެވެ، 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނުނީ ހަނދުވަރު، އެހެންވީމާ ބައެއް މީހުން ބުނީ އެއީ ތިންވަނަ ރޭ ކަމަށް، އަނެއް ބަޔަކު ބުނީ އެއީ ދެވަނަ ރޭ ކަމަށް'. އެހެންކަމުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ސުވާލު ކުރެއްވީ، ‘ކަލޭގެފާނަށް ފެނުނީ ކޮން ރެއަކު ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެމެން ޖަވާބު ދިނީ، 'އަހަރެމެންނަށް ފެނުނީ އެކަހަލަ އެއްޗެއްގެ މައްޗަށް...' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން ފެށޭ ރޭގަނޑުންނެވެ.'
