Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1781
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ تَمْرَةً فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَكُونَ مِنْ الصَّدَقَةِ لَأَكَلْتُهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ވާކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ސޫފިޔާނުން މަންޝޫރުން އަނަސް ބިން މާލިކުގެ ކިބައިން ތަލްހަ ބިން މުޝަރީފްގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ތާރީޚެއް ފެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1782
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِتَمْرَةٍ بِالطَّرِيقِ فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَكُونَ مِنْ الصَّدَقَةِ لَأَكَلْتُهَا
އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، [ޒަޢިދާއިން] [މަންޝޫރު] އިން [ތަލްޙަ ބިން މުޝައްރިފް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަނަސް ބިން މާލިކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މަގުމަތިން ތާރީޚެއް ފެނިވަޑައިގެންފައިވާ ކަމަށާއި، އެހެންކަމުން ވިދާޅުވީ: މި ތާރީޚަކީ ޞަދަޤާތުން ނޫން ނަމަ އަހަރެން ކައިފިން އޭތި.'
Hadith
Imam Muslim : 1783
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ تَمْرَةً فَقَالَ لَوْلَا أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً لَأَكَلْتُهَا
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އަށް ރިވާވެގެންވާއިރު، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، އަޅުގަނޑުމެން [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ޤަތަޟާން] އިން [އަނަސް] އިން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ތާރީޚެއް ދެއްވި ވާހަކަ، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'މި ތާރީޚަކީ ޞަދަޤާތެއް ނޫންނަމައެވެ. އަހަރެން ކާލީހެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1784
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ حَدَّثَهُ أَنَّ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ بْنَ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ حَدَّثَهُ قَالَ اجْتَمَعَ رَبِيعَةُ بْنُ الْحَارِثِ وَالْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَا وَاللَّهِ لَوْ بَعَثْنَا هَذَيْنِ الْغُلَامَيْنِ قَالَا لِي وَلِلْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَاهُ فَأَمَّرَهُمَا عَلَى هَذِهِ الصَّدَقَاتِ فَأَدَّيَا مَا يُؤَدِّي النَّاسُ وَأَصَابَا مِمَّا يُصِيبُ النَّاسُ قَالَ فَبَيْنَمَا هُمَا فِي ذَلِكَ جَاءَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَوَقَفَ عَلَيْهِمَا فَذَكَرَا لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ لَا تَفْعَلَا فَوَاللَّهِ مَا هُوَ بِفَاعِلٍ فَانْتَحَاهُ رَبِيعَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا تَصْنَعُ هَذَا إِلَّا نَفَاسَةً مِنْكَ عَلَيْنَا فَوَاللَّهِ لَقَدْ نِلْتَ صِهْرَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا نَفِسْنَاهُ عَلَيْكَ قَالَ عَلِيٌّ أَرْسِلُوهُمَا فَانْطَلَقَا وَاضْطَجَعَ عَلِيٌّ قَالَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ سَبَقْنَاهُ إِلَى الْحُجْرَةِ فَقُمْنَا عِنْدَهَا حَتَّى جَاءَ فَأَخَذَ بِآذَانِنَا ثُمَّ قَالَ أَخْرِجَا مَا تُصَرِّرَانِ ثُمَّ دَخَلَ وَدَخَلْنَا عَلَيْهِ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ عِنْدَ زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَ فَتَوَاكَلْنَا الْكَلَامَ ثُمَّ تَكَلَّمَ أَحَدُنَا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْتَ أَبَرُّ النَّاسِ وَأَوْصَلُ النَّاسِ وَقَدْ بَلَغْنَا النِّكَاحَ فَجِئْنَا لِتُؤَمِّرَنَا عَلَى بَعْضِ هَذِهِ الصَّدَقَاتِ فَنُؤَدِّيَ إِلَيْكَ كَمَا يُؤَدِّي النَّاسُ وَنُصِيبَ كَمَا يُصِيبُونَ قَالَ فَسَكَتَ طَوِيلًا حَتَّى أَرَدْنَا أَنْ نُكَلِّمَهُ قَالَ وَجَعَلَتْ زَيْنَبُ تُلْمِعُ عَلَيْنَا مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ أَنْ لَا تُكَلِّمَاهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الصَّدَقَةَ لَا تَنْبَغِي لِآلِ مُحَمَّدٍ إِنَّمَا هِيَ أَوْسَاخُ النَّاسِ ادْعُوَا لِي مَحْمِيَةَ وَكَانَ عَلَى الْخُمُسِ وَنَوْفَلَ بْنَ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ فَجَاءَاهُ فَقَالَ لِمَحْمِيَةَ أَنْكِحْ هَذَا الْغُلَامَ ابْنَتَكَ لِلْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ فَأَنْكَحَهُ وَقَالَ لِنَوْفَلِ بْنِ الْحَارِثِ أَنْكِحْ هَذَا الْغُلَامَ ابْنَتَكَ لِي فَأَنْكَحَنِي وَقَالَ لِمَحْمِيَةَ أَصْدِقْ عَنْهُمَا مِنْ الْخُمُسِ كَذَا وَكَذَا قَالَ الزُّهْرِيُّ وَلَمْ يُسَمِّهِ لِي حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ الْهَاشِمِيِّ أَنَّ عَبْدَ الْمُطَّلِبِ بْنَ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ رَبِيعَةَ بْنَ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَالْعَبَّاسَ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَا لِعَبْدِ الْمُطَّلِبِ بْنِ رَبِيعَةَ وَلِلْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ ائْتِيَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَقَالَ فِيهِ فَأَلْقَى عَلِيٌّ رِدَاءَهُ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَيْهِ وَقَالَ أَنَا أَبُو حَسَنٍ الْقَرْمُ وَاللَّهِ لَا أَرِيمُ مَكَانِي حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْكُمَا ابْنَاكُمَا بِحَوْرِ مَا بَعَثْتُمَا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ قَالَ لَنَا إِنَّ هَذِهِ الصَّدَقَاتِ إِنَّمَا هِيَ أَوْسَاخُ النَّاسِ وَإِنَّهَا لَا تَحِلُّ لِمُحَمَّدٍ وَلَا لِآلِ مُحَمَّدٍ وَقَالَ أَيْضًا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ادْعُوَا لِي مَحْمِيَةَ بْنَ جَزْءٍ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي أَسَدٍ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَعْمَلَهُ عَلَى الْأَخْمَاسِ
[ޢަބްދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު ބިން އަސްމާ ޢަދުލްދުލުބައި] އަޅުގަނޑަށް [ޖުވައިރިއްޔާ] [މާލިކު] ގެ އަރިހުން [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ނައުފަލް ބިން އަލް ހާރިޘް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު ބިން ރަބިޢަ ބިން އަލް ޙަރީޘް] އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަބީޢު ބިން އަލް ޙަރީޘާއި އަލްޢައްބާސް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު، ދެން އެދެމީހުންވެސް ބުނީ، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި މި ދެކުދިން ފޮނުވުން ރަނގަޅުވާނެ- ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބް ބިން ރަބީޢަތު ވިދާޅުވިއެވެ. އެ ދެކުދިންނަކީ އަހަރެންނާއި އަލްފާދުލް ބިން އައްބާސް - الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ކަމުން އެދެކުދިންވެސް ޒަކާތް ނެގުމަށް އަމުރު ކުރުމަށް އެދެއެވެ. ދެން އެދެމީހުންވެސް އެހެން މީހުން ފަދައިން އެމީހުންގެ ވާޖިބުތައް އަދާކޮށް، އެހެން މީހުންނަށް ލިބޭ އެއްޗެއް ހޯދައެވެ.' އެދެމީހުން އަދިވެސް ވާހަކަ ދައްކަން ތިއްބާ ކުއްލިއަކަށް އަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބް އައިސް އެމީހުން ކައިރިއަށް މަޑުކޮށްލިއެވެ. ދެން އެ ދެބޭފުޅުން ޢަލީ ބިން އަބީ ޠާލިބަށް އެވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ. އެހެންކަމުން ޢަލީ ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން ރަބީޢަތް ބިން އަލްޙަރީޘް ޢަލީގެފާނާއި ދުރަށް ޖެހިވަޑައިގެން ވިދާޅުވީ، ‘މާތްالله، ތިޔަބައިމީހުން މިކަން -މި މަނާކުރުން- ނުކުރައްވާ، ތިޔަބައިމީހުން އަޅުގަނޑުމެންނާ ވާދަކުރާކަން އިޙްސާސްކުރެވޭހާ ހިނދަކު. اللَّه ގެ ޙަޟްރަތުގައި އަޅުގަނޑުމެން ކަލޭގެފާނާ ވާދައެއް ނުކުރަން، ކަލޭގެފާނު الله ގެ ރަސޫލާގެ ފަރާތުން ކޮއްކޮއެއްގެ ގޮތުގައި ގެންގުޅުއްވާތީއެވެ. އަލީ ބުނީ 'ދެކުދިން ފޮނުއްވާށޭ' ކަމަށެވެ. ދެން ދެކުދިން ނިކުމެގެން ދިޔައިރު އަލީ އޮށޯތެވެ. އަބްދުލް މުއްޠަލިބު ބިން ރަބީޢަތު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ރަޙްމަތް ލައްވާ ޛުޙްރު ދުޢާ ކުރެއްވުމުން، އަހަރެމެން އޭނާގެ ކުރިން ކޮޓަރިއަށް ދިޔައީމެވެ، ދެން ކޮޓަރީގެ ފަހަތުގައި ތިއްބެވީ، އޭނާ އަންނަންދެން، ދެން އޭނާ އަހަރެމެންނަށް ވަދެވަޑައިގަންނަވައި، ދެން ވިދާޅުވީ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ހިތްތަކުގައި އެދޭ ކޮންމެ ކަމެއް ފާޅުކުރައްވާށެވެ'. ދެން އޭނާ ވަދެވަޑައިގަތީ، އަޅުގަނޑުމެން ވެސް ވަދެވަޑައިގަތީ، އެވަގުތު، އޭނާ ހުންނެވީ ޒައިނަބު ބިންތި ޖަހުސީގެ ގެކޮޅުގައެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ހިމޭންވެ، ދެން އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެކަކު ބުނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިޔައީ އެންމެ ރަނގަޅު މީހާ އަދި އެހެން މީސްތަކުންނަށް އެންމެ އަހުލުވެރި މީހާއެވެ. އަހަރެމެން ކައިވެނި ކުރަންވީ ވަގުތު ޖެހިއްޖެ، އަހަރެމެން އައީ ޒަކާތުގެ ބައެއް ނަގަން އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަވާލު ކުރެވޭތޯ، ދެން އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ކޮށްފައި އެހެން އެންމެން ފަދައިން އެލޮޓްމަންޓެއް ލިބުނު'. އަބްދުލް މުއްޠަލިބު ބިން ރަބީޢަތު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ ދެން ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަރަށް ގިނައިރު ހިމޭނުން ހުންނެވީ، އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނާ ވާހަކަ ދައްކަން ބޭނުން ނުވާހާ ހިނދަކުއެވެ. އަދި ކުއްލިއަކަށް ފަރުދާގެ ފަހަތުން އަހަރެމެންގެ ދޭތެރޭގައި ޒައިނަބު ފެނިގެން ދިޔައިރު، -އޭނާ ބުނީ-، 'އޭނާއާ ވާހަކަ ނުދައްކާށެވެ'. އެއަށްފަހު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބްދުލް މުއްޠަލިބު ބިން ރަބީޢަތު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ ދެން އެދެމީހުންވެސް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން، އެކަލޭގެފާނު އެބޭކަލުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ އަންހެން ދަރިފުޅު މިމީހާއާ ކައިވެނި ކުރައްވާ -މާނައަކީ ފަދުލް ބިން ޢައްބާސް-'. އެހެންކަމުން މަޙްމިއްޔާ އޭނައާއި ކައިވެނި ކުރީއެވެ. ދެން ނައުފަލް ބިން ހާރިޘް އަށް ވިދާޅުވީ، 'ތިބާގެ އަންހެން ދަރިފުޅު މިމީހާއާ ކައިވެނި ކުރައްވާ -މާނައަކީ ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު ބިން ރަބީޢަތް-' އެވެ. އެހެންވެ ނައުފަލް އަހަންނާ ކައިވެނި ކުރިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު މަޙްމީޔާއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަނގުރާމައިގެ ޣަނީމާގެ ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި މި ދެ ދަރިންނަށް ދެއްވާށެވެ. [އަޒް-ޒުހުރީ] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭނާ އެކަމުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ'. [ހާރޫން ބިން މަޢުރޫފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޔޫނުސް ބިން ޔަޒީދު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޙާރިޘް ބިން ނައުފަލް އަލް ހާޝިމީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު ބިން ރަބީޢު ބިން އަލް ހާރިޘް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާގެ ބައްޕަ ރަބީޢު ބިން އަލް ހާރިޘް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު އަދި އަލްޢައްބާސް ބިން ޢަބްދުލް މުއްޠަލިބު ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ ޢަބްދުލްމުއްޠަލިބު ބިން ރަބީޢަތަށް އަދި ހަމައެހެންމެ އަލްފާދުލް ބިން ޢައްބާސްއަށް، ‘الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަންނަވާ...’ އަދި މާލިކުގެ ޙަދީޘެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް އެ ޙަދީޘް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި އޭގައި އޭނާ ވެސް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ؛
Hadith
Imam Muslim : 1785
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عُبَيْدَ بْنَ السَّبَّاقِ قَالَ إِنَّ جُوَيْرِيَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا فَقَالَ هَلْ مِنْ طَعَامٍ قَالَتْ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عِنْدَنَا طَعَامٌ إِلَّا عَظْمٌ مِنْ شَاةٍ أُعْطِيَتْهُ مَوْلَاتِي مِنْ الصَّدَقَةِ فَقَالَ قَرِّبِيهِ فَقَدْ بَلَغَتْ مَحِلَّهَا حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތް] އަށް -އަނެއްގޮތަކަށް ކިޔައިދިނީ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރޫމް] [ޢިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އުބައިދު ބިން ޢަޞްބާޤު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން [ޖުވައިރިއްޔާ] އެކަމަނާއަށް އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަނބިކަނބަލުން ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ އޭނާގެ މައްޗަށް) އޭނާގެ ގެއަށް ވަދެ ސުވާލުކުރީ: 'ކާނާއެއް އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ނޫން، الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި މީހުން ދޭ ބަކަރިއެއްގެ ކަށިތައް ފިޔަވައި އަހަރެމެންގެ އަތުގައި އެއްވެސް ކާނާއެއް ނެތެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަދި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] މި އެންމެންވެސް [އިބްނު އުޔައިނާ] ގެ އަރިހުން [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު، މިއާ އެއްގޮތަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1786
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ أَهْدَتْ بَرِيرَةُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَحْمًا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَيْهَا فَقَال هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ވާކީޢު] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަދި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އެދެމީހުންނަށްވެސް ރިވާވެގެން ދިޔައީ [ޝުޢޫބާ] އިންނެވެ [ޤަތަދާ] [އަނަސް] ގެ އަރިހުން - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ - އެ ބަސްފުޅަކީ ވެސް އޭނާގެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ރިވާވެގެން ދިޔައީ [ޝަޢުބާ] [ޤަތަދާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [އަނަސް ބިން މާލިކް] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ: ބަރީރާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ޙަދިޔާއެއް ދެއްވީ ޞަދަޤާތުގެ ގޮތުގައި އޭނާއަށް ދީފައިވާ މަސް ކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ: 'އެ މަހަކީ އޭނާއަށް ޞަދަޤާތެއް ނަމަވެސް އަހަރެމެންނަށް އެއީ ހަދިޔާއެއް' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1787
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِلَحْمِ بَقَرٍ فَقِيلَ هَذَا مَا تُصُدِّقَ بِهِ عَلَى بَرِيرَةَ فَقَالَ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ
[އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] - އޭނާގެ ބަސްފުޅުތައް އިބްނުލް މުޘައްނާގެ ކިބައިން - އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދެއްވީ [އަލްޙަކަމް] ގެ އަރިހުން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލް އަސްވާދު] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ބީފް ދެއްވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވީ، މި މަހަކީ ބަރީރާއަށް ޞަދަޤާތެކެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ބަރީރާއަށް އެއީ ޞަދަޤާތެއް ނަމަވެސް އަހަރެމެންނަށް އެއީ ހަދިޔާއެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1788
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ كَانَتْ فِي بَرِيرَةَ ثَلَاثُ قَضِيَّاتٍ كَانَ النَّاسُ يَتَصَدَّقُونَ عَلَيْهَا وَتُهْدِي لَنَا فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هُوَ عَلَيْهَا صَدَقَةٌ وَلَكُمْ هَدِيَّةٌ فَكُلُوهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ قَالَ سَمِعْتُ الْقَاسِمَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْ الْقَاسِمِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَهُوَ لَنَا مِنْهَا هَدِيَّةٌ
[ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އާއި [އަބޫ ކުރައިބް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޤާސިމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ބަރީރާއަށް ތިން ކަމެއް ދިމާވިއެވެ. އެތައް ބަޔަކު އެކަމަނާއަށް ޞަދަޤާތް ދެއްވައި އެކަމަނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްވިއެވެ. ދެން އަހަރެން ރަސޫލާއަށް الله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ދެންނެވީމެވެ، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ކާށެވެ.' އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙުސައިން ބިން ޢަލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޒަޢީދާ] އިން [ސިމާކް] އިން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް ޤާސިމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ އަޑުއަހާފައި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަލް ޤާސިމް] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލްޤާސިމް] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން އެފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވުނެވެ. އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [މާލިކު ބިން އަނަސް] [ރަބީޢަތުން] [އަލްޤާސިމް] އިން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު. ހަމައެކަނި އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ވާހަކައެވެ؛ 'އަދި ކާނާއަކީ އޭނާގެ ފަރާތުން އަހަރެމެންނަށް ދިން ހަދިޔާއެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1789
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ بَعَثَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِشَاةٍ مِنْ الصَّدَقَةِ فَبَعَثْتُ إِلَى عَائِشَةَ مِنْهَا بِشَيْءٍ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَائِشَةَ قَالَ هَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ قَالَتْ لَا إِلَّا أَنَّ نُسَيْبَةَ بَعَثَتْ إِلَيْنَا مِنْ الشَّاةِ الَّتِي بَعَثْتُمْ بِهَا إِلَيْهَا قَالَ إِنَّهَا قَدْ بَلَغَتْ مَحِلَّهَا
އަޅުގަނޑަށް [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] [ޢިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [ޙަފްޝާޙް] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] ގެ ފަރާތުން [ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢާއިޝާގެ ގެއަށް ވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. 'އައިޝާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫން، ކަލޭ އޭނާއަށް ފޮނުވި ބަކަރި މަހުގެ ކުޑަކުޑަ އެއްޗެއް ފިޔަވައި -އަމްމް 'އާތިއްޔާ-'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ކެއުން ޙަލާލުވެއްޖެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1790
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامٍ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ سَأَلَ عَنْهُ فَإِنْ قِيلَ هَدِيَّةٌ أَكَلَ مِنْهَا وَإِنْ قِيلَ صَدَقَةٌ لَمْ يَأْكُلْ مِنْهَا
[ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޞައްލަމް އަލް ޖުމާޙީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަރު ރަބީޢު ބިން މުސްލިމް] [މުޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި: ‘ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ކާނާ ދެއްވުމުން އެކަމާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރައްވާނެއެވެ. އެއީ ހަދިޔާއެއް ކަމަށް ބުނިނަމަ ކާނެ ކަމަށާއި، އެއީ ޞަދަޤާތެއް ކަމަށް ބުނިނަމަ އެ އެއްޗެއް ނުކާނެ ކަމަށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1791
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرٍو وَهُوَ ابْنُ مُرَّةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاهُ قَوْمٌ بِصَدَقَتِهِمْ قَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِمْ فَأَتَاهُ أَبِي أَبُو أَوْفَى بِصَدَقَتِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى آلِ أَبِي أَوْفَى ح و حَدَّثَنَاه ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ صَلِّ عَلَيْهِمْ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި އަމްރު އަން ނާޤިދާއި އިސްޙާޤު ބިން އިބްރާހީމް - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - ވަޤީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޝުޢޫބާއިން ކިޔައިދިނީ ޢަމްރު ބިން މުއްރަތުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - ޢަބްދުﷲ ބިން އަބޫ އައުފާ ވިދާޅުވިއެވެ: މީހަކު އޭނާގެ ޞަދަޤާތާއެކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައުމުން ބުނާނެއެވެ. ދެން އަހަރެންގެ ބައްޕަ އަބޫ އައުފާ އޭނާގެ އަރިހަށް އައީ - ޞަދަޤާތާއެކު -، އެހެންކަމުން އޭނާ ދުޢާކުރެއްވީ: 'الله ޝާލްލީ ޢާލާ `އާލީ އަބީ އައުފާ - އޭ الله، އަބޫ އައުފާގެ އާއިލާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި -' އެވެ. - އެހެން ގޮތަކުން - އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން މި އިސްނާދާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ކަމުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވުން ފިޔަވައި؛ 'ޝައްލީ ޢަލައިހިމް - އެމީހުންގެ މައްޗަށް ނިޢުމަތް ފޮނުއްވާ -'.
Hadith
Imam Muslim : 1792
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَأَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَعَبْدُ الْأَعْلَى كُلُّهُمْ عَنْ دَاوُدَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا دَاوُدُ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَاكُمْ الْمُصَدِّقُ فَلْيَصْدُرْ عَنْكُمْ وَهُوَ عَنْكُمْ رَاضٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ޙުޝައިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ޙަފްސް ބިން ޣިޔާތު އަދި އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ޢަބްދުލް ވަޙްހާބާއި އިބްނު އަބޫ ޢާދީ އަދި ޢަބްދުލްޢަޢުލާ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް ދާއޫދުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ - ދަ... ބަސްތައް ވެސް އޭނާގެ - އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދާއޫދު ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަޝްޝަޢުބީގެ އަރިހުން ޖަރީރު ބިން ޢަބްދުالله ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: "ޒަކާތް އެއްކުރާ މީހަކު ތިޔަބައިމީހުންގެ އަރިހަށް އައިސްފިނަމަ، ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ރުހިވަޑައިގެން އެނބުރި ވަޑައިގަންނަވާށެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1793
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ وَصُفِّدَتْ الشَّيَاطِينُ
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު އާއި ޤުޠައިބާ އަދި އިބްނު ޙުޖުރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިސްމާޢީލްގެ އަރިހުން - އެއީ އިބްނު ޖަޢުފަރު - އަބޫ ސުހައިލްގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން އަބޫ ޙުރައިރާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ ނަރަކައިގެ ދޮރުތައް ބަންދުވެ، ޝައިޠާނުން ޗޭނުޖަހާފައި ހުރެއެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1794
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ ابْنِ أَبِي أَنَسٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الرَّحْمَةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَسُلْسِلَتْ الشَّيَاطِينُ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَالْحُلْوَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي نَافِعُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ بِمِثْلِهِ
[ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޔޫނުސް] ގާތު [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަބޫ އަނަސް] ގެ އަރިހުން ބުނީ [އޭނާގެ ބައްޕަ] އޭނާއަށް [އަބޫ ޙުރައިރާ] ރަޑިޔާالله އަންހޫ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އާއި [އަލްހުލްވާނީ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞާލިޙުގެ އަރިހުން] [އިބްނު ޝިހާބު] އަޅުގަނޑަށް [ނާފިޢު ބިން އަބޫ އަނަސް] ގާތު ބުނި ކަމަށް [އޭނާގެ ބައްޕަ] އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ޙުރައިރާ] ބުނި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ރަމަޟާން މަސް އައުމުން'. އެއީ، މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1795
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ رَمَضَانَ فَقَالَ لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْا الْهِلَالَ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ أُغْمِيَ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު މާލިކަށް އިބްނު ޢުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަންހުގެ އަރިހުން ނާފީގެ އަރިހުން ރިވާކޮށްދިނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރަމަޟާން މަހުގެ ވާހަކަ ދެއްކެވި ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1796
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ رَمَضَانَ فَضَرَبَ بِيَدَيْهِ فَقَالَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ثُمَّ عَقَدَ إِبْهَامَهُ فِي الثَّالِثَةِ فَصُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ أُغْمِيَ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ ثَلَاثِينَ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا ثَلَاثِينَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَضَانَ فَقَالَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا وَقَالَ فَاقْدِرُوا لَهُ وَلَمْ يَقُلْ ثَلَاثِينَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫއުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله އަންޙޫމާގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރަމަޟާން މަހުގެ ވާހަކަފުޅު ދައްކަވައި، އެމަހުގެ ގުނަވަން މިހެން ވިދާޅުވަމުން އަތްޖަހާފައި ވެއެވެ އަދި މިހެން - ތިންވަނަ ފަހަރަށް އިނގިލިތައް ވައްޓާލިއެވެ-. އެހެންކަމުން -ހިލާލު- - ފެނުމުން ރޯދަ ހިފާށެވެ، އަދި އެތަން ފެނުމުން ރޯދަ ދޫކޮށްލާށެވެ - އަލުން އުފުލިގެންދެއެވެ -. އަދި ހަނދު ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ފޮރުވިފައިވާނަމަ، ތިރީސް ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ގުނާށެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله] މި އިސްނާދާއެކު ރިވާކުރައްވާފައި ކަމަށާއި އިބްނު ޢައްބާސް ރ. 'އަދި -ހިލާލް- - ތިބާއަށް ނުފެންނަނަމަ - އެއީ ވިލާގަނޑުން ހުއްޓުވާފައިވާ އެއްޗެއްނަމަ - ދެން ތިރީސް ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ'. އެއީ، އަބޫ އުސާމާގެ ޙަދީޘް ފަދައިންނެވެ. އަދި [އުބައިދުالله ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން މި އިސްނަދާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރަމަޟާން މަހުގެ ވާހަކަ ދައްކަވައި ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. މަހުގެ އަދަދު މިހެން، މިހެން އަދި މިހެން'. އަދި ހަމައެހެންމެ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ފުރިހަމަ ކުރައްވާ' އެވެ. އަދި އޭނާ ނުބުނެއެވެ: 'ތިރީސް' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1797
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَلَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އައްޔޫބުން] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން الله ރުހިވޮޑިގަތުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ލޮލުން ހަނދު ފޮރުވިފައިވާނަމަ، ދެން ގުނާށެވެ - ދުވަސްތަކުގެ އަދަދު -'.
Hadith
Imam Muslim : 1798
و حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَلْقَمَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ الْهِلَالَ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ
އަދި [ހުމައިދު ބިން މަސްޢަދާ އަލް ބަހިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ބިޝްރު އަލް މުފައްދުލާލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަލާމާ] - އޭނާއަކީ އިބްނު އަލްޤަމާޙް - [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ރަދުލިއަالله ޢާންހޫމާގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ހަނދު ފޮރުވިފައި އޮތްނަމަ، ދެން ގުނާށެވެ - ދުވަސްތަކުގެ އަދަދު-'.
Hadith
Imam Muslim : 1799
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރްމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ އައު ހަނދު، ދެން ރޯދަ ހިފާ، އަދި އެކަން -އުފެދިއްޖެ- އަނެއްކާވެސް ފެނިއްޖެނަމަ، ދެން ރޯދަ ދޫކޮށްލާ، އެކަމަކު އެއީ ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުމުން ފޮރުވިފައިވާ އެއްޗެއްނަމަ، ދެން ދުވަސްތައް ގުނާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1800
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً لَا تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ وَلَا تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ إِلَّا أَنْ يُغَمَّ عَلَيْكُمْ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ
އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބް އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދާއި އިބްނު ޙުޖުރު - ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން - އަނެއް ބަޔަކު ބުނި ގޮތުގައި - އިސްމާޢީލް - އޭނާއަކީ އިބްނު ޖަޢުފަރު - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު - އަނެއް ބަޔަކު ބުނި ގޮތުގައި - އޭނާއަށް އިބްނު ޢުމަރު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އަޑު އިވުނެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ... މަހުގެ އަދަދަކީ ނުވަދިހަ ރެއެވެ. އެއީ - އައު ހަނދު - ފެންނަންދެން ރޯދަ ނުހިފާށެވެ އަދި އެ - އުފެދެމުންދާތަން - އަލުން ފެންނަންދެން ރޯދަ ނުހިފާށެވެ. އަދި އައު ހަނދު ތިބާގެ ލޮލުގެ ފެނުން ފޮރުވިފައިވާނަމަ، ދެން - އޭގެ އަދަދު ގުނާށެވެ -'.
