Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ከምኡ’ውን [ኢሻቕ ቢን መንሱር] ከምኡ’ውን [ዓብድ ኣል-ዋሪትስ ቢን ዓብድ ኣሽ-ሻማድ] ካብ [ዓብድ ኣሽ-ሻማድ ቢን ዓብደል-ዋሪትስ] ካብ [ስዩባህ] ካብ [ኣዩብ] ካብ [ኣቡ ቂላባ] ካብ [ታቢት ቢን ዓድል-ድላሃክ ኣል-ኣንሳሪ] ኩሉ ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ተነጊሩ ኣሎ- ከምኡ ውን ብ[መሓመድ ቢን ራፊ'] ካብ [ዓብዱራዛቅ] ካብ [ኣትስ-ጻውሪ] ካብ [ካሊድ ኣል-ሓድዛ'] ካብ [ኣቡ ቂላባ] ካብ [ጻቢት ቢን ዓድል-ድላህሃክ] ተነጊሩና ኣሎ ከምዚ ኢሉ 'ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ብሃይማኖት ዝመሓለ ካብ እስልምና ወጻኢ ብሓሶትን ኮነ ኢልካን፡ ሽዑ ከምቲ ዝብሎ እዩ። ብመሳርሒ ነብሱ ዝቐተለ ሰብ በቲ መሳርሒ ኣብ ሲኦል ጃሃናም ከሳቕዮ እዩ'። እዚኣ እያ ሓዲስ [ሱፍያን] እንተ እቲ ሓዲስ [ስዩባ] ግን ነቢይ ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ከም ዝበሉ ተገሊጹ ኣሎ:- ካብ እስልምና ወጻኢ ብኻልእ ሃይማኖት ብሓሶት ዝመሓለ: ሽዑ ከምቲ ዝብሎ እዩ:: ብ -መሳርሒ- ንርእሱ ዝሓረደ ድማ ሽዑ በቲ መሳርሒ ኣብ መዓልቲ ቂምታ ይሕረድ'።
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ራፊ’]ን [ዓብድ ቢን ሑማይድን] ኩሉ ካብ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ፡ [ኢብን ራፊ’] ከም ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ካብ [ኢብን ኣል-ሙሳይያብ] ካብ [ኣቡ ሑራይራ] ነጊሩና ኣሎ፡ ‘ንሕና ብሓባር ምስ ራሱሉላህ ሸላሁ ዓላይሂ’ ኢሉና። wasallam ኣንጻር ሑነይን ኲናት የካይዱ ኣለዉ፡ ድሕሪኡ ንሓደ ከም ኣስላማይ ኣፍልጦ ዝረኸበ ሰብኣይ፡ 'እዚ ሰብ እዚ ኣብ መንጎ ህዝቢ ሲኦል እዩ' በሎ። ኣብቲ ቦታ ከለና እቲ ሰብኣይ ኣዝዩ ከቢድ ክባእስ ርኢናዮ እሞ ብኸቢድ ተጎዲኡ። ሽዑ ሓደ ሰብ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ጸብጺቡዎ፡ ኦ ረሱሉላህ! እቲ ኣቐዲምካ ጎይታ ሲኦል እዩ ዝበልካዮ ሰብኣይ ሎሚ ኣዝዩ ሓያል ተቓሊሱ ሞይቱ’ ኢሉ መለሰሉ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም : ናብ ሲኦል ክኸይድ እዩ ። ገለ ኣስላም ኣብ ጥርጣረ ይርከቡ። ሃንደበት ሓደ ሰብ ብባእሲ ከም ዘይሞተ፡ ግን ከኣ ብኸቢድ ከም ዝተጎድአ ክሕብር መጸ። ኣብታ ለይቲ እቲኣ ብቃንዛ ቁስሉ ዓቕሉ ጸቢብዎ ስለ ዝነበረ ነብሱ ቀተለ፡ ስለዚ እዚ ንረሱል ኣላህ ተሓቢሩ። ረሱሉላህ ቀጺሉ ተክቢር ምባል ቀጸለ: ‘ኣላሁ ኣክበር ኣነ ባርያ ኣላህን ረሱልን ምዃነይ እምስክር እየ’። ሽዑ ረሱል ረሱል ንቢላል ብዘይካ እታ -ንኣላህ- ኢዳ ዝሃበት ነብሲ ወይ ሰብ ናብ መንግስተ ሰማይ ዝኣቱ ሰብ ከምዘየለ ንኹሉ ክነግሮ ነገሮ። ከምኡ ውን ኣላህ ነዛ ሃይማኖት መሊሱ ብሓያል ሰብ ከም ዘደልደላ''።
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
ተነጊሩና ኣሎ [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] [ያዕቁብ] - ማለት ኢብን ዓብዱራሕማን ኣልቃሪ - - ስም ናይ ሓንቲ ዓዲ ኣብ ዓረብ - ካብ [ኣቡ ሓዚም] ካብ [ሰሓል ቢን ሰዒድ ኣስ-ሳይዲ] ከም ዝነገረና ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ምስ ሙሽሪካውያን ከም ዝተራኸቡ፡ ስለዚ ኲናት ተላዒሉ። ረሱል ናብ ሰራዊት ኣስላም ምስ ተመልሱ፡ ካፍር ድማ ናብ ሰራዊቶም ምስ ተመልሱ፡ ካብ ሰሓባ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓደ ሰብኣይ ጸላኢ ክሓልፍ ዘይፈቐደ ነበረ። ብሰይፉ ንጸላኢ ይሃድኖን የጥቅዖን። ካልእ ዓርኪ ነቢይ ድማ 'ሎሚ ካባና ከም ፈላን ብሓቂ ዝዓገቡ የለዉን' ኢሉ። ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ቀጺሉ ከምዚ ክብል ቀጸለ: ፍለጥ! ኣብ ክፍሊ ክኢላታት ሲኦል እዩ። ሓደ ሰብኣይ ካብ ኣስላም 'ኩሉ ግዜ ክስዕቦ እየ' ኢሉ። ሳህል ቢን ሳዓድ ደጊሙ ከምዚ በለ ‘እቲ ሰብኣይ ምስ ፈላን ብሓደ ወጺኡ ኣሎ፡ እምበኣር እንድሕር ጠጠው ኢሉ እንዳተባኣሰ ሽዑ ንሱ’ውን ደው ይብል፡ እምበኣር ብፍጥነት ምስ ዝንቀሳቐስ፡ ሽዑ ልክዕ ከምኡ ቅልጣፈ ይንቀሳቐስ። እቲ ሰብኣይ ድማ 'ፉላን ከቢድ መጉዳእቲ ኣለዎ' በለ። እቲ ዘጋጥሞ ዝነበረ ቃንዛ ክጻወሮ ስለ ዘይከኣለ፡ ብኡንብኡ ክመውት ስለ ዝደለየ፡ መትሓዚ ሰይፉ ኣብ መሬት ኣቐሚጡ ንነብሱ ወጊኡ። እቲ ሰብኣይ ምስ ረሱል ረሱል ክራኸብ ወጺኡ ንስኻ መሓመድ ልኡኽ ኣላህ ምዃንካ እምስክር እየ’ በለ። ነቢይ ድማ ‘እንታይ ጸገም ኣሎካ? ' እቲ ሰብኣይ ከምዚ በሎ፡ እቲ ዝበዝሑ ሰባት ነዚ ክቃወም ከሎ፡ ክኢላ ገሃነም ትብሎ ሰብ፡ ስለዚ ኣነ እምስክረካ ኣለኹ፡ ኦ ረሱል ኣላህ ብዛዕባ እምበኣር፡ ኣነ ኣብ ምሉእ ኲናት ተኸቲለዮ ወጺአ ኣለኹ፡ ክሳብ ብኸቢድ ከም ዝተጎድአ ዝረኸብኩ፡ ቀልጢፉ ክመውት ደልዩ፡ ሽዑ መትሓዚ ሰይፉ ኣብ መሬት ኣቐሚጡ፡ ስንቂ ሴፍ ድማ ኣብ መንጎ ክልተ ኣፍልቡ ኣእትዩ ድሕሪኡ ኣብ ነብሱ ጸቒጥዎ ስለ ዝነበረ ቀተለ ባዕሉ’። ስለዚ ረሱል ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከምዚ በሎም:- ብሓቂ: ኣብ ገሃነም ክኢላ እኳ እንተዀነ: ኣብ ቅድሚ ደቂ ሰባት ከም ናይ ሓደ ክኢላ ሰማይ ዝኣመሰለ ተግባራት ዝገብሩ ሰባት ኣለዉ:: ከምኡ ውን ኣብ ገሃነም ክኢላ ክነሱ ኣብ ቅድሚ ደቂ ሰባት ብግብሪ ናይ ሓደ ክኢላ ገሃነም ሰናይ ግብሪ ዝገብሩ ሰባት እውን ኣለዉ''።
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ራፊ’] ነጊሩና ኣሎ [ኣዝ-ዙበይሪ] - ማለት መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኣዝ-ዙበይር - ነጊሩና ኣሎ [ስያባን] ከምዚ ኢሉ፣ [ኣል-ሓሰን] ከምዚ ክብል ሰሚዐዮ ኣለኹ፣ ‘ብሓቂ ቅድሜኻ ሓደ ሰብኣይ ነይሩ ቁስሊ ይወጽእ ነይሩ፣ እቲ ቁስሊ ምስ ኣሳቐዮ ድማ ካብ ሶኬትኡ ፍላጻ ተኲሱ፣ ድሕሪኡ ክሳብ ጸፍጸፎ እቲ ደም ክሳብ ዝመውት ደው ከይበለ ይውሕዝ ነበረ። ረቢኻ ድማ 'ሰማይ ከልኪለሉ እየ' በለ። ብድሕሪኡ ኣልሓሰን ኢዱ ናብቲ መስጊድ ገጹ ኣልዒሉ ‘በላህ [ጁንዱብ] ነዛ ሓዲስ ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ኣብዚ መስጊድ ኣዘንትያልና ኣላ’ በለ። ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣቡበከር ኣልሙቃዳሚ] ነጊሩና ኣሎ [ዋሃብ ቢን ጃሪር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ኢሉ ፡ [ኣልሓሰን] ክብል ሰሚዐዮ፡ ነጊሩና ኣሎ [ጁንዱብ ቢን ዓብደላ ኣልበጃሊ] ኣብዚ መስጊድ፡ ስለዚ ጁንዱብ ብስም ራሱሉላህ ሰለላሁ ክሕሱ ኣይትረስዑን ኣይትጨነቑ ዓላይሂ ዋሳላም። ጁንዱብ ከም ዝበሎ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: ቅድሜኻ ዝነበረ ሰብ ፍልሖ ነይርዎ...ድሕሪኡ ከምኡ ዝኣመሰለ ሓዲስ ጠቒሱ’።
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
ነጊሩና ኣሎ [ዙሃየር ቢን ሓርብ] ነጊሩና ኣሎ [ሓሲም ቢን ኣል-ቃሲም] ነጊሩና ኣሎ [ኢክሪማ ቢን ዓማር] ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ሲማክ ኣል-ሓናፊ ኣቡ ዙማዒል] ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ዓባስ] ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ዑመር ቢን ኣል-ካትታብ] ከምዚ ኢሉ፡ 'ኲናት ኻይባር ምስ ኣጋጠመ፡ ቁጽሪ ሰሓባ ድማ ‘እሞ ከምዚ ተሰዊኡ፣ እምብዛ ተሰዊኡ’ እናበሉ ናብ ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ቀረቡ፣ ክሳብ ሓደ ሰብኣይ ሓሊፎም ‘ከምኡን ከምኡን ተሰዊኡ’ ይብሉ። ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በሎም: 'ከምኡ ኣይኮነን: ብሓቂ ኣብ ሲኦል በቲ ዝወሰዶ ክዳን ወይ ካቦት -ቅድሚ ምክፋሉ- ርእየዮ':: ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ደጊሙ ከምዚ በለ: ‘ኦ ኢብን ኣል-ከስታብ ኪድ ንሰባት ብጀካ እቶም ዝኣመኑ ናብ ሰማይ ዝኣቱ ከምዘየለ ንገሮም’። ስለዚ ዑመር 'ብዘይካ ኣማኒ ናብ መንግስተ ሰማይ ዝኣቱ ከምዘየለ ፍለጥ ኢለ እናጨደርኩ ወጺአ'የ።
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣት-ታሂር] ኢሉና፣ ነጊሩና ኣሎ [ኢብኑ ዋሃብ] ካብ [ማሊክ ቢን ኣናስ] ካብ [ጻውር ቢን ዛይድ ኣድ-ዱዓሊ] ካብ [ሳሊም ኣቡ ኣልጋይትስ] ባርያ ኢብን ሙቲ’ ነበር፣ ካብ [ኣቡ ሑራይራ]። -ኣብ ካልእ ረዋዋድ ተጠቒሱ ኣሎ- ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ቁታይባ ቢን ሰዒድ] እዚ ድማ ሓዲስ እዩ: ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱል ዓዚዝ] -ማለት ኢብን መሓመድ- ካብ [ጻውር] ካብ [ኣቡ ኣልጋይትስ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ: ብመዓልቲ ኸይባር ምስ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሳላም ክሳብ ኣላህ ዝህበና ወጺእና። ዓወት፡ ግን ከኣ ብመልክዕ ወርቂ ወይ ብሩር ዝረኸብናዮ ጋኒማ - ምርኮ ውግእ - ዘይኮነስ ንብረት፡ መግብን ክዳንን እዩ ነይሩ። ድሕሪኡ ናብ ሓደ ጎቦ ገጽና ተጓየና። ከምኡ ውን ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብቲ እዋን ምስ ባርያኡ ብሓባር ብሓደ ካብ ጁድዛም ዝመጸ ሰብኣይ ከም ህያብ ይቐርብ ነበረ ንሱ መብዛሕትኡ ግዜ ሪፋዓ ቢን ዛይድ ይበሃል ካብ ቀቢላ ዓድል-ድሉበይብ ኢዩ :: ኣብቲ ጎቦ ምስ በጻሕና ባርያ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መትሓዚ ሳድልኡ ክፈትሕ ደው በለ። ሃንደበት ግን ብፍላጻ ተተኲሱ፡ ኣብኡ ድማ ሞቱ ተራኸበ። ንሕና ድማ 'ኦ ረሱል ረሱል ንስዉእ ብምባል እንቋዕ ሓጎሰካ ንብሎ' ኢልና። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ግን ኣብ ክንድኡ ከምዚ በለ: ‘ኣይፋልን በቲ ነፍሲ መሓመድ ኣብ ኢዱ ዘላቶ: ብሓቂ ብሰንኪ እቲ ቅድሚ ምዕዳሉ ዝወሰዶ ኮቦርታ ካብ ናይ ኻይባር ውግእ ጋኒማ ብሓዊ ገሃነም ክብላዕ እዩ’ በለ። ኣቡ ሑረይታ ድማ ‘ህዝቢ ሰንቢዱ። ብድሕሪኡ ሓደ ሰብኣይ ሓደ ወይ ክልተ ጽንጽያ ናይ ሳንዱቕ መትሓዚ ሒዙ መጺኡ ‘ኦ ረሱል ኣላህ እዚ ኣብ ግዜ ኲናት ካይባር ረኺበዮ’ በለ። ስለዚ ሃዋርያ 'ሓንቲ ጽንጽያ ሳንዱቕ ካብ ሓዊ ሲኦል ወይ ክልተ ጽንጽያ ሳንዱቕ ሳንዱቕ ካብ ሓዊ ሲኦል'' በለ።
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ’ውን [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ኩሎም ካብ [ሱሌማን]፣ [ኣቡበከር] ከም ዝበሎ፣ ነጊሩና ኣሎ [ሱሌማን ቢን ሓርብ] [ሓመድ ቢን ዛይድ] ካብ [ሓጃጅ ኣሽ-ሻዋፍ] ካብ [ኣቡ ዓዝ-ዙበይር] ካብ [ጃቢር] ኣት ቱፋይል ቢን ዓምሩ ኣዱሲ ናብኡ ከም ዝመጸ ነጊሩና ኣሎ። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ እናበሉ 'ኦ ረሱል ኣብ ድልዱልን ክከላኸለካ ዝኽእልን ዕርዲ ክትነብር ትደሊ ዲኻ?' ኣዘንታዊ ድማ 'እቲ ዕርዲ ኣብ ግዜ ጃሂሊያ ናይ ህዝቢ ዳውስ እዩ ነይሩ' ኢሉ። እንተኾነ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ህዝቢ ኣንሳር ነቲ ኣላህ ዝኣተዎ ቃል ስለ ዝመርጽ ኣብዮም። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ናብ መዲና ምስ ተሰደዱ ኣቡ ቱፋይል ቢን ዓምሩ እውን ካብ ህዝቦም ብሓደ ሰብ ተዓጂቦም ተሰዲዶም። ይኹን እምበር ዓርኪ ኣቡ ቱፋይል ን -ክሊማ- መዲና ክጻወሮ ስለዘይከኣለ ሓመመ፡ ድሕሪኡ መቑረጺ ወሲዱ ኣእዳዉ ብደም ክሳብ ዝሽፈን ቁርጽራጽ ኣጻብዕቱ ቆሪጹ፡ ክሳብ ሞተ። እንተኾነ ኣቡ ቱፋይል ኣብ ሕልሙ ነቲ ሰብኣይ ኣብ ኣዝዩ ጽቡቕ ኩነታት ረኣዮ፣ ኣእዳዉ እናሸፈነ። ሽዑ ኣቡ ቱፋል ነቲ ሰብኣይ ‘ኣምላኽካ እንታይ ገይሩካ? ' እቲ ሰብኣይ ድማ 'ብሰንኪ ኣብ ልዕሊኡ ዝገበርክዎ ሂጅራ ይቕረ ኢሉለይ፡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰላም' ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ኣቡ ቱፋይል እንደገና ‘ግን ንምንታይ ኣእዳውካ ክትሽፍን ይርእየካ ኣለኹ? ' እቲ ሰብኣይ ድማ 'እቲ ዝሰበርካዮ ኣይንጽግኖን ኢና' ተባሂሉኒ' ኢሉ መለሰ። ድሕሪኡ ኣቡ ቱፋይል ነቲ ሕልሚ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ነገሮ፣ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድሕሪኡ ‘ኦ ኣላህ ኣእዳዉ ይቕረ በለሉ’ ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
ነጊሩና ኣሎ [ኣሕመድ ቢን ዓብዳህ ኣድል-ድላቢ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱል ዓዚዝ ቢን መሓመድ] ከምኡ ውን [ኣቡ ኣልቃማ ኣልፋርዊ] ክልቲኦም ከም ዝበሎም: ነጊሩና ኣሎ [ሻፍዋን ቢን ሱሌም] ካብ [ዓብደላ ቢን ሳልማን] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ንሱ ድማ ረሱሉላህ ሸላሁ ዓላይሂ ወሳላም ከምዚ ኢሉ: ዒንደድ:: ኣላህ ንፋስ ኣዝዩ ልስሉስ፣ ከም ስልክ ልስሉስ ካብ ኣንፈት የመን ክነፍሖ እዩ፣ ኣብ ልቡ ዝኾነ ሰብ ኣይስእንን እዩ -ኣቡ ኣልቃማ ዝበሉ- ክብደት እኽሊ፣ -ዓቢዱል ዓዚዝ ግን፤ ዋላ ክብደት ፍረ ኣድሪ - ካብ እምነት ኣላህ ክመውት እንተዘይገይርዎ'።
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ኣዩብ] ከምኡ ውን [ቁታይባ] ከምኡ ውን [ኢብን ሑጅር] ኩሎም ካብ [እስማዒል ቢን ጃዕፋር] ከም ዝበሎም [ኢብኑ ኣዩብ] ነጊሩና ኣሎ [ኢስማዒል] ኢሉ: ንዓይ [ኣል-ዓላ'] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ነጊሩኒ ኣሎ: ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ቁይክሊ:: እቲ ጸለመ ከም ጸላም ለይቲ ቅድሚ ምምጽኡ ሰናይ ተግባር ግበር። ንግሆ ሰብ ኣማኒ እዩ፡ ድሕሪኡ ቀትሪ ዘይኣማኒ እዩ። ድሕሪ ቀትሪ ሰብ ኣማኒ እዩ፡ ድሕሪኡ ንግሆ ዘይኣማኒ እዩ። ሃይማኖቱ ንዓለማዊ ደስታ ሸይጥዎ'።
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ኣልሓሰን ቢን ሙሳ] ነጊሩና ኣሎ [ሓመድ ቢን ሰላማ] ካብ [ታቢት ኣል ቡናኒ] ካብ [ኣናስ ቢን ማሊክ] ከምዚ ኢሉ 'እዛ ጥቕሲ ምስ ወረደት: '-ኣቱም ኣሚንኩም ድምጽኹም ልዕሊ ድምጺ ነቢ ኣይትስምዑ-' -Qs. ኣል ሑጁራት: 2- ክሳብ መወዳእታ ኣያ ጣቢት ቢን ቃይስ ኣብ ቤቱ ኮፍ ኢሉ 'ኣነ ሓደ ካብ ሰብ ሲኦል እየ! ከምኡ ውን ኩሉ ግዜ ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ይርሕቕ ነበረ ክሳብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብዛዕባ እዚ ንሰዓድ ቢን ሙዓድዝ ዝሓቶ። ንሱ ድማ፡ ‘ኦ ኣቡ ዓምሩ፡ ኩነታት ታቢት ከመይ ኣሎ? ሓሚሙ ድዩ? ' ሳዓድ ድማ 'ኩነታቱ ከምቲ ልሙድ ስለ ዝኾነ ሓሚሙ ዝብል ዜና ኣይሰማዕኩን' ኢሉ መለሰሉ። ኣናስ ብድሕሪኡ ሰዓድ በጺሑ ብዛዕባ ምስ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዝገበሮ ዕላል ነገሮ። ጣቢት ከምዚ በለ: እዛ ኣያ ወሪዳ: ኩልኹም ኣነ እቲ ዝዓበየ ድምጺ ዘለዎ ሰብ ምዃነይ እናፈለጥኩም: ልዕሊ ድምጺ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም:: ሽዑ ኣነ ሓደ ካብቶም ክኢላታት ሲኦል እየ’ ኢሉ መለሰሉ። ስለዚ ሰዓድ ነዚ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ነገሮ። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እውን ከምዚ ኢሎም : ዋላ ንሱ ሓደ ካብ ሰብ ሰማይ እዩ ። ነጊሩና ኣሎ [ቃታን ቢን ኑስያር] ነጊሩና ኣሎ [ጃዕፋር ቢን ሱሌማን] ነጊሩና ኣሎ [ጻቢት] ካብ [ኣናስ ቢን ማሊክ] ከምዚ ኢሉ ጣቢት ቢን ቃይስ ኣብ መንጎ ኣንሳራት ተዛራባይ እዩ ነይሩ፣ እዚ ጥቕሲ እዚ ምስ ወረደ፣ ማለት ከምቲ ኣብ ሓዲስ ሓመድ ዘሎ። እንተኾነ ኣብቲ ሓዲስ ሰዓድ ቢን ሙዓድዝ ዝብል ስም ኣይጠቐሰን። ከምኡ’ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኣሕመድ ቢን ሰዒድ ቢን ሸከር ዓድ-ዳሪሚ] ነጊሩና ኣሎ [ሓባን] ነጊሩና ኣሎ [ሱዓሊማን ኢብኑል ሙጊራ] ካብ [ታቢት] ካብ [ኣናስ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ‘ኣያ ምስ ወረደት -... ካብ ድምጺ ነቢይ ንላዕሊ ድምጽኻ ኣይተልዕል -፡ ስም ሰዓድ ቢን ሙዓድዝ ድማ ኣብታ ሓዲስ' ዝብል ጽሑፍ ኣቕሪቡ። ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ሑሬም ቢን ዓብዱል ዓ'ላ ኣል ኣሳዲ] ነጊሩና ኣሎ [ኣል ሙዕታሚር ቢን ስዋሊማን] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ '[ኣቦይ] ካብ [ታቢት] ካብ [ኣናስ] ክጠቅስ ሰሚዐዮ ኣለኹ፡ 'እዛ ጥቕሲ ምስ ወረደት ስም ሰዓድ ቢን ሙዓድዝ ከይጠቐሰ ሓዲስ ኣዘንትዩ..' ኢሉ። ድሕሪኡ ወሲኹ ድማ ‘ካብ ሰማያዊ ህዝቢ ሓደ ሰብኣይ ኣብ ማእከልና ተመላለሰ’ ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
ነጊሩና ኣሎ [ዑስማን ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ጃሪር] ካብ [መንሱር] ካብ [ኣቡ ዋይል] ካብ [ዓብደላ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ሓደ ሰብ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓቲትዎ ኣሎ፡ ኦ ረሱሉላህ! ኣብ ግዜ ጃሂልያ ብዝፈጸምናዮ ተግባራት ክንቅጻዕ ዲና?’ ኢሉ መለሰሉ። ረሱሉላህ ሻለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብል መለሰ: ካባኻትኩም ኣብ ዘመነ እስልምና ሰናይ ዝገብር ኣብ ዘመነ ጃሂሊያ ብዝገበሮ ተግባራት ኣይቅጻዕን ኢዩ። ገበን ዝፈጸመ ግን ኣብ ዘመነ ጃሂልያን ኣብ ዘመነ እስልምናን ብዝገበሮ ተግባራት ክቕጻዕ እዩ'።
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] [ኣቦይ]ን [ዋኪ'ን] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ረዋዋዕ ከም ዝግለጽ- ከምኡ’ውን [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ’ውን ላፋዝ ናቱ ምዃኑ ነጊሩና፣ [ዋኪ’] ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] ካብ [ኣቡ ዋይል] ካብ [ዓብደላ] ከምዚ ኢሉና ‘ኦ ረሱል ኣላህ ብሰንኪ ኣብ ግዜ ጃሂሊያ ዝገበርናዮ ተግባራት ክንቅጻዕ ዲና? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ኣብ ዘመነ እስልምና ጽቡቕ ዝገበረ ሰብ ኣብ ግዜ ድንቁርና ብዝገበሮ ተግባራት ኣይቅጻዕን እዩ፣ ኣብ ዘመነ እስልምና ሕማቕ ነገር ዝገበረ ድማ ብሰንኪ ኣብ ዘመነ ድንቁርናን እስልምናን ብዝገበሮ ተግባራት ይቕጻዕ''። ነጊሩና ኣሎ [ሚንጃብ ቢን ኣልሓሪትስ ኣት-ታሚሚ] ነጊሩና ኣሎ [ዓሊ ቢን ሙሽር] ካብ [ኣል-ዓ'ማሲ] ምስዚ ሳናድ ንኣብነት።
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል-ሙጽና ኣል-ዓናዚ] ከምኡ ውን [ኣቡ ማእን ኣር-ራቃሲ] ከምኡ ውን [ኢሻቅ ቢን ማንሹር] ኩሉ ካብ [ኣቡ ኣሺም] ከምኡ ውን ላፋዝ ናይ ኢብን ኣል-ሙጽና ኢዩ፡ ነጊሩና ኣሎ [ዓድል-ድላሕሓክ] - ማለት ኣቡ ኣሺም - ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ሃይዋ ቢን ስዩራይሕ] ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ። [ያዚድ ቢን ኣቡ ሓቢብ] ካብ [ኢብን ሺማሳ ኣልማሕሪ] ከምዚ በለ: ‘[ኣምሩ ቢን ኣል-ኣሽ] ተሳቲፍና: ነቲ መዋቲ እናሓጸበ ከሎ: ድሕሪኡ ንነዊሕ እዋን በኺዩ ገጹ ናብ መንደቕ ኣቕኒዑ: ሽዑ ወዱ ‘ኦ ኣቦይ: ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም በቲ መንገዲ ብስራት ኣይሃበካን ድዩ ኣይሃበካን: ክብል ጀመረ:: ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብኸምኡ መንገዲ ብስራት ይህበኩም'። እቲ ኣዘንታዊ ድማ ከምዚ በሎ: ስለዚ ናብ ገጹ ገጹ ብምቕናዕ ከምዚ በለ: ብሓቂ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ እንርእዮ ነገር እንተሃልዩ ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ - ዒባዳ ዝበቅዕ - ከምዘየለ ምስክር እዩ፣ ከምኡ’ውን መሓመድ ልኡኽ ናይ ኣላህ ምዃኑ፣ ብሓቂ ኣብ ሰለስተ ኩነታት ኣለኹ፤ ኣነ ንነብሰይ ርእየያ እየ ግን ካባይ ንላዕሊ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዝጸልእ የለን ፡ ክቐርቦ ዝመርጾ ነገር ውን የለን ፡ ምእንቲ ክቐትሎ ፡ ኣብ ከምኡ ኩነታት እንተሞይተ ብርግጽ ኣብ መንጎ ሰብ ሲኦል ክኸውን እየ ። ኣላህ ኣብ ልበይ እስልምና ምስ ገበሮ ናብ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከይደ የማነይቲ ኢድካ ዘርግሕ ሽዑ ቃል ኪዳን ክኣትወልካ እየ’ ኢለ የማነይቲ ኢዱ ዘርጊሑ። ኣምሩ ቢን ኣል ኣሽ 'ድሕሪኡ ኢደይ ሒዘ' ኢሉ። ንሱ ድማ፡ ‘ኣምሩ እንታይ ጸገም ኣለካ? ' ኣነ ድማ 'ቅድመ ኩነት ክህብ ደልየ' ኢለ መለስኩሉ። ንሱ ድማ፡ ‘እንታይ ዓይነት ኵነታት ኢኻ ትሓትት ዘለኻ፧ ' ኣነ ድማ 'ይቕሬታ ብዝግበረለይ ቅድመ ኩነት' ኢለ መለስኩሉ። ንሱ ከምዚ በለ: 'እስልምና ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ሓጢኣት ከም ዝደምሰሶ: ከምኡ ውን ሂጅራ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ሓጢኣት እውን ከም ዝደምሰሶ: ሓጅ ውን ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ሓጢኣት ከም ዝደምሰሶ ኣይትፈልጥን ዲኻ'። ከምኡ’ውን ካብ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ንላዕሊ ዘፍቅሮ ሰብ የለን፡ ኣብ ኣዒንተይ ድማ ካባኡ ዝነጸረ የለን፡ ኣዒንተይ -ብዝኾነ ነገር- ካብኡ ክመልእ ኣይክእልን እየ ብሰንኪ ክብሪኡ፡ ክገልጾ እንተዝሕተት ብርግጽ ኣይምኸኣልኩን፡ ምኽንያቱ ኣዒንተይ ብእኡ ስለ ዘይመልእኩ። ኣብ ከምኡ ኩነታት እንተ ሞይተ ድማ ብርግጽ ሓደ ካብቶም ነበርቲ ሰማይ ክኸውን ተስፋ ክገብር እየ። ሽዑ ኣብ ምንታይ ኩነታት ከም ዘለኹ ዘይፈለጥኩሉ ነገር ሓሊፍና፡ ስለዚ እንተ ሞይተ፡ ሽዑ ትነብዕ ዝነበረት ሰበይቲ ኣይትሰንየንን እያ፡ ሓዊ እኳ ኣይክትትኩስን እያ። ምስ ቀበርካኒ መሬት ንጸግለይ፡ ሽዑ ኣብ ከባቢ መቓብረይ ደው ኢልካ ኣብ ከባቢ እቲ ገመል ተሓሪዱ ስጋ ዝተዓደለሉ ርሕቀት ደው በል፡ ክሳብ ዝሰምዓካን ልኡኽ ጎይታይ እንታይ ከምጽእ ዝርኢን።
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሃቲም ቢን ማይሙን] ከምኡ ውን [ኢብራሂም ቢን ዲናር] እቲ ላፋዝ ናይ ኢብራሂም ምዃኑ ክልቲኦም ይዛረቡ፣ ነጊሩና ኣሎ [ሓጃጅ] - ማለት ኢብን መሓመድ - ካብ [ኢብኑ ጁራይጅ] ዝበሎ፣ ንዓይ [ያዕላ ቢን ሙስሊም] ከም ዝሰምዐ [ሰዒድ ቢን ጁባይር] ካብ [ኢብን ዓባስ] ሰባት ካብ... ሙሽሪካውያን ቅትለት ይፍጽሙ ኣለዉ፣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ድማ እናሰፍሐ ይኸይድ ኣሎ፣ ንሳቶም ድማ ይዝሙ ይፍጽሙ ኣለዉ፣ ካብ ግዜ ናብ ግዜ ድማ እናሰፍሐ ይኸይድ ኣሎ። ብድሕሪ’ዚ ናብ ነቢ መሓመድ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መጺኦም ‘ብሓቂ እቲ ኩሉ ግዜ ትብሎን ትጽውዖን ሰናይ ኢዩ፡ እቲ ዝገበርናዮ ሕማቕ ተግባራት ክድምሰስ ከም ዝኽእል እንተትሕብሩና፡ ሽዑ እታ ጥቕሲ ወሪዳ፡ ‘-እቶም ምስ ኣላህ ንኻልኦት ኣማልኽቲ ዘይሰግዱን ረቢ ዝኸልከሎም ነፍሳት ዘይቀትሉን - ቅተልዎም- ብዘይካ -ብቅኑዕ ምኽንያት። ከምኡ ዝገብር ድማ ኣይትዘሙ፡ ብርግጽ -ፍዳይ ሓጢኣቱ-- ' -Qs. ኣል ፉርቃን፡ 68-. ብድሕሪኡ እታ ኣያ ወረደት: '-ኦ በል ካብ ደረት ገዛእ ርእሶም ንላዕሊ ዝኸዱ ባሮተይ ካብ ምሕረት ኣላህ ተስፋ ኣይትቑረጹ-' -Qs. ኣዝ ዙማር፡ 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
ነጊሩና ኣሎ [ሓርማላህ ቢን ያሕያ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብኑ ዋሃብ] ኢሉ፡ ነጊሩኒ ኣሎ [ዩኑስ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ኢሉኒ፡ ነጊሩኒ ኣሎ [ኡርዋ ቢን ዓዝ-ዙበይር] [ሓኪም ቢን ሂዛም] ከም ዝነገሮ፡ ሓደ እዋን ንረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ ‘ብዛዕባ ገለ ካብቲ ጽቡቕ ነገራት እንታይ ትሓስቦ ኢሉ ሓቲትዎ። ከም ዝገበርኩ? ኣብ ዘመነ ጃሂልያ ድዩ ነይሩ? ዝኾነ ነገር ክረክብ ድየ፧’ ኢሉ መለሰሉ። ረሱሉላህ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብል መለሰ: ‘ገና ደንቆሮ ከለኻ ዘምጻእካዮ ሒዝካ ኢኻ ናብ እስልምና ኣቲኻዮ፣ ወይ ሰናይ ተግባር ወይ ጠዋውት -ኣምልኾ-’።
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ሓሰን ኣል-ሑልዋኒ] ከምኡ’ውን [ዓብድ ቢን ሑማይድ]፡ [ኣል-ሑልዋኒ] ከም ዝበለና፡ ነጊሩና ኣሎ፡ ከምኡ’ውን [ዓብድ] ነጊሩኒ ኣሎ [ያዕቁብ] - ማለት ኢብን ኢብራሂም ቢን ሳዓድ - ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ካብ [ሳልሕ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ዝበሎ፡ ነጊሩኒ ኣሎ [ኡርዋ ቢን] az-Zubair] [ሓኪም ቢን ሂዛም] ከም ዝጸብጸቦ፣ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከም ዝበሎ፣ ‘ኦ ረሱሉላህ ብዛዕባ ሓያሎ ነገራት፣ ብመልክዕ ምጽዋት፣ ወይ ባሮት ሓራ ምውጻእ፣ ወይ ዕርክነት፣ ኣነ ኣብ ግዜ ጃሂልያ ዝገበርክዎ እንታይ ትሓስብ? ካብኡ ዓስቢ ረኺበ ድየ፧’ ኢሉ መለሰሉ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብል መለሰ: ‘ቅድሚ ሕጂ ዝገበርካዮ ጽቡቕ ነገራት ሒዝካ ኢኻ ናብ እስልምና ኣቲኻ’።
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] ከምኡ ውን [ዓብድ ቢን ሑማይድ] ክልቲኦም ኢሎም፡ ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ [ማዓመር] ካብ [ኣዝ-ዙህሪ] በዛ ሳናድ። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ተገሊጹ- ከምኡ’ውን [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ነጊሩና ከም ዝነበረ [ኣቡ ሙዓዊያ] ከም ዝነገረና [ሂስያም ቢን ኡርዋ] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ሓኪም ቢን ሒዛም] ከምዚ ኢሉ፣ ኣነ ድማ ‘ኦ ረሱል ናይ ኣላህ፣ -እንታይ ይመስለካ- ብዛዕባ ገለ ካብቲ ኣብ ዘመነ ጃሂሊያ ዝገበርክዎ ነገራት?፣ ሂሻም ክጠቅስ ከሎ፣ ሓተትክዎ። 'እቲ ዝገበርክዎ ሰናይ ግብሪ? ' ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ብሰንኪ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ዝገበርካዮ ጽቡቕ ነገራት ናብ እስልምና ለሚስካ'። ብድሕሪኡ ‘በላህ ኣብ ግዜ ድንቁርና ዝገበርክዎ ሰናይ ተግባር የለን ኣብ ግዜ እስልምና እውን እንተዘይገይረዮ’ በልኩ። ተነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] [ዓብዱላ ቢን ኑማይር] ካብ [ሂስያም ቢን ኡርዋ] ካብ [ኣቡኡ] [ሓኪም ቢን ሒዛም] ኣብ ግዜ ድንቁርና ሚእቲ ባሮት ሓራ ኣውጺኡ ሚእቲ ኣግማል ብሰናይ ተግባር ከም ዝሃበ፡ ድሕሪኡ ኣብ ዘመነ እስልምና ሚእቲ ባሮት ሓራ ኣውጺኡ ሚእቲ ኣግማል ብሰናይ ተግባር ከም ዝሃበ ተነጊሩና ኣሎ። ብድሕሪኡ ናብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰላም ከደ...ድሕሪኡ ከም ሓዲሶም ዝኣመሰለ ነገር ጠቒሱ’።
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን እድሪስ] ከምኡ’ውን [ኣቡ ሙዓዊያ] ከምኡ’ውን [ዋኪ’] ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] ካብ [ኢብራሂም] ካብ [ኣልቃማ] ካብ [ዓብደላ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ‘እታ ኣያ ምስ ወረደት፡ ‘-እቶም ዝኣመኑ፡ እምነቶም ድማ ምስ በደል ኣይተሓዋወሰን-’ -Qs. ኣል ዓንዓም: 82-, ሽዑ እቶም ሰሓባ ብዛዕባ እዚ ከቢድ ኮይኑ ተሰሚዕዎም፡ ኦ ረሱል ኣላህ ካባና ንነብሱ ዘይበደለ! ’ ኢሉ መለሰ፦ ‘ከምዚ ማለትካ ኣይኰነን። ንሱ ከምቲ ሉቅማን ንወዱ ዝበሎ እዩ: '-ኦ ወደይ ንኣላህ ኣይትሸርሕ። ብርግጽ ሽርክ ዓቢ በደል እዩ-'። -ሕቶታት። ሉቕማን፡ 13-. ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም]ን [ዓሊ ቢን ካሲራም] ክልቲኦም ኢሎም፡ ነጊሮምና [ኢሳ] ማለት -ኢብን ዩኑስ-። -ኣብ ካልእ ትረኻ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ሚንጃብ ቢን ኣል-ሓሪትስ ኣብ-ተሚሚ] ከም ዝሓበረና [ኢብኑ ሙሽር]። -ኣብ ካልእ ትረኻ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን [ኣቡ ኩረይብ] ኩሉ ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] በዛ ሳናድ ከም ዝነገረና [ኢብን እድሪስ] ምስ ነገረና፡ [ኣቡ ኩራይብ] ከምዚ ኢሉ፡ [ኢብን እድሪስ] ከምዚ ኢሉ፡ ብዛዕባ’ዚ ንመጀመርታ ግዜ [ኣቦይ] ካብ [ኣባን ቢን ታግሊብ] ካብ [ኣል-ኣማሲ] ነጊሩኒ ነይሩ ድሕሪኡ ካብኡ ሰሚዐዮ’።
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
ነጊሩኒ ኣሎ [መሓመድ ቢን ሚንሃል ኣድል-ድላሪር] ከምኡ ውን [ዑማያ ቢን ቢስታም ኣል-ኣይሲ] ከምኡ ውን ላፋዝ ናይ ኡማያ ምዃኑ ክልቲኦም ይዛረቡ ፡ ነጊሩና ኣሎ [ያዚድ ቢን ዙራይ'] ነጊሩና ኣሎ [ራውህ] - ማለት ኢብን ኣል-ቃሲም- ካብ [ኣል-ዓላ'] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ኣቡ ሑራይራ] ንሱ በለ: እታ ኣያ ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምስ ወረደት:--ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ዘሎ ኩሉ ናይ ኣላህ እዩ:: ኣብ ልብኻ ዘሎ እንተ ወሊድካ ወይ እንተ ሓቢእካዮ ድማ ብርግጽ ኣላህ ብዛዕባ ተግባራትካ ምሳኻ ሒሳብ ክሰርሓልካ እዩ። ስለዚ ኣላህ ንዝደለዮ ይቕረ ይብለሉ ንዝደለዮ ድማ ይቐጽዕ፤ ኣላህ ድማ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ነገር ልዑል እዩ-' -Qs. ኣልበቃራ: 284- ’ ኣቡ ሑረይራ ከምዚ ኢሎም: ሽዑ እዚ ጉዳይ ኣብ ልዕሊ ሰሓባ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከቢድ ኮይኑ ተሰምዖም: ስለዚ ናብ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መጺኦም ኣብታ መኪና ሰላምታ በሉ። ጾምን ጅሃድን ምጽዋትን ። ብሓቂ እዛ ጥቕሲ እዚኣ ተገሊጻልኩም ኣላ፡ ክንገብሮ ድማ ኣይንኽእልን ኢና! ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ‘ከምቲ ሰባት መጽሓፍ ቅድሚ ምባልካ ‘ሰሚዕና ኣይተኣዘዝናን’ ክትብል ትደሊ ዲኻ፣ ግን ከኣ ‘ሰሚዕና ተኣዚዝና፣ ይቕረ በለልና ኦ ጎይታና ናባኻ ድማ ምምላስ እዩ’ ክትብል ትደሊ ዲኻ። ንሳቶም ድማ ‘ሰሚዕና ተኣዚዝና ድማ ይቕረ በለልና ኦ ጎይታና ምምላስ ናባኻ እዩ’ ኢሎም መለሱ። ህዝቢ ምስ ኣንበበቶ ቃላቶም ሰገደላ፡ ሽዑ ኣላህ ብድሕሪኡ ኣውረደ፦ ‘-ረሱል በቲ ካብ ጐይታኡ ዝወረደሉ ቁርኣን ኣሚኑ፡ እቶም ዝኣመኑ’ውን ከምኡ። ኩሉ ሰብ ብኣላህን መላእኽቱን መጻሕፍቱን ልኡኻቱን ይኣምን እዩ። - ንሳቶም ድማ-፡ 'ንሓደ -ን ካልእን- ካብ ልኡኻቱ ፍልልይ ኣይንገብርን ኢና' ኢሎም፡ 'ንሰምዕ ንእዘዝ' ድማ በልዎ። -ጸለዩ- 'ኦ ጎይታና ይቕረ በለልና፡ ምምላስ ድማ ናባኻ እዩ'። -ሕቶታት። ኣልበቃራ፡ 285-. እዚ ምስ ገበሩ ኣላህ ደምሲስዎ: ብድሕሪኡ ኣውረደ:--ኣላህ ንሰብ ብዘይካ ከከም ዓቕሙ ኣይሸክሞን:: ዓስቢ ይረክብ - ካብቲ ሰናይ ግብሪ - ዝጽዕረሉን መቕጻዕቲ ዝረክብን - ካብቲ ክፉእ - ዝገብሮ። -ጸለዩ-: 'ጎይታና እንተረሲዕና ወይ በደለኛ እንተኾንና ኣይትቐጽዓና-' ኣላህ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰሉ። '-ኦ ረቢና ከምቲ ኣብ ልዕሊ እቶም ቅድሜና ዝጸዓንካዮ ከቢድ ጾር ኣይትጽዕነልና-' ኣላህ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰ። '-ኦ ረቢና ንሕና ክንጻወሮ ዘይንኽእል ኣይትጸውረልና-' ኣላህ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰሉ። '-በጃኹም ይቕረ በሉልና፤ ይቕረ በሉልና፤ ምሓረና ድማ። ንስኻ ሓጋዚና ኢኻ እሞ ኣንጻር ኩፋራት ሓግዘና'። -ሕቶታት። ኣልበቃራ፡ 286-. ኣላህ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰሉ።
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ ውን [ኣቡ ኩረይብ] ከምኡ ውን [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] ከምኡ ውን ላፋዝ ናይ ኣቡበከር ኢዩ ፡ ኢሉ [ኢሻቅ] ነጊሩና ኣሎ ፡ ካልኦት ክልተ ሰባት ድማ ካብ [ሱፍያን] [ዋኪ'] ካብ [ኣዳም ቢን ሱሌማን] ካሊድ ናይ ቀደም ባርያ ነጊሮምና ኢሎም፡ ንሱ ድማ ሰሚዐ [ሰዒድ ቢን ጁባይር] ንገሩ ካብ [ኢብን ዓባስ] ከምዚ በለ: 'ምስ ወረደ ኣያ: '-ኣብ ልብኻ ዘሎ ነገር እንተወሊድካ ወይ እንተሓቢእካዮ ድማ ብርግጽ ኣላህ ምሳኻ ብዛዕባ ተግባራትካ ስሌት ክገብረልካ እዩ-' -Qs. ኣልባቃራ፡ 284-. ኢብን ዓባስ 'ድሕሪኡ ካብኡ ኣብ ልቦም ኣትዩ ዋላ ሓንቲ ጓሂ ኣብ ልቦም ኣትዩ ኣይፈልጥን' ኢሉ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በሎም: ሰሚዐ እእዘዝ ኢደ ድማ እህብ'' ኢሎም። ኢብን ዓባስ ብድሕሪኡ ኣላህ ኣብ ልቦም እምነት ኣንቢሩ፡ ንሳቶም ድማ ብድሕሪኡ ነታ ኣያ ኣውሪዶም፡ '-ኣላህ ንሰብ ብዘይካ ከከም ዓቕሙ ኣይጾርን'ዩ። ዓስቢ ይረክብ - ካብቲ ሰናይ ግብሪ - ዝጽዕረሉን መቕጻዕቲ ዝረክብን - ካብቲ ክፉእ - ዝገብሮ። -ጸለዩ-፡ 'ኦ ረቢና እንተረሲዕና ወይ በደለኛ እንተኾንና ኣይትቐጽዓና-' -ቅስ. ኣልበቃራ፡ 286-፡ ኣላህ ከምዚ ይብል፡ 'ብሓቂ ኣነ እየ ገይረዮ'። '-ኦ ረቢና፡ ከምቲ ኣብ ልዕሊ እቶም ቅድሜና ዝጸዓንካዮ ከቢድ ጾር ኣይትጽዕነልና-' -Qs. ኣልበቃራ፡ 286-፡ ኣላህ ከምዚ ይብል፡ ‘ኣነ ገይረዮ’የ’። '-ኦ ረቢና ይቕረ በለልና፤ ይቕረ በሉልና፤ ምሓረና ድማ። ንስኻ ሓጋዚና ኢኻ-' ኣላህ ከምዚ ይብል: 'ኣነ ፈጺመዮ'።
