Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1
وَهُوَ الْأَثَرُ الْمَشْهُورُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَدَّثَ عَنِّي بِحَدِيثٍ يُرَى أَنَّهُ كَذِبٌ فَهُوَ أَحَدُ الْكَاذِبِينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ أَيْضًا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ أَبِي شَبِيبٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ
ከምኡ ውን ፍሉጥ ኣሰር ናይ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እዩ ነይሩ፡ 'ካባይ ሓዲስ ዘዘንተወ፡ ሓሶት እዩ ዝበሃል፡ ሽዑ ንሱ - እቲ ኣዘንታዊ - ሓደ ካብቶም ሓሰውቲ እዩ'። ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ካብ [ስዩባህ] ካብ [ኣል ሓካም] ካብ [ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡ ላይላ] ካብ [ሳሙራ ቢን ጁንዳብ] [ዋኪ’] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ተጠቒሱ ኣሎ- ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ካብ [ስዩባህ] [ሱፍያን] ካብ [ሓቢብ] ካብ [ማይሙን ቢን ኣቡ ስያቢብ] ካብ [ኣልሙጊራ ቢን ስዩባ] ክልቲኦም ነጊሮምና ኣለዉ [ረሱሉላሁ ዓለይሂ ወሳላም ብዛዕባ እዚ’ ኢሎም።
Hadith
Imam Muslim : 2
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَخْطُبُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَكْذِبُوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ يَكْذِبْ عَلَيَّ يَلِجْ النَّارَ
ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ጉንደር] ካብ [ስዩዓባ] -ኣብ ካልእ ትረኻ ተጠቒሱ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል ሙጽና] ከምኡ’ውን [ኢብን ባሲስያር] ክልቲኦም ኢሎም፡ ነጊሮምና ኣለዉ [መሓመድ ቢን ጃዕፈር] ካብ [መንሱር] ካብ [ሪብዒ] [ስዩባህ] ነጊሩና ኣሎ። ሂራሲ] [ዓሊ] ክሰብኽ ከም ዝሰምዐ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከምዚ በሎም: ብስመይ ኣይትሕሱ፡ ምኽንያቱ ብስመይ ዝሓሰወ ብርግጽ ናብ ሲኦል ክኸይድ እዩ’ በለ።
Hadith
Imam Muslim : 3
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ إِنَّهُ لَيَمْنَعُنِي أَنْ أُحَدِّثَكُمْ حَدِيثًا كَثِيرًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَعَمَّدَ عَلَيَّ كَذِبًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
ነጊሩና ኣሎ [ዙሃይር ቢን ሓርብ] ነጊሩና ኣሎ [ኢስማዒል] - ማለት ኢብን ኡላይያ - ካብ [ዓብዱል ዓዚዝ ቢን ሹሃይብ] ካብ [ኣናስ ቢን ማሊክ] ከም ዝበሎ፡ ብሓቂ ብዙሕ ሓዲስ ከይነግረኩም ዝኽልክለኒ ነገር፡ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ኮነ ኢሉ ኣብ ናተይ ሓሶት ዝፍጽም ስም፡ መንበሩ ካብ ሲኦል ይውሰድ''።
Hadith
Imam Muslim : 4
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዑበይድ ኣል-ጉባሪ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣዋና] ካብ [ኣቡ ሓሺን] ካብ [ኣቡ ሳልሕ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ብስመይ ዝሓስወ ሰብ ካብ ሲኦል መንበሩ ይሕዞ’ ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 5
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ رَبِيعَةَ قَالَ أَتَيْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُغِيرَةُ أَمِيرُ الْكُوفَةِ قَالَ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ فَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ إِنَّ كَذِبًا عَلَيَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ነጊሩና ኣሎ [ሰዒድ ቢን ዑበይድ] ነጊሩና ኣሎ [ዓሊ ቢን ረቢዓ] ከምዚ ኢሉና ኣሎ፡ ኣነ ናብ መስጊድ ከይደ ኣል-ሙጊራ ኣመሓዳሪ ኩፋ። ከምዚ በለ: ሽዑ [ኣልሙጊራ] ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ክብሉ ሰሚዐዮም: ብሓቂ ብስመይ ምሕሳው ምስ ብስም ካልእ ምሕሳው ሓደ ኣይኮነን: ብስመይ ኮነ ኢሉ ዝሓስወ ሰብ ካብ ሲኦል መንበሩ ይሕዘ’ ኢሉ። ከምኡ ውን ተነጊሩኒ ኣሎ [ዓሊ ቢን ሑጅር ከም ሳዓዲ] ነጊሩና ኣሎ [ዓሊ ቢን ሙሽር] ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ቃይስ ኣል ኣስዲ] ካብ [ዓሊ ቢን ረቢዓ ኣል ኣስዲ] ካብ [ኣል-ሙጊራ ቢን ስዩባ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ብኸምዚ ዝበለ ሓዲስ፣ ንሱ ጥራይ ኣይበለን፣ 'ብሓቂ፣ ብስመይ ሓሶት እዩ። ብስም ሰብ ምሕሳው ሓደ ኣይኮነን’።
Hadith
Imam Muslim : 6
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ ذَلِكَ
ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ሙዓድዝ ኣል ኣንባሪ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] -ኣብ ካልእ ትረኻ ተጠቒሱ ኣሎ-፣ ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል ሙጻና] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራሕማን ቢን ማህዲ] ክልቲኦም ኢሎም፣ ነጊሩና ኣሎ [ስዩባህ] ካብ [ኩባይብ ቢን ዓብዱራሕማን] ካብ [ሓፍሽ ቢን ኣሺም] ኢሉ፣ 'ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: 'ሓደ ሰብ ዝሰምዖ ኩሉ እንተነጊሩ ከም ሓሶት ክቑጸር እኹል እዩ'። ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ዓሊ ቢን ሓፍሽ] ነጊሩና ኣሎ [ስዩባ] ካብ [ኩበይብ ቢን ዓብዱራሕማን] ካብ [ሓፍሽ ቢን ዓሺም] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰላም ብተመሳሳሊ ሓዲስ'።
Hadith
Imam Muslim : 7
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هَانِئٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ مُسْلِمِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ سَيَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي أُنَاسٌ يُحَدِّثُونَكُمْ مَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ
ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] ከምኡ’ውን [ዙሃየር ቢን ሓርብ] ክልቲኦም ከምዚ ኢሎምና: [ዓብደላ ቢን ያዚድ] ነጊሩና: [ሰዒድ ቢን ኣቡ ኣዩብ] ነጊሩኒ: [ኣቡ ሃኒ’] ካብ [ኣቡ ዑስማን ሙስሊም ቢን ያሳር] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ካብ ረሱል ረቢ (ሰ.ዓ.ወ) ከም ዝነገረኒ:: በለ፦ ‘ኣብ መወዳእታ ኡማየይ ሰሚዕካዮ ዘይትፈልጥ፡ ኣቦታትካ’ውን ዘይሰማዕካዮ ሓዲስ ዘዘንትዉልካ ሰባት ክህልዉ እዮም። ስለዚ ርሓቕ ንሳቶም ድማ ይርሕቑ’ ኢሉ መለሰሉ።
Hadith
Imam Muslim : 8
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ شَرَاحِيلَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُسْلِمُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ يَأْتُونَكُمْ مِنْ الْأَحَادِيثِ بِمَا لَمْ تَسْمَعُوا أَنْتُمْ وَلَا آبَاؤُكُمْ فَإِيَّاكُمْ وَإِيَّاهُمْ لَا يُضِلُّونَكُمْ وَلَا يَفْتِنُونَكُمْ
ነጊሩኒ ኣሎ [ሓርማላ ቢን ያሕያ ቢን ዓብደላ ቢን ሓርማላ ቢን ኢምራን ኣብ-ቱጂቢ] ኢሉ ኣሎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ዋህብ] ኢሉ፡ [ስያራሂል ቢን ያዚድ] ክብል ከም ዝሰምዐ [ኣቡ ስዩራይሕ] ነጊሩና ኣሎ፡ ንዓይ [ሙስሊም ቢን ያሳር] ከም ዝሰምዐ [ኣቡ ሑረይራ]፡ ‘ረሱል ናይ ኣላህ (ሰላም ሰ.ዓ.ወ በረኸት ኣሏህ ኣብ ልዕሊኡ ይኹን) ከምዚ በለ: ‘ክህሉ እዩ ኣብ መወዳእታ ግዜ ዳጃል ሓሰውቲ ንስኻ ሰሚዕካዮ ዘይትፈልጥን ኣቦታትካ እውን ሰሚዖምዎ ዘይፈልጡ ሓዲሳት ከምጽኡልኩም ኢዮም። ስለዚ ካባታቶም ርሓቕ ካብኦም ድማ ርሓቕ። ከደናግሩኻ ኣይክእሉን እዮም ክጸልሙኻ እውን ኣይክእሉን እዮም'።
Hadith
Imam Muslim : 9
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
ነጊሩኒ ኣሎ [ኣቡ ኸይትሳማ ዙሃይር ቢን ሓርብ] ካብ [ካሕማስ] ካብ [ዓብደላ ቢን ቡራይዳ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕመር] [ዋኪ’] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካሊእ ሪዋያ ተገሊፁ- ከምኡ እውን ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ሙዓድዝ ኣል-ዓንባሪ] እዚ ድማ ሓዲስ እዩ፣ ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ነጊሩና ኣሎ [ካህማስ] ካብ [ኢብን ቡራይዳ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕመር] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፣ 'እቲ መጀመርታ ኣብ በስራ ብዛዕባ ዕጫ ዝተዘራረበ ሰብ መዕባድ ኣል-ጁሃኒ እዩ ነይሩ፣ ስለዚ ኣነን ሑማይድ ቢንን። ዓብዱራሕማን ኣልሂምያሪ ናብ ሓጅ ወይ ዑምራ ኣትዩ፣ ድሕሪኡ ‘ሓደ ካብ ሰሓባ ናይ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም እንተንራኸብ ሽዑ ብዛዕባ ምስ ዕጫ ዝተኣሳሰር ዝበልዎ ነገር ምሓተትናዮ’ ኢልና። ስለዚ [ዓብደላ ቢን ዑመር] ንዓና ታውፊክ -ብኣላህ- ተዋሂቡና፣ ናብ መስጊድ እናኣተወ ከሎ። ሽዑ ኣነን ዓርከይን ተፋጢጥና። ሓደ ካባና ብየማኑ እቲ ካልኣይ ድማ ብጸጋሙ ነበረ። ሽዑ ዓርከይ ነቲ ዕላል ንዓይ ክውክለኒ እዩ ኢለ ስለ ዝሓሰብኩ፡ ‘ኦ ኣቡ ዓብዱራሕማን፡ ብርግጽ ኣብ ቅድሜና ሓደ ህዝቢ ይቐርብ ኣሎ፡ ቁርኣን ኣንቢቡ ፍልጠት ዝደሊ ድሕሪኡ ድማ ዕጫ የለን ዝብል፡ እቲ ጉዳይ ድማ ሓድሽ እዩ - ብዕጫን ፍልጠት ኣላህን ዘይቅደም -’ በልክዎ። ስለዚ [ዓብደላ ቢን ዑመር] ከምዚ ኢሉ መለሰ: ‘ነዞም ሰባት ምስ ረኸብካዮም ሽዑ ኣነ ይገድፎም ከም ዘለኹ፣ ንዓይ ድማ ይገድፉኒ ከም ዘለዉ ንገሮም። ከምኡ ውን በቲ ባሮት ኣላህ ዝመሓልሉ ሓደ ካባኻትኩም ከም ደብረ ኡሁድ ወርቂ እንተ ኣውጺኡ ብርግጽ ምጽዋትኡ ተቐባልነት የብሉን ክሳብ ኣብ ጽቡቕን ሕማቕን ዕጫ ዝኣምን እዩ'። ብድሕሪኡ ነቲ ሓዲስ ከዘንትው ጀመረ [ዑመር ቢን ኣል-ካትሳብ] ሓደ ግዜ ኣብ ጎኒ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኔርና፡ ሽዑ ሓደ ሰብኣይ መጸ ክዳውንቱ ኣዝዩ ጻዕዳ፡ ጸጉሩ ኣዝዩ ጸሊም፡ ኣሰር መገሻታቱ ኣብ ልዕሊኡ ዝረአ ኣይነበረን። ካባና ዝፈልጦ ኣይነበረን፡ ክሳብ ናብ ነቢ ሻላላሁ ዓሌይ ዋሰላም መጺኡ ኣብ ብርኩ ኣብ ብርኪ ነቢ ሻላላሁ ዓሌይ ዋሳላም ተጸጊዑ፡ ሽዑ ኦ መሓመድ ብዛዕባ እስልምና ንገረኒ? ' ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሳላም ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ -ክምልከት መሰል ዘለዎ- ከምዘየለ መስክሩን መሓመድ ባርያኡን ልኡኹን ምዃኑን መስክሩ: ሰላት ኣቐምጡ: ዘካት ከፊልኩም: ሮሞዳን ድማ ጾም: ከምኡ ውን ናብኡ ክትገይሽ እንተኽኢልኩም ናብ በይቱላህ ንግደት ግበሩ':: ንሱ ድማ 'ሓቅኻ ኢኻ' ኢሉ። ዑመር 'ስለዚ ብዛዕባኡ ሓቲቱ ስለ ዘረጋገጸ ገሪሙና' ኢሉ። ደጊሙ ድማ ‘ብዛዕባ እዛ እምነት እዚኣ ንገረኒ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ንስኻትኩም ብኣላህ: ብመላእኽቱ: ኣብ መጻሕፍቱ: ኣብ ልኡኻቱ: ኣብ መወዳእታ መዓልቲ: ከምኡውን ብጽቡቕን ሕማቕን ዕጫ ትኣምኑ ኢኹም'። ንሱ ድማ 'ሓቅኻ ኢኻ' ኢሉ። ንሱ ድማ ብዛዕባ ኢሕሳን ንገረኒ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ንስኻትኩም ንኣላህ ከም እትርእዮ ጌርኩም ትሰግድዎ: ሽዑ እንተዘይርኢኹምዎ ብርግጽ ንሱ ይርእየኩም ኣሎ'። ደጊሙ ድማ ‘እታ ናይ መወዳእታ መዓልቲ መዓስ እያ፧ ' ንሱ ድማ 'እቲ ዝተሓተተ ሰብ ካብቲ ዝሓተተ ሰብ ዝሓሸ ኣይፈልጥን' ኢሉ መለሰ። ንሱ ድማ ‘እሞ ብዛዕባ እቲ ምልክታት ንገረኒ? ' ንሱ ድማ፡ 'ባርያ ውላድ ጎይታኡ እንተወለደ፡ ጥራይ እግሩ፡ ዕርቃኑ ዝወጸ፡ ድኻ፡ ጓሳ ኣጣል፡ ግን ከኣ ህንጻታት ብምህናጽ ዝምካሕ ሰብ እንተርኢኻዮ' ኢሉ መለሰሉ። ድሕሪኡ ከደ። ስለዚ ሕጂ ውን ገሪሙኒ ሽዑ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኦ ዑመር ሓታቲ መን ምዃኑ ትፈልጥ ዲኻ?' ኣነ ድማ 'ኣላህን ልኡኹን ዝያዳ ይፈልጡ' ኢለ መለስኩሉ። ንሱ ድማ፡ 'እዚ ገብርኤል እዩ፡ ብዛዕባ ሃይማኖታዊ ፍልጠትካ ክምህረካ እዩ መጺኡ'' ኢሉ። ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዑበይድ ኣል-ጉባሪ] ከምኡ’ውን [ኣቡ ካሚል ኣል-ጃህዳሪ] ከምኡ’ውን [ኣሕመድ ቢን ዓብዳህ] ይብሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ሓማድ ቢን ያዚድ] ካብ [ማታር ኣል ዋራቕ] ካብ [ዓብደላ ቢን ቡራይዳ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕማር] ከምዚ ኢሉ ‘ማዕባድ ብዛዕባ ጉዳይ ዕጫ ከም ዝዛረብ ገለ ምስ ተዛረበ፡ ሽዑ ንሕና ከሒድናዮ’ ኢሉ። ደጊሙ ድማ 'ድሕሪኡ ምስ ሑመይድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልሂምያሪ ሓጅ ፈጺመ' በለ። ብድሕሪኡ ነቲ ሓዲስ ምስ ትርጉም ናይ ካሕማስ ሓዲስ ጠቒሶም። ገለ ተወሳኺን ዝጎደለን ፊደላት ዝሓዘ እዩ። ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሃቲም] ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ሰዒድ ኣል ቃጽታን] ነጊሩና ኣሎ [ዑስማን ቢን ጊያት] ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ቡራይዳ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕመር] ከምኡ’ውን [ሑማይድ ቢን ዓብዱራሕማን] ክልቲኦም ‘ን[ዓብደላ ቢን ዑመር] ተራኺብና፣ ድሕሪኡ ብዛዕባ ዕጫን ብዛዕባኡ ዘለዎም ርእይቶን ጠቒስና፣ ድሕሪኡ ንሱ ነቲ ሓዲስ ከምቲ ካብ [ዑመር] ራድያልሁ ዓንሁማ ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓሌሂ ዋሰላም ዝነበሮም ኣዘንትዩዎ፡ ኣብኡ ድማ ምውሳኽን ምንካይን ኣሎ’። ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ሓጃጅ ቢን ኣሽ-ስያዒር] ነጊሩና ኣሎ [ዩኑስ ቢን ሙሓመድ] ነጊሩና ኣሎ [ኣል-ሙዓሚር] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ያሕያ ቢን ያዕመር] ካብ [ኢብን ዑመር] ካብ [ዑመር] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰላም ምስ ኣብነታት ሓዲሶም'።
Hadith
Imam Muslim : 10
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا بَارِزًا لِلنَّاسِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ الْآخِرِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلَا تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَلَكِنْ سَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا كَانَتْ الْعُرَاةُ الْحُفَاةُ رُءُوسَ النَّاسِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا تَطَاوَلَ رِعَاءُ الْبَهْمِ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ تَلَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوا عَلَيَّ الرَّجُلَ فَأَخَذُوا لِيَرُدُّوهُ فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ لِيُعَلِّمَ النَّاسَ دِينَهُمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي رِوَايَتِهِ إِذَا وَلَدَتْ الْأَمَةُ بَعْلَهَا يَعْنِي السَّرَارِيَّ
ከምኡ ውን [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ]ን [ዙሃየር ቢን ሓርብን] ኩሉ ካብ [ኢብን ኡላይያ] ነጊሩና ኣሎ፡ [ዙሃይር] ከም ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ኢስማዒል ቢን ኢብራሂም] ካብ [ኣቡ ሓያን] ካብ [ኣቡ ዙራ ቢን ዓምሩ ቢን ጃሪር] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ፡ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓላይሂ ወለላም ሓደ እዩ ነይሩ። መዓልቲ ኣብ ቅድሚ ሰባት፡ ሽዑ ሓደ ሰብኣይ ‘ኦ ረሱል ረሱል፡ እምነት እንታይ እዩ’ እናበለ ናብኡ መጸ። ' ንሱ ድማ 'ንስኻትኩም ብኣላህ፡ ብመላእኽቱ፡ ኣብ መጽሓፉ ትኣምኑ፡ ኣብ ፍጻመ ምርኻቡ ትኣምኑ፡ ኣብ ልኡኻቱ ትኣምኑ፡ ኣብታ ናይ መወዳእታ መዓልቲ ትንሳኤ ድማ ትኣምኑ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ ‘ኦ ረሱል ረሱል እስልምና እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: እስልምና ንኣላህ ትምልኽን ምስኡ ዋላ ሓንቲ ዘይትሻረኽን፣ ግዴታዊ ሰላት ምፍጻምን፣ ግዴታዊ ዘካት ምኽፋልን፣ ኣብ ሮሞዳን ምጽማምን እዩ።' ደጊሙ ድማ ‘ኦ ረሱል ረሱል ኢሕሳን እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ 'ንኣላህ ከም እትርእዮ ጌርኩም ትሰግድዎ፡ ሽዑ እንተዘይርኢኹምዎ ሽዑ ብርግጽ ንሱ ይርእየኩም ኣሎ' ኢሉ መለሰሉ። ደጊሙ ድማ ‘ኦ ረሱል ረሱል መዓልቲ ቂያም መዓስ እያ ትኸውን? ' ንሱ ድማ 'ብዛዕባኡ ዝሕተት ካብቲ ዝሓተተ ንላዕሊ ዝፈልጦ የለን፡ ኣነ ግና ብዛዕባ ምልክታት ክነግረኩም እየ፤ ማለት ጓል ኣንስተይቲ ኣገልጋሊት ንጐይታኣ ምስ ወለደት። እዚ ሓደ ካብቲ ምልክታት እዩ። -ካልኣይ- ዕርቃኑ ዝወጸ፡ ጥራሕ እግሩ ዝኾነ ሰብ መራሒ ሰብኣውነት እንተኾይኑ። እዚ ሓደ ካብቲ ምልክታት እዩ። -ሳልሳይ- ጓሶት ኣጣል ኣብ -ህንጻ- ህንጻታት ኣብ ነንሕድሕዶም እንተተዋዳዲሮም። ንሱ ሓደ ካብቲ ኣብተን ሓሙሽተ ምልክታት ዘሎ ምልክታት እዩ፣ ብዘይካ ኣላህ ዝፈልጦ የለን፣’ ድሕሪኡ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ ኣንቢቡ:--ብሓቂ ኣላህ፣ ምስኡ ጥራይ እዩ ፍልጠት መዓልቲ ቂያም፤ ዝናም ዘውርደ፡ ኣብ ማህጸን ዘሎውን ዝፈልጥ ንሱ እዩ። ጽባሕ እንታይ ከም ዝገብር ድማ - ብርግጸኝነት - ክፈልጥ ዝኽእል የለን። ኣብ ምድሪ ኣበይ ከም ዚመውት ከኣ ዝፈልጥ የልቦን። ብርግጽ ኣላህ ኩሉ ፈላጥን ኩሉ ዝፈልጥን እዩ-' -Qs. ሉቕማን፡ 34-. ሽዑ እቲ ሰብኣይ መሊሱ ከደ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ‘ነቲ ሰብኣይ ናባይ ምለሱ’። ስለዚ መሊሶም ክድውሉ ጀመሩ፡ ዋላ ሓንቲ ግን ኣይረኣዩን። ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: 'እዚ ጅብሪል እዩ: ንሰባት ብዛዕባ ሃይማኖቶም ክምህር እዩ መጺኡ''። ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ቢሲር] በዛ ሳናድ ከምዚ ዝበለ ሓዲስ ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ሓያን ኣት-ታይሚ]፣ ኣብቲ ትረኻ ጥራይ እዩ 'ኣንስቲ ኣገልገልቲ ሰብኡተን ማለት ኣንስተይቲ ክወልዳ ከለዋ' ዝብል ሓረግ ኣሎ።
Hadith
Imam Muslim : 11
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ وَهُوَ ابْنُ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُونِي فَهَابُوهُ أَنْ يَسْأَلُوهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَجَلَسَ عِنْدَ رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ لَا تُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكِتَابِهِ وَلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ كُلِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَخْشَى اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَا تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ وَسَأُحَدِّثُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا رَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الصُّمَّ الْبُكْمَ مُلُوكَ الْأَرْضِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا وَإِذَا رَأَيْتَ رِعَاءَ الْبَهْمِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ فَذَاكَ مِنْ أَشْرَاطِهَا فِي خَمْسٍ مِنْ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ } قَالَ ثُمَّ قَامَ الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُدُّوهُ عَلَيَّ فَالْتُمِسَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا جِبْرِيلُ أَرَادَ أَنْ تَعَلَّمُوا إِذْ لَمْ تَسْأَلُوا
ነጊሩና ኣሎ [ዙሃይር ቢን ሓርብ] ነጊሩና ኣሎ [ጃሪር] ካብ [ዑመራ] - ማለት ኢብን ኣል-ቃዕቃ' - ካብ [ኣቡ ዙርዓ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ከምዚ ኢሉ : ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: 'ንስኻ ሕተቱኒ'። ንሳቶም ግን ፈሪሖም ክሓቱዎ ፍቓደኛታት ኣይነበሩን። ስለዚ ሓደ ሰብኣይ መጺኡ ኣብ ቅድሚ ብርኩ ኮፍ ኢሉ፡ እቲ ሰብኣይ 'ኦ ረሱል ኣላህ እስልምና እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: እስልምና ኣብ ግዜ ሮሞዳን ምስ ኣላህ መሻርኽቲ ምስ ዝኾነ ነገር ዘይምትእስሳር: ሰላት ዘይምግባር: ዘካት ዘይትገብር: ከምኡ ውን ኣብ ሮሞዳን ዘይምጽዋም እዩ።' ንሱ ድማ 'ሓቅኻ ኢኻ' ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ደጊሙ ‘ኦ ረሱል ረሱል እምነት እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ 'ንስኻትኩም ብኣላህ፡ መላእኽቱ፡ መጽሓፉ ትኣምኑ፡ ኣብ ፍጻመ ምርኻቡ ትኣምኑ፡ ኣብ ልኡኻቱ ትኣምኑ፡ ኣብ መዓልቲ ቂያም ድማ ትኣምኑን ኣብ ዕጫ ኩሉ ትኣምኑን' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ 'ሓቅኻ ኢኻ' ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ደጊሙ ‘ኦ ረሱል ረሱል ኢሕሳን እንታይ እዩ? ' ንሱ ድማ 'ንስኻ ን -ካሲያ- ኣላህ ከም ትርእዮ ጌርካ ትፈርሖ፡ ሽዑ እንተዘይርኢኻዮ ሽዑ ብሓቂ ንሱ ይርእየካ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ 'ሓቅኻ ኢኻ' ኢሉ። ብድሕሪ’ዚ ደጊሙ ‘ኦ ረሱል ረሱል መዓስ እያ መዓልቲ ቂያም ትኸውን? ' ንሱ ድማ 'ብዛዕባኡ ዝሕተት ካብቲ ዝሓተተ ንላዕሊ ዝፈልጦ የለን፡ ኣነ ግና ብዛዕባ ምልክታት ክነግረኩም እየ፤ ማለት ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ባርያ ንጐይታኣ ክትወልድ ምስ ትርኢ። እዚ ሓደ ካብቲ ምልክታት እዩ። -ካልኣይ- ጥራይ እግሩ፡ ጸማም፡ ዓባስ ሰብ ኣብ ምድሪ መራሒ -ደቂ ሰባት- ክኸውን እንተርኢኻዮ። እዚ ሓደ ካብቲ ምልክታት እዩ። -ሳልሳይ- ኣብ -ህንጻታት- ህንጻታት ጓሶት ኣጣል ኣብ ነንሕድሕዶም ክሳብ ብራኸ ክወዳደሩ እንተርኢኻ። ንሱ ሓደ ካብቲ ኣብ ሓሙሽተ ምልክታት ስውርነት ዘሎ ምልክታት እዩ፣ ብዘይካ ኣላህ ዝፈልጦ የለን፣’ ድሕሪኡ ኣንበበ፦ ‘-ብሓቂ ኣላህ፣ ምስኡ ጥራሕ እዩ ፍልጠት መዓልቲ ቅያ፤ ዝናም ዘውርደ፡ ኣብ ማህጸን ዘሎውን ዝፈልጥ ንሱ እዩ። ጽባሕ እንታይ ከም ዝገብር ድማ - ብርግጸኝነት - ክፈልጥ ዝኽእል የለን። ኣብ ምድሪ ኣበይ ከም ዚመውት ከኣ ዝፈልጥ የልቦን። ብርግጽ ኣላህ ኩሉ ፈላጥን ኩሉ ዝፈልጥን እዩ-' -Qs. ሉቕማን፡ 34-. ሽዑ እቲ ሰብኣይ ተንሲኡ - ስሒቡ -፣ ሽዑ ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ በሎም:- ናባይ ጸውዕዎ! ' ስለዚ ተደለየ፡ ኣይረኸብዎን። ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: 'እዚ ሰብኣይ እዚ ንስኻ ስለ ዘይትሓትት -ዲን- ክትመሃር ዝደሊ ጅብሪል እዩ''።
Hadith
Imam Muslim : 12
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جَمِيلِ بْنِ طَرِيفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ ثَائِرُ الرَّأْسِ نَسْمَعُ دَوِيَّ صَوْتِهِ وَلَا نَفْقَهُ مَا يَقُولُ حَتَّى دَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ يَسْأَلُ عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُنَّ قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَصِيَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ وَذَكَرَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الزَّكَاةَ فَقَالَ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا قَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَطَّوَّعَ قَالَ فَأَدْبَرَ الرَّجُلُ وَهُوَ يَقُولُ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْلَحَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَأَبِيهِ إِنْ صَدَقَ
ንዓና [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ ቢን ጀሚል ቢን ታሪፍ ቢን ዓብደላ ኣጽሳፊ] ኣብቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተነበበ ረዋዲ፡ ካብ [ኣቡ ሱሃይል] ካብ [ኣቡኡ] [ተልሃ ቢን ዑበይዱላህ] ካብ ህዝቢ ነጅድ ጸጉሩ ኣብ ጫፍ ደው ዝበለ ሰብኣይ ናብ ራሱሉላህ ሰለላሁ መጺኡ ከም ዝሰምዐ ተነጊሩና ኣሎ። 'ኣላይሂ ዋሰላም፡ ምጉርምራም ድምጹ ሰሚዕና፡ ዝበሎ ነገር ግን ክርድኣና ኣይከኣለን። ክሳብ ንረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዝቐርብ በልዎ ብዛዕባ እስልምና ይሓትት ከም ዝነበረ ተረጋጊጹ። ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ መለሰ: እስልምና ኣብ መዓልትን ለይትን ሓሙሽተ ግዜ ይሰግድ ኣሎ’። ደጊሙ ድማ ‘ካብኡ ወጻኢ ገና ግዴታ ኣለኒ ድዩ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ኣይፋልን ኣብ ሮሞዳን ሰላት ሱና እንተዘይፈጺምኩምን እንተዘይጾምኩምን'። ንሱ ድማ ‘ካብኡ ወጻኢ ገና ግዴታታት ኣሎኒ ድዩ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ኣይፋልን ሱና ጾም እንተዘይኣኽቢርካ: ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ድማ ግዴታ ዘካት ኣብ ልዕሊኡ እንተዘይጠቒሶም':: ደጊሙ ድማ ‘ካብኡ ወጻኢ ገና ግዴታ ኣለኒ ድዩ? ' ንሱ ድማ 'ኣይፋልን ሱና ምጽዋት እንተዘይገይርኩም' ኢሉ መለሰሉ። እቲ ኣዘንታዊ ድማ ‘ድሕሪኡ እቲ ሰብኣይ ‘በላህ ካብዚ ንላዕሊ ኣይውስኸሉን እየ ካብኡ’ውን ኣይጎድሎን’ እናበለ ፍቓዱ ኣውጺኡ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ብሓቂ -እንተገይሩ- ክሕጎስ እዩ'' ኢሎም። ን[ያሕያ ቢን ኣዩብ]ን [ቁጠይባ ቢን ሰዒድን] ካብ [እስማዒል ቢን ጃዕፋር] ካብ [ኣቡ ሱሃይል] ካብ [ኣቡኡ] ካብ [ሰላሕ ቢን ዑበይዱላህ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም በዚ ሓዲስ ከም ናይ ማሊክ ሓዲስ ኩሉ ነገር ነጊሩና ኣሎ፣ ንሱ ጥራይ እዩ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ኣላለም ኢሉ በለ: 'ሕጉስ ክኸውን እዩ፣ -ስለ ኣቡኡ- ቅኑዕ እንተኾይኑ'፣ ወይ ድማ ናብ ሰማይ ክኸይድ እዩ፣ -ስለ ኣቡኡ- ቅኑዕ እንተኾይኑ''።
Hadith
Imam Muslim : 13
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ نُهِينَا أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ فَكَانَ يُعْجِبُنَا أَنْ يَجِيءَ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَهُ وَنَحْنُ نَسْمَعُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَتَانَا رَسُولُكَ فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ قَالَ صَدَقَ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ السَّمَاءَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ خَلَقَ الْأَرْضَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَمَنْ نَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ وَجَعَلَ فِيهَا مَا جَعَلَ قَالَ اللَّهُ قَالَ فَبِالَّذِي خَلَقَ السَّمَاءَ وَخَلَقَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ هَذِهِ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِنَا وَلَيْلَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا زَكَاةً فِي أَمْوَالِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ فِي سَنَتِنَا قَالَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ وَزَعَمَ رَسُولُكَ أَنَّ عَلَيْنَا حَجَّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى قَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَزِيدُ عَلَيْهِنَّ وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُنَّ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ صَدَقَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُهِينَا فِي الْقُرْآنِ أَنْ نَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ شَيْءٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ
ነጊሩና ኣሎ [ኣምሩ ቢን ሙሓመድ ቢን ቡካይር ኣን-ናቂድ] ነጊሩና ኣሎ [ሓሲም ቢን ኣል-ቃሲም ኣቡ ኣን-ናድልር] ነጊሩና ኣሎ [ሱሌማን ቢን ኣል-ሙጊራ] ካብ [ጻቢት] ካብ [ኣናስ ቢን ማሊክ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ‘ንረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓላይሂ ዋሳላም ብዛዕባ ሓደ ነገር ከይንሓትት ተኸልኪልና ኢና፡ ማለት ንመምጽኢና ኣድናቖትና። ናይ ሓደ ሰብ ካብ ነበርቲ በረኻ ለባም -በሊሕ- ዝነበረ፡ ሽዑ ሓተተ፡ ንሕና እናሰማዕናዮ፡ ሽዑ ሓደ ሰብኣይ ካብ ህዝቢ በረኻ መጺኡ፡ ‘ኦ መሓመድ፡ ልኡኽካ መጺኡና፡ ድሕሪኡ ኣላህ ለኣኸካ ኢልካና ኢሉና’ ኢሉና። ረሱሉላህ ድማ 'ሓቂ እዩ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ ‘ሰማያት መን ፈጢርዎም? ' ረሱሉላህ ድማ 'ኣላህ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ ‘ንምድሪ መን ፈጢርዋ? ' ረሱሉላህ ድማ 'ኣላህ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ ‘ነዞም ኣኽራን መስሪቱ ዝፈጠሮ ኩሉ ኣብኣቶም ዝገበረ መን እዩ? ' ንሱ ድማ 'ኣላህ' ኢሉ መለሰ። ከምዚ ኢሉ ሓተተ: እምበኣር በቲ ሰማያት ዝፈጠረ: መሬት ዝፈጠረ: ነዞም ኣኽራናት ዝመስረተ: ኣላህ ድዩ ዝለኣኸካ? ' ንሱ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰ። ንሱ ድማ 'ልኡኽካ ኣብ ለይትን መዓልትን ሓሙሽተ ግዜ ክንጽሊ ግዴታ ኣሎና ይብል፡ -እዚ ሓቂ ድዩ-? ' ንሱ ድማ 'ልክዕ እዩ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ በቲ ዝለኣኸካ፡ ኣላህ ከምዚ ክትገብር ኣዚዙካ ድዩ? ' ንሱ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰ። ከምዚ ኢሉ ሓተተ:- ልኡኽካ ኣብ መጽሓፍ ዓመት ዓመት ሮሞድላን ጾም ግዴታ እዩ ይብል ኣሎ፣ - እዚ ሓቂ ድዩ -? ' ንሱ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰ። ንሱ ድማ በቲ ዝለኣኸካ፡ ኣላህ ከምዚ ክትገብር ኣዚዙካ ድዩ? ' ንሱ ድማ 'እወ' ኢሉ መለሰ። ከምዚ ኢሉ ሓተተ: ልኡኽካ ነቶም መንገዱ ክንስዕብ ዝበቕዕና ሓጅ ክንገብር ግዴታ ኣለና ይብል፣ -እዚ ሓቂ ድዩ-? ' ንሱ ድማ 'እወ ልክዕ እዩ' ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ተገልቢጡ ‘በቲ ሓቂ ሒዝካ ዝለኣኸካ ነዚ ግዴታ ኣይውስኸሉን እየ ካብኡ እውን ኣይጎድሎን እየ’ በለ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: "እቲ ዝብሎ ሓቂ እንተኾይኑ ብሓቂ ናብ ሰማይ ክኣቱ እዩ" ኢሎም። ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ሓሲም ኣል-ዓብዲ] ነጊሩና ኣሎ [ባህዝ] ነጊሩና ኣሎ [ሱሌማን ቢን ኣል-ሙጊራ] ካብ [ታቢት] ንሱ ከምዚ ኢሉ: [ኣናስ] 'ካብ ቁርኣን ናብ ረሱል ኣላህ ብዛዕባ ሓደ ነገር ከይንሓትት ተኸልኪልና' ኢሉ። ድሕሪኡ ኣብነት ዝሓዘ ሓዲስ ኣምጺኡ።
Hadith
Imam Muslim : 14
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ طَلْحَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا عَرَضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَأَخَذَ بِخِطَامِ نَاقَتِهِ أَوْ بِزِمَامِهَا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي بِمَا يُقَرِّبُنِي مِنْ الْجَنَّةِ وَمَا يُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ فَكَفَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَظَرَ فِي أَصْحَابِهِ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ وُفِّقَ أَوْ لَقَدْ هُدِيَ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ فَأَعَادَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ دَعْ النَّاقَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ وَأَبُوهُ عُثْمَانُ أَنَّهُمَا سَمِعَا مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ هَذَا الْحَدِيثِ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ነጊሩና ኣሎ [ኣምሩ ቢን ዑስማን] ነጊሩና ኣሎ [ሙሳ ቢን ጣልሓ] ኢሉኒ፣ ነጊሩኒ ኣሎ [ኣቡ ኣዩብ]፣ ሓደ በደዊን ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ጉዕዞ ከሎ ከም ዝዓገቶ፣ ድሕሪኡ ርሱን ገመልኡ ወይ ወሰደ ልጓማ፡ ድሕሪኡ ‘ኦ ረሱሉላህ ወይስ ኦ መሓመድ ብዛዕባ ናብ ሰማይ ዘቕርበኒ ነገርን ካብ ሲኦል ዘርሕቐኒ ነገርን ንገረኒ? ' እቲ ኣዘንታዊ ከምዚ በለ: ሽዑ ነቢይ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ደው ኢሎም ድሕሪኡ ናብ ሰሓባታቶም ጠመቱ: ድሕሪኡ ጠውፊክ ተዋሂብዎ ወይ መምርሒ ተዋሂብዎ ኣሎ' በለ። ንሱ ድማ ‘እንታይ ኢልካ? ' ኣዘንታዊ 'ድሕሪኡ ደጊሙዎ' በለ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም:-ንስኻትኩም ንኣላህ ትሰግድዎ: ብዝኾነ ነገር ኣይተበሳጮዎ: ሰላት ትፍጽሙ: ዘካት ትኸፍሉ: ናይ ምሕዝነት ምትእስሳር ኣተሓሕዙ: ድሕሪኡ ካብታ ገመል ግደፉ'' ኢሎም:: ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሃቲም] ከምኡ ውን [ዓብዱራህማን ቢን ቢሲር] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፡ ነጊሩና ኣሎ [ባህዝ] ነጊሩና ኣሎ [ስዩባ] ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዑስማን ቢን ዓብደላ ቢን መውሃብን] ንኣቡኡ [ዑስማን] ክልቲኦም [ሙሳ ቢን ጣልሓ] ካብ [ኣቡ ኣዩብ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ክነግሩ ከም ዝሰምዑ 'ኣላይሂ ዋሰላም ምስ ከምዚ ሓዲስ ዝኣመሰለ ነገር'።
Hadith
Imam Muslim : 15
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ أَعْمَلُهُ يُدْنِينِي مِنْ الْجَنَّةِ وَيُبَاعِدُنِي مِنْ النَّارِ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ وَتَصِلُ ذَا رَحِمِكَ فَلَمَّا أَدْبَرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَمَسَّكَ بِمَا أُمِرَ بِهِ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ إِنْ تَمَسَّكَ بِهِ
ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ያህያ ኣት-ታሚሚ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣል-ኣሕዋሽ]። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ተነጊሩ- ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኣል-ኣሕዋሽ] ካብ [ኣቡ ኢስሓቅ] ካብ [ሙሳ ቢን ታልሓ] ካብ [ኣቡ ኣዩብ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ሓደ ሰብኣይ ናብ ነቢ ሰለላሁ ዓሌሂ ዋሰላም መጺኡ፡ ናብ ሰማይ ዘቕርበልኒ ተግባር ኣርእየኒ ኢሉ ሓቲቱኒ። ካብ ሲኦል ይርሕቐኒ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ንስኻ ንኣላህ ትሰግድ: ብዝኾነ ነገር ኣይትሸርቆ: ሰላት ኣይትፍጽም: ዘካት ትኸፍል: ምስ ስድራኻ ርክብ ትሕሉ'። ምስ ተፋነወ ረሱል (ሰ.ዓ.ወ) ከምዚ በሉ: "ኣብቲ ዝተኣዘዞ ነገር እንተጸኒዑ ብርግጽ ናብ መንግስተ ሰማይ ይኣቱ" በለ። ከምኡ’ውን ኣብ ታሪኽ [ኢብን ኣቡ ስያይባ]፡ ‘እንተተጣቢቑ’።
Hadith
Imam Muslim : 16
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَعْرَابِيًّا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ إِذَا عَمِلْتُهُ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَالَ تَعْبُدُ اللَّهَ لَا تُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ وَتُؤَدِّي الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ وَتَصُومُ رَمَضَانَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا أَزِيدُ عَلَى هَذَا شَيْئًا أَبَدًا وَلَا أَنْقُصُ مِنْهُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا
ከምኡ’ውን ነጊሩኒ ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኢስሓቕ] ነጊሩና ኣሎ [ኣፋን] ነጊሩና ኣሎ [ውሃይብ] ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ካብ [ኣቡ ዙራህ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ሓደ በደዊን ናብ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም መጺኡ ኦ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣየናይ ኣርእየኒ። ተግባራት እንተለማሚደዮም። ናብ ሰማይ ድየ ክኸይድ? ' ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ: 'ንስኻትኩም ንኣላህ ትሰግድዎ: ብዝኾነ ነገር ኣይትሸርቅዎ: ግዴታዊ ሰላት ትፍጽሙ: ግዴታዊ ዘካት ትኸፍሉ: ኣብ ሮሞዳን ድማ ትጾሙ ኢኹም' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ 'በቲ ነፍሰይ ኣብ ኢዱ ዘላ፡ ነዛ ሓንቲ ቁራጽ ንዘልኣለም ኣይውስኸላን እየ፡ ካብኣ ድማ ኣይጎድላን' በለ። ምስ ተፋነወ ረሱል ረሱል ከምዚ በሎም:- ካብ ሰብ ሰማይ ንሰብ ክርኢ ዝደሊ ይጥምቶ።
Hadith
Imam Muslim : 17
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الْمَكْتُوبَةَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ شَيْبَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ قَوْقَلٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِمِثْلِهِ وَزَادَا فِيهِ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ ውን [ኣቡ ኩራይብ] ከምኡ ውን ናይ ኣቡ ኩራይብ ላፋዝህንያ፡ ክልቲኦም ከም ዝበልዎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ሙዓዊያ] ካብ [ኣል-ኣማሲ] ካብ [ኣቡ ሱፍያን] ካብ [ጃቢር] ከም ዝበሎ፡ ኣን-ኑማን ቢን ቃውቃል ናብ ነቢ ሰለላሁ ዓላይሂ ወላም መጺኡ ሓቲቱ፡ 'ኦ ረሱል ረሱል፡ ኣነ ግዴታ ሰሊደ፡ ሓራም ዝኾነ ነገር ክኽልክል ከለኹ፡ ሓላል ዝኾነ ነገር ክፈቅድ ከለኹ እንታይ ይመስለካ፡ ናብ መንግስተ ሰማይ ድየ ክኸይድ? ' ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ድማ 'እወ' ኢሎም መለሱ። ከምኡ’ውን ነጊሩኒ ኣሎ [ሓጃጅ ቢን ኣሽ-ስያዒር] ከምኡ’ውን [ኣል-ቃሲም ቢን ዘካርያ’] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፡ ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ሙሳ] ካብ [ስያይባን] ካብ [ኣል-ኣማሲ] ካብ [ኣቡ ሳልሕ] ከምኡ’ውን [ኣቡ ሱፍያን] ካብ [ጃቢር] ከምዚ ኢሉ፡ ‘ኣን-ኑ’ማን ቢን ቃውቃል ‘ኦ ረሱል ናይ ኣላህ’፡ ምስ ከምዚ ዝበለ ጸብጻብ፣ ንሱ ጥራይ ‘ኣብ ልዕሊኡ ድማ ሓንቲ ኢዮታ ኣይውስኸሉን እየ’ ኢሉ ወሲኹ።
Hadith
Imam Muslim : 18
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرَأَيْتَ إِذَا صَلَّيْتُ الصَّلَوَاتِ الْمَكْتُوبَاتِ وَصُمْتُ رَمَضَانَ وَأَحْلَلْتُ الْحَلَالَ وَحَرَّمْتُ الْحَرَامَ وَلَمْ أَزِدْ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا أَأَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَاللَّهِ لَا أَزِيدُ عَلَى ذَلِكَ شَيْئًا
ነጊሩኒ ኣሎ [ሰላማ ቢን ስያቢብ] ነጊሩና ኣሎ [ኣል-ሓሰን ቢን ዓ'ያን] ነጊሩና ኣሎ [ማዒቂል] - ማለት ኢብን ዑበይዱላህ - ካብ [ኣቡ ዓዝ-ዙበይር] ካብ [ጃቢር] ሓደ ሰብኣይ ንረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ 'እንታይ ይመስለኩም ኣነ ግዴታዊ ሰላት እንተፈጺመ፡ ኣብ ሮመድላን ጾም፡ ነገራት ሕጋዊ ግበሩ፡ ንነገራት ድማ ሓራም ዝኾነ ነገር ዘይሕጋዊ ግበሮ፡ ኣነ ግን ዝኾነ ልምዲ ኣይውስኸሉን፡ ናብ ሰማይ ድየ ክኸይድ?’ ኢሉ መለሰሉ። ረሱሉላህ ድማ ‘እወ’ ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ 'በላህ ኣብዚ ተግባር እዚ ዋላ ሓንቲ ኣይውስኸሉን እየ' በለ።
Hadith
Imam Muslim : 19
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ الْأَحْمَرَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسَةٍ عَلَى أَنْ يُوَحَّدَ اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَالْحَجِّ فَقَالَ رَجُلٌ الْحَجُّ وَصِيَامُ رَمَضَانَ قَالَ لَا صِيَامُ رَمَضَانَ وَالْحَجُّ هَكَذَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር ኣል-ሓምዳኒ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ካሊድ] - ማለት ሱሌማን ቢን ሃያን ኣል-ኣሕመር - ካብ [ኣቡ ማሊክ ኣል-ኣሲጃዒ] ካብ [ሰዓድ ቢን ዑበይዳ] ካብ [ኢብን ዑመር] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎላም፡ ከምዚ ኢሉ: 'እስልምና ኣብ ሓሙሽተ እዩ ተሃኒጹ መሰረታት: ማለት ኣላህ ሓደ ክኸውን: ሰላት ክተክል: ዘካት: ጾም ሮሞድላን: ከምኡውን ሓጅ ክፍጽም:: ሓደ ሰብኣይ 'ሓጅን -ድሕሪኡ- ጾም ሮሞዳንን እንታይ እዩ' ኢሉ ሓተተ። ንሱ ድማ ‘ኣይፋልን ንሮሞዳንን -ድሕሪኡ- ሓጅን ጾም’ ኢሉ መለሰሉ። ብኸምዚ ድማ ካብ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሰሚዐዮ።
Hadith
Imam Muslim : 20
و حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ الْعَسْكَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ طَارِقٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ عُبَيْدَةَ السُّلَمِيُّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ عَلَى أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَيُكْفَرَ بِمَا دُونَهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
ነጊሩና ኣሎ [ሳህል ቢን ዑስማን ኣል-ኣስካሪ] ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ዘካርያ] ነጊሩና ኣሎ [ሰዓድ ቢን ታሪቕ] ኢሉኒ: ነጊሩኒ ኣሎ [ሰዓድ ቢን ዑበይዳ ኣስ-ሱላሚ] ካብ [ኢብን ዑመር] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም: ከምዚ ኢሉ: 'እስልምና ኣብ ሓሙሽተ መሰረታት እዩ ተመስሪቱ: ማለት ኣላህ ይኹን:: ከም ዝግደዱን ካልእ ነገራት ክጽረግ ከም ዘለዎን፡ ሰላት ምምስራት፡ ዘካት ምፍጻም፡ ንግደት ናብ በይቱላህ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሮሞዳን ምጽዋም ከም ዘለዎን ይገልጽ።
