Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Phenda amenge [Ishaq bin Ibrahim] thaj [Ishaq bin Mansur] thaj [Abd al-Warits bin Abd ash-Shamad] sa katar [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] katar [Syu'bah] katar [Ayyub] katar [Abu Qilabah] katar [Thabit bin adl-Dlah al-Dalah al-Dak]. -ande aver naracia si phendo- Thaj phenda amenge [Muhammad bin Rafi'] katar [Abdurrazzaq] katar [ats-Tsauri] katar [Khalid al-Hadzdza'] katar [Abu Qilabah] katar [Thabit bin adl-Dlahhak] vov phenda; O Proroko sallallahu alaihi wasallam phenda: 'Kodo so del lav pe aver religia katar o Islamo hohavno thaj intencionalno, adava si sar so phenel. Koj ka mudarel pes e instrumentosa, o Allah ka torturinel les odole instrumentosa ko Jahannamako Jahannam'. Odova si o hadisi [Sufyan] Sar so si o hadisi [Syu’bah], vakerel pe kaj o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam vakergja: 'Koko so del lav ko aver religija taro Islamo hohavno, adava si sar so vakerel. Thaj kon ka mudarel pes korkoro e -instrumentosa-, atunči ka mudarel pes ko Dives e Uštipnasko e instrumentosa'.
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Thaj phenda amenge [Muhammad bin Rafi'] thaj [Abd bin Humaid] sa katar [Abdurrazzaq], [Ibnu Rafi'] phenda, phenda amenge [Abdurrazzaq] phenda amenge [Ma'mar] katar [az-Zuhri] katar [Ibn al-Musayyab] katar [Abu Hurairah] vov phenda; 'Ame khetane e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam kerasas maripe mamuj o Hunain, odolesqe vov phendǎs jekhe manuśesqe savo sas pinʒardo sar musliman: 'Akava manuš si maśkar e manuśa kotar o Jahannam'. Sar ame samas po than dikhlam sar o mursh marelpe kade zurales ke zurales dukhadzilas. Atunči vareko raportirisarda e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, 'O Rasulullah! O manuš savo phendǎn lesqe maj anglal, ke vov sas o gazda e ćororesko, avdive vov mardăs pes kadja zurales thaj vov mulo.' Odolesqe o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phendǎs: 'Ov ka źal ko Jahannam'. Nesave muslimanura si ande dujbe. Hirtelen avilas varikon te raportulij ke vov chi mulas anda maripe, ferik ke sas zurales dukhado. Odoja riat, ov sine bipaćavdo taro dukh taro oleski rana, odolesqe vov mudarda pes, odoleske akava sine raportirimo e Allaheskere Poslanikoske. O Rasulullah maj dur phenda takbir: 'Allahu Akbar, me dav duma kaj me sem Allahesko sluga thaj Lesko Poslaniko'. Palo odova o Allahesko Poslaniko vakergja e Bilaleske te vakerel savorenge kaj niko na ka del andre ko Rajo numa o duxo jali o manuš kova ka del pes -e Allaheske-. Hem kaj o Allah zurargja akaja religia pale e zurale manušesa''.
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Phenda amenge [Qutaibah bin Said] phenda amenge [Yaqub] - kodo si Ibn Abdurrahman al-Qari - - o anav e gavesko ki Arabia - katar [Abu Hazim] katar [Sahal bin Said as-Saidi] kaj o Profeto sallallaahu alaihi Wasallam arakhlja pes e politeistencar, odolesqe jekh maripe astarda. Kana o Allahesko Poslaniko irisajlo ko muslimansko armia, hem o kafirja irisajle ko pire trupe, isi jekh manuš taro sahaba taro Proroko Shallallahu Alaihi Wasallam kova na mukhlja te nakhel o dušmano. Vov tradel thaj atakuil e dušmanen peska sabljasa. Aver amala e Profetosko phenda; 'Avdive naj khonik mashkar amende savo si chachimasa satisfimo sar so si'. O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam maj dur phenda: 'Džan! Vov perel ki klasa e ekspertongi kotar o Jahannam. Jekh manuš kotar e muslimansko komuniteta phenda; 'Me ka džav pala leste sa o vaxt'. O Sahl bin Sa'ad phenda pale, 'O manuš iklilo avri khetane e odolesa thaj odolesa, te o odoja thaj odoja ačhol kana marel pes atunči vov vi ačhol, kana o odola thaj odola phirel sigo, atunči vov phirel sa kade sigo. O rrom phendǎs; O Fulan sas zurales dukhado. Kă ni daștilas te inkerel e dukh kai sas les, kamneas te merel sigo, anda kodia ciuteas o șăro le sabiako pe phuv hai înklisardăs pes. O manuš iklilo avri te malavel e Allahesko Poslaniko thaj phenda; 'Me dav śajdipe kaj tu, Muhamed, san o Allahesqo śerutno'. O Profeto pučlja, 'So si tut? ' O manuš phenda; 'O manuš savo akhares les eksperto pe ćororipe, džikote maj but manuša den duma pe akava, odolesqe me dav tumenqe śajdipen, o Allahesqo Poslaniko pal-o odova thaj odova, me śundem les anθ-o sasto maripen źi kana arakhlem kaj sas but dukhado, vov kamlăs te merel sigo, atunć vov thovdăs o śero lesqe śeresqo anθ-i phuv thaj o śero e śeresqo maśkar lesqe duj śere, atunć vov ćhudăs pes kontra peste, kadă ke vov mudarda pes.' Odolesqe o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phendǎs: 'Ćaćes, si jekh manuś savo kerel butǎ sar e butǎ e ekspertosqe anθ-o Rajo anθ-e jakha e manuśenqe, vi te si vov eksperto anθ-o Jahannam. Thaj isi vi manuša save keren lačhe butja e butjasa e ekspertosko ko Jahannam anglal e manušenge jakha, vi te si vov eksperto ko Rajo''.
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Phenda amenge [o Muhammad bin Rafi'] phenda amenge [az-Zubairi] - kodo si o Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair - phenda amenge [Syaiban] vov phenda, me aśundem [al-Hasan] te phenel; 'Ćaćes, sas jekh manuś anglal tute savo ćhivelas ćoro, thaj kana o ćoro kerdas les te dukhavel pes, vov ćhudăs jekh strela anθar lesqo ćoro, palal kodoja vov ćhudăs les źi kana o rat ćhivdăs pes bi te ačhol źi kana vov mulo. Tumaro Rabb phenda: 'Me zabranisardem leske o rajo'. Pala kodo o al-Hasan vazdas pesko vast karing e mošeja thaj phendas; 'Katar o Allah, [Jundub] phenda amenge akava hadisi kotar o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ki akaja džamija'. Thaj phenda amenge [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] phenda amenge [Wahab bin Jarir] phenda amenge [miro dad] vov phenda, me aśundem [al-Hasan] te phenel, phenda amenge [Jundub bin Abdullah al-Bajali] ki akaja mošeja, odolesqe na bistren thaj na daran pal-o Jundublu luludǎripen anθ-o name Ralahi Alahi Wasallam. O Jundub phenda kaj o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'Jekh manuš anglal tute sine les čhura pe leste...atunči vov phenda jekh hadisi sar odova'.
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Phenda amenge [Zuhair bin Harb] phenda amenge [Hasyim bin al-Qasim] phenda amenge [Ikrimah bin Ammar] phenda, phenda amenge [Simak al-Hanafi Abu Zumail] phenda, phenda amenge [Abdullah bin Abbas] phenda, phenda amenge [Umar bin al-Khaththab] phenda; Kana kergjape o maripe Khaibar, but sahaba pašile ko Proroko sallallahu alaihi wasallam thaj phende; 'So thaj so sas martirime, so thaj so sas martirime', źi kana nakhle jekh manuś thaj phende; 'So thaj so martiripe'. Odolesqe o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phendǎs: 'Na kadja, anθ-o ćaćipen dikhlem les anθ-o ćororo anθ-e gada vaj anθ-o palto savo lias -anglal te ulavel-'. Atunć o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam pale phendǎs: 'O Ibn al-Khaththab, źa thaj phen e manuśenqe kaj khonik na ka del andre anθ-o ćèro numaj kodola save patăn'. O Umar phenda; 'Me avilem avri cipindoj, 'Zhanen ke khonik chi zhal andre ando cheri numa jekh patyamno'.
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Phenda amenge [Abu ath-Tahir] vov phenda, phenda amenge [Ibnu Wahab] katar [Malik bin Anas] katar [Tsaur bin Zaid ad-Duali] katar [Salim Abu al-Ghaits] purano robo e Ibn Muthi', katar [Abu Hurairah]. -ki aver naracia si vakerdo- Thaj phenda amenge [Qutaibah bin Said] thaj akava si o hadisi, phenda amenge [Abdul Aziz] -name Ibn Muhammad- kotar [Tsaur] kotar [Abu al-Ghaits] kotar [Abu Hurairah] vov phenda; ‘Ko dive taro Khaibar amen iklilam avri e Prorokosa sallallalahu alaihi wasallam dji kote o Allah dela amen viktorija, numa na sine ghanimah – o čorro taro maripe – so amen reslam ko formiribe taro sumnakuno ja sumnakuno, numa barvalipe, xabe thaj gada. Pala kodo ushtyilam karing jekh brego. Thaj o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ko odova vaxt, khetanes peske slugasa, sas dino jekh daro katar jekh manuš kotar o Judzam savo sas akhardo Rifa'ah bin Zaid kotar o Adl-Dlubaib tribu. Kana areslam ko brego, o sluga e Rasulullahesko Sallallahu Alaihi Wasallam ushtilo te putrel o phanglipe e sedlosko. Numa jekhvareste vov sas mudardo katar jekh strela, thaj odothe arakhlja pesko meripe. Amen vi phendam; 'Ame bahtisaras les, O Allahesqo Poslaniko, so reslăs o śerutno'. Numa o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'Na, kotar Kodo Kasqo vast si o duxo e Muhamedesko, čačes vov ka ovel xasardo kotar o jag e ćororesko soske o kovlo kotar o Khaibar maripnasko ghanimah savo lias anglal te del les'. O Abu Huraitah phenda; 'Le manuša sas šokirime. Palal kodoja jekh manuś avilo inkerindoj jekh vaj duj śere e sandalienqe thaj phendǎs; 'O Allahesko Poslaniko, me reslem akava ko vakti e Khaibar maripnasko'. Odolesqe o Apostòlo phendǎs: 'Jekh ćàso e sandalenqo katar o jag e ćororesko vaj duj ćàsurǎ e sandalenqo katar o jag e ćororesko''.
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Phenda amenge [Abu Bakr bin Abu Syaibah] thaj [Ishaq bin Ibrahim] savore katar [Sulaiman], [Abu Bakr] phenda, phenda amenge [Sulaiman bin Harb] phenda amenge [Hammad bin Zaid] katar [Hajjaj ash-Shawwaf] katar [Abu az-Zubair] katar Abur Ahubith Ahubith O Dausi avili ko Proroko sallallahu alaihi Wasallam kana phenda; 'O Allahesko Poslaniko, mangela te dzivdinel ko foro savo si zuralo thaj shaj te arakel tut?' o paramičari phenda; 'O forto sas le Daus manushengo kana sas len ignoranca'. Numa, o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam na mangla soske vov mangela so o Allah lav kerdas e Ansar manushenge. Kana o Profeto Sallallahu Alaihi Wasallam migrisardas ki Medina, o Abu Thufail bin Amru vi vov migrisardas jekhe manušesa katar lesko narodo. Numa, o Abu Thufail-esko amal nashti te inkrel o -klima- e Medinako thaj nasvajlo, palo odova vov lias makaze thaj ćhindǎs e śere e vastenqe źi kana lesqe vasta sas pherde rat, thaj vov vi mulo. Numa, ano piro suno, o Abu Thufail dikhlja e manušes ano but lačho stato, džikote vov garavela peske vasta. Atunči o Abu Thufal pučlja e manušes, 'So kerdas tuke tiro devlo? ' O manuš dineas anglal, 'Ov jertisarda mange soske kerdem hidžra leske, o Profeto Sallallahu Alaihi Wasallam'. Atunči o Abu Thufail pale pučlja, 'A sostar dikhav tut te garaves tire vasta? ' O manuś dineas anglal, 'Phendine manqe 'Ame na ka laćharas so tu phagerdan'. O Abu Thufail atunči phenda o suno e Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam atunči phenda: 'O Allah, jertin leske vasta'.
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Phenda amenge [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] phenda amenge [Abdul Aziz bin Muhammad] thaj [Abu Alqamah al-Farwi] duj phende, phenda amenge [Shafwan bin Sulaim] katar [Abdullah bin Salman] katar [lesko dad] katar [Abu Hurairah] vov phenda; O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'O Allah ka phurdel but kovlo balval, sar kovlo sar seda kotar o drom e Yemenesko, vov na ka xasarel nisave manušes savesqo ilo si -o Abu Alqamah phenda- o pharipe e ćororesko, -džikote o Abdul Aziz phenda; vi o pharipe e mustardako - taro vera numa o Allah ka kerel les te merel'.
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Phenda amenge [Yahya bin Ayyub] thaj [Qutaibah] thaj [Ibnu Hujr] savore katar [Ismail bin Ja'far] phenda [Ibnu Ayyub] phenda amenge [Ismail] vov phenda, phenda mange [al-Ala'] katar [lesko dad] katar [Abu Hurairah] kaj o Poslaniko e Allahesko sallahu Alahilam phendas: 'Keren sigo laćhe bută anglal te avel o ćorripen sar jekh ćorri raći. Detehara jekh manush si patyamno, pala kodo bipatyamno ando mizmeri. Pala mizmeri jekh manush si patyamno, pala kodo bipatyamno ando mizmeri. Vov bikindas peski religia vash e lumiake lośalimata.
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Phenda amenge [Abu Bakr bin Abu Syaibah] phenda amenge [Al Hasan bin Musa] phenda amenge [Hammad bin Salamah] katar [Thabit Al Bunani] katar [Anas bin Malik] kaj vov phenda; 'Kana sikavdilo akava ayat: '-O tumen so pachan, na vazden tumaro glaso upral o glaso e Profetosko-' -Ps. Al Hujurat: 2- dži ko agor taro ajeti, o Thabit bin Qais bešela ko piro kher thaj vakergja; 'Me sem jekh kotar e ekspertura ko Jahannam! Thaj vov sajekh nakhelas katar o Proroko Shallallahu Alaihi Wasallam odolesqe o Proroko Shallallahu Alaihi Wasallam pučljas e Sa'ad bin Mu'adz pal-e kodo. Ov pučlja: 'O Abu Amru, sar si o than e Thabitesko? Si vov nasvalo? ' O Sa'd dineas anglal, 'Leski kondicia si sar so si običajno thaj me na aśundem nisave nevimata kaj si nasvalo'. O Anas phenda; 'Atunči o Sa'd vizitisarda les thaj phenda leske bašo lesko vakeribe e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam. O Thabit phenda; 'Akava ajeti sine reslo, dži kote savore džanena kaj me sem o manuš so isi majbaro glaso, pobuter taro glaso e Prorokeskoro sallallallaahu alaihi wasallam. Atunči me sem jekh kotar e ekspertura ko Ćororo.' O Sa'd phenda akava e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam. O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam vi phenda: 'Vi vov si jekh kotar e ekspertura ko Raj'. Phenda amenge [Qathan bin Nusyair] Phenda amenge [Ja'far bin Sulaiman] phenda amenge [Thabit] katar [Anas bin Malik] vov phenda; O Thabit bin Qais sas oratoro maškar e Ansar kana avilo akava ayat, sar so si ko Hamad hadisi. Numay, ano hadisi na mothavela o anav Sa’d bin Mu’adz’. Thaj phenda amenge [Ahmad bin Said bin Shakr Ad-Darimi] phenda amenge [Habban] phenda amenge [Sualiman Ibnul Mughirah] katar [Tsabit] katar [Anas] vov phenda; 'Kana o versho avel tele -. . Ma vazden tumaro glaso upreder glaso e Prorokeskoro, hem ov na vakergja o anav taro Sa’d bin Mu’adz ko hadisi’. Thaj kana phenda amenge [o Huraim bin Abdul A'la al Asadi] phenda amenge [al Mu'tamir bin Sualiman] vov phenda; 'Aśundem [muro dad] te phenel katar [Tsabit] katar [Anas] vov phendǎs; ‘Kana akava ayat sine reslo ov vakergja o hadisi bizo te vakerel o anav taro Sa’d bin Mu’adz. .'. Pala kodo majdur phendas: 'Jekh manush anda le cheresko narodo phirelas mashkar amende'.
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Phenda amenge [Uthman bin Abu Syaibah] phenda amenge [Jarir] katar [Mansur] katar [Abu Wail] katar [Abdullah] vov phenda; 'Vareko pučlja e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, 'O Rasulullah! Ka ovas kastime vash e akcie save kerdam ko vakti e Jahiliyah?' O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam dineas atùnći: 'Kodo maśkar tumende kerel laćhipen anθ-i vràma e Islamesqi, vov na ka avel kaśtime vaś lesqe bută anθ-i vràma e Jahiliyah. Numa kon kerela kriminalo, vov ka ovel kaznimo vash olengere akcie kotar e Jahiliyah vrama thaj kotar e Islamsko vrama'.
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Phenda amenge [Muhammad bin Abdullah bin Numair] phenda amenge [muro dad] thaj [Waki']. -ande aver naracija si phendo- Thaj phendas amenge [Abu Bakr bin Abu Syaibah] thaj o lafazh si leske, phendas amenge [Waki’] katar [al-Amasy] katar [Abu Wail] katar [Abdullah] vov phendas; 'Amen pučlam, 'O Allahesqo Poslàniko, ka ovas kaśtime vaś amare bută anθ-o vaxt e Jahiliyah-esqo? ' Ov dende atùnći: 'Kova kerdăs laćhipen anθ-i vràma e Islamesqi, vov na ka avel kastime vaś lesqe bută anθ-o vaxt e bi-xatăripnasqo, thaj kodo savo kerdăs bilaćhe bută anθ-o vaxt e bi-xatăripnasqo thaj anθ-o vaxt e Islamosqo ka avel kastime vaś lesqe akcie anθ-o vaxt e bi-xatăripnasqo thaj Islamesqo''. Phenda amenge [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] phenda amenge [Ali bin Mushir] katar [al-Amasy] kadale sanad sar egzamplo.
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Phenda amenge [Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] thaj [Abu Ma'n ar-Raqasyi] thaj [Ishaq bin Manshur] sa so si katar [Abu Ashim] thaj o lafazh si e Ibn al-Mutsanna, phenda amenge [adl-Dlahhak] - kodo si o Abu Ashim - vov phendas, phendas amenge o Sywaih [Haiwah, phendas amenge] [Yazid bin Abu Habib] katar [Ibn Shimasah al-Mahri] vov phenda; 'Amen źas ko [Amru bin al-Ash], kana vov thovelas e mules, palal kodoja vov rovelas but vràma thaj boldăs pesqo muj karing o zido, palal kodoja lesqo ćhavo astarda te phenel; 'O dad, na dineas tuke laćhe nevimata anθ-o kodova drom, na dineas tut laćhe nevimata anθ-o kodova drom'. O paramičari phenda; 'Anda kodo vov boldas pes karing pesko muj thaj phendas; 'Ando ćaćipen, o maj importanto so amen dikhas si o śajdipen kaj naj ni jekh devlo - savo si lačho te sluźil pes - numaj o Allah, thaj kaj o Muhamed si o Allahesqo śerutno, ćaćes me sem anθ-e trin thana; Me dikhljum man, numa nane niko so majbut mangel e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam sar me, hem nane khanchi so mange mange maj drago sar me te ovav paše leste, te šaj te mudarav les, te merav ko odova kondicia sigurno ka ovav maškar o manuša taro džhenem. Kana o Allah kerda o Islamo ano miro ilo, me gelem ko Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam thaj phendem leske, 'Lunjar tiro čačo vast, palo odova me ka lav tuke lav', odolesqe vov vazdas pesko čačo vast'. O Amru bin al Ash phenda; 'Atunči astardjem muro vast'. Vov pučlja: 'So si tut, Amru? ' Me dineas anglal, 'Me kamav te dav kondicie'. Vov phenda: 'Save kondicie mangen? ' Me dineas anglal, 'Pe kondicia te avav jertimo'. Ov phenda: 'Na džanes kaj o Islamo čhivgja o anglune bezexa, thaj kaj i hidžra čhivgja vi o anglune greše, thaj o Hajj čhivgja vi o anglune greše'. Thaj naj khonik savo me kamav maj but katar o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, thaj naj khonik savo si maj klaro ande mire jakha sar vov, thaj me našti te pherav mire jakha -nisosa- katar leste soske si lesko luvudipe, te mangenas man te deskriptirinav les, me sigurno na ka šaj, soske me na pherav mire jakha lesa. Thaj te merav ano odova kondicia, me definitivno ka mangav te ovav jekh kotar e bešutne ko raj. Akana nakhas vareso kote so me na džanavas ande savi kondicia me sem, odolesqe te merav, atunči ni jekh źuvli savi rovelas na ka akompaniril man, thaj ni jag. Kana praxosares man, thov man phuv, palal kodoja beś paśal muro gropo paśal o drom kaj sas mudardo o kamilo thaj o mas dino, źi kana aśunav tut thaj dikhav so anel o manuś le Rajesko.
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Phenda amenge [Muhammad bin Hatim bin Maimun] thaj [Ibrahim bin Dinar] thaj o lafazh si e Ibrahimesko, von duj phende, phenda amenge [Hajjaj] - kodo si o Ibn Muhammad - katar o [Ibn Juraij] vov phendas, phendas mange [Ya'la bin Muslim] kaj vov aśundeas [Said bin Juraij] katar o narodo Abn Abbas le politeistura keren mudaripe, thaj kado kerdyol maj but thaj maj but, thaj von keren kurva, thaj kado si maj but thaj maj but. Odoleske avile ko Proroko Muhamed sllallallaahu alaihi wasallam thaj phende; 'Ando ćaćes, vareso so tu sagda phenes thaj akhares si laćho, te informisares amen kaj e bilačhe butja save kerdjam šaj te oven xasarde, atunči o ayat sas sikavdo: '-A kodola save na služin e javere devlenge khetane e Allahesa thaj na mudaren e dušen saven o Allah zabranisarda -te mudaren len- numaj pala -o-lačhe rezone, thaj na keren kodo, savo ka kerel sigurno ka lel -pokinipe- vash leske bezexa--' -Qs. Al Furqan: 68-. Odolesqe iklilo o ajeto: '-Phen, 'O mire sluge save nakhen e granice korkore peste, na ćhinen tumen e Allahesqe milostesa-' -Qs. Az Zumar: 53-.
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Phenda amenge [Harmalah bin Yahya] phenda amenge [Ibnu Wahab] vov phenda, phenda mange [Yunus] katar [Ibn Shihab] vov phenda, phenda mange [Urwah bin az-Zubair] kaj [Hakim bin Hizam] phenda leske, kaj vov jekhvar pučlja e Rasulullah Sallallahu Alaihi Waallam, Tu gindis ke si tut nesave lačhe butja kotar o Ibn Shihab kerdo? kerdas les ko vakti e Jahiliyah? Ka lav vareso?' O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Tu andre ande Islamo kodolesa so andes kana sanas inke bipinʒardo, vaj laćhe bută vaj tawauts -kuźipe-'.
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Thaj phenda amenge [Hasan al-Hulwani] thaj [Abd bin Humaid], [al-Hulwani] phenda, phenda amenge, thaj [Abd] phenda, phenda mange [Yaqub] - kodo si Ibn Ibrahim bin Sa'ad - phenda amenge [muro dad] katar [Salih] katar [Ibn Shihab], phenda mange bin [Ubahim] az-Ubah o bin Hizam] phenda leske, kaj vov phenda e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, 'O Rasulullah, so gindis pa but butja, ano formiribe e almoske, ja o slobodipe e robiengo, ja o amalipe, so me kerdem ko vakti e Jahiliyah? Lem varesavi premija lestar?' O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Tu areslan ando Islamo e laćhe butăça save kerdan anglal'.
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Phenda amenge [Ishaq bin Ibrahim] thaj [Abd bin Humaid] duj phende, phenda amenge [Abdurrazzaq] phenda amenge [Ma'mar] katar [az-Zuhri] kadale sanad. -anθ-i aver naracia si phendo- Thaj kana phendǎs amenqe [o Ishaq bin Ibrahim] phendǎs amenqe [o Abu Muawiyah] phendǎs amenqe [Hisyam bin Urwah] katar [lesqo dad] katar [Hakim bin Hizam] vov phendǎs, me pućhlǒm, 'O Allahesqo Poslaniko, -so gindis- pal-e varesave bută save kerdem anθ-o vaxt e jahiyahesqo? , kana o Hisham phenda, 'e laćhe bută save kerdem? ' atunči o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam dineas anglal: 'Tu kerdan o Islamo e laćhe butănça save kerdan anθ-o nakhlo vaxt'. Me atunči phendem; 'Ando Allah, naj lačho buti so kerdem ko vakti e bidžanlipasko numaj te kerav vi ko vakti e Islamesko'. Phende amenge [o Abu Bakr bin Abu Syaibah] phenda amenge [Abdulah bin Numair] katar [Hisyam bin Urwah] katar [lesko dad] kaj [o Hakim bin Hizam] mukhlja šel robija thaj dija shel kamelen sar lačhipe ko periodi e ignorancako, palo odova muklas šel robija ko vakti e Islamesko thaj dija šel kamelen ko lačhipe. Palo odova ov gelo ko Proroko sallallalahu alaihi wasallam...palo odova vakergja nesavo sar olengero hadisi.'
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Phenda amenge [Abu Bakr bin Abu Syaibah] phenda amenge [Abdullah bin Idris] thaj [Abu Muawiyah] thaj [Waki'] katar [al-Amasy] katar [Ibrahim] katar [Alqamah] katar [Abdullah] vov phenda; 'Kana o versho avilo tele: '-Kodola save patyan, thaj lengo patyaimo na sas mishkime e bi-chachimasa-' -Ps. Al An'am: 82-, atunči e amala šunde pes phare pala akava thaj phende; ‘O Allahesko Poslaniko, kova mashkar amende na kergya bilachipe pe peste! ' Vov dineas anglal: 'Na kodo kames te phenes. Ov si sar so o Luqman vakergja pe čhaveske: '-O miro čhavo, na širkin Allah. Chaches, o shirk si bari bi-chachipe-'. -Qs. Luqman: 13-. Phenda amenge [Ishaq bin Ibrahim] thaj [Ali bin Kasyram] duj phende, phende amenge [Isa] kodo si -Ibn Yunus-. -ande aver naracia si phendo- Thaj phendas amenge [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] informisarda amen [Ibnu Mushir]. -ki aver naracia si phendo- Thaj kana phenda amenge [o Abu Kuraib] phenda amenge [o Ibn Idris] sa so si katar [al-Amasy] kadale sanad-esa, [o Abu Kuraib] phenda, [o Ibn Idris] phenda, phenda mange vash odova angluni drom [muro dad] katar [Aban bin Taghlib] katar [al-Amas] palo odova aśunde les.
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Phenda mange [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] thaj [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] thaj o lafazh si e Umayyah, von duj phende, phenda amenge [Yazid bin Zurai'] phenda amenge [Rauh] -namely Ibn al-Qasim- katar [al-Ala' [hisfather] katar hefather Hurai phenda] 'Kana jekh ajeti sine sikavdo e Prorokeske sallallahu alaihi wasallam: 'E Allaheske si sa so si ko čeri thaj ki phuv. A te rodena so isi ko tumaro ilo ili te garaven ole, o Allah sigurno ka kerel tumencar konti bašo tumare bukja. Odolesqe o Allah prostinel kasqe mangel thaj kastravel kasqe mangel; thaj o Allah si o majbaro upral sa e bukja-' -Qs. Al-Baqarah: 284- ' O Abu Hurairah phenda; 'Adaleske akava sine pharo e amalenge e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, odolesqe von avile ko Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam thaj pozdravisarde len ko vozilo, phenindoj; ‘O Allahesko Poslaniko, amen isi amen pharipe taro praktika kote so amen našti te kera namazi, posti, džihadi thaj milostna. Chaches, akava stiho si sikavdo tumenge, thaj amen nashti te keras les! O Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam phenda: 'Kames te phenes sar so phenen o Manuša e Knjigake anglal te phenes, 'Aśundem thaj na śundem', numaj te phenes, 'Aśundem thaj śundjam, Jertisar amen O amaro Raj thaj Tute si o irisaripe'. Von dine atùnći: 'Aśundem thaj śundăm, jertisaras amenqe, amaro Raj, thaj karing Tute si o irisaripe'. Kana o manuša čitisarde les, lengere lafija čhivde pes anglal leste, atunči o Allah sikavgja palo odova: '-O Poslaniko verujisarda ko Kur'ani savo sine leske sikavdo taro lesko Raj, thaj odola so verujnen. Savore pachan ko Allah, Leske angelija, Leske knjige hem Leske poslanike. -Von phende-, 'Ame na keras distinkcia maškar khonik -thaj aver- leske mesažura', thaj von phende, 'Ame aśunas thaj ame śunas'. -Von rudyinas-, 'Jertisar amenge, amaro Raj, thaj karing Tute si o irisaripe'. -Qs. Al-Baqarah: 285-. Kana kerena odova, o Allah čhuvgja ole, palo odova sikavgja: '-O Allah na pharol e manušeske numa sar so šaj. Vov lel jekh pokinipe - katar e laćhe bută - savenθar vov zumavel thaj lel e kris - katar o bilaćhipen - save vov kerel. -Ola rudinena-: 'Amaro Gospodari, na kazni amen te bisterdam ili sam doshalo-' O Allah dineas anglal: 'Da'. '-O amaro Rabb, na thov amenge pharo pharipe sar so thodan pe kodola anglal amende-' O Allah dineas anglal: 'Da'. '-O amaro Rabb, na ćhinav amenqe so amen naśti te ćhinavas-' O Allah dineas anglal: 'Da'. '-Mangav tumen te jertin amen; jertisar amenge; ai te avel tuke mila anda amende. Tu san amaro Azhutitori, odolesqe aźutis amen mamuj e bi-paćavne. -Qs. Al-Baqarah: 286-. O Allah dineas anglal: 'Da'.
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Phenda amenge [Abu Bakr bin Abu Syaibah] thaj [Abu Kuraib] sar vi [Ishaq bin Ibrahim] thaj i vorba si e Abu Bakreski, phendas [Ishaq] phendas amenge, kana duj aver manuša phende, phende amenge [Waki'] katar [Sufyan] katar [Adam bin Sulaiman] Khalid' purano robi, vov phenda [Said Jubair] phenel katar [Ibn Abbas] vov phenda; 'Kana avilo tele o ayat: '-Taj te bijanes vareso so si ko tiro ilo ja te garaves les, sigurno o Allah ka kerel tusa kalkulacia vash tire butja-' -Qs. Albaqarah: 284-. O Ibn Abbas phenda; 'Kade andre gelas jekh dukh katar leste ande lenge ile savi či aresli ande lenge ile ni jekh tikno'. Anda kodo o Proroko Sallallahu Alaihi Wasallam phendas: 'Phen, 'Me aśunav thaj me śunav thaj me dav man''. O Ibn Abbas phenda; 'Palo odova o Allah thovgja verutnipe ko olengere ile, kova palo odova sikavgja o ayat: '-O Allah na pharol e manušeske numa sar so šaj. Vov lel jekh pokinipe - katar e laćhe bută - savenθar vov zumavel thaj lel e kris - katar o bilaćhipen - save vov kerel. -Von rudjisarde-, 'O amaro Rabb, na kastras amen te bisterdam ja te sam doshale-' -Qs. Al Baqarah: 286-, Allah phenel: 'Chaches me kerdem'. '-O amaro Rabb, thaj na thov pe amende pharo pharipe sar so thodan pe kodola anglal amende-' -Qs. Al Baqarah: 286-, o Allah phenel: 'Me kerdem les'. '-O amaro Rabb, jertisar amen; jertisar amenge; ai te avel tuke mila anda amende. Tu san amaro Pomotori-' O Allah phenel: 'Kerdem les'.