Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Радзырдта нын [Исхак бин Ибрагим] æмæ [Исхак бин Мансур] æмæ [Абд аль-Вариц бин Абд аш-Шамад] алцыдæр [Абд аш-Шамад бин Абд аль-Вариц]-æй [Сю'ба]-йæ [Айюб]-æй [Абу-Килаба]-йæ [Табит бин-ад-Ансар-Ансари]-йæ. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын радзырдта [Мухаммад бин Рафи'] [Абдурраззакъæй] [ац-Цаури]-йæ [Халид аль-Хадздзæй] [Халид аль-Хадзза']-йæ [Абу Къилабайæ] [Цабит бин адл-Длаххакæй] уый загъта, 'Пехуымпар саллаллахуалайæ загъта: Уæлæмхасæн загъта: пысылмон динæй дарддæр æндæр динæй мæнг æмæ æнæбары, уæд уый у, куыд зæгъы, афтæ. Чи йæхи амара æрмæгæй, уый йæ Аллах уыцы æрмæгæй хъизæмар кæндзæн Джаханнамы зындоны. Уый у хадис [Суфьян] Хадис [Сюба] тыххæй та фыст ис, зæгъгæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Чи мæнг ард бахордта пысылмон динæй дарддæр, уæд уый у, куыд зæгъы, афтæ». Æмæ йæхи чи ныццæгъда -инструментæй-, уый дæр ныццæвдзæн Райгасы бон уыцы инструментæй'.
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Æмæ нын радзырдта [Мухаммад бин Рафи'] æмæ [Абд бин Хумаид] алцыдæр [Абдурраззакъæй], [Ибн Рафи'] загъта, радзырдта нын [Абдурраззак] радзырдта нын [Ма'мар] [аз-Зухрийæ] [Ибн аль-Мусайябæй] [Абу Хурайрæйæ] [Абу Хурайрæйæ] [Абу Хурайрæйæ], уый загъта, Расуллах саллахиимæ иумæ васаллам хæцынц хунайтимæ, уæд уый загъта, пысылмоныл нымад чи уыд, ахæм лæгæн: «Ацы адæймаг у зындоны адæмы æхсæн». Цалынмæ бынаты уыдыстæм, уæдмæ федтам, нæлгоймаг афтæ карзæй куыд хæцыд, æмæ уæззау цæфтæ райста. Уæд чидæр Расулуллахæн фехъусын кодта: «О Расулуллах! Раздæр кæй тыххæй загътай, Зындоны хицау у, уый абон афтæ тыхджынæй хæцыд æмæ амард». Уæдæ Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Уый ацæудзæн зындонмæ». Иуæй-иу пысылмæттæ дызæрдыг кæнынц. Æвиппайды чидæр хъусын кæнынмæ æрбацыд, хæстæй кæй нæ фæмард, фæлæ уæззау цæф кæй фæцис, уый тыххæй. Уыцы æхсæв йæ цæфы рыстæй æнæфæразгæ уыд, æмæ йæхи амардта, æмæ уый тыххæй фехъусын кодтой Аллахы минæварæн. Расулуллах дарддæр дзырдта такбир: «Аллаху Акбар, æз æвдисæн дæн, æз кæй дæн Аллахы лæггадгæнæг æмæ Йæ минæвар». Уæд Аллахы минæвар загъта Билалæн, цæмæй алкæмæн дæр зæгъа, зæгъгæ, ничи бацæудзæн уæларвмæ, æрмæстдæр уд кæнæ адæймаг, кæцы йæхи радта -Аллахæн-. Æмæ уый, æмæ Аллах ногæй сфидар кодта ацы дин тыхджын лæгæй''.
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Махæн радзырдтой [Кутайба бин Саид] нын [Якъуб] - ома Ибн Абдуррахман аль-Къари - - Аравийы хъæуы ном - [Абу Хазимæй] [Сахал бин Саид ас-Саидийæ], зæгъгæ, Аллахы минæвар саллаллаху алейхи васаллам фембæлд полистимæ, æмæ райдыдта хæст. Аллахы минæвар пысылмæтты æфсадмæ куы æрыздæхт, æмæ æнæуырнæг адæм се ’фсæдтæм куы æрыздæхтысты, уæд Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллямы æмбæлтты æхсæн уыдис ахæм лæг, æмæ знаджы йæ цуры нæ уагъта. Знаджы фæдыл зилы æмæ йæ кардæй ныббырсы. Пехуымпары æндæр хæлар загъта: «Абон не ’хсæн ахæм адæймаг нæй, æмæ æцæгæйдæр райгонд у, куыд афтæ æмæ афтæ». Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллям дарддæр дзырдта: «Зон! Уый хауы Зындоны дæсныты къласмæ. Пысылмæттæй иу лæг загъта: «Æз æдзухдæр йæ фæдыл цæудзынæн». Сахл бин Саад ногæй загъта: «Лæг рацыд ахæм æмæ ахæмимæ иумæ, кæд ахæм æмæ ахæм хæцгæйæ æрлæууы, уæд уый дæр æрлæууы, ахæм æмæ ахæм тагъд куы змæлы, уæд уый дæр афтæ тагъд змæлы. Лæг загъта: «Фуланæн уæззау цæфтæ ис. Уымæн æмæ йæ зæрдæйы рыст нæ бафæрæзта, æвæстиатæй йæ мæлæт фæндыд, æмæ йæ карды рон зæххыл авæрдта æмæ йæхи ныццавта. Лæг рацыд Аллахы минæвармæ æмæ загъта: «Æз æвдисæн дæн, ды, Мæхæмæт, Аллахы минæвар кæй дæ». Пехуымпар бафарста: «Цы дæ хъыгдары? — Уыцы лæг загъта: — Зындоны дæсны кæй хоны, уый, кæд æмæ адæмæн сæ фылдæр ныхмæлæууæг сты, уымæ гæсгæ дын æз æвдисæн лæууын, о Аллахы минæвар, æз æнæхъæн хæсты дæргъы йæ фæдыл цыдтæн, цалынмæ йæ нæ базыдтон, уæззау цæф кæй фæцис, уый йæ фæндыд тагъд амæлын, уый фæстæ йæ карды æфсæн æрæвæрдта зæххыл æмæ карды æфсæн йæ дыууæ риуы æхсæн æрæвæрдта, æмæ йæ йæхиуыл афтæ нылхъывта йæхи амардта'. Уæдæ Аллахы минæвар (саллаллаху алейхи ва саллам) загъта: «Æцæгæйдæр, ис ахæм адæймæгтæ, кæцытæ адæймаджы цæсты арвы дæсны митæ кæнынц, кæд зындоны дæсны у, уæддæр». Æмæ ма ис ахæм адæймæгтæ дæр, кæцытæ хорз хъуыддæгтæ кæнынц зындоны дæсны митæй адæмы цæсты, кæд æмæ уый у дзæнæты дæсны, уæддæр.
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Уый нын загъта [Мухаммад бин Рафи] загъта нын [аз-Зубайри] - ома Мухаммад бин Абдулла бин аз-Зубайр - загъта нын [Сяибан] уый загъта, æз фехъуыстон [аль-Хасан] дзурын: «Æцæгæйдæр, дæ размæ уыдис ахæм лæг, кæцыйæн уыдис æхснырсæг, æмæ йæ æхснырсæг куы хъизæмар кодта, уæд ын йæ цæстытæй хъизæмар æрцыд, уый цалынмæ туг æнæрлæугæйæ цыд, цалынмæ нæ амард, уæдмæ. Дæ рабб загъта: «Æз ын дзæнæт нæ бауагътон». Уæд аль-Хасан йæ къух систа мæзджыды ’рдæм æмæ загъта: «Аллахæй, [Джундуб] нын ацы хадис радзырдта пехуымпарæй ацы мæзджыды». Æмæ нын загъта [Мухаммад бин Абу Бакр аль-Мукаддами] нын загъта [Вахаб бин Джарир] нын загъта [мæ фыд] уый загъта, фехъуыстон [аль-Хасан] дзурын, загъта нын [Джундуб бин Абдулла аль-Баджали] ацы мæзджыды, уымæ гæсгæ ма ферох кæнут æмæ ма тыхсут Джундубулу Рахуллахæй алейхи васаллам. Джундуб загъта, зæгъгæ, Расулуллах алейхи васаллам загъта: «Дæ размæ иу лæгæн йæ уæлæ уыдис æхснырсæг... уый фæстæ ахæм хадис кой кодта».
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Загъта нын [Зухайр бин Харб] загъта нын [Хасим бин аль-Касим] загъта нын [Икрима бин Аммар] уый загъта, загъта нын [Симак аль-Ханафи Абу Зумайл] уый загъта, загъта нын [Абдулла бин Аббас] уый загъта, загъта нын [Умар бин аль-Хаттаб] уый загъта, куы æрцыд хæсты нымæц Хабар, æмбæлттæ æрбацыдысты пехуымпармæ, афтæмæй дзырдтой: «Афтæ æмæ афтæ амард, афтæ æмæ афтæ амард», цалынмæ иу лæджы разæй нæ ахызтысты æмæ загътой: «Афтæ æмæ афтæ амард». Уæдæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Нæ, æцæгæй та йæ федтон зындоны, цы дарæс кæнæ пальто райста, уый -дих кæныны размæ-». Уæд Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям ногæй загъта: «О Ибн аль-Хатсаб, ацæут æмæ адæмæн зæгъут, уырнæг адæмæй дарддæр уæларвмæ ничи бацæудзæн». Уæдæ Умар загъта: «Æз рацыдтæн хъæр кæнгæйæ: «Зон, уырнæг йеддæмæ дзæнæтмæ ничи бацæудзæн».
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Загъта нын [Абу ат-Тахир] загъта, загъта нын [Ибну Вахаб] [Малик бин Анасæй] [Цаур бин Заид ад-Дуалийæ] [Салим Абу аль-Гайцæй] раздæры цагъар Ибн Мутийы, [Абу Хурайрæйæ]. -æндæр радзырды кой цæуы- Æмæ нын радзырдта [Кутайба бин Саид] æмæ уый у хадис, радзырдта нын [Абдул Азиз] -ома Ибн Мухаммад- [Цаурæй] [Абу аль-Гайцæй] [Абу Хурайрæйæ] уый загъта, 'Хайбары бон рацыд Профехраимæ, цалынмæ Саллахил уыд, уæдмæ'. Аллах нын радта уæлахиз, фæлæ нæ райстам ганима — хæсты æфтиæгтæ — сызгъæрин кæнæ æвзист хуызы, фæлæ мулк, хæринаг æмæ уæлæдарæс. Уый фæстæ атагъд кодтам иу хохы ’рдæм. Æмæ Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам уыцы рæстæджы йæ цагъаримæ иумæ лæварæн лæвæрдта Джудзамæй иу лæг, кæцыйы фылдæр хатт хуыдтой Рифа бин Заид Адл-Длубайбы мыггагæй. Къохмæ куы бахæццæ стæм, уæд Расулуллах саллаллаху алейхи ва салламы цагъар сыстад, цæмæй йæ саргъы ронтæ ралыг кодтаид. Фæлæ йæ æвиппайды фæцæф кодта æхсаргард, æмæ уым сæмбæлд йæ мæлæтыл. Мах загътам: «Арфæ йын кæнæм, о Аллахы минæвар, хъизæмар кæй фæцис, уый тыххæй». Фæлæ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам йæ бæсты загъта: «Нæ, Мæхæмæты уд кæй къухы ис, уый руаджы, æцæгæйдæр æй бахæрдзæн зындоны арт, уымæн æмæ йæ апарахат кæныны размæ райста Хайбары хæстон ганимайы æмбæрзæн». Абу Хурайта загъта: «Адæм æнæнхъæлæджы фесты. Уый фæстæ æрбацыд иу лæг, йæ къухы иу-дыууæ æфсæн æфсæн æмæ загъта: «О, Аллахы минæвар, æз æй райстон Хайбары хæсты рæстæджы». Уæдæ Апостол загъта: «Зындоны артæй иу къахыдарæсы æфсæнттæ кæнæ зындоны артæй дыууæ къахыдарæсы æфсæнттæ».
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] æмæ [Исхак бин Ибрагим] се ппæт дæр [Сулейманæй], [Абу Бакр] загъта, загъта нын [Сулейман бин Харб] загъта нын [Хаммад бин Заид] [Хаджадж аш-Шавваф] [Абу аз-Зубар] бин Адджауфæй [Абу Бакр] Ахуби Ахуфæйæ Дауси æрбацыд пехуымпармæ, афтæмæй дзырдта: «О, Аллахы минæвар, дæ фæнды цæрын ахæм фидары, кæцы у фидар æмæ дæ хъахъхъæна?» Радзырдгæнæг загъта: «Фидар уыдис даусы адæмы Джахилийы рæстæджы». Фæлæ Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам не сразы, уымæн æмæ йын æвзæрдæр уыд, Аллах ансар адæмæн цы зæрдæ бавæрдта, уый. Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам куы ралыгъд Мæдинæмæ, уæд Абу Туфаил бин Амру дæр ралыгъд йæ адæмæй иу лæгимæ. Фæлæ Абу Туфаилы æмбал нæ бафæрæзта Мæдинæйы -климат- æмæ фæрынчын, уый фæстæ райста къæртт æмæ йе нгуылдзты къæхтæ ныссагъта, цалынмæ йæ къухтæ тугæй ныззылдысты, уæдмæ, æмæ суанг амард. Фæлæ йæ фыны Абу Туфаил федта лæджы тынг хорз уавæры, йæ къухтæ æмбæрзта. Уæд Абу Туфал лæджы бафарста: «Дæ хуыцау дын цы бакодта? ' Лæг дзуапп радта, 'Уый мын ныххатыр кодта, мæ хиджрæйы тыххæй Йæм, Пехуымпар саллаллаху 'алейхи васаллам'. Уæд Абу Туфаил та ногæй бафарста: «Фæлæ дæ цæмæн уынын дæ къухтæ æмбæрзгæйæ? ' Лæг дзуапп радта, ' Мæнæн загътой, цы ныппырх кодтай, уый нæ сцалцæг кæндзыстæм. Абу Туфаил уæд радзырдта йæ фын Расулуллахæн, Расулуллахæй та загъта: «О Аллах, ныббар ын йæ къухтæ».
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Загъта нын [Ахмад бин Абдах адл-Длабби] загъта нын [Абдул Азиз бин Мухаммад] æмæ [Абу Алкама аль-Фарви] сæ дыууæ дæр загътой, загъта нын [Шафван бин Сулейм] [Абдулла бин Салманæй] [йæ фыдæй] [Абу Хурайрæйæ] уый загъта, 'Халлаллах саллахлахулиаллах загъта: Æцæгæйдæр, Аллах æрбауадздзæн дымгæ, кæцы у тынг фæлмæн, æфсæйнагау фæлмæн Йемены ’рдæм, уый нæ фæцух кæндзæн, кæй зæрдæйы ис -Абу Алкъама загъта- хоры уæз, -уымæй та Абдул Азиз загъта; суанг хъæдуры мыггаджы уæз дæр - уырнындзинадæй, кæд æмæ йæ Аллах нæ амарын кæндзæн, уæд.
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Загъта нын [Яхья бин Айюб] æмæ [Кутайбæ] æмæ [Ибн Худжр] се ппæтæй дæр [Исмаил бин Джафар] загъта [Ибну Айюб] нын загъта [Исмаил] уый загъта, загъта мын [аль-Ала'] [йæ фыдæй] [Абу Хурайрæйæ], зæгъгæ, Аллахы минæвар саллахуала загъта: — Тагъд хорз хъуыддæгтæ кæн, цалынмæ æфхæрд æнæбары сау æхсæвы хуызæн нæ æрцæуа, уæдмæ. Райсомæй лæг уырнæг вæййы, стæй боныцъæхтыл — æнæуырнæг. Боныцъæхтыл лæг уырнæг вæййы, райсомæй та — æнæуырнæг. Уый йæ дин ауæй кодта дунеон æхцондзинады тыххæй».
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] загъта нын [Аль Хасан бин Муса] загъта нын [Хаммад бин Салама] [Табит Аль Бунани] [Анас бин Малик]-æй, зæгъгæ, уый загъта: «Ацы стих куы раргом, уæд: «О, уырнджытæ, уæ хъæлæс ма хæссут Пехуымпары хъæлæсæй уæлдæр - Q-». Аль-Худжурат: 2- стихы кæронмæ Сабит бин Къаис бадти йæ хæдзары æмæ загъта: «Æз дæн зындоны адæмæй иу! Æмæ уый æдзухдæр йæхи дардта Пехуымпарæй, цалынмæ Пехуымпар Саад бин Муадзы нæ бафарста, уæдмæ. Уый бафарста: «О, Абу Амру, куыд у Сабиты уавæр? Рынчын у? Саад дзуапп радта: «Йæ уавæр у æнæмæнгæй æмæ ницы хабар фехъуыстон, рынчын кæй у, уый тыххæй». Анас загъта: «Уæд æм Саад бабæрæг кодта æмæ йын радзырдта, Расулуллах саллаллаху алейхи васалламимæ цы ныхас кодта, уый тыххæй». Сабит загъта: «Ацы стих раргом, кæд æмæ сымах иууылдæр зонут, æз кæй дæн æппæты хъæр хъæлæс кæмæн ис, уый, Аллахы минæвары хъæлæсæй фылдæр». Уæд æз дæн Зындоны дæснытæй иу. Уæдæ Саад радзырдта Расулуллахæн. Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам дæр загъта: «Уый дæр у уæларвон адæмæй иу». Загъта нын [Къатан бин Нусяир] Загъта нын [Джафар бин Сулейман] загъта нын [Цабит] [Анас бин Маликæй] уый загъта: «Табит бин Къаис уыдис ансарты æхсæн оратор, ацы стих куы æрцыд, уæд, ома, куыд Хаммады хадисы. Фæлæ хадисы ном Саад бин Муадзы кой нæй. Æмæ нын загътой [Ахмад бин Саид бин Шакр Ад-Дарими] нын загъта [Хаббан] нын загъта [Суалиман Ибнул Мугира] [Тхабитæй] [Анасæй] уый загъта: «Куы æрхауд стих -... дæ хъæлæс фылдæр ма хъæр кæн Пехуымпары хъæлæсæй - æмæ уый нæ бабаста Музы нæмттæй». хадис'. Æмæ нын загъта [Хураим бин Абдул А'ла аль-Асади] нын загъта [аль-Му'тамир бин Суалиман] уый загъта, 'Æз фехъуыстон [мæ фыды] кой [Тхабитæй] [Анасæй] уый загъта, 'Ацы стих куы раргом, уæд радзырдта хадис æнæ Саад бин Муады ном кой кæнгæйæ. Уый фæстæ ма йæ ныхасмæ бафтыдта: «Уæларвон адæмæй иу лæг цыд не ’хсæн».
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Загъта нын [Усман бин Абу Сяибæ] загъта нын [Джарир] [Мансурæй] [Абу Уайлæй] [Абдуллахæй] уый загъта: «Чидæр бафарста Расулуллахæй, «О Расулуллах! Джахилийы рӕстӕг цы хъуыддӕгтӕ сарӕзтам, уыдоны тыххӕй нӕ бафхӕрдзысты?» Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам дзуапп радта: «Сымахæй пысылмон дуджы хорздзинад чи кæна, уый нæ бафхæрдзæн йæ митæй Джахилийы дуджы. Фæлæ чидæриддæр фыдракæнд сараза, уый æфхæрд æрцæудзæн йæ митæн Джахилийы дуджы æмæ пысылмон дуджы».
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Загъта нын [Мухаммад бин Абдулла бин Нумаир] [мæ фыд] æмæ [Ваки]. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын загъта [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] æмæ лафæ йæхи уыд, уый нын загъта [Ваки] [аль-А'маси]-йæ [Абу Уайл]-æй [Абдуллахæй] уый загъта, 'Мах бафарстам, 'О Аллахы минæвар, æфхæрд æрцæудзыстæм нæ Джахийы рæстæджы? ' Уый дзуапп радта: 'Пысылмон дуджы хорздзинад чи сарæзта, уый нæ бафхæрдзæн йæ æнæзонддзинады рæстæджы йæ митæй, æмæ пысылмон рæстæджы æвзæр хъуыддæгтæ чи сарæзта, уый та æфхæрд æрцæудзæн йæ æнæзонддзинады æмæ пысылмон рæстæджы йæ митæй''. Загъта нын [Минджаб бин аль-Хариц ат-Тамими] загъта нын [Али бин Мушир] [аль-А'масийæ] ацы санадæй, зæгъæм.
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Радзырдта нын [Мухаммад бин аль-Мутсанна аль-Анази] æмæ [Абу Ма'н ар-Ракъаси] æмæ [Исхак бин Маншур] алцыдæр [Абу Ашимæй] æмæ лафæ хауы Ибн аль-Муцсаннæмæ, загъта нын [адл-Длаххак] - ома Абу Ашим - уый нын загъта, загъта нын Сиваи [Хавали бин, загъта нын, зæгъгæ] [Язид бин Абу Хабиб] [Ибн Шиимасах аль-Махрийæ] загъта: «Мах уыдыстæм [Амру бин аль-Ашмæ], цалынмæ уый марды æхста, уæдмæ бирæ рæстæг куыдта æмæ йæ цæсгом къулмæ æруагъта, уый фæстæ йæ фырт райдыдта дзурын: «О мæ фыд, Расулуллаллах нæ уыд хорз, кæцы дын радта уыцы ног адæймаг». афтæмæй дын Расулуллах ахæм хорз хабар нæ радта. Радзурæг загъта: «Уæдæ уый йæ цæсгоммæ æрзылд æмæ загъта: «Æцæгæйдæр, мах нымайæм, æппæты ахсджиагдæр цы у, уый у æвдисæн, æмæ нæй хуыцау - кувынæн аккаг - æрмæстдæр Аллах, æмæ Мæхæмæт у Аллахы минæвар, æцæгæйдæр æз дæн æртæ уавæры; Æз мæхи федтон, фæлæ мæнæй тынгдæр йе сæфт чи уыны, ахæм нæй, æмæ йæм æввахсдæр ницы ис, цæмæй йæ амарон, уыцы уавæры куы амæлон, уæд æнæмæнгæй уыдзынæн зындоны адæмы æхсæн. Аллах мын мæ зæрдæйы пысылмон дин куы сарæзта, уæд бацыдтæн Аллахы минæвармæ æмæ йын загътон: «Дæ рахиз къух æрбадаргъ кæн, уæд дын æз æууæнк дæтдзынæн», æмæ уый дæр йæ рахиз къух æрбадардта». Амру бин аль Аш загъта: «Уæд æз мæ къухыл хæцыдтæн». Уый бафарста: — Цы дæ хъыгдары, Амру? — Æз ын дзуапп радтон, — мæн фæнды уавæртæ раттын. Уый загъта: «Цавæр уавæртæ курут? — Æз ын дзуапп радтон: «Уавæры, цæмæй мын хатыргонд æрцæуа». Уый загъта: «Нæ зонут, пысылмон дин раздæры тæригъæдтæ кæй фесæфта, хиджрæ дæр раздæры тæригъæдтæ кæй фесæфта, хадж дæр раздæры тæригъæдтæ кæй фесæфта». Æмæ никæй уарзын Расулуллахæй фылдæр, æмæ мæ цæстыты уымæй ирддæр ничи ис, æмæ мæ бон нæу мæ цæстытæ байдзаг кæнын - ницæмæй - йæ кадджын кæныны тыххæй, куы мæ бафæрсиккой йæ нывæфтыд кæнын, уæд æнæмæнгæй нæ бафæраздзынæн, уымæн æмæ йæ мæ цæстытæ нæ байдзаг кодтон. Æмæ уыцы уавæры куы амæлон, уæд мæ ныфс æнæмæнг уыдзæн, дзæнæты цæрджытæй иу кæй уыдзынæн, уымæй. Уæд ахызтыстæм ахæм хъуыддагыл, æмæ æз нæ зыдтон, цавæр уавæры уыдтæн, уымæ гæсгæ куы амæлон, уæд мæм кæугæ сылгоймаг дæр нæ ацæудзæн, æмæ зынг дæр нæ. Куы мæ баныгæнат, уæд мыл зæхх бапырх кæнут, стæй мæ ингæны алыварс æрлæуут, теуа кæм ныццагътой æмæ дзидза кæм байуæрстой, уымæй дарддæр, цалынмæ уæ фехъусон æмæ фенон, мæ Хицауы минæвар цы æрхæсдзæн, уый.
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Загъта нын [Мухаммад бин Хатим бин Маймун] æмæ [Ибрагим бин Динар] æмæ лафæ хауы Ибрагимæн, сæ дыууæ дæр загътой, загъта нын [Хаджадж] - ома Ибн Мухаммад - [Ибну Джурайдж]-æй, загъта мын [Я'ла бин Муслим], кæй фехъуыста [Са'ид Джубаир бин] Адæмæй, зæгъгæ бирæхуыцæуттæ кæнынц лæгмарды, æмæ уый фылдæрæй-фылдæр кæны, æмæ уыдон хæтындзинад кæнынц, æмæ уый тынгдæр æмæ тынгдæр кæны. Уæд æрбацыдысты пехуымпар Мæхæмæтмæ æмæ йын загътой: «Æцæгæйдæр, цы дзурыс æмæ цы сидыс, уый хорз у, кæд нын фехъусын кæнай, мах цы æвзæр митæ сарæзтам, уыдон сæфæн кæй ис, уæд раргом ис ахæм стих: «Æмæ Аллахæй æндæр хуыцæуттæм чи нæ кувы, уыдон ма амарынц, Аллах сын кæй амардта, уыдоны - æрмæст -раст аххосæгтæй, æмæ хæтын ма кæн, чидæриддæр афтæ бакæна, уый æнæмæнг райсдзæн -æфхæрд- йæ тæригъæдты тыххæй-- ' -Qs. Аль Фуркан: 68-. Уæд æрцыд ахæм стих: '-Зæгъут, 'О, Мæ лæггадгæнджытæ, кæцытæ сæхи арæнтæй ахизынц, ма ныфссаст ут Аллахы хорзæхæй-' -Кс. Аз Зумар: 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Загъта нын [Хармалах бин Яхья] загъта нын [Ибну Вахаб] уый загъта, загъта мын [Юнус] [Ибн Шихабæй] уый загъта, загъта мын [Урвах бин аз-Зубайр], [Хаким бин Хизам] ын кæй загъта, кæддæр ын бафарста Расулуллах саллаллаху алаи, цы хорз хъуыды кæныс, уый тыххæй, æмæ дæм афтæ кæсы. сарæзтой? сарæзта йæ Джахилийы дуджы? Исты райсдзынæн?» Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям дзуапп радта: «Пысылмон динмæ бацыдтæ, æнæзонд куы уыдтæ, уæд цы æрбахастай, уыимæ, кæнæ хорз хъуыддæгтæй, кæнæ тавауттæй -кувынæй».
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Æмæ нын загъта [Хасан аль-Хулвани] æмæ [Абд бин Хумаид], [аль-Хулвани] загъта, загъта нын, æмæ [Абд] загъта, загъта мын [Я'куб] - ома Ибн Ибрагим бин Саад - загъта нын [мæ фыдæн] [Салихæй] [Ибн Шихабæй], уый загъта, зæгъгæ, бин [Убаир] [Хаким бин Хизам] ын фехъусын кодта, зæгъгæ, уый загъта Расулуллахæн: «О Расулуллах, цы хъуыды кæныс цалдæр хъуыддаджы тыххæй, æххуысы хуызы, кæнæ цагъарты ссæрибар кæныны, кæнæ хæлардзинады хуызы, кæцытæ æз сарæзтон Джахилийы рæстæджы? Цымӕ дзы исты хӕрзиуӕг райстон?» Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам дзуапп радта: «Пысылмон динмæ бацыдтæ, раздæр цы хорздзинæдтæ кодтай, уыдонимæ».
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Загъта нын [Исхак бин Ибрагим] æмæ [Абд бин Хумаид] дыууæ дæр загътой, загъта нын [Абдурраззак] загъта нын [Ма'мар] [аз-Зухрийæ] ацы санадæй. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын куы радзырдта [Исхак бин Ибрагим] [Абу Муавия] нын куы загъта [Хисям бин Урва] [йæ фыдæй] [Хаким бин Хизамæй], уæд загъта, æз бафарстон: «О, Аллахы минæвар, -цы хъуыды кæныс- цы хъуыддæгтæ кодтон, уыдонæй иуæй-иутæй, кæцытæ æз сарæзтон джахийы рæстæджы, цалынмæ йæ кой кодтон, уæдмæ?» 'цы хорз хъуыддæгтæ сарæзтон? ' уæд Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам дзуапп радта: 'Ды пысылмон дин райстай, ивгъуыд рæстæджы цы хорз хъуыддæгтæ кодтай, уыдоны тыххæй'. Æз уæд загътон: «Аллахæй, æнæзонддзинады рæстæджы цы хорз хъуыддаг сарæзтон, уый нæй, кæд æмæ йæ пысылмон дины рæстæджы дæр нæ сарæзтон». Махæн радзырдтой [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] нын [Абдула бин Нумаир] [Хисям бин Урвахæй] [йæ фыдæй] [Хаким бин Хизам] ссæрибар кодта сæдæ цагъары æмæ радта сæдæ теуайы хæрзиуæгæн æнæзонддзинады рæстæджы, уый фæстæ ссæрибар кодта сæдæ цагъары æмæ радта сæдæ теуайы хæрзаудæнæй сæдæ теуайы æнæзонд дуджы. Уый фæстæ бацыд Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламмæ...уый фæстæ сын сæ хадисæй цыдæр кой кодта.
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] загъта нын [Абдулла бин Идрис] æмæ [Абу Муавийæ] æмæ [Ваки] [аль-А'маси]-йæ [Ибрагим]-æй [Алкамæйæ] [Абдулла]-йæ уый загъта: «Куы æрцыд стих: '-Уый чи баууæндыд, æмæ йæ дин нæ уыд æмхæццæ æнæрастдзинад-' -Qs. Аль-Анам: 82-, уæд æмбæлттæ æнкъардтой уæззаудзинад æмæ загътой: «О, Аллахы минæвар, не ’хсæн йæхи чи нæ сарæзта! Уый йын дзуапп радта: «Уый нӕ зӕгъынмӕ хъавыс. Уый у, Лукман йæ фыртæн куыд загъта, афтæ: «О мæ фырт, ма æфсæрмы кæн Аллахæй. Æцæгæйдæр, ширк у стыр æнæрастдзинад-'. -Фæрстытæ. Лукман: 13-. Загъта нын [Исакъ бин Ибрагим] æмæ [Али бин Касырам] дыууæ дæр загътой, загътой нын [Иса] ома -Ибн Юнус-. -æндæр радзырды фыст ис- Æмæ нын загъта [Минджаб бин аль-Хариц ат-Тамими] нын фехъусын кодта [Ибну Мушир]. -æндæр радзырды дзырдæуы- Æмæ нын куы радзырдта [Ибн Идрис] [Ибн Идрис] алцыдæр [аль-А'масы] ацы санадимæ, [Абу Кураиб] загъта, [Ибн Идрис] загъта, фыццаг хатт мын радзырдта уый тыххæй [мæ фыд] [Абан бин Таглибæй] [ал-Амасы] æй фехъуыста йæм.
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Загъта мын [Мухаммад бин Минхал адл-Дларир] æмæ [Умайя бин Бистхам аль-Айси] æмæ лафаж хауы Умеййæмæ, сæ дыууæ дæр загътой, загъта нын [Язид бин Зураи'] загъта нын [Раух] - ома Ибн аль-Касим- [аль-Ала'-йæ [Ахис-Фатер]-æй Хурайæй [Уæд загъта] стих æрцыд æрæппæрст Аллахы минæварæн: '-Аллахæн ис алцыдæр, цы ис уæлæрвты æмæ зæххыл. Æмæ дæ зæрдæйы цы ис, уый куы райгуырай, кæнæ йæ куы æмбæхсай, уæд дын Аллах æнæмæнгæй дзуапп дæтдзæн дæ митæн. Уæдæ Аллах хатыр кæны, кæмæн æй фæнды, æмæ кæй фæнды, уый æфхæры; æмæ Аллах у Æппæтхъомысджын æппæтæй дæр-' -Qs. аль-Бакара: 284- ' Абу Хурайра загъта: «Уæд ацы хъуыддаг уæззау фæкаст Расулуллах шаллаллаху алейхи васалламæн йе мбæлттæн, æмæ æрцыдысты Расулуллах шаллаллаху алейхи васалламмæ æмæ загътой арфæтæ хæдтулгæйыл, зæгъгæ: «О Расулуллах, лæвæрд æрцыд ахæм уаргъ, кæцытæ сты æнæбары æххæст кæнын куывд, комдарæн, джихад æмæ хæрзгæнæг. Æцæгæйдæр, ацы стих дын раргом, æмæ йæ махæн нæ бон нæу! Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Фæнды дæ зæгъын, чиныджы адæм куыд зæгъынц, уый размæ зæгъын: «Мах фехъуыстам æмæ нæ коммæ кастыстæм», фæлæ зæгъ: «Мах фехъуыстам æмæ коммæ кастыстæм, ныббар нын, о нæ Хицау æмæ дæм у æрыздæхт». Уыдон дзуапп радтой: «Мах фехъуыстам æмæ байхъуыстам, ныббар нын, нæ Хицау, æмæ Дæумæ æрыздæхт». Адæм æй куы бакастысты, уæд ын сæ ныхæстæ ныллæг æруагътой, уæд Аллах уый фæстæ раргом кодта: «Минæвар баууæндыд, йæ Хицау ын цы Хъуыран æрцыд, ууыл, æмæ афтæ, чи уырны, уыдон дæр. Алчидæр æууæнды Аллахыл, йæ зæдтыл, йæ чингуытæ æмæ йæ минæвæртты. -Уыдон загътой-, 'Мах ницы дих кæнæм Йæ минæвæрттæй искæй æмæ иннæйы æхсæн', æмæ уыдон загътой, 'Мах хъусæм æмæ коммæ кæсæм'. -Куывтой-, 'Хатыр нын кæн, нæ Хицау, æмæ Дæумæ æрбаздæхт'. -Фæрстытæ. аль-Бакара: 285-. Куы сарæзтой афтæ, уæд æй Аллах фесæфта, стæй раргом кодта: '-Аллах адæймагыл уаргъ нæ æвæры, йæ бон куыд у, афтæ йеддæмæ. Уый райсы хæрзиуæг - хорз хъуыддæгтæй - кæцытæм тырны æмæ райсы æфхæрд - фыдбылызæй - кæцы аразы. -Куывтой-: 'Нæ Хицау, ма нæ бафхæр, кæд ферох кæнæм, кæнæ аххосджын стæм-' Аллах дзуапп радта: 'О'. '-О нæ Рабб, ма нын æвæр уæззау уаргъ, куыд æвæрдтай нæ размæ чи уыд, уыдоныл-' Аллах дзуапп радта: 'О'. '-О нæ Рабб, ма нын æрхæсс, цы нæ бон нæу, уый-' Аллах дзуапп радта: 'О'. '-Дæ хорзæхæй, ныббар нын; ныббар нын; æмæ нын фæтæригъæд кæн. Ды дæ нæ Æххуысгæнæг, уæдæ нын баххуыс кæн æнæуырнæгты ныхмæ. -Фæрстытæ. аль-Бакара: 286-. Аллах дзуапп радта: «О».
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Загъта нын [Абу Бакр бин Абу Сяибæ] æмæ [Абу Кураиб] æмæ [Исхак бин Ибрагим] æмæ лафаж хауы Абу Бакры, загъта [Исхак] нын, дыууæ адæймаджы та нын загътой, загътой нын [Ваки] [Суфьянæй] [Адам бин Сулейман] Халидæй раздæры цагъарæй, Исаид загъта, зæгъгæ Джубайр] дзуры [Ибн Аббасæй], уый загъта, 'Куы æрцыд стих: '-Æмæ кæд ныййарай исты, кæцы ис дæ зæрдæйы, кæнæ йæ æмбæхсай, уæд æнæмæнгæй Аллах демæ скæндзæн нымад дæ хъуыддæгты тыххæй-' -Ф. Альбакъара: 284-. Ибн Аббас загъта: «Уæд сæ зæрдæтæм бацыд ахæм маст, кæцы никуы бацыд сæ зæрдæтæм æппындæр». Уæдæ Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллям загъта: «Зæгъ: хъусын æмæ коммæ кæсын æмæ мæхи раттын». Ибн Аббас загъта: «Уæд Аллах сæ зæрдæты баууæндыд, æмæ уый фæстæ раргом кодта ахæм стих: «Аллах адæймагыл уаргъ нæ æвæры, йæ бон куыд у, афтæ йеддæмæ». Уый райсы хæрзиуæг - хорз хъуыддæгтæй - кæцытæм тырны æмæ райсы æфхæрд - фыдбылызæй - кæцы аразы. -Куывтой-, 'О нæ Рабб, ма нæ бафхæр, куы ферох кæнæм, кæнæ аххосджын стæм-' -Къс. Аль-Бакара: 286-, Аллах зæгъы: «Æцæгæйдæр æз æй сарæзтон». '-О нæ Рабб, æмæ нын уæззау уаргъ ма æвæр, нæ размæ чи уыд, уыдоныл куыд æвæрдтай, афтæ-' -Qs. Аль-Бакара: 286-, Аллах зæгъы: «Æз æй сарæзтон». '-О нæ Рабб, ныббар нын; ныббар нын; æмæ нын фæтæригъæд кæн. Ды дæ нæ Æххуысгæнæг-' Аллах зæгъы: 'Æз æй сарæзтон'.
