Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Onyisowa [Ishaq bin Ibrahim] kod [Ishaq bin Mansur] kod [Abd al-Warits bin Abd ash-Shamad] gik moko duto kowuok kuom [Abd ash-Shamad bin Abd al-Warits] kowuok kuom [Syu'bah] kowuok kuom [Ayyub] kowuok kuom [Abu Ansari Bilah] kowuok kuom [Thabit-Al-D-Hak]. -e ranyisi machielo owach- Kendo osewachnwa gi [Muhammad bin Rafi’] kowuok kuom [Abdurrazzaq] kowuok kuom [Ats-Tsauri] kowuok kuom [Abu Qilabah] kowuok kuom [Tsabit bin adl-Dlahhak] nowacho ni, 'Jaote ne owacho ni: dini ma ok en Islam e miriambo kendo gi gombo, to en kaka owacho. Ng’at ma onegore gi gimoro, Allah biro ng’adone bura gi gimorono e Gehena mar Jahannam’. Mae e hadith [Sufyan] Ka hadith [Syu’bah], owachi ni Jaote nowacho niya: ‘Ng’at ma osing’o dini ma ok en Islam e miriambo, to en kaka owacho. Kendo ng’at ma onegore gi -gige tich-, to ibiro nege e odiechieng’ mar chier gi gige tichno’.
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
To [Muhammad bin Rafi’] kod [Abd bin Humaid] duto nonyisowa kowuok kuom [Abdurrazzaq], [Ibn Rafi’] nowacho ni, [Abdurrazzaq] nonyisowa ni [Ma’mar] nonyisowa kowuok kuom [az-Zuhri] kowuok kuom [Ibn al-Musayyab] ne gin gi [Abu HuraiWer] ma mar Nyasaye obed kode) ka ne gidhi e lweny e Hunayn, omiyo nowacho ne ng’at moro ma ne ong’ere ni en Ja-Muslim niya: ‘Ng’atni wuok kuom oganda ma Gehena’. Ka ne wan e kama ne otimoree gik moko, ne waneno ka ng’atno ng’ado lweny matek nyaka ne oyudo hinyruok marach ahinya. Bang’e, ng’ato nonyiso Jaote mar Nyasaye (saw) niya, ‘O Jaote mar Nyasaye! Ng’at ma ne iwacho chon ni ne owuok kuom oganda ma Gehena, sani ne okedo matek kendo ne otho’. Omiyo, Jaote mar Nyasaye (saw) nowacho kama: ‘Obiro dhi e Gehena’. Jo-Muslim moko ne nigi kiawa kuom wachno. Mopogore, ng’at moro nobiro kendo nonyiso ni ok otho nikech lweny, to ne oyudo hinyruok marach ahinya. E otienono, ne ok onyal ng’ado bura kuom lit ma ne en-go, omiyo ne onegore owuon, bang’e ne omiye wachno ne Jaote mar Allah. Jaote mar Nyasaye ne odhi nyime gi wacho ni takbir: 'Allahu Akbar, achiwo neno ni an jatich Nyasaye kendo Jaote'. Kae to Jaote mar Nyasaye nomiyo Bilal chik mondo onyis ji duto ni onge ng’at ma biro donjo e Paradiso mak mana roho kata ng’at ma chiwore - ne Nyasaye -. Kendo ni Allah osejiwo dinni gi ng'at ma nigi teko''.
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Ne owachnwa [Qutaibah bin Sa’id] osenyisowa [Ya’qub] - ma en Ibn Abdurrahman al-Qari - - nying gweng’ moro e piny Arabia - kowuok kuom [Abu Hazim] kowuok kuom [Sahal bin Sa’id as-Saidi] ni Jaote mar Nyasaye, Ka Jaote mar Allah noduogo e jolweny mag Jo-Muslim, kendo jo-Kafir noduogo e jolwenygi, ne nitie ng’at moro ma ne owuok e kind sahaba mag Jaote ma ne ok oyie mondo wasiki okalo. Oluwo kendo oketho wasiki gi ligangla mare. Osiep machielo mar Jaote nowacho ni, ‘Kawuono onge ng’ato e kindwa ma owinjo maber gadier kaka ng’at ma kamano’. Rasulullah ne odhi nyime wacho kama: ‘Ng’e! En e klas mar joma ong’eyo weche mag Hell. Ng’at moro ma ne oa kuom Jo-Muslim nowacho ni, ‘Abiro luwo bang’e kinde duto’. Sahl bin Sa’ad nowacho kendo niya, ‘Ng’atno osewuok oko kanyachiel gi ng’atno gi ng’atno, ka ng’atni gi ng’atno ochung’ ka gikedo to en bende ochung’, ka ng’atno gi ng’atno wuotho mapiyo, to owuok mapiyo mana kaka ng’atno. Ng’atno nowacho ni, ‘Fulan nigi hinyruok mager ahinya. Nikech ne ok onyal chung’ gi lit ma ne en-go, ne odwaro tho mapiyo, omiyo, noketo ng’ut ligangla mare piny kendo ne ogoye ng’ute. Ng'atno ne owuok oko mar romo gi Jaote mar Nyasaye kendo nowacho ni, 'Achiwo neno ni in Muhammad, in jaote mar Nyasaye'. Jaote nopenjo ni, ‘En ang’o ma otimore? ’ Ng’atno nowacho niya, ‘Ng’at ma iluongo ni jalony e wi Gehena ka ji mang’eny kwedo wachni, omiyo amiyou neno ne in, O Jaote mar Nyasaye kuom gik ma kamago, asebedo ka aluwo bang’e e lweny duto nyaka ne ayudo ni ne oyudo hinyruok marach ahinya, ne odwaro tho mapiyo, bang’e ne oketo ng’ut ligangla mare e kor ng’ute ariyo kendo ne oketo ligangla mare e kor ng’ute ariyo. en owuon mondo onege owuon’. Omiyo Jaote mar Nyasaye (saw) nowacho niya: ‘Adier, nitie chwo ma timo timbe machalo gi timbe mag jalony e polo e wang’ dhano, kata obedo ni en jalony e mach ma ok tho. Kendo bende nitie chwo ma timo timbe mabeyo gi timbe mag jalony e Gehena e wang' dhano, kata obedo ni en jalony e Polo''.
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Onyisowa [Muhammad bin Rafi’] osenyisowa [Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair] - osenyisowa [Syaiban] ni, Ne awinjo [Al-Hasan] wacho ni, 'Adier, ne nitie ng'at moro ma ne ni e nyimi ma ne nigi ng'ol ma ne owuok kuome, kendo ka ng'ato owinjo marach kuome. soket, bang’e ne ogoye ng’ute nyaka rembe ne ng’ich ma ok ochungo nyaka ne otho. Rabb mari nowacho kama: ‘Asegeng’o polo ne en’. Kae to al-Hasan noting’o lwete malo kochomo e masikiti kendo nowacho niya, ‘Kuom Nyasaye, [Jundub] osenyisowa hadith ni kowuok kuom Jaote ma ni e masikiti’. Kendo osenyisowa [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] osenyisowa [Wahab bin Jarir] osenyisowa [wuonwa] nowacho ni, Ne awinjo [al-Hasan] wacho ni, osenyisowa [Jundub bin Abdullah al-Bajali] e masikiti ni, omiyo kik wil kendo kik ubed gi luoro 'Alaihi, Jundub nowacho ni Rasulullah nowacho ni: ‘Ng’at moro ma ne pok utimo ne nigi ng’ol e wiye... bang’e ne owuoyo kuom hadith ma kamano’.
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Onyisowa [Zuhair bin Harb] osenyisowa [Hasyim bin al-Qasim] osenyisowa [Ikrimah bin Ammar] nowacho ni, osenyisowa [Simak al-Hanafi Abu Zumail] nowacho ni, osenyisowa [Abdullah bin Abbas] nowacho ni, osenyisowa [Umar bin al-K kwan mar jowetene ne ochopo ir Jaote ka giwacho ni, ‘Falani ne otho nikech yie, Fulani ne otho nikech yie’, nyaka ne gikalo ng’at moro kendo giwacho ni, ‘Faloni ne otho nikech yie’. Omiyo, Rasulullah nowacho kama: “Ok kamano, kuom adier, ne aneno e mach ma ok tho e lewni kata koti ma ne okawo -kapok omiye-’. Kae to Rasulullah nowacho kendo niya: ‘O Ibn al-Khaththab, dhi inyis ji ni onge ng’at ma biro donjo e polo mak mana jogo ma oyie’. Omiyo Umar nowacho kama: ‘Ne awuok oko ka agoyo nduru niya, ‘Ng’e ni onge ng’at ma biro donjo e polo mak mana ng’at ma oyie’.
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Ne owacho ni, osenyisowa [Ibnu Wahab] kowuok kuom [Malik bin Anas] kowuok kuom [Tsaur bin Zaid ad-Duali] kowuok kuom [Salim Abu al-Ghaits] ma ne en jatich machon mar Ibn Muthi’, kowuok kuom [Abu Hurairah]. -e ranyisi machielo owacho ni- Kendo osenyisowa [Qutaibah bin Sa’id] kendo mae e hadith, osenyisowa [Abdul Aziz] -ma en Ibn Muhammad- kowuok [Tsaur] kowuok [Abu al-Ghaits] kowuok [Abu Hurairah] nowacho ni, ‘E odiechieng’ ma ne wadhigo Allah nomiyowa loch, to ne ok en ghanimah - mwandu ma ne okawe e lweny - ma ne wayudo e kit dhahabu kata fedha, to ne en mwandu, chiemo kod lewni. Bang’e ne wadhi gi ng’wech ka wadhi e got moro. To ng’at moro ma ne oa Judzam ma ne pile iluongo ni Rifa’ah bin Zaid ma ne oa kuom dhoot mar Adl-Dlubaib ne omiye kaka mich. Kane wachopo e got, jatich mar Rasulullah ne ochung’ mondo ogol ng’injo mag ng’injo mare. To apoya nono ne ogoye gi ligangla, kendo ne oromo gi tho mare kuno. Ne wawacho ni, ‘Wagoyo erokamano ne en, O Jaote mar Allah, nikech ne otho nikech yie’. To Rasulullah nowacho kama: ‘Ooyo, kuom Ng’at ma chuny Muhammad ni e lwete, adier, obiro wang’ gi mach ma ok tho nikech ng’injo ma ne owuok e lweny mar Khaibar ma ne okawo kapok opogo’. Abu Huraitah nowacho ni, ‘Oganda ne obedo gi bwok. Bang’e, ng’at moro nobiro ka oting’o ng’injo achiel kata ariyo mag ng’injo kendo nowacho niya, ‘O Jaote mar Nyasaye, ne ayudo wachni e kinde lweny mar Khaibar’. Omiyo Jaote nowacho ni: 'Achiel gi ng'injo mag sandal ma wuok e mach mar liel kata ng'injo ariyo mag sandal ma wuok e mach mar liel''.
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Onyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kod [Ishaq bin Ibrahim] gin duto ma ne oa kuom [Sulaiman], [Abu Bakr] nowacho ni, ne owacho ne wan [Hammad bin Zaid] kowuok kuom [Hajjaj ash-Shawwaf] kowuok kuom [Abuba] az-Z- Amru Ad Dausi nobiro ir Jaote ka owacho ni, ‘O Jaote mar Nyasaye, bende idwaro dak e ot ma nigi teko kendo ma nyalo ritoi?’ Jalo ma ne ondiko wachno nowacho ni, ‘Fort ne en mar oganda Daus e kinde Jahiliya’. Kata kamano, Rasulullah nodagi nikech ne ohero gima Allah nosingo ne oganda Ansar. Ka Jaote ne owuok e pinyno nodhi Medina, Abu Thufail bin Amru bende ne owuok ka en gi ng’at moro ma ne oa kuom ogandane. Kata kamano, osiep Abu Thufail ne oknyal chung' gi -klima- ma Medina kendo ne omako tuo, bang'e nokawo makas kendo ne ong'ado ng'ut lith lwete nyaka lwete ne oumo remo, kendo notho kata. Kata kamano, e lek mare, Abu Thufail ne oneno jalno e hali maber ahinya, ka oumo lwete. Bang'e to Abu Thufal nopenjo jalno ni, 'Ang'o ma nyasaye mari otimoni? ’ Ng’atno nodwoko ni, ‘Ne oweyona richo nikech hijra ma ne atimo ne En, Jaote ng’ato. To Abu Thufail nopenjo kendo ni, ‘To ang’o momiyo aneno ka oumo lweteni? ’ Ng’atno nodwoko ni, ‘Ne owachona ni ‘Ok wabiro loso gik ma uketho’. Abu Thufail bang’e nonyiso Rasulullah lekno, Rasulullah bang’e nowacho niya: ‘O Allah, we ne lwete’.
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Onyisowa [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] osenyisowa [Abdul Aziz bin Muhammad] kod [Abu Alqamah al-Farwi] giduto ne giwacho ni, osenyisowa [Shafwan bin Sulaim] kowuok kuom [Abdullah bin Salman] kowuok kuom [wuon-gi] kowuok kuom [Abu Huraillahulah ne owacho]: 'Adier, Allah biro ng'ado yamo ma ng'ich ahinya, mayom kaka silk kowuok e yo mar Yemen, ok obi weyo ng'ato ang'ata ma e chunye nitie -Abu Alqamah nowacho- pek mar cham, -ka Abdul Aziz nowacho ni; kata pek mar kodhi mar mustard - kuom yie mak mana ka Allah biro miyo otho’.
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Onyisowa [Yahya bin Ayyub] kod [Qutaibah] kod [Ibn Hujr] duto gin duto kowuok kuom [Ismail bin Ja’far] nowacho ni [Ibnu Ayyub] osenyisowa [Ismail] nowacho ni, osenyisowa [al-Ala’] kowuok kuom [wuon mare] kowuok kuom [Abu Huraihirah] ni Jaote ne en Nyasaye maber. timbe kapok ng’at ma ng’ado burano obiro kaka otieno ma ng’ich ahinya. E odhiambo ng’ato en ja-yie, kae to e odhiambo en ja-yie ma ok oyie. E odhiambo ng’ato en jayie, bang’e en ja ok oyie e odhiambo. Ne ouso din mare mondo oyud mor mag piny’.
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Onyisowa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Al Hasan bin Musa] onyisowa [Hammad bin Salamah] kowuok kuom [Thabit Al Bunani] kowuok kuom [Anas bin Malik] ni nowacho ni, ‘Ka ayatni ne ofweny: ‘-U joyie, kik uting’ dwol mar Jaote ma malo.’ Al Hujurat: 2- nyaka giko mar ayat, Thabit bin Qais obedo obet e ode kendo owacho ni, 'An achiel kuom jo Jahenama! Kendo kinde duto ne ochung’ mabor gi Jaote nyaka Jaote nopenjo Sa’ad bin Mu’adz kuom wachno. Ne openjo kama: ‘O Abu Amru, chal mar Thabit chalo nade? Be en gi tuo? ’ Sa’d nodwoko ni, ‘Kido mare en kaka pile kendo pok awinjo wach moro amora ni en gi tuo’. Anas nowacho ni, ‘Kae to Sa’d nodhi limo kendo nonyise wach mar mbaka ma ne otimo gi Rasulullah. Thabit nowacho ni, ‘Ayati ni ne ofweny, ka un duto ung’eyo ni an e ng’at ma nigi dwol ma malo moloyo, moloyo dwol mar Jaote mar Nyasaye. Omiyo, an achiel kuom joma ong’eyo weche mag Gehena.’ Omiyo Sa’d nonyiso wachno ne Rasulullah. Jaote bende nowacho ni: ‘Kata en achiel kuom jo polo’. Onyisowa [Kathan bin Nusyair] Onyisowa [Ja’far bin Sulaiman] osenyisowa [Tsabit] kowuok kuom [Anas bin Malik] nowacho ni, ‘Thabit bin Qais ne en jalony e kind Jo-Ansar, ka ayatni nobiro piny, ma en kaka e Hadith mar Hammad. Kata kamano, hadith ok oting’o nying Sa’d bin Mu’adz’. Kendo osewachnwa [Ahmad bin Sa’id bin Shakr Ad-Darimi] osewachonwa [Habban] osewachonwa [Sualiman Ibnul Mughirah] kowuok [Thabit] kowuok [Anas] nowacho ni, ‘Ka ayat nobiro piny -... kik iting’ dwondi malo moloyo dwol mar Jaote - kendo ne ok owacho ni Sabu’. Mu’adz e hadis’. Kendo osenyisowa [Huraim bin Abdul A’la al-Asadi] osenyisowa [al Mutamir bin Sualiman] ni, ‘Ne awinjo ka [wuonwa] wuoyo kuom [Thabit] kuom [Anas] nowacho ni, ‘Ka ayatni ne ofwenyre, ne onyisowa hadith ma ok owuoyo kuom nying’ Sa’d bin.’ Bang’e ne omedo wacho kama: ‘Ng’at moro ma ne oa kuom oganda ma ni polo nowuotho e kindwa’.
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Onyisowa ni [Uthman bin Abu Syaibah] osenyisowa ni [Jarir] kowuok kuom [Mansur] kowuok kuom [Abu Wail] kowuok kuom [Abdullah] nowacho ni, ‘Ng’ato osepenjo Rasulullah ni, ‘O Rasulullah! Be wabiro yudo kum nikech gik ma ne watimo e kinde Jahiliya?’ Ne odwoko kama: “Ng’ato ang’ata kuomu ma timo gik mabeyo e kinde mag Islam, ok obi yudo kum kuom gik ma ne otimo e kinde mag Jahiliyah. To ng’ato ang’ata ma timo richo, ibiro yudo kum kuom gik ma notimo e kinde Jahiliyah kod e kinde Islam’.
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ne onyisowa ni [Muhammad bin Abdullah bin Numair] osenyisowa [wuonwa] kod [Waki’]. -e ranyisi machielo owacho ni- Kendo nonyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ni lafazh ne en mare, nonyisowa ni [Waki’] kowuok kuom [al-A’masy] kowuok kuom [Abu Wail] kowuok kuom [Abdullah] nowacho ni, ‘Ne wapenjo ni, ‘O Jaote mar Nyasaye, bende wabiro bedo gi kum magwa? ' Ne odwoko kama: 'Ng'at ma ne otimo gik mabeyo e kinde Islam, ok obi yudo kum nikech gik ma ne otimo e kinde ma ne onge ng'eyo, kendo ng'at ma ne otimo gik maricho e kinde Islam biro yudo kum nikech gik ma ne otimo e kinde ma ne onge ng'eyo kod Islam''. Onyisowa [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] osenyisowa [Ali bin Mushir] kowuok [al-A’masy] gi sanad ni kaka ranyisi.
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Onyisowa [Muhammad bin al-Mutsanna] kod [Abu Ma’n ar-Raqasyi] kod [Ishaq bin Manshur] gik moko duto kowuok kuom [Abu Ashim] kendo lafazh en mar Ibn al-Mutsanna, osenyisowa [adl-Dlahhak] - ma en ni -owacho ni Abu, Ne owacho ni, “Ne wadhi e [Amru bin al-Ash], ka ne oloso ng’at motho, bang’e ne owak kuom thuolo malach kendo noloko wang’e ne ohinga, bang’e wuode ne ochako wacho ni, ‘Oh ng’at ma ne otho. un wach maber e yo ma kamano, bende ne ok omiyi wach maber e yo ma kamano? Jalo nowacho ni, ‘Omiyo ne oloko wang’e kendo nowacho ni, ‘Adier gima duong’ ma waparo en neno ni onge nyasaye - ma owinjore lamo - mak mana Allah, kendo ni Muhammad en jaote mar Allah, adier an e kido adek; Ne aneno ni an awuon, to onge ng’at ma osin gi Rasulullah moloya, kendo onge gima abiro hero bedo machiegni kode, mondo anyalo nego, ka atho e chalno, adier abiro bedo e kind jo mach ma ok tho. Ka Allah notimo Islam e chunya, ne adhi ir Jaote mar Nyasaye kendo ne awachone niya, ‘Riek lweti ma korachwich, to abiro singo ni abiro bedo jo adier’, omiyo ne ochiwo lwete ma korachwich’. Amru bin al Ash nowacho ni, ‘Kaeto ne amako lweta’. Ne openjo kama: ‘En ang’o ma otimore, Amru? ’ Ne adwoko ni, ‘Adwaro chiwo gik moko’. Ne owacho kama: ‘En gik mage ma ikwayo? ’ Ne adwoko ni, ‘Ka ng’ato oweyo ne richona’. Ne owacho kama: ‘Be ok ung’eyo ni Islam osegolo richo motelo, kendo ni hijrah bende osegolo richo motelo, kendo Hajj bende osegolo richo mokalo’. Kendo onge ng’at ma ahero moloyo Rasulullah, kendo onge ng’at ma ler e wang’a moloye, kendo ok anyal pong’o wang’a -gi gimoro amora- moloye nikech duong’ ma ne omiye, ka ne okwaya mondo aler kaka en, to adier ok anyal, nikech ok apong’o wang’a gi wang’a. Kendo ka atho e chal ma kamano, adier ni abiro bedo gi geno mar bedo achiel kuom jodak mag polo. Bang’e ne wakalo e gimoro ma ne ok ang’eyo ni ne an e chal ma kamano, omiyo ka ne atho, to onge dhako ma ne ywak ma ne dhi dhi koda, kendo kata mach ne ok dhi dhi koda. Ka uyieko, ng’ad piny e wiya, bang’e uchung’ machiegni gi lielna mabor ahinya gi kama ne onegoe ngamia kendo ne ipogo ring’o, nyaka awinji kendo ane gima jaote mar Ruodha kelo.
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Onyisowa [Muhammad bin Hatim bin Maimun] kod [Ibrahim bin Dinar] kendo lafazh en mar Ibrahim, gin ariyogi duto ne giwacho ni, osenyisowa [Hajjaj] - ma en Ibn Muhammad - kuom [Ibnu Juraij] nowacho ni, osenyisowa ni Abbas] ni ji ma wuok kuom jogo ma lamo nyasaye mang’eny timo nek, kendo mano medore ahinya, kendo gin bende gitimo akwede, kendo mano medore ahinya. Kae to ne gibiro ir Jaote Muhammad, kendo ne giwacho ni, “Adier, gima uwacho kendo uluongo kinde duto en gima ber, ka ne unyalo nyisowa ni timbe maricho ma wasetimo nyalo ruchi, to ayatno ne ofweny ni: ‘-Kendo jogo ma ok lamo nyiseche mamoko kaachiel gi Allah kendo ok onegogi nikech ng’ato ang’ata ma timo kamano, adier obiro yudo -kuong’ruok- kuom richo mage-- ' -Qs. 68-. Kae to ayat nobiro piny: '-Wach ni, 'O jotichna ma okadho giko margi giwegi, kik ubed gi geno kuom ng'uono mar Allah-' -Qs. 53-.
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Onyisowa [Harmalah bin Yahya] osenyisowa [Ibnu Wahab] nowacho ni, osenyisowa [Yunus] kowuok kuom [Ibn Shihab] nowacho ni, osenyisowa [Urwah bin az-Zubair] ni [Hakim bin Hizam] osenyisowa, ni kinde moro nopenjo gik moko ma ne gin gik mabeyo kuom ma asetimo? ne otimo kamano e kinde Jahilia? Be abiro yudo gimoro?’ Rasulullah nodwoko kama: ‘Ne udonjo e Islam gi gik ma ne ukelo ka pod un joma onge ng’eyo, kata timbe mabeyo kata tawauts -lamo-’.
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Kendo osenyisowa [Hasan al-Hulwani] kod [Abd bin Humaid], [al-Hulwani] nowacho ni, osenyisowa, kendo [Abd] nowacho ni, osenyisowa [Ya’qub] - ma en Ibn Ibrahim bin Sa’ad - osenyisowa [wuonwa] kowuok kuom [Salih] nyaka [ne owacho ni, Shirwah] az-Zubair] ni [Hakim bin Hizam] ne omiye ripot, ni ne owacho ne Rasulal ni, ‘O Rasulal, iparo ang’o kuom gik moko mang’eny, e yor chiwo mag ng’uono, kata golo jotich, kata osiep, ma ne atimo e kinde Jahiliyah? Be ne ayudo duoko moro amora kuome?’ Rasulullah nodwoko kama: ‘Ne idonjo e Islam gi gik mabeyo ma ne itimo chon’.
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Onyisowa ni [Ishaq bin Ibrahim] kod [Abd bin Humaid] duto ne giwacho ni, osenyisowa ni [Ma’mar] kowuok e [Az-Zuhri] gi sanad ni. -e ranyisi machielo owacho ni- Kendo bang’ nyisowa ni [Ishaq bin Ibrahim] ne onyisowa ni [Abu Mu’awiyah] ne onyisowa ni [Hsyam bin Urwah] kowuok kuom [wuon-gi] kowuok kuom [Hakim bin Hizam] nowacho ni, “Ne apenjo ni, ‘O Jaote mar Nyasaye, -ang’o ma iparo kuom gik ma Ishahdiyya timo? ne owacho ni, ‘timbe mabeyo ma ne atimo? ’ bang’e Rasulullah nodwoko kama: ‘Ne ulokore ubedo Islam nikech gik mabeyo ma ne utimo e kinde mokalo’. Ne awachone niya, ‘Kuom Nyasaye, onge gima ber ma ne atimo e kinde ma ne onge ng’eyo mak mana ka bende ne atimo e kinde mar Islam’. Ne owachnwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Abdulah bin Numair] kowuok kuom [Hsyam bin Urwah] kowuok kuom [wuon mare] ni [Hakim bin Hizam] nogonyo misumbni mia achiel kendo nomiyo ngamia mia achiel kaka chiwo mag ng’uono e kinde ma ne onge ng’eyo mar Jo-Islam. ngamia mia achiel e pesa mag ng’wono. Kae to ne odhi ir Jaote...kae to owuoyo kuom gimoro machalo gi hadith margi’.
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Onyisowa ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] osenyisowa [Abdullah bin Idris] kod [Abu Mu’awiyah] kod [Waki’] kowuok kuom [al-A’masy] kowuok kuom [Ibrahim] kowuok kuom [Alqamah] kowuok kuom [Abdullah] nowacho ni, ‘Ka ayat nobiro piny gi ng’ano ma osebedo gi yie kuomgi. -Penjo. Al An’am: 82-, bang’e jowetene ne winjo pek kuom wachno kendo ne giwacho ni, ‘O Jaote mar Allah, ng’ano kuomwa ma pok otimone marach! ’ Ne odwoko kama: ‘Mano ok en gima idwaro wacho. En kaka Luqman nowacho ne wuode niya: ‘-O wuoda, kik iweri gi Nyasaye. Adier, shirk en tim ma ok kare maduong’-’. -Penjo. Lukman: 13-. Onyisowa [Ishaq bin Ibrahim] kod [Ali bin Kasyram] duto ne giwacho ni, osenyisowa [Isa] ma gin -Ibn Yunus-. -e sigana machielo owacho ni- Kendo osenyisowa ni [Minjab] osenyisowa [Ibnu Mushir]. -e ranyisi machielo owacho ni- Kendo bang’ nyisowa ni [Abu Kuraib] ne osenyisowa [Ibn Idris] gik moko duto kowuok kuom [al-A’masy] gi sanad ni, [Abu Kuraib] nowacho ni, [Ibn Idris] nowacho ni, ne onyisowa wachno e okang’ mokwongo [wuonwa] kowuok kuom [Aban Bin Idris] kowuok kuom [Ibn Idris]
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Onyisowa [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] kod [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] kendo lafazh en mar Umayyah, gin ariyogi duto ne giwacho ni, osenyisowa [Yazid bin Zurai’] osenyisowa [Rauh] - ma en Ibn al-Qasimbu’ kowuok kuom [Hurah] mare nowacho, 'Ka ayat ne ofwero ne Jaote mar Nyasaye: '-Gik moko duto mantie e polo kod piny gin mag Nyasaye.' Kendo ka inyuolo gima ni e chunyi kata ka ipando, adier Allah biro ng’adoni bura kuom gigo ma itimo. Omiyo Allah weyo ne ng’at ma odwaro kendo omiyo ng’at ma odwaro kum; kendo Allah en Jalony Mogik kuom gik moko duto-’ -Penjo. 284- ' Abu Hurairah nowacho ni, 'Eka wachni ne winjore ka pek kuom jowete Rasulullah, omiyo ne gibiro ir Rasulullah kendo ne gimoso e wi gari, ka giwacho ni, 'O Rasulullah, wan gi ng'at ma ok nyal lamo, ng’ado chiemo, jihad kod chiwo mag ng’uono. Adier, ndiko ni osefwenyore ni, kendo ok wanyal timo kamano! Rasulullah nowacho kama: ‘Be idwaro wacho kaka Jo-Buk wacho kapok iwacho ni, ‘Ne wawinjo kendo ne ok wawinjo wach’, to wacho niya, ‘Ne wawinjo kendo ne wawinjo wach, We ne wan richowa O Ruoth marwa kendo ni in ema wabiro duoko’. Ne gidwoko ni, ‘Ne wawinjo kendo ne wawinjo wach, we ne wan richowa, Ruoth marwa, kendo ir in ema wabiro duoko’. Ka ji ne osomo, wechegi ne oluorre, bang’e Allah nofwenyo bang’e ni: ‘-Jaote ne oyie gi Qur’an ma ne ogolne kowuok kuom Ruoth mare, kendo kamano bende jogo ma oyie. Ng’ato ka ng’ato oyie kuom Allah, malaike mage, buge mage kod joote mage. -Ne giwacho ni-, ‘Ok watim pogruok e kind ng’ato ang’ata -kod machielo- kuom joote mage’, kendo ne giwacho ni, ‘Wawinjo kendo waluwo’. -Ne gilamo-, ‘Wwenwa kethowa, Ruoth marwa, kendo ir in ema wabiro duoko’. -Penjo. 285-. Ka ne gitimo kamano, Allah nobolo oko, bang’e nofwenyo ni: ‘-Allah ok keto ting’ kuom ng’ato mak mana kaluwore gi nyalo mare. Oyudo duoko - kuom timbe mabeyo - ma otemo matek mondo otim kendo oyudo kum - kuom timbe maricho - ma otimo. -Ne gilamo-: ‘Ruoth marwa, kik imiwa kum ka wiwa wil kata ka wabedo gi ketho-’ Allah nodwoko ni: ‘Ee’. '-O Rabb marwa, kik iket kuomwa ting' mapek kaka ne iketo kuom jogo ma ne otelo newa-' Allah nodwoko ni: 'Ee'. '-O Rabb marwa, kik iting'wa gik ma ok wanyal ting'o-' Allah nodwoko ni: 'Ee'. '-Akwayo mondo iwenewa kethowa; wenewa kethowa; kendo ubed gi ng’uono kuomwa. In e Jakony marwa, omiyo, konywa e lweny ne joma ok oyie’. -Penjo. 286-. Allah nodwoko kama: ‘Ee’.
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Osenyisowa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kod [Abu Kuraib] kod [Ishaq bin Ibrahim] kendo lafazh en mar Abu Bakr, owacho ni [Ishaq] osenyisowa, ka ji ariyo mamoko nowacho ni, osenyisowa [Waki'] kowuok kuom [Sufyan] kowuok kuom [Adam bin Khalimers ne], [Sa’id bin Jubair] nyiso kuom [Ibn Abbas] nowacho ni, ‘Ka ne obiro piny ayat: ‘-Kendo ka inyuolo gimoro ma ni e chunyi kata iumo, adier Allah biro timo kwan gi in kuom gigo ma itimo-’ -Penjo. 284-. Ibn Abbas nowacho ni, ‘Eka kuyo ne odonjo e chunygi kowuok kuome ma ne ok odonjo e chunygi kata matin’. Omiyo, Jaote nowacho kama: “Wach ni, ‘Awinjo kendo awinjo kendo aweyo’. Ibn Abbas nowacho ni, ‘Eka Allah noketo yie e chunygi, ma bang’e ne ogolo ayat ma wacho ni: ‘-Allah ok keto ting’ kuom ng’ato mak mana kaluwore gi nyalo mare. Oyudo duoko - kuom timbe mabeyo - ma otemo matek mondo otim kendo oyudo kum - kuom timbe maricho - ma otimo. -Ne gilamo-, ‘O Rabb marwa, kik imiwa kum ka wiwa wil kata ka wan gi ketho-’ -Qs. 286-, Nyasaye wacho ni: ‘Adier, asetimo kamano’. '-O Rabb marwa, kendo kik iket kuomwa ting’ mapek kaka ne iketo kuom jogo ma ne otelo ne wan-' -Qs. 286-, Nyasaye wacho ni: ‘Asetimo kamano’. '-O Rabb marwa, we ne wan kethowa; wenewa kethowa; kendo ubed gi ng’uono kuomwa. In e Jakony marwa-’ Allah wacho ni: ‘Asetimo kamano’.