Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Shiye andero [Ishaq bin Ibrahim] kuru [Ishaq bin Mansur] kuru [Abd al-Warits bin Abd Ash-Shamad] awo sammaso [Abd Ash-Shamad bin Abd al-Warits] lan səta [Syu’bah] lan səta [Ayyub] lan səta [Abu Qilabah] lan səta [Thabit] lan səta [Thabit] lan səta. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero [Muhammad bin Rafi'] ye [Abdurrazzaq] lan [ats-Tsauri] lan [Khalid al-Hadzdza'] lan [Abu Qilabah] lan [Tsabit bin adl-Dlahhak] lan shiye wono, 'Nabi 'sallahu' sallallahu sallallahu sallallahu: adin gade Islam gənyidə kattuwu-a məradə-aro, daji shidə futu gulzənayeyi. Ndu yayi kǝlanzǝga kareya cidabe lan cezǝna dǝ, Allah shiga kare cidabe adǝlan suro Jahannama Jahannamben azajin. Adə shima hadith [Sufyan] Hadith [Syu’bah] ye dəro wumiya, shi Nabiye wono: ‘Kam do adin Islam gənyi lan kattuwuro nzəkkawo, daji shidə futu shiye gulzəna yeyi. Kuru kam duwo kǝlanzǝga -kareya- lan sǝrǝna dǝ, daji shiga yim kǝmaayaben kare shimadǝn sǝrǝn'.
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Kuru shiye andero [Muhammad bin Rafi’] kuru [Abd bin Humaid] ro awo samma [Abdurrazzaq] lan sǝta, [Ibn Rafi’] ye wono, andero [Abdurrazzaq] ye andero [Ma’mar] ro [az-Zuhri] lan sǝta [Ibn al-Musayyab] ro sǝta [Abu Hurailla] ro sagǝdǝna. 'alaihi wasallam də kəriwu Hunain ye sadin, daji kam do musləmmaro asuzana dəro wono: 'Kam adə suro am Jahannamayen mbeji'. Sokku ande nadən dagənadən, kamdə zauro luwala sədin kuru zauro zau fanzəna. Daji kam laaye Rasulullahro rifot cina, 'Ya Rasulullah! Kam do ne buron gulzana dǝ, shi dǝ master Jahannama ye, ku dǝ zauro kǝriwu sǝdǝna kuru bawono.' Daji Nabiye wono: 'Shidə Jahannamaro lejin'. Musulumma laa shauwa lan kasharu. Tinyi kam laa isa hawar cina kəla shidə kəriwulan bazənyi, amma zauro zau fanzəna. Bənye shimadən, shiye zauro suro tununzəyen kanadi ba, daji shiye kəlanzəga cezə, daji awo adə Rasulullahro hawartəna. Rasulullah ye takbir gultə gozə kowono: ‘Allahu Akbar, wuye shaida kəla wudə cidama Allahbe-a Rasulnzəbe-a’. Daji Manzo Allahye Bilal ro wono nduso ro gulzə kam falma Sammaro gayinba illa ro au kam do -Allahro- njilarzəna. Kuru Allahye adin adəga waltə kam duno'a lan dunozəgəna''.
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Andeye [Qutaibah bin Sa'id] ye andero [Ya'qub] ro gulzana - sunzə Ibn Abdurrahman al-Qari - - su bəladiya laa suro Arabiaben - na [Abu Hazim] na [Sahal bin Sa'id as-Saidi] yen shi Rasulullahbe sallallahu sallallahu a. Sa Rasulullah ye askərra musulummabero waltənadən, kuru kafirwadə askərranzaro walzanadən, kam laa mbeji suro sahaba Nabiye sallallaahu 'alaihi wasallamben shi doni watəmadəga kolzənyi. Shiye watəmadəga dujin kuru kashagənzən bətərəmjin. Sawa Nabiye gadeye wono, ‘Kuro suro andeben am jireyero suro awowa anyiben tǝmatǝnyi’. Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye gozə kowono: ‘Notə! Shidə suro daraja maskuwa Jahannamaben kara. Kam laa suro musulummaben wono, 'Shiga sambisoro zayin'. Sahl bin Sa'ad ye waltə wono, 'Kamdə suro fal-a fal-ayen suluwuna, fal-a fal-adə loktu kəriwuben dajiya shiye dajin, sa fal-adə duwaro lejiya, daji shiye duwaro lejin. Kamdəye wono, 'Fulan də zauro zau fanzəna. Sawu shiye zau fanjindǝga sǝtayinba nankaro, shiye tǝnyiro bajinro sǝragǝna, daji shiye gǝrǝm kashagǝrnzǝbedǝ cidiro gǝnazǝ kǝlanzǝro baksǝna. Kamdəye Manzo Allahbega kəla kəltəro suluwuna kuru wono, 'Wuye shaida cina kəla nyi Muhammad, shima Manzo Allahbewo'. Nabiye wono, 'Ayi shima sǝkǝ? ' Kamdəye wono, 'Kam shiro gonyi Jahannama gultində amma ngəwuso awo adəga kasatsanyi, daji wuye nyiro shaida cin, ya Rasulullah kəla awo adəben, wuye shiga zəgayin suro kəriwudəben hatta shiro zauro zau fanzənaro asuwoko, shiye duwaro batə səraana, daji shiye hilt kashagənzəbedə kəla cidiben gənazəna kuru shiye kashagənzə indidəga cidiro gənazəna. kəlanzəro kəlanzə'a cezə'. Daji Manzo Allahbe (saw) wono: 'Haiyaro, am laa mbeji cidawa alama cidawa masku Samiben shim amsoben sadin, shidə masku Jahannamabe yaye. Kuru adəgaima am laa mbeji cidawa ngəla sadin cidawa masku Jahannamabe shim amsoben, shidə masku Samiben yaye''.
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Shiye andero gulzəna [Muhammad bin Rafi'] andero gulzəna [az-Zubairi] - sunzə Muhammad bin Abdullah bin az-Zubair - shiye andero gulzəna [Syaiban] shiye wono, wuye [al-Hasan] fangəna shiye wono, 'Haiyaro, kam laa mbeji kawu nyiro shido suronzalan suro surolan suluwunadən. socket, daji shiga fəlezə hatta budə dazənyiro fəlezəna hatta bawono. Rabbnǝmbe wono: 'Shiro sami haramngǝna'. Daji al-Hasan ye muskonzə nasha mashidi dəro hafsəgə kuru wono, 'Wallahi, [Jundub] ye hadith adə andero Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam lan mashidi adən bayanzəna'. Kuru andero gulzəna [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] andero gulzəna [Wahab bin Jarir] andero gulzəna [babanyi] shiye wono, wuye [al-Hasan] gulzəna, andero gulzəna [Jundub bin Abdullah al-Bajali] suro mashidi adəben, adə nankaro wande njesnəmi kuru wande kəla Jundullah Rahullahben njesnəmi. 'alayhi wasallam. Jundub ye wono Rasulullah shallallahu alaihi wasallam ye wono: 'Kam do kawu nyiro suro lan fəlejin...daji shiye hadith jili anyi gulzəna'.
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Shiye andero gulzəna [Zuhair bin Harb] andero gulzəna [Hasyim bin al-Qasim] andero gulzəna [Ikrimah bin Ammar] shiye wono, andero gulzəna [Simak al-Hanafi Abu Zumail] shiye wono, andero gulzəna [Abdullah bin Abbas] shiye wono, andero gulzəna [Umar bin al-K. sahaba kadaye Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallamro lezana kuru sandiye gulzayin, ‘Fulan-a Falan-a shahidtəna, Fallan-a Falan-a shahidtəna’, hatta kam laa kozana kuru ‘Fallan-a Falan-a shahidtəna’ gulzayin. Daji Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye wono: 'Adə gənyi, haiyaro shiga kannulan ruwonyi kazəmu au kot do gozənadən -kawu sha yakcinro-'. Daji Rasulullah waltə wono: ‘Ya Ibn al-Khaththab, lezə amsoro gulne kam falma zannaro gayinba sai am imanimaso’. Daji Umarye wono, 'Wuye 'Notə kam falma zannaro gayinba sai kam mumin'.
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Shiye andero [Abu Ath-Tahir] ro gulzəna, shiye andero [Ibnu Wahab] ro [Malik bin Anas] ro gulzəna [Tsaur bin Zaid ad-Duali] ro [Salim Abu al-Ghaits] kali Ibn Muthi’be kureye, [Abu Hurairah] ro. -suro riwaya gaden shiga gulzana- Kuru andero [Qutaibah bin Sa’id] ro gulzəna kuru adə shima hadithwo, andero gulzəna [Abdul Aziz] -sunzə Ibn Muhammad- na [Tsaur] na [Abu al-Ghaits] na [Abu Hurairah] lan shiye wono, ‘Yim do Khaillalah’al lan Sahillahut lan ande Allah ye andero kǝnasar sǝdǝna, amma ghanimah gǝnyi - awo kǝriwube - shido andeye dinar au liwula lan sǝbandǝnama, amma kadari-a, kǝmbu-a kuru kazǝmu-a. Daji andeye duwaro kawu laayero lenyiye. Kuru Rasulullah loktudən rokko kaliyanzəben kam Judzambe shiro Rifa’ah bin Zaid gultində shi jili Adl-Dlubaibbedəye sadəna. Sa andeye kǝla kauye dǝro nazǝgǝna dǝn, kali Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye dǝ cizǝ kǝla dǝlan sǝtayin. Amma tinyi shiga kəriwuye bunduwun bakkono, kuru nadən kərmunzəga sətana. Andeye wono, 'Andeye shiga karǝgǝ kǝjiro sǝdin, ya Rasulullah, kǝla shahidtǝnzǝben'. Amma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye susudəro wono: 'A'a, kam do muskonzən ro Muhammadbedə, haiyaro shiga konnu kannuye zəwin dalil blanket kəriwu Khaibarbedən shiye gozənadə kawu shiga samjinro'. Abu Huraitah ye wono, 'Amsodə suro suronzayen fəlezana. Ngawo adəyen kam laa sandal strap fal au indi gozə wono, 'Ya Rasulullah, awo adə loktu kəriwu Khaibarben səbandəna'. Daji Apostledəye wono: 'Sandal suro konnu kannuben au sandal indi konnu kannuben''.
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Ishaq bin Ibrahim] sammaso [Sulaiman] lan, [Abu Bakr] ye wono, andero [Sulaiman bin Harb] andero [Hammad bin Jaid] suro [Hajjaj ash-Shawwaf] suro [Abubaz- Amru Ad Dausi ye Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ro isana kuru shiye wono, ‘Ya Rasulullah, suro fato dunowa kuru nyiga nzəliwojinlan naptə ra’ama?’ Raayimadəye wono, 'Fortdə am Dausbe zaman Jahiliyiahben'. Amma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ye wazəna dalil shiye awo Allahye am Ansarro wadə gozənadə səraana nankaro. Sa Nabi sallallahu Madinaro hijra sədənadən, Abu Thufail bin Amru ye kam laa jamanzaye hijrazəna. Attǝson, sawanzǝ Abu Thufailbe dǝ raksǝ -climate- Madinabe dǝga sǝtayinba kuru dondizǝna, daji shiye mowosǝ gozǝ kuru ngǝrǝwu ngulondonzǝbe dǝga kamzǝ hatta muskonzǝ bulan sǝrǝna, kuru shiye bawono. Attǝson, suro kǝnashinzǝben, Abu Thufailbe kamdǝga zauro ngǝlaro curo, kuru shiye muskonzǝ zakcin. Daji Abu Thufalye kamdəga ciworo, ‘Ayi ila’anzəye nyiro sədənawo? ' Kamdəye ja'auzəna, 'Shiye wuga gawurzəna dalil hijranyi shiro, Nabi sallallahu 'alaihi wasallam'. Daji Abu Thufail ye waltə ciworo, 'Amma ayi nankaro muskonzə zakcin? ' Kamdəye jaapkono, 'Wuro gulzana 'Andeye awo namtənadə yasayinba'. Abu Thufail ye daji kənashinzə Rasulullah ro gulzəna, Rasulullah ro wono: 'Ya Allah, muskonzə gawurzə'.
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Shiye andero [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] andero gulzəna [Abdul Aziz bin Muhammad] kuru [Abu Alqamah al-Farwi] indisoye gulzana, andero [Shafwan bin Sulaim] na [Abdullah bin Salman] na [bawanzə] na [Abu Huraillalah wono]: 'Haiyaro Allah ye kasam do zauro tǝlala, tǝlala yeyi silk yeyi nasha Yemen ye dǝlan, shiye kam do karǝgǝnzǝn -Abu Alqamah ye wono- nǝm kura arǝmmabe dǝga sǝtǝnyi, -amma Abdul Aziz ye wono; nəmkura kusunyi mustardbe yaye - imanilan sai Allahye shiga cezəyiya'.
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Shiye andero [Yahya bin Ayyub] kuru [Qutaibah] kuru [Ibn Hujr] sammaso suro [Ismail bin Ja’farben] wono [Ibnu Ayyub] andero [Ismail] shiye wono, shiye wuro [al-Ala’] suro [bawanzǝben] suro [Abu Huraihirah]ben wono shi Rasulu Allahbe ‘ngǝla’a. kundowa kawu slanderdə alama bəne sələmyeyi ishinro. Suwulan kamdə mumin, kuru kawudolan kafir. Kawudo kamdə mumin, daji suwan kafir. Shiye adinzǝdǝ kǝji dunyabe nankaro sǝladǝna'.
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] andero gulzəna [Al Hasan bin Musa] andero [Hammad bin Salamah] na [Thabit Al Bunani] na [Anas bin Malik] lan wono, ‘Sa aya adə fəlezənadən: ‘-Ya nyi am imanima, kowo Nabi-Qbedəga haftənyi. Al Hujurat: 2- hatta ayadə dazənaro, Thabit bin Qais fatonzən napsəna kuru wono, 'Wudə am Jahannamabe fal! Kuru sambisoro shi Nabi sallallahu alayihi wasallam lan sǝtayin hatta Nabi sallallahu sallallahu sallallahu ye Sa’ad bin Mu’adz ro kǝla dǝlan ciworo. Shiye ciworo: ‘Ya Abu Amru, jilibin Thabitbe kǝndaramnzǝ? Shi dondi wa? Sa'd ye ja'auzəna, 'Kəndarammanzədə futu kuren kara kuru hawar laa shiro dondizənaro fangənyi'. Anas ye wono, 'Daji Sa'd ye shiga ziyarazə kuru shiro kəla zande shiye Rasulullah sallallahu salallahu salallahu'a yen gulzəna. Thabit ye wono, aya adə fəlezəna, amma sammasoye nozana kəla wu kam do kowo zauro duno'a, kowo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam'a kozənaro. Daji wudə maskuwa Jahannamabe falnza.' Daji Sa'd ye awo adə Rasulullah ro gulwono. Nabi sallallahu ‘alaihi wasallam ye wono: ‘Shima am samibe falnza’. Shiye andero [Qathan bin Nusyair] gulzəna [Ja’far bin Sulaiman] andero [Tsabit] gulzəna [Anas bin Malik] shiye wono, ‘Thabit bin Qaisdə shima manama dau Ansarben, loktu aya adə fəlangzənadən, maana futu Hadith Hammadben. Amma, hadithdə su Sa’d bin Mu’adz’ dəga gulzənyi. Kuru andero gulzana [Ahmad bin Sa'id bin Shakr Ad-Darimi] andero gulzana [Habban] andero gulzana [Sualiman Ibnul Mughirah] [Thabit] lan [Anas] lan shiye wono, 'Sa ayadə fəlangzənadən -... kowonzə kowo amsobe kozənaro haftənyi - kuru shiye kowonzə'a kozənaro haftənyi. Mu’adz suro hadithben mbeji. Kuru andero gulzəna [Huraim bin Abdul A'la al Asadi] andero gulzəna [al Mu'tamir bin Sualiman] shiye wono, 'Wuye [bawanyi] ye [Thabit] lan [Anas] gulzəna, shiye wono, 'Sa aya adə fəlezənadən shiye hadithdəga su Mudznbe gulzənyiro gulzəna.' Daji shiye waltə wono, 'Kam laa am samibedən lezəna'.
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Shiye andero [Usman bin Abu Syaibah] ye andero [Jarir] ro [Mansur] ro [Abu Wail] ro [Abdullah] ro gulzəna shiye wono, ‘Kam laaye Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam’a ciworo, ‘Ya Rasulullah! Kundowa do Jahiliyah lan diyen dəro azawu tədin wa?' Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye ja’awu: ‘Nyi kam do ne zaman islambe lan awo ngǝla sǝdǝna dǝ, shiro azawu sǝdǝnyi kǝla awo sǝdǝna dǝyen zaman Jahiliyaben. Amma ndu yayi awo laa sǝdǝna dǝ, shiro azawu tǝdin kǝla awo sǝdǝnadǝben loktu Jahiliyahbe-a kuru zaman Islambe-a.
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Shiye andero [Muhammad bin Abdullah bin Numair] andero [babanyi] kuru [Waki’] ro gulzəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru lafazhdə shiye, shiye andero [Waki'] na [al-A'masy] na [Abu Wail] na [Abdullah] lan shiye wono, 'Andeye 'Ya Rasulullah Allahbe dalil azawundebe nankaro? ' Shiye ja'auzəna: 'Nduwo zaman Islamben awo ngəla sədənadə, shiga azabtinba dalil kəndowanzə zaman jahiləlben, kuru nduwo zaman Islamben awo batti sədənadə shiro azabtin dalil kəndowanzə zaman jahiltəbe-a Islambe-ayen''. Shiye andero [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] andero [Ali bin Mushir] ro [al-A’masy] lan misallo sanad adəga gulzəna.
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Shiye andero [Muhammad bin al-Mutsanna al-Anazi] kuru [Abu Ma'n ar-Raqasyi] kuru [Ishaq bin Manshur] awo samma [Abu Ashim] lan sǝta kuru lafazhdǝ Ibn al-Mutsannabe, shiye andero [adl-Dlahhak] ro gulzǝna - sunzǝ shiye wono [Abu Abu] ro. shiye wono, andero [Yazid bin Abu Habib] ro [Ibn Shiimasah al-Mahri] lan wono, ‘Andeye [Amru bin al-Ash] ro hadartəgəna, loktu shiye kam dəga tuljindən, daji shiye loktu kadaro cirin kuru fuskanzə garudəro kalaksəna, daji tadanzəye wono, ‘Ya fallalahullah gənyi. nyiro hawar kǝji diwal adǝlan, shi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nyiro hawar kǝji diwal adǝlan cinyi'. Rayitəmadəye wono, 'Daji shiye fuskanzəro walzə kuru wono, 'Haiyaro awo zauro faida'a andeye gonyenadə shima shaida kəla ila bawo - ibadaro - illa Allah, kuru Muhammaddə shima manzo Allahbewo, haiyaro wudə suro lardəwa yakkəben kara; Wuye kǝlanǝmma ruwonyi, amma kam do Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam dǝga wuga kozǝnaro sǝrayinma bawo, kuru awo laa shiga karǝngǝro sǝrayinma bawo, shiga cejinro, shi kǝndaram adǝlan banyiya tawadǝro suro am kannuben kara. Sa Allah ye Islam suro karǝgǝnyiyen sǝdǝna dǝn, wuye Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ro lenyiye kuru wuye wono, ‘Muskonǝm kǝmburamdǝ sutuluwu, daji wuye nyiro kǝla kǝljin’, shiye muskonzǝ kǝmburamdǝ sutuluwu’. Amru bin al Ash ye wono, 'Daji muskonyi gowoko'. Shiye ciworo: ‘Ayi shima sǝkǝ, Amru? ' Wuye jaapkakəna, 'Wuye shartəwa yiwo raakkəna'. Shiye wono: ‘Shartəwa ayi mǝradǝnǝm? ' Wuye jaapkakəna, 'Shartəlan wuga gawurtəna'. Shiye wono: ‘Islamye zunuwu kureye-a baro sədənaro notənyi, kuru hijradəye zunuwu kureye-a baro sədəna, kuru Hajjye zunuwu kureye-a baro sədəna’. Kuru kam laa Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam'a kozənaro kərawonyi ba, kuru kam laa shimnyilan shiga kozənaro fəlezəna ba, kuru shimnyi -awo-lan- shiga kozənaro səmbəliyinba dalil shiga darajatəben, shiga bayantəro wuro gulzaiya, tawadəro raksənyi, dalil shilan shimnyi səmbəliyinba. Kuru kəndaram adəlan banyiya, tawadəro suro am samiben dasayinro təmagəna. Daji awo laa lan lenyiye kəndaramnyi notənyi lan, daji wu banyiya, daji kamu cirinma ndasoma wuga zorjinba, kuru konnuma ba. Loktu wuga rəptəma, kəlanyiro katti fərtəgə, daji nasha kawarnyiben datəgəram na karimodəga zortənadəga kuru dadəga samtənadəga, hatta nyiga fanjin kuru awo manzo Rabbibe suwudənasodəga ruwojin.
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Shiye andero [Muhammad bin Hatim bin Maimun] kuru [Ibrahim bin Dinar] kuru lafazhdə Ibrahimbe, sandi indisoye gulzana, andero [Hajjaj] - sunzə Ibn Muhammad - na [Ibnu Juraij] shiye wono, shiye wuro [Ya’la bin Jubaid] lan [Saba’d] wono. Abbas] shi am mushirikbedə kamma cejin, kuru zaumaro ngəwujin, kuru sandiye zina sadin, kuru zaumaro ngəwujin. Daji sandiye Nabi Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam ro isa kuru sandiye gulzana, 'Haiyaro, awo sambisoro gultinma kuru bowotinmadə ngəla, nyiye andero bayantəgəma kəla awowa batti andeye diyenadə raktə cintəro, daji ayadə fəlezəna: '-Kuru am doni ilawa gade-a rokko Allahben ibadanzayi-a kuru sandiro- dalilla ngǝla, kuru zina sǝdinba, ndu yayi awo adǝ sǝdǝna dǝ, tawadǝro shiro -azab- sǝwandin kǝla zunubanzǝben-- ' -Qs. Furkan: 68-. Daji ayadə fəlangzəna: '-Wulne, 'Ya cidawunyi duwo kəlanza'a kozanadə, rahma Allahbe'a təmzayinba-' -Qs. Zumar: 53-.
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Shiye andero [Harmalah bin Yahya] ye andero gulzəna [Ibnu Wahab] shiye wono, shiye wuro [Yunus] ro [Ibn Shihab] ro gulzəna shiye wono, shiye wuro [Urwah bin az-Zubair] ro gulzəna kəla [Hakim bin Hizam] shiro gulzəna, shiye loktu laan awowa ngəla kəla Rasulullah sallallahben ciworo. shi donyi sǝdǝna dǝ? zaman Jahiliyahben sǝdǝna? Awolagǝ sǝbandinna?' Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ye ja’awu: ‘Nyiye awo do nyiye jahil lan gozana lan Islamro ga’a, au awo ngəla au tawauts -ibada-’.
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Kuru shiye andero [Hasan al-Hulwani] kuru [Abd bin Humaid] ro gulzəna, [al-Hulwani] ye wono, andero gulzəna, kuru [Abd] ye wono, shiye wuro [Ya’qub] - sunzə Ibnu Ibrahim bin Sa’ad - andero [babanyi] suro [Salih] yen səta [shiye wono biUhab] ro saadəna. az-Zubair] shi do [Hakim bin Hizam] ye shiro hawar cina dǝ, shiye Rasulullah ro wono, ‘Ya Rasulullah, awowa kada, misallo sadaka, au kalawa gǝnatǝ, au sawa’a, shi do loktu Jahiliyahben sǝdǝna dǝ? Shilan shimtiti laa sǝbandǝna?' Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam ye ja’awu: ‘Nyiye awowa ngəla buroye diwolan Islamro gagəna’.
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Shiye andero [Ishaq bin Ibrahim] kuru [Abd bin Humaid] indiso gulzana, shiye andero [Abdurrazzaq] andero [Ma’mar] suro [az-Zuhri]ben sanad adəga gulzəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru shiye andero [Ishaq bin Ibrahim] andero gulzəna [Abu Mu'awiyah] andero [Hsyam bin Urwah] na [bawanzə] na [Hakim bin Hizam] lan shiye wono, wuye ciworo, 'Ya Rasulullah, -ayi awowa laa duhilbe zamanbe- kəlan? mentioned, ‘cidawa ngəla do sədənadə? ' daji Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ye ja'auzəna: 'Nyiye Islamro gaana dalil awowa ngəla do kuren sədənaye nankaro'. Wuye daji gulngǝna, 'Wallah, awo ngǝla sǝdǝnama bawo loktu jahiltǝben sai loktu Islamben sǝdǝnaro waljiya'. Abu Bakr bin Abu Syaibah ye andero gulzana [Abdulah bin Numair] na [Hsyam bin Urwah] na [bawanzə] yen [Hakim bin Hizam] ye kalawa miya sutuluwu kuru karimo miya sada'aro cina loktu jahiltə Islambe-a zaman jahiltə-ayen. karimowa miya sada'a lan. Daji shiye Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ro lewono...daji awo laa hadithnza yeyi gulzəna'.
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] andero gulzəna [Abdullah bin Idris] kuru [Abu Mu’awiyah] kuru [Waki’] na [al-A’masy] na [Ibrahim] na [Alqamah] na [Abdullah] lan shiye wono, ‘Sa ayadə imanzənaro: -Korowa. Al An'am: 82-, daji sahabadəye awo adəga zauro kəlanzaro fanzayin kuru sandiye gulzana, 'Ya Rasulullah, ndu suro andeben kəlanzəro zalumzənyi! ’ Shiye ja’awu: ‘Adə awo mǝradǝnǝma dǝ gǝnyi. Shidə futu Luqmanbe tadanzəro gulzənayeyi: '-Ya tadanyi, Allahro shirktəyi. Haiyaro, shirkdə nəmzalum kura-'. -Korowa. Luqman: 13-. Shiye andero [Ishaq bin Ibrahim] kuru [Ali bin Kasyram] indisoye gulzana, andero [Isa] sunza -Ibn Yunus- gulzana. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru andero [Minjab bin al-Harits-Tamimi] andero [Ibnu Mushir] bayanzəna. -suro riwaya gaden gulzana- Kuru shiye andero [Abu Kuraib] ye andero [Ibn Idris] ro awo sammaso [al-A’masy] lan sanad adǝlan gulzəna, [Abu Kuraib] ye wono, [Ibn Idris] ye wono, shiye wuro buro salakkin [bawanyi] shiro [Aban bin Taghlib] lan gulzəna.
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Wuro [Muhammad bin Minhal adl-Dlarir] kuru [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] kuru lafazhdə Umayyahbe, sandi indisoye gulzana, andero [Yazid bin Zurai'] andero [Rauh] gulzəna - sunzə Ibn al-Qasim- suro [shiye] fa'railan [shiye wono] 'Sa ayadə Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallamro fəlezənadən: '-Awo samilan-a cidilan-a sammaso Allahbe. Kuru nyiye awo karǝgǝnǝmlan dagǝna dǝga sambin au gǝrǝmnǝmiya, tawadǝro Allahye nyiro hisawu sǝdin kǝla awowa diwonǝmben. Daji Allahye kam sǝragǝnadǝga gawurzǝyin kuru kam sǝragǝnadǝga azajin; kuru Allah shima awo samma soga sǝkǝ-' -Qs. al-Baqarah: 284- ' Abu Hurairah ye wono, 'Daji lamar adə sahaba Rasulullahbe ro zauro kərau, daji sandiye Rasulullah ro isa kəla motodəben salam sadəna, sandiye wono, 'Ya Rasulullah, andero suro salamben tǝkǝna. puasa-a, jihad-a kuru sadaka-a. Haiyaro, aya adə nyiro fəlezana, kuru andeye raknyen shiga diyenba! Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ye wono: ‘Shiye futu am kitawube gulzana yeyi gultəro raamma wa kawu nyiye gultəro, ‘Andeye fanzəna kuru andeye nəmkəngaye’, amma gultə, ‘Andeye fanzəna kuru andeye nəmkəngaye, andega gawurzə ya Rabbinde kuru nyiro waltəgə’. Sandiye jaapkada, 'Andeye fanzəna kuru andeye kəngaye, andega gawurzə, ya Rabbinde, kuru nyiro waltəgə'. Sa amsoye shiga kərazanadən, kalmanza shiro njilarzana, daji Allahye ngawodən bayanzəna: '-Masuludə Alqur'an shiro Rabbinzən fəlezənadəro imanizəna, kuru am imanizanadəye imanizana. Nduso Allah-a, malaiyanzǝ-a, kitawunzǝ-a, manzonzǝ-a imanizǝna. -Sandiye gulzana-, 'Andeye kate fal-a gade-- suro manzowanzəyen gade-gade diyenba', kuru sandiye gulzana, 'Andeye fannyena kuru andeye kəngaye'. -Sandiye duwa-, 'Andega gawurzə, ya Rabbinde, kuru nyiro waltəgə'. -Korowa. Bakara: 285-. Sa sandiye awo adǝga sadǝnadǝn, Allahye shiga sǝrǝna, daji shiye bayanzǝna: '-Allahye kamro kǝrǝn sǝkǝnyi sai raktǝnzǝro. Shiye shimtiti səbandin - cida ngəlalan - shidoni ngənəwuzənadə kuru azawu səbandin - cida diwilan - shidoni sədindən. -Sandiye sala-: 'Ya Rabbinde, andega azabtənyi andeye njestə au andeye jire-' Allahye jaapkono: 'Aa'. '-Ya Rabbnde, andero awo kərau gənazənyi futu am kawu andero gənazəna yeyi-' Allahye jaapkono: 'Aa'. '-Ya Rabbnde, awo andeye raknǝm gonyiyenba dǝga andero sǝdinba-' Allahye jaapkono: 'Aa'. '-Andega gawurzə; andega gawurzə; kuru andero kanjimalibe. Nyima Banamandewo, daji andega banane kəla kafirwaben'. -Korowa. Bakara: 286-. Allahye ja’awu: ‘Aa’.
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Shiye andero [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kuru [Abu Kuraib] kuru [Ishaq bin Ibrahim] kuru lafazhdə Abu Bakrbe, wono [Ishaq] andero gulzəna, kuru am indi gadeye gulzana, andero [Waki’] na [Sufyan] na [Adam bin Ibrahim] yen gulzana. [Sa'id bin Jubair] ye [Ibn Abbas] lan wono, 'Sa shiye aya lan sǝbandǝna dǝn: '-Kuru awo laa suro karǝgǝnǝmben dagǝna dǝga sambinro waljiya au shiga gǝrǝmiya, tawadǝro Allahye nyiro hisawu sǝdin kǝla awowa diwoben-' -Qs. Albakara: 284-. Ibn Abbas ye wono, 'Daji shilan karǝgǝnzaro karǝgǝ kutta do ngaltema karǝgǝnzaro gagǝnyi'. Daji Nabiye wono: 'Gulne, 'Wuye fangəna kuru wuye kəngaye kuru wuye təmowona''. Ibn Abbas ye wono, 'Daji Allahye karǝgǝnzaro imani sǝkǝna, shiye daji ayadǝga sǝkǝna: '-Allahye kamro kǝrǝn sǝkǝnyi sai raktǝnzǝro. Shiye shimtiti səbandin - cida ngəlalan - shidoni ngənəwuzənadə kuru azawu səbandin - cida diwilan - shidoni sədindən. -Sandiye sala-, 'Ya Rabbnde, andega azawunyi andeye njesǝnyi au andeye jire-' -Qs. Al Baqarah: 286-, Allahye wono: Haiyaro wuye diwo. '-Ya Rabbnde, kuru andero kaziyi kura-a sǝkǝnyi futu am kawu andero sǝkǝna yeyi-' -Qs. Al Baqarah: 286-, Allahye wono: 'Wuye sǝdǝna'. '-Ya Rabbnde, andega gawurzə; andega gawurzə; kuru andero kanjimalibe. Nyima Banamandewo-' Allahye wono: 'Wuye diwo'.