Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Ба мо [Исҳоқ бин Иброҳим] ва [Исҳоқ бин Мансур] ва [Абд-Уорис бин Абдуш-Шамод] ҳама чизро аз [Абд-Уорис] аз [Шуъба] аз [Айюб] аз [Абу Қилоба] аз [Собит бин Ад-Даҳҳок ал-Ансорӣ] нақл кардааст. -дар ривояти дигар омадааст- Ва [Муҳаммад бин Рофиъ] аз [Абдурраззоқ] аз [ат-Саврӣ] аз [Холид ал-Ҳаззо] аз [Абу Қилоба] аз [Собит бин Ад-Даҳҳок] ба мо нақл кардааст, ки гуфт: «Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам фармуданд: «Ҳар кӣ ба дини дигаре бардурӯғ ва қасдан қасдан савганд хӯрад, пас ӯ ҳамон тавре аст, ки мегӯяд. Ҳар кӣ худро бо асбобе бикушад, Аллоҳ ӯро бо он асбоб дар ҷаҳаннам азоб медиҳад». Ин ҳадис аст [Суфён]. Дар мавриди ҳадис [Шуъба], гуфта шудааст, ки Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам фармуданд: «Ҳар кӣ ба дини дигаре ғайр аз Ислом бардурӯғ қасам хӯрад, пас ӯ ҳамон тавре аст, ки мегӯяд. Ва ҳар кӣ худро бо асбоби ҷаъфарӣ бикушад, рӯзи қиёмат бо он асбоб кушта мешавад».
Hadith
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Ва ба мо [Муҳаммад бин Рофи] ва [Абд бин Ҳумайд] ҳама чизро аз [Абдурраззоқ] нақл кардааст, [Ибни Рофи] гуфтааст, ба мо [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] ба [аз-Зуҳрӣ] ба [Ибни Мусайяб] ба [Абу Ҳурайра] гуфтааст: «Мо ҳамроҳ бо Расули Худо (с) бар зидди Ҳунайн ҷанг мекунем», сипас ба марде, ки мусалмон дониста шуда буд, гуфт: «Ин шахс аз ҷумлаи аҳли дӯзах аст». Дар ҳоле ки мо дар ҷои ҳодиса будем, он мардро дидем, ки чунон сахт меҷангид, ки сахт маҷрӯҳ шуд. Сипас касе ба Расули Худо (с) хабар дод: «Эй Расули Худо! Марде, ки шумо қаблан гуфта будед, ки ӯ сарвари дӯзах аст, имрӯз чунон сахт меҷангид ва мурд». Сипас Паёмбари Худо (с) гуфт: «Ӯ ба дӯзах меравад». Баъзе аз мусалмонон дар шак буданд. Ногаҳон касе омад ва хабар дод, ки ӯ дар ҷанг намурдааст, балки сахт маҷрӯҳ шудааст. Он шаб ӯ аз дарди захмҳояш сабр накард, бинобар ин худкушӣ кард ва ин ба Паёмбари Худо хабар дода шуд. Паёмбари Худо такбир гуфтанро идома дод: «Аллоҳу Акбар! Ман шаҳодат медиҳам, ки ман бандаи Аллоҳ ва Паёмбари Ӯ ҳастам». Сипас, Паёмбари Худо ба Билол амр дод, ки ба ҳама хабар диҳад, ки касе ба биҳишт намедарояд, магар касе, ки ба Аллоҳ таслим мешавад. Ва ин ки Аллоҳ ин динро бо марди тавоно қувват додааст».
Hadith
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Ба мо гуфтаанд, ки [Қутайба бин Саъид] ба мо [Яъқуб] - яъне Ибни Абдурраҳмон ал-Қори - номи деҳае дар Арабистон - аз [Абу Ҳозим] аз [Саҳал бин Саъид ас-Саъид] гуфтааст, ки Паёмбари Худо (с) бо мушрикон вохӯрдааст ва ҷанг сар задааст. Вақте ки Паёмбари Худо (с) ба сӯи лашкари мусалмонон баргашт ва кофирон ба сӯи лашкари худ баргаштанд, марде аз асҳоби Паёмбар (с) буд, ки ба душман роҳ надод ва душманро аз он ҷо гузаронд. Ӯ бо шамшераш ба душман ҳамла кард. Дӯсти дигари Паёмбар (с) гуфт: "Имрӯз дар байни мо касе нест, ки воқеан мисли фалонӣ қаноатманд бошад". Паёмбар (с) идома дод: "Бидонед! Ӯ аз табақаи мутахассисони дӯзах аст. Марде аз мусалмонон гуфт: "Ман ҳамеша аз пайи ӯ хоҳам рафт". Саҳл бин Саъд боз гуфт: «Марде бо фалонӣ баромадааст, агар фалонӣ ҳангоми ҷанг истад, ӯ низ меистад, вақте ки фалонӣ босуръат ҳаракат мекунад, пас ӯ низ бо суръати баланд ҳаракат мекунад». Мард гуфт: «Фулон ҷароҳатҳои вазнин дорад. Азбаски ӯ наметавонист дарди эҳсоскардаашро таҳаммул кунад, мехост фавран бимирад, бинобар ин дастаки шамшерашро ба замин гузошт ва худро бо корд зад». Мард барои дидор бо Паёмбари Худо баромад ва гуфт: «Шаҳодат медиҳам, ки ту, эй Муҳаммад, паёмбари Худо ҳастӣ». Паёмбар пурсид: «Ба ту чӣ шудааст?» Мард гуфт: «Марде, ки ту онро мутахассиси дӯзах меномӣ, дар ҳоле ки аксари одамон ба ин эътироз мекунанд, бинобар ин ман ба ту шаҳодат медиҳам, эй Паёмбари Худо, дар бораи фалонӣ, ман дар тӯли ҷанг ӯро пайгирӣ мекардам, то он даме ки фаҳмидам, ки ӯ сахт маҷрӯҳ шудааст, ӯ мехост зуд бимирад, сипас дастаки шамшерашро ба замин ва теғи шамшерашро байни ду синааш гузошта, онро ба худ тела дод, то худкушӣ кунад». Пас, Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтанд: «Ба ростӣ, мардоне ҳастанд, ки амалҳоеро ба монанди амалҳои мутахассиси биҳишт дар назди мардум анҷом медиҳанд, ҳарчанд ӯ дар дӯзах мутахассис аст. Ва мардоне низ ҳастанд, ки амалҳои некро ба монанди амалҳои мутахассиси дӯзах дар назди мардум анҷом медиҳанд, ҳарчанд ӯ дар биҳишт мутахассис аст».
Hadith
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Ба мо [Муҳаммад бин Рофи] ба мо [аз-Зубайрӣ] - яъне Муҳаммад бин Абдуллоҳ бин аз-Зубайр - ба мо [Шайбон] гуфт: Ман аз [Ҳасан] шунидам, ки мегуфт: «Ба ростӣ, пеш аз шумо марде буд, ки чирк берун меомад ва вақте ки чирк ӯро азоб медод, ӯ аз сӯрохи он тир парронд ва сипас ӯро пӯст кард, то он даме ки хун бе қатъ ҷорӣ шуд, то даме ки мурд. Парвардигоратон гуфт: «Ман биҳиштро бар ӯ ҳаром кардам». Сипас Ҳасан дасташро ба сӯи масҷид бардошт ва гуфт: «Қасам ба Худо, [Ҷундуб] ин ҳадисро аз Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам дар ин масҷид ба мо нақл кардааст». Ва ба мо [Муҳаммад бин Абубакр ал-Муқаддамӣ] ба мо [Ваҳаб бин Ҷарир] ба мо [падарам] гуфт, ки ӯ гуфт: «Ман аз [Ҳасан] шунидам, ки [ба] гуфтааст, ба мо [Ҷундуб бин Абдуллоҳ ал-Баҷалӣ] дар ин масҷид гуфтааст, пас фаромӯш накунед ва хавотир нашавед, ки Ҷундуб ба номи Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дурӯғ мегӯяд». Ҷундуб гуфт, ки Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтаанд: «Марде пеш аз шумо бар ӯ обила пайдо карда буд сипас ӯ ҳадисе ба ин монандро зикр кард».
Hadith
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
[Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо хабар додааст [Ҳошим бин ал-Қосим] ба мо хабар додааст [Икрима бин Аммор] гуфт: [Симоки Ҳанафӣ Абу Зумайл] гуфт: [Абдуллоҳ бин Аббос] гуфт: [Умар бин ал-Хаттоб] гуфт: «Вақте ки ҷанги Хайбар рух дод, чанде аз саҳобагон назди Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам омада, гуфтанд: «Фалон шаҳид аст, фалон шаҳид аст», то он даме ки аз назди марде гузаштанд ва гуфтанд: «Фалон шаҳид аст». Сипас Паёмбари Худо саллаллоҳу алайҳи ва саллам гуфт: «Не, ман ӯро дар дӯзах бо либосе дидам, ки пеш аз тақсим кардан гирифта буд». Сипас Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам боз гуфт: «Эй Ибни ал-Хаттоб, бирав ва ба мардум бигӯ, ки ба ҷуз касоне, ки имон овардаанд, касе ба биҳишт намедарояд». Умар гуфт: Ман бо фарёд берун омадам ва гуфтам: «Бидонед, ки ҷуз мӯъмин касе ба биҳишт намедарояд».
Hadith
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Ба мо [Абу Тоҳир] нақл кардааст, ба мо [Ибни Ваҳҳоб] аз [Молик бин Анас] аз [Саур бин Зайд ад-Дуалӣ] аз [Салим Абул-Ғайтс] ғуломи собиқи Ибни Мутӣъ, аз [Абу Ҳурайра]. -дар ривояти дигар зикр шудааст - Ва ба мо [Қутайба бин Саид] нақл кардааст ва ин ҳадис аст, ба мо [Абдул-Азиз] - яъне Ибни Муҳаммад - аз [Саур] аз [Абул-Ғайтс] аз [Абу Ҳурайра] гуфтааст: "Дар рӯзи Хайбар мо бо Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) берун рафтем, то он даме ки Аллоҳ ба мо пирӯзӣ дод, аммо мо ғаниматҳо - ғаниматҳои ҷангӣ - на тилло ё нуқра ба даст овардем, балки молу мулк, хӯрок ва либос - буд. Сипас мо ба сӯи теппае шитофтем." Ва дар он вақт Расули Худо (с) ҳамроҳ бо ғуломаш аз ҷониби марде аз Ҷудзом, ки одатан Рифоъа ибни Зайд аз қабилаи Адлубайб ном дошт, тӯҳфа карда шуд. Вақте ки мо ба теппа расидем, ғуломи Расули Худо (с) барои кушодани тасмаҳои зинаш бархост. Аммо ногаҳон тири ӯ ба ӯ расид ва дар он ҷо вафот кард. Мо гуфтем: "Эй Паёмбари Худо, ӯро барои шаҳид шуданаш табрик мегӯем". Аммо Расули Худо (с) ба ҷои ин гуфт: "Не, қасам ба он касе, ки ҷони Муҳаммад дар дасти Ӯст, албатта ӯро оташи дӯзах ба хотири кӯрпае аз ҷанги Хайбар, ки пеш аз тақсим карданаш гирифта буд, месӯзонад". Абу Ҳурайта гуфт: "Мардум дар ҳайрат монданд. Баъд аз ин марде бо як ё ду баста тасмаҳои сандалӣ омад ва гуфт: "Эй Паёмбари Худо, ман инро дар ҷанги Хайбар гирифтам". Сипас Паёмбари Худо (с) гуфтанд: «Як баста пойафзол аз оташи дӯзах ё ду баста пойафзол аз оташи дӯзах».
Hadith
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Ба мо [Абубакр бин Абу Шайба] ва [Исҳоқ бин Иброҳим]-ро нақл кардааст, ки ҳамаи онҳоро аз [Сулаймон] нақл кардааст, [Абубакр] гуфтааст, ба мо [Сулаймон бин Ҳарб] ба мо [Ҳаммад бин Зайд] аз [Ҳаҷҷоҷ аш-Шаввоф] аз [Абу Зубайр] аз [Ҷобир] гуфтааст, ки Атсуфайл бин Амру ад-Давсӣ назди Паёмбар (с) омад ва гуфт: «Эй Паёмбари Худо, оё мехоҳӣ дар қалъае зиндагӣ кунӣ, ки мустаҳкам бошад ва туро муҳофизат кунад?» Ровӣ гуфт: «Ин қалъа ба қавми Давс дар замони ҷоҳилият тааллуқ дошт». Аммо Паёмбар (с) рад кард, зеро ӯ он чиро, ки Аллоҳ ба қавми Ансор ваъда дода буд, афзалтар медонист. Вақте ки Паёмбар (с) ба Мадина ҳиҷрат кард, Абу Туфайл бин Амру низ бо марде аз қавмаш ҳиҷрат кард. Аммо дӯсти Абу Туфайл ба иқлими Мадина тоқат накард ва бемор шуд, сипас қайчӣ гирифт ва ангуштони худро бурид, то он даме ки дастонаш дар хун ғарқ шуданд ва ҳатто мурд. Аммо, Абу Туфайл дар хобаш мардро дар ҳолати хеле хуб дид, дар ҳоле ки дастонашро пӯшонд. Сипас Абу Туфайл аз мард пурсид: «Худоят бо ту чӣ кор кард?» Мард ҷавоб дод: «Ӯ маро ба хотири ҳиҷратам ба сӯи Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бахшид». Сипас Абу Туфайл боз пурсид: «Аммо чаро ман туро мебинам, ки дастҳоятро пӯшонида истодаӣ?» Мард ҷавоб дод: «Ба ман гуфтанд: «Мо он чиро, ки шикастаӣ, таъмир намекунем». Сипас Абу Туфайл хобро ба Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нақл кард, Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Эй Худо, дастонашро бубахш».
Hadith
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Ба мо [Аҳмад ибни Абда ад-Длабӣ] ба мо [Абдул Азиз ибни Муҳаммад] ва [Абу Алқама ал-Фарвӣ] нақл кардааст, ки ҳардуи онҳо гуфтаанд, ба мо [Шафвон ибни Сулайм] аз [Абдуллоҳ ибни Салмон] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] гуфтаанд: «Расули Худо (с) фармуд: «Албатта, Аллоҳ бодеро, ки хеле нарм аст, ба мисли абрешим нарм аст, аз самти Яман мевазад ва касеро, ки дар қалбаш — Абу Алқама гуфт — ба андозаи вазни ғалла — ва Абдул Азиз гуфт: ҳатто ба андозаи вазни донаи хардал — аз имон гум нахоҳад кард, магар ин ки Аллоҳ ӯро бимиронад».
Hadith
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Ба мо [Яҳё бин Айюб] ва [Қутайба] ва [Ибни Ҳуҷр] ҳамаи онҳоро аз [Исмоил бин Ҷаъфар] нақл кардааст. Гуфт: [Ибни Айюб] ба мо [Исмоил] нақл кардааст. Гуфт: гуфт: ба ман [ал-Аъло] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] ривоят кардааст, ки Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Пеш аз он ки тӯҳмат мисли шаби торик биёяд, корҳои нек кунед. Субҳ мард мӯъмин аст, сипас нисфирӯзӣ кофир аст. Нисфирӯзӣ мард мӯъмин аст, сипас субҳ кофир аст. Ӯ дини худро барои лаззатҳои дунё фурӯхт».
Hadith
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Ба мо [Абу Бакр ибни Абу Шайба] ба мо [Ҳасан ибни Мусо] ба мо [Ҳаммад ибни Салама] аз [Собит ал-Бунонӣ] аз [Анас ибни Молик] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: «Вақте ки ин оят нозил шуд: «Эй касоне, ки имон овардаед, овози худро аз овози Паёмбар баланд накунед» -Сураи Ҳуҷурот: 2- то охири оят, Собит ибни Қайс дар хонааш нишаста буд ва гуфт: «Ман аз аҳли дӯзах ҳастам!» Ва ӯ ҳамеша аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дурӣ меҷуст, то он даме ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) аз Саъд ибни Муъоз дар ин бора пурсид. Ӯ пурсид: «Эй Абу Амр, аҳволи Собит чӣ гуна аст? Оё ӯ бемор аст?» Саъд ҷавоб дод: «Аҳволи ӯ мисли ҳамеша аст ва ман хабаре нашунидаам, ки ӯ бемор аст». Анас гуфт: «Сипас Саъд ба аёдати ӯ рафт ва дар бораи сӯҳбаташ бо Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба ӯ нақл кард». Собит гуфт: «Ин оят нозил шудааст, дар ҳоле ки ҳамаи шумо медонед, ки ман баландтарин овози мардум ҳастам ва аз овози Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) зиёдтар ҳастам. Пас ман яке аз аҳли дӯзах ҳастам». Пас Саъд инро ба Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт. Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Ба ростӣ, ӯ яке аз аҳли биҳишт аст». [Қатан бин Нусайр] ба мо нақл кард. [Ҷаъфар бин Сулаймон] ба мо [Собит] аз [Анас бин Молик] ривоят кард, ки гуфт: «Собит бин Қайс дар байни ансориён сухангӯ буд, вақте ки ин оят нозил шуд, ки дар ҳадиси Ҳаммод аст. Аммо, дар ҳадиси ӯ номи Саъд бин Муъоз зикр нашудааст». Ва ба мо гуфта шудааст, ки [Аҳмад бин Саид бин Шакр Ад-Доримӣ] ба мо гуфтааст, ки [Ҳаббон] ба мо гуфтааст, ки [Сулаймон ибни Муғира] аз [Собит] аз [Анас] гуфт: «Вақте ки оят нозил шуд - овози худро аз овози Паёмбар баландтар накунед - ва ӯ дар ҳадис номи Саъд бин Муъозро зикр накардааст». Ва ба мо гуфтааст, ки [Ҳурайм бин Абдул Аъло ал-Асадӣ] ба мо гуфтааст, ки [ал-Муътамир бин Сулаймон] гуфт: «Ман шунидам, ки [падарам] аз [Субит] аз [Анас] зикр кардааст, ӯ гуфт: «Вақте ки ин оят нозил шуд, ӯ ҳадисро бе зикри номи Саъд бин Муъоз нақл кард...». Сипас ӯ афзуд: «Марде аз аҳли биҳишт дар миёни мо роҳ мерафт».
Hadith
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Ба мо [Усмон ибни Абу Шайба] ба мо [Ҷарир] аз [Мансур] аз [Абу Воил] аз [Абдуллоҳ] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: «Касе аз Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пурсидааст: «Эй Расули Худо! Оё мо барои амалҳое, ки дар замони ҷоҳилият анҷом додаем, ҷазо дода мешавем?» Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб доданд: «Ҳар касе аз шумо дар замони ислом некӣ кунад, барои амалҳои худ дар замони ҷоҳилият ҷазо дода намешавад. Аммо ҳар касе, ки ҷиноят кунад, барои амалҳои худ дар замони ҷоҳилият ва замони ислом ҷазо дода мешавад».
Hadith
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ба мо [Муҳаммад бин Абдуллоҳ бин Нумайр] ба мо [падарам] ва [Вакӣ] нақл кардааст. -дар ривояти дигар омадааст- Ва ӯ ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] нақл кардааст ва лафаз ба ӯ тааллуқ дошт, ӯ ба мо [Вакӣ] аз [ал-Аъмасӣ] аз [Абу Воил] аз [Абдуллоҳ] гуфт: "Мо пурсидем, ки эй Расули Худо, оё мо барои амалҳои худ дар замони ҷоҳилият ҷазо дода мешавем?" Ӯ ҷавоб дод: "Ҳар касе, ки дар давраи ислом некӣ кардааст, барои амалҳои худ дар замони ҷоҳилият ҷазо дода намешавад ва ҳар касе, ки дар давраи ислом корҳои бад кардааст, барои амалҳои худ дар замони ҷоҳилият ва ислом ҷазо дода мешавад. Масалан, ба мо [Минҷоб бин ал-Ҳорис ат-Тамимӣ] ба мо [Алӣ бин Мушир] аз [ал-Аъмасӣ] бо ин санад нақл кардааст.
Hadith
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Ба мо [Муҳаммад бин ал-Мутсанна ал-Аназӣ] ва [Абу Маън ар-Рақосӣ] ва [Исҳоқ бин Маншур] ҳама чизро аз [Абу Ашим] нақл кардааст ва лафаз ба Ибни ал-Мутсанна тааллуқ дорад, ба мо [адл-Заҳҳок] - яъне Абу Ашим - нақл кардааст, ба мо [Ҳайва бин Сурайҳ] нақл кардааст, ба мо [Язид бин Абу Ҳабиб] аз [Ибни Шиимаса ал-Маҳрӣ] нақл кардааст, ба мо гуфт: «Мо [Амр бин ал-Ош] ҳузур доштем, дар ҳоле ки ӯ майитро мешуст, сипас ӯ муддати тӯлонӣ гирист ва рӯяшро ба девор гардонд, сипас писараш гуфт: «Эй падар, оё Расули Худо (с) ба ту бо ин роҳ башорат надод, оё Расули Худо (с) ба ту бо ин роҳ башорат надод?» Ровӣ гуфт: «Пас ӯ ба рӯяш рӯй гардонд ва гуфт: «Муҳимтарин чизе, ки мо ба назар мегирем, ин шаҳодат додан ба он аст, ки ба ҷуз Аллоҳ худое шоистаи ибодат нест ва Муҳаммад паёмбари Аллоҳ аст, дар ҳақиқат ман дар се ҳолат ҳастам; ман худро дидаам, аммо касе аз ман бештар аз Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нафрат надорад ва ҳеҷ чизе нест, ки ман ба ӯ наздик бошам, то ӯро бикушам, агар ман дар чунин ҳолат бимирам, албатта дар байни аҳли дӯзах хоҳам буд. Вақте ки Аллоҳ исломро дар дилам қарор дод, назди Паёмбари Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) рафтам ва гуфтам: «Дасти ростатро дароз кун, пас ман ба ту байъат мекунам», пас ӯ дасти росташро дароз кард». Амр ибни Аш гуфт: «Пас ман дастамро гирифтам». Ӯ пурсид: «Эй Амр, бо ту чӣ шудааст?» Ман ҷавоб додам: «Мехоҳам шартҳо гузорам». Ӯ гуфт: «Ту чӣ шарт мепурсӣ?» Ман ҷавоб додам: «Ба шарте, ки маро бубахшанд». Ӯ гуфт: «Оё намедонӣ, ки Ислом гуноҳони қаблиро аз байн бурдааст ва ҳиҷрат низ гуноҳони қаблиро аз байн бурдааст ва ҳаҷ низ гуноҳони қаблиро аз байн бурдааст». Ва касеро аз Расули Худо (с) бештар дӯст намедорам ва касе дар чашмони ман аз ӯ равшантар нест ва ман наметавонам чашмонамро аз чизе аз ӯ пур кунам, зеро агар аз ман хоҳиш карда мешуд, ки ӯро тавсиф кунам, албатта наметавонам, зеро чашмонамро аз ӯ пур накардаам. Ва агар ман дар ин ҳолат бимирам, бешубҳа умедворам, ки яке аз сокинони биҳишт бошам. Сипас мо аз коре гузаштем, ки намедонистам дар чӣ ҳолат ҳастам, аз ин рӯ, агар бимирам, ҳеҷ зане, ки гиря мекард, бо ман ҳамроҳӣ намекард ва ҳатто оташ ҳам намеомад. Вақте ки маро дафн мекунед, хок бар ман пошед ва сипас дар атрофи қабри ман дар масофаи тақрибан дар он ҷое, ки шутур кушта ва гӯшт тақсим карда шуда буд, истода бошед, то он даме ки шуморо бишнавам ва бубинам, ки паёмбари Парвардигорам чӣ меорад.
Hadith
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
[Муҳаммад бин Ҳотим бин Маймун] ва [Иброҳим бин Динор] ба мо хабар додаанд ва лафз ба Иброҳим тааллуқ дорад, ҳардуи онҳо гуфтанд: [Ҳаҷҷоҷ] - яъне Ибни Муҳаммад - ба мо аз [Ибни Ҷурайҷ] хабар додааст. Ӯ гуфт: [Яъло бин Муслим] ба ман хабар додааст, ки ӯ [Саид бин Ҷубайр]-ро аз [Ибни Аббос] шунидааст, ки мардуми мушрикон куштор мекунанд ва ин куштор бештар мешавад ва онҳо зино мекунанд ва ин бештар мешавад. Сипас онҳо назди Паёмбар Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи ва саллам омада гуфтанд: «Ба ростӣ, он чизе, ки шумо ҳамеша мегӯед ва даъват мекунед, хуб аст, агар ба мо хабар диҳед, ки корҳои бади мо метавонанд нест карда шаванд, пас ояти зерин нозил шуд: «Ва касоне, ки бо Худо худоёни дигареро ибодат намекунанд ва нафсеро, ки Худо ҳаром кардааст, намекушанд, онҳоро ба ҷуз аз сабабҳои дуруст бикушед ва зино накунед, ҳар кӣ ин корро кунад, албатта барои гуноҳонаш ҷазо хоҳад гирифт». Ал-Фурқон: 68-. Сипас ояте нозил шуд: «Бигӯ: «Эй бандагони ман, ки аз ҳад гузарандаи худ ҳастед, аз раҳмати Худо ноумед нашавед» - оятҳои Зумар: 53-.
Hadith
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Ба мо [Ҳармала бин Яҳё] ба мо [Ибни Ваҳҳоб] гуфт, ба ман [Юнус] аз [Ибни Шиҳоб] гуфт, ба ман [Урва бин Зубайр] гуфт, ки [Ҳаким бин Ҳизом] ба ӯ гуфт, ки ӯ як бор аз Расули Худо (с) пурсид: «Шумо дар бораи баъзе аз корҳои неки ман чӣ фикр доред? Оё ин корро дар давраи ҷоҳилият кардаед? Оё ман чизе ба даст меорам?» Паёмбари Худо (с) ҷавоб дод: «Шумо бо он чизе, ки дар замони нодонӣ оварда будед, ба Ислом ворид шудед, ё амалҳои нек ё ибодати тававт».
Hadith
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Ва ба мо [Ҳасан ал-Ҳулвонӣ] ва [Абд бин Ҳумайд], [ал-Ҳулвонӣ] гуфт, ба мо гуфт ва [Абд] гуфт, ба ман [Яъқуб] - яъне Ибни Иброҳим бин Саъд - ба мо [падарам] аз [Солиҳ] аз [Ибни Шиҳоб] гуфт, ба ман [Урва бин аз-Зубайр] гуфт, ки [Ҳаким бин Ҳизом] ба ӯ хабар додааст, ки ӯ ба Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Эй Расули Худо, ту дар бораи чанд кор, аз қабили садақа, ё озод кардани ғуломон, ё дӯстӣ, ки ман дар замони ҷоҳилият карда будам, чӣ фикр мекунӣ? Оё ман аз ӯ ягон мукофот гирифтам?» Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб доданд: «Ту бо корҳои неки пештараат ба Ислом ворид шудӣ».
Hadith
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Ба мо [Исҳоқ бин Иброҳим] ва [Абд бин Ҳумайд] нақл кардааст, ки [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] аз [аз-Зуҳрӣ] бо ин иснод нақл кардааст. -дар ривояти дигар омадааст - Ва пас аз он ки ба мо [Исҳоқ бин Иброҳим] ба мо [Абу Муъовия] ба мо [Ҳишом бин Урва] аз [падараш] аз [Ҳаким бин Ҳизом] нақл кардааст, ӯ гуфт: ман пурсидам: "Эй Расули Худо, дар бораи баъзе аз корҳое, ки ман дар давраи ҷоҳилият кардаам, чӣ фикр доред?", дар ҳоле ки Ҳишом гуфт: "корҳои некие, ки ман кардаам?". Пас Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб дод: "Шумо ба хотири корҳои некие, ки дар гузашта кардаед, ба Ислом гардидед." Сипас гуфтам: "Қасам ба Худо, ҳеҷ кори некеро, ки ман дар замони ҷоҳилият кардаам, накардаам, магар ин ки онро дар замони Ислом низ кардаам". Ба мо гуфтаанд, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Абдуллоҳ бин Нумайр] аз [Ҳишом бин Урва] аз [падараш] нақл кардааст, ки [Ҳаким бин Ҳизом] дар давраи ҷоҳилият сад ғуломро озод карда, сад шутур садақа додааст, сипас дар давраи ислом сад ғуломро озод карда, сад шутур садақа додааст. Сипас назди Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам рафта, сипас чизе монанди ҳадиси онҳоро зикр кардааст.
Hadith
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Абдуллоҳ бин Идрис] ва [Абу Муъовия] ва [Воки] аз [ал-Аъмосӣ] аз [Иброҳим] аз [Алқама] аз [Абдуллоҳ] гуфт: «Вақте ки ояти «Касоне, ки имон овардаанд ва имонашон бо зулм омехта нашудааст» нозил шуд» (Сураи Анъом: 82), саҳобагон аз ин боис шуданд ва гуфтанд: «Эй Паёмбари Худо, ки аз мо ба худ зулм накардааст!» Ӯ ҷавоб дод: «Ин маънои онро надорад, ки шумо дар назар доред. Ӯ ҳамон тавре аст, ки Луқмон ба писараш гуфтааст: «Эй писарам, аз Худо ширк накун. Дар ҳақиқат, ширк зулми бузург аст». (Сураи Луқмон: 13). Ба мо [Исҳоқ бин Иброҳим] ва [Алӣ бин Касирам] гуфтанд, ки ба мо [Исо], яъне Ибни Юнус-ро хабар доданд». -дар ривояти дигар омадааст, ки- Ва ба мо гуфтааст, ки [Минҷаб бин ал-Ҳорис ат-Тамимӣ] ба мо [Ибни Мушир] хабар додааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст, ки- Ва ба мо гуфтааст, ки [Абу Қурайб] ба мо [Ибни Идрис] ҳама чизро аз [ал-Аъмосӣ] бо ин иснод нақл кардааст, [Абу Қурайб] гуфт: [Ибни Идрис] гуфт, ки бори аввал дар ин бора ба ман [падарам] аз [Абон бин Тағлиб] аз [ал-Аъмосӣ] нақл карда буд, сипас ман онро аз ӯ шунидам.
Hadith
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Ба ман [Муҳаммад ибни Минҳол ад-Длорир] ва [Умайя ибни Бистом ал-Айсӣ] хабар додааст ва лафаз ба Умайя тааллуқ дорад, ҳарду гуфтанд, ба мо [Язид ибни Зурай] ба мо [Рауҳ] - яъне Ибни Қосим - аз [ал-Ало] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] гуфт: «Вақте ки ояте бар Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) нозил шуд: «Ҳар чизе, ки дар осмонҳо ва замин аст, аз они Худост. Ва агар ту он чиро, ки дар дилат аст, таваллуд кунӣ ё пинҳон кунӣ, Худо албатта бо ту дар бораи аъмоли ту ҳисоб мекунад. Пас, Худо ҳар киро, ки хоҳад, мебахшад ва ҳар киро, ки хоҳад, азоб медиҳад; ва Худо бар ҳама чиз қодир аст-» -с. Сураи Бақара: 284- Абу Ҳурайра гуфт: «Пас ин кор бар ёрони Расули Худо (с) вазнин шуд, пас онҳо назди Расули Худо (с) омада, дар мошин салом доданд ва гуфтанд: «Эй Расули Худо, ба мо амалҳое дода шудаанд, ки мо наметавонем намоз, рӯза, ҷиҳод ва садақа диҳем. Дар ҳақиқат, ин оят бар ту нозил шудааст ва мо наметавонем онро анҷом диҳем!» Паёмбари Худо (с) гуфт: «Оё мехоҳед бигӯед, ки пеш аз он ки бигӯед: «Шунидем ва нофармонӣ кардем», мегӯянд, ки аҳли китоб мегӯянд, аммо бигӯед: «Шунидем ва итоат кардем: моро бубахш, эй Парвардигори мо ва бозгашт ба сӯи туст». Онҳо ҷавоб доданд: «Шунидем ва итоат кардем, моро бубахш, эй Парвардигори мо ва бозгашт ба сӯи туст». Вақте ки мардум онро хонданд, суханонашон ба он саҷда карданд, сипас Аллоҳ баъд аз он ин оятро нозил кард: «Паёмбар ба Қуръоне, ки аз ҷониби Парвардигораш ба ӯ нозил шудааст, имон овард ва касоне, ки имон овардаанд». Ҳама ба Аллоҳ, фариштагонаш, китобҳояш ва паёмбаронаш имон доранд. —Онҳо гуфтанд: «Мо байни ҳеҷ яке аз паёмбарони Ӯ фарқе намегузорем» ва гуфтанд: «Мо шунидем ва итоат кардем». —Онҳо дуо карданд: «Эй Парвардигори мо, моро бубахш ва бозгашт ба сӯи Ту аст». —Сураи Бақара: 285-. Вақте ки онҳо ин корро карданд, Аллоҳ онро нест кард ва сипас нозил кард: «—Аллоҳ ба касе ҷуз ба андозаи тавоноии ӯ вазифадор намекунад. Ӯ мукофот мегирад — аз корҳои нек — ки барои он кӯшиш мекунад ва аз бадӣ — ки мекунад — ҷазо мегирад. —Онҳо дуо карданд: «Эй Парвардигори мо, агар фаромӯш кунем ё гуноҳ кунем, моро азоб накун» Аллоҳ ҷавоб дод: «Бале». —Эй Парвардигори мо, бар мо бори гарон нагузор, чунон ки бар пешиниёнамон бор кардаӣ — Аллоҳ ҷавоб дод: «Бале». — «Эй Парвардигори мо, бар мо он чиро, ки наметавонем, бар дӯш нагир» Аллоҳ ҷавоб дод: «Бале». — «Лутфан, моро бубахш; моро бубахш; ва бар мо раҳм кун. Ту ёвари мо ҳастӣ, пас моро бар кофирон ёрӣ кун." -Сураи Бақара, ояти 286-. Аллоҳ ҷавоб дод: "Бале".
Hadith
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Ба мо [Абубакр бин Абу Шайба] ва [Абу Қурайб] ва [Исҳоқ бин Иброҳим] хабар додааст ва лафаз ба Абубакр тааллуқ дорад, гуфт [Исҳоқ] ба мо хабар додааст, дар ҳоле ки ду нафари дигар гуфтанд, ки ба мо [Воқӣ] аз [Суфён] аз [Одам бин Сулаймон], ғуломи собиқи Холид, гуфтанд: «Ман [Саид бин Ҷубайр]-ро аз [Ибни Аббос] шунидам, ки мегӯяд: «Вақте ки ояти зеринро нозил кард: «Ва агар ту чизеро таваллуд кунӣ, ки дар дилат аст ё онро пинҳон кунӣ, албатта Аллоҳ дар бораи амалҳои ту бо ту ҳисоб мекунад» - оятҳои Албақара: 284-. Ибни Аббос гуфт: «Пас аз ӯ ғаме ба дилҳои онҳо ворид шуд, ки ҳеҷ гоҳ ба дилҳои онҳо ворид нашуд». Пас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтанд: «Бигӯ: «Ман мешунавам ва итоат мекунам ва таслим мешавам». Ибни Аббос гуфт: «Сипас Худо имонро дар дилҳояшон андохт, ки баъдан ояти зеринро нозил карданд: «Худованд ба касе ҷуз ба андозаи тавоноии ӯ муҷозот намекунад. Ӯ аз корҳои нек мукофот мегирад ва аз бадии он ки мекунад, ҷазо мегирад». «Онҳо дуо карданд: «Эй Парвардигори мо, агар фаромӯш кунем ё гуноҳ кунем, моро азоб накун» - ояти «Бақара», ояти 286-, Худо мефармояд: «Ба дурустӣ, ман ин корро кардам». «Эй Парвардигори мо, ва бар мо бори гарон нагузор, чунон ки бар пешиниёнамон бор кардаӣ». «Эй Парвардигори мо, моро бубахш; моро бубахш; ва бар мо раҳм кун. Ту ёвари мо ҳастӣ». Худо мефармояд: «Ман ин корро кардам».
