ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ (الامام مسلم) - 5362 ਹਦੀਸ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਅਤੇ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਮਨਸੂਰ] ਅਤੇ [ਅਬਦ ਅਲ-ਵਾਰਿਤਸ ਬਿਨ ਅਬਦ ਅਸ਼-ਸ਼ਮਦ] ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਬਦ ਅਸ਼-ਸ਼ਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦ ਅਲ-ਵਾਰਿਤਸ] ਤੋਂ [ਸਯੂਬਾ] ਤੋਂ [ਅਯੂਬ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਕਿਲਾਬਾ] ਤੋਂ [ਥਬਿਤ ਬਿਨ ਅਦਲ-ਦਲਹਕ ਅਲ-ਅੰਸਾਰੀ] ਤੋਂ। (ਇੱਕ ਹੋਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ) ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਫ਼ੀ'] ਨੇ [ਅਬਦੁਰਰੱਜ਼ਾਕ] ਤੋਂ [ਅਤਸ-ਤਸੌਰੀ] ਤੋਂ [ਖਾਲਿਦ ਅਲ-ਹਜ਼ਦਜ਼ਾ'] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਕਿਲਾਬਾ] ਤੋਂ [ਤਸਬਿਤ ਬਿਨ ਅਦਲ-ਦਲਹਕ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਾਮ' ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਕੋਈ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੀ ਝੂਠੀ ਅਤੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ (ਸਾਜ਼) ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਸਨੂੰ ਜਹਾਨਮ ਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ ਤਸੀਹੇ ਦੇਵੇਗਾ।" ਇਹ ਇੱਕ ਹਦੀਸ ਹੈ [ਸੂਫ਼ਯਾਨ] ਹਦੀਸ [ਸਯੂਬਾ] ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਕੋਈ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੀ ਝੂਠੀ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ (ਸਾਜ਼) ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਆਮਤ ਦੇ ਦਿਨ ਉਸ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।"
ਹੁਨੈਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਫ਼ੀ'] ਅਤੇ [ਅਬਦ ਬਿਨ ਹੁਮੈਦ] ਨੂੰ [ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ] ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, [ਇਬਨ ਰਫ਼ੀ'] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮਾ'ਮਰ] ਨੂੰ [ਅਜ਼-ਜ਼ੁਹਰੀ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਅਲ-ਮੁਸਯਬ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੁਨੈਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ: 'ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਨਰਕ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ'। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ, 'ਹੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ! 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਪੈਗੰਬਰ (ਸ.ਅ.ਵ.) ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।" ਕੁਝ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ, ਕੋਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਮਰਿਆ, ਸਗੋਂ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਤ, ਉਹ ਬੇਸਬਰੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦਾ ਦਰਦ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸੂਚਨਾ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਨੇ ਤਕਬੀਰ ਕਹਿਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ: "ਅੱਲ੍ਹਾ ਹੂ ਅਕਬਰ, ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਸੇਵਕ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਰਸੂਲ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਨੇ ਬਿਲਾਲ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੇ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਜੰਨਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਸਿਵਾਏ ਇੱਕ ਆਤਮਾ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੋ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਅੱਗੇ) ਸਮਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਆਦਮੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।"
ਉਹ ਦੋਸਤ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਨ ਲਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ [ਕੁਤੈਬਾ ਬਿਨ ਸਈਦ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਯਾਕੂਬ] - ਯਾਨੀ ਇਬਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਅਲ-ਕਾਰੀ - (ਅਰਬ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਮ) [ਅਬੂ ਹਾਜ਼ਿਮ] ਤੋਂ [ਸਹਿਲ ਬਿਨ ਸਈਦ ਅਸ-ਸਈਦੀ] ਤੱਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲ ਸਹਿਲ ਬਿਨ ਸਾਦ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਆਦਮੀ ਫਲਾਣੇ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਫਲਾਣਾ ਲੜਦਾ ਹੋਇਆ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਫਲਾਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਓਨੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਫੁਲਾਨ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਜੋ ਉਹ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਹੱਥ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਰਾ ਮਾਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਦਮੀ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਮੁਹੰਮਦ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਹੋ'। ਪੈਗੰਬਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ?' ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਰਕ ਦਾ ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਇਸ 'ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਫਲਾਣੇ ਬਾਰੇ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖਮੀ ਸੀ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਮਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਹੱਥ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਪੱਲਾ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਛਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਲਿਆ।' ਇਸ ਲਈ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦਰਅਸਲ, ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਰਕ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਹਰ ਹੋਵੇ।"
ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਿਸਨੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਰਫ਼ੀ'] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਜ਼-ਜ਼ੁਬੈਰੀ] - ਯਾਨੀ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅਜ਼-ਜ਼ੁਬੈਰ - ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਸ਼ੈਬਾਨ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ [ਅਲ-ਹਸਨ] ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, "ਦਰਅਸਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਪਸ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਤੀਰ ਚਲਾਇਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਖੂਨ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਵਗਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਉਸ 'ਤੇ ਜੰਨਤ ਨੂੰ ਵਰਜਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।' ਫਿਰ ਅਲ-ਹਸਨ ਨੇ ਮਸਜਿਦ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਕਸਮ, [ਜੰਦੂਬ] ਨੇ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਨਬੀ ਸੱਲਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਹਦੀਸ ਸੁਣਾਈ ਹੈ।" ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬੂ ਬਕਰ ਅਲ-ਮੁਕੱਦਮੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਵਹਾਬ ਬਿਨ ਜਰੀਰ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ [ਅਲ-ਹਸਨ] ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਜੰਦੂਬ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਅਲ-ਬਜਾਲੀ] ਨੂੰ ਇਸ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ' ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਝੂਠੇ ਜੰਦੂਬ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲੋ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੰਦੂਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਫੋੜੇ ਸਨ... ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹਦੀਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।"
ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਜੋ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ਹੀਦ ਸੀ ਪਰ ਘਨਿਮਾਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੀ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਜ਼ੁਹੈਰ ਬਿਨ ਹਰਬ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਹਾਸ਼ਿਮ ਬਿਨ ਅਲ-ਕਾਸਿਮ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਕਰਿਮਾ ਬਿਨ ਅੰਮਾਰ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ [ਸਿਮਕ ਅਲ-ਹਨਾਫੀ ਅਬੂ ਜ਼ੁਮੈਲ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅੱਬਾਸ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਉਮਰ ਬਿਨ ਅਲ-ਖੱਤਾਬ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਖੈਬਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਨਬੀ ਸੱਲ ਫਿਰ ਰਸੂਲ ਅਲੈਹਿ ਸਲੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹਿ ਵੱਲਮ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਇਬਨ ਅਲ-ਖਤਬ, ਜਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ ਸਿਵਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।' ਤਾਂ ਉਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, 'ਜਾਣ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ ਸਿਵਾਏ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਦੇ।'"
ਬੁਧਕ ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਨੂੰ ਗਨੀਮਾਹ ਲੈਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹੀਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਅਥ-ਤਾਹਿਰ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਇਬਨੂ ਵਹਾਬ] ਨੇ [ਮਲਿਕ ਬਿਨ ਅਨਸ] ਤੋਂ [ਤਸੌਰ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ ਅਦ-ਦੁਆਲੀ] ਤੋਂ [ਸਲੀਮ ਅਬੂ ਅਲ-ਗੈਤਸ] ਇਬਨ ਮੁਥੀ' ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮ ਤੋਂ, [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। (ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾ ਬਿਨ ਸਈਦ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਦੀਸ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ - ਯਾਨੀ ਇਬਨ ਮੁਹੰਮਦ - [ਤਸੌਰ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਅਲ-ਗੈਤਸ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ] ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਖੈਬਰ ਦੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਨੀਮਾ (ਲੁੱਟ) ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਸਗੋਂ ਜਾਇਦਾਦ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਵੱਲ ਭੱਜੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਆਪਣੀ ਕਾਠੀ ਦੀ ਪੱਟੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਸ਼ਹਾਦਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਤੇ।' ਪਰ ਰਸੂਲ ਅਲੈਹਿ ਸੱਲੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹਿ ਸੱਲੱਲਮ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਹਾ: 'ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਕਸਮ ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮੁਹੰਮਦ ਦੀ ਜਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਖੈਬਰ ਯੁੱਧ ਗਨੀਮਾ ਤੋਂ ਕੰਬਲ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਨੇ ਲਿਆ ਸੀ।' ਅਬੂ ਹੁਰੈਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਬੰਡਲ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਖੈਬਰ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ'। ਤਾਂ ਰਸੂਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੰਡਲ ਜਾਂ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਦੋ ਬੰਡਲ'।"
ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸਨੇ ਮਰਨ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰੀ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸ਼ਯਾਬਾ] ਅਤੇ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ [ਸੁਲੇਮਾਨ] ਤੋਂ ਹਨ, [ਅਬੂ ਬਕਰ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ [ਸੁਲੇਮਾਨ ਬਿਨ ਹਰਬ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ [ਹਮਾਦ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਨੇ [ਹੱਜਾਜ ਅਸ਼-ਸ਼ਵਾਫ਼] ਨੇ [ਅਬੂ ਅਜ਼-ਜ਼ੁਬੈਰ] ਨੇ [ਜਬੀਰ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਥ ਥੁਫੈਲ ਬਿਨ ਅਮਰੂ ਅਦ ਦੌਸੀ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲੱਲੱਲੱਲਾਹੂ' ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?" ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੌਰਾਨ ਦੌਸ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੀ।" ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲੱਲੱਲੱਲਾਹੂ' ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਅੰਸਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਉਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲੱਲੱਲੱਲਾਹੂ' ਮਦੀਨਾ ਵੱਲ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਅਬੂ ਥੁਫੈਲ ਬਿਨ ਅਮਰੂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿਜਰਤ ਕਰ ਗਏ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਬੂ ਥੁਫੈਲ ਦਾ ਦੋਸਤ ਮਦੀਨਾ ਦੇ (ਮੌਸਮ) ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕੈਂਚੀ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਗੰਢਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਰ ਵੀ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ, ਅਬੂ ਥੁਫੈਲ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ ਅਬੂ ਥੁਫੈਲ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੇਰੇ ਰੱਬ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ?' ਆਦਮੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ, ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਲਮ' ਦੇ ਹਿਜਰੇ ਕਾਰਨ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।' ਫਿਰ ਅਬੂ ਥੁਫੈਲ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਢੱਕਦੇ ਕਿਉਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?' ਆਦਮੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ 'ਅਸੀਂ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ ਜੋ ਤੂੰ ਤੋੜੀ ਹੈ'। ਫਿਰ ਅਬੂ ਥੁਫੈਲ ਨੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਲਮ' ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਦੱਸਿਆ, ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹਿ ਵਸੱਲਲਮ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ, ਉਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦੇ।"
ਇੱਕ ਰੇਸ਼ਮ-ਫੁੱਲ ਹਵਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦਾਹ ਅਦਲ-ਦਲਬੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ] ਅਤੇ [ਅਬੂ ਅਲਕਮਾ ਅਲ-ਫਰਵੀ] ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਸ਼ਫਵਾਨ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮ] ਨੇ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ] ਤੋਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਯਮਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਹਵਾ ਵਗਾਏਗਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਰਮ, ਰੇਸ਼ਮ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗੁਆਏਗਾ ਜਿਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ - ਅਬੂ ਅਲਕਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਅਨਾਜ ਦੇ ਭਾਰ, - ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦੇ ਭਾਰ ਵੀ - ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅੱਲ੍ਹਾ ਉਸਨੂੰ ਮੌਤ ਨਾ ਦੇ ਦੇਵੇ।"
ਫਿਟਨਾਹ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈਰੀਟੀਆਂ ਲਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਯਾਹੀਆ ਬਿਨ ਅਯੂਬ] ਅਤੇ [ਕੁਤੈਬਾ] ਅਤੇ [ਇਬਨੂ ਹੁਜਰ] ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ [ਇਸਮਾਈਲ ਬਿਨ ਜਾਫ਼ਰ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ [ਇਬਨੂ ਅਯੂਬ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਸਮਾਈਲ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ [ਅਲ-ਅਲਾ] ਨੇ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਲਾਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਨੇਕ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਕਰੋ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਬਦਨਾਮੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਆ ਜਾਵੇ। ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।"
ਤਸਬਿਤ ਬਿਨ ਕੈਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦਾ ਮਾਹਰ ਸੀ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸ਼ਯਾਬਾਹ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਲ ਹਸਨ ਬਿਨ ਮੂਸਾ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਹਮਦ ਬਿਨ ਸਲਾਮਾਹ] ਨੇ [ਤਸਬਿਤ ਅਲ ਬੁਨਾਨੀ] ਤੋਂ [ਅਨਸ ਬਿਨ ਮਲਿਕ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਇਤ ਨਾਜ਼ਿਲ ਹੋਈ: '(ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਓ, ਆਪਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪੈਗੰਬਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਾ ਚੁੱਕੋ)' (Qs. ਅਲ ਹੁਜਰਤ: 2) ਆਇਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ, ਥਾਬਿਤ ਬਿਨ ਕਾਇਸ ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੈਠਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਨਰਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਾਂ! ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲ ਅਨਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਫਿਰ ਸਾਦ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਣ) ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਥਾਬਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਆਇਤ ਨਾਜ਼ਿਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਂ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਣ) ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਨਰਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਾਂ।' ਤਾਂ ਸਾਦ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਣ) ਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ (ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਅਸੀਸਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੋਣ) ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦਰਅਸਲ, ਉਹ ਜੰਨਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।" [ਕਥਾਨ ਇਬਨ ਨੁਸਯਰ] [ਜਾਫ਼ਰ ਇਬਨ ਸੁਲੇਮਾਨ] [ਥਾਬਿਤ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਨਸ ਇਬਨ ਮਲਿਕ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਥਾਬਿਤ ਇਬਨ ਕਾਇਸ ਅੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਇਤ ਨਾਜ਼ਿਲ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਹਮਦ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਦੀ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਸਾਦ ਇਬਨ ਮੁਆਦ ਦਾ ਨਾਮ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ [ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਸਈਦ ਬਿਨ ਸ਼ਕਰ ਅਦ-ਦਾਰਮੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਹੱਬਾਨ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਸੁਆਲੀਮਾਨ ਇਬਨੁਲ ਮੁਗੀਰਾ] ਨੇ [ਥਬਿਤ] ਤੋਂ [ਅਨਸ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਆਇਤ ਉਤਰੀ (... ਪੈਗੰਬਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਉੱਚੀ ਕਰੋ), ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹਦੀਸ ਵਿੱਚ ਸਾਦ ਬਿਨ ਮੁਆਦਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।" ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਹੁਰੈਮ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਅ'ਲਾ ਅਲ ਅਸਦੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਲ ਮੁ'ਤਮੀਰ ਬਿਨ ਸੁਆਲੀਮਾਨ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਨੂੰ [ਥਬਿਤ] ਤੋਂ [ਅਨਸ] ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਇਹ ਆਇਤ ਨਾਜ਼ਿਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਾਦ ਬਿਨ ਮੁਆਦਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਹਦੀਸ ਸੁਣਾਈ..." ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਸਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੁਰਿਆ।"
ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਹਿਲੀਆ ਦੇ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਉਸਮਾਨ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸ਼ਯਬਾਹ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਜਰੀਰ] ਨੇ [ਮਨਸੂਰ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਵੈਲ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, "ਹੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ! ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਜੋ ਅਸੀਂ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਹਨ?" ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜਿਸਨੇ ਵੀ ਇਸਲਾਮੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮੀ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।"
ਜਾਹਿਲੀਆ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹੀ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਨੁਮਾਇਰ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ] ਅਤੇ [ਵਕੀ'] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। (ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ) ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸ਼ਯਾਬਾ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਫਾਜ਼ ਉਸਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਵਕੀ'] ਨੂੰ [ਅਲ-ਅਮਾਸੀ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਵਾਇਲ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਕੀ ਸਾਨੂੰ ਜਾਹਿਲੀਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ?' ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਜਿਸਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਹਿਲੀਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ "ਜਿਸਨੇ ਇਸਲਾਮੀ ਯੁੱਗ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਉਸਨੂੰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸਦੇ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।" ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮਿੰਜਾਬ ਬਿਨ ਅਲ-ਹਾਰਿਤਸ ਅਤ-ਤਮੀਮੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਲੀ ਬਿਨ ਮੁਸ਼ੀਰ] ਨੂੰ [ਅਲ-ਅਮਾਸੀ] ਤੋਂ ਇਸ ਸਨਦ ਨਾਲ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਅਲ-ਅਸ਼ ਰੋਇਆ ਅਤੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸਲੱਲਲਾਹ ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲ-ਮੁਤਸਨਾ ਅਲ-ਅਨਾਜ਼ੀ] ਅਤੇ [ਅਬੂ ਮਾਨ ਅਰ-ਰਕਾਸੀ] ਅਤੇ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਮਨਸ਼ੂਰ] ਨੇ [ਅਬੂ ਆਸ਼ਿਮ] ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਫਜ਼ ਇਬਨ ਅਲ-ਮੁਤਸਨਾ ਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਦਲ-ਦਲਾਹਕ] - ਅਰਥਾਤ ਅਬੂ ਆਸ਼ਿਮ - ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਹਾਇਵਾਹ ਬਿਨ ਸਯੂਰੈਹ] ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਯਾਜ਼ੀਦ ਬਿਨ ਅਬੂ ਹਬੀਬ] ਨੇ [ਇਬਨ ਸਯਮਸਾਹ ਅਲ-ਮਹਰੀ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ [ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਅਲ-ਅਸ਼] ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਨਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਕੰਧ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਕੀ ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸੱਲ ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਹੈ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ (ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਰਸੂਲ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ, ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਧਾਓ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਕਰਾਂਗਾ', ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ।" ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਅਲ ਅਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ'। ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ, ਓ ਅਮਰੂ?' ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।' ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹੋ?" ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।' ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਜਰਾ ਨੇ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਜ ਨੇ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਅਤੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਫ਼ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ (ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ) ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕਦਾ, ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅੱਗ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਓ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਛਿੜਕੋ, ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਕਬਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ ਜਿੱਥੇ ਊਠ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮਾਸ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦੂਤ ਕੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਤੋਬਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹਾਨ ਪਾਪਾਂ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
[ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਹਾਤਿਮ ਬਿਨ ਮੈਮੂਨ] ਅਤੇ [ਇਬਰਾਹਿਮ ਬਿਨ ਦਿਨਾਰ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਇਬਰਾਹਿਮ ਦਾ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, [ਹਜਾਜ] - ਯਾਨੀ ਇਬਨ ਮੁਹੰਮਦ - ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਬਨ ਜੁਰੈਜ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, [ਯ'ਲਾ ਬਿਨ ਮੁਸਲਿਮ] ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ [ਸਈਦ ਬਿਨ ਜੁਬੈਰ] ਨੂੰ [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਤਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਾਮ' ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਦਰਅਸਲ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਮੰਗਦੇ ਹੋ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ: '(ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ ਜਿਸਨੂੰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਸਹੀ (ਕਾਰਨ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ (ਮਾਰਨ ਤੋਂ) ਵਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਭਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ (ਆਪਣੇ) ਪਾਪਾਂ ਦਾ (ਬਦਲਾ) ਮਿਲੇਗਾ' (Qs. ਅਲ ਫੁਰਕਾਨ: 68)। ਫਿਰ ਆਇਤ ਉਤਰੀ: '(ਕਹੋ, 'ਹੇ ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ)' (Qs. ਅਜ਼ ਜ਼ੁਮਰ: 53)।
ਪੈਗੰਬਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ੱਲੱਲਾਹੂ ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੇ ਸੌਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਹਰਮਲਾਹ ਬਿਨ ਯਾਹੀਆ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਇਬਨੂ ਵਹਾਬ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ [ਯੂਨਸ] ਨੇ [ਇਬਨ ਸ਼ਿਹਾਬ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ [ਉਰਵਾਹ ਬਿਨ ਅਜ਼-ਜ਼ੁਬੈਰ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ [ਹਕੀਮ ਬਿਨ ਹਿਜ਼ਾਮ] ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਸੂਲੁਲੱਲਾ ਸੱਲੱਲਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹਿ ਵਸਲਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ (ਚੰਗਿਆਈਆਂ) ਬਾਰੇ ਜੋ ਮੈਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ? ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ? ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿਲੇਗਾ?" ਰਸੂਲੁਲੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹਿ ਵਸਲਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਸੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਉਦੋਂ ਲਿਆਏ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਤੌਤ (ਇਬਾਦਤ)।"
ਹਕੀਮ ਬਿਨ ਹਿਜ਼ਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਹਸਨ ਅਲ-ਹੁਲਵਾਨੀ] ਅਤੇ [ਅਬਦ ਬਿਨ ਹੁਮੈਦ], [ਅਲ-ਹੁਲਵਾਨੀ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ [ਅਬਦ] ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ [ਯਾਕੂਬ] - ਯਾਨੀ ਇਬਨ ਇਬਰਾਹਿਮ ਬਿਨ ਸਾਦ - ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਸਾਲੀਹ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਸ਼ਿਹਾਬ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ [ਉਰਵਾਹ ਬਿਨ ਅਜ਼-ਜ਼ੁਬੈਰ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ [ਹਕੀਮ ਬਿਨ ਹਿਜ਼ਾਮ] ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਕਿ ਉਸਨੇ ਰਸੂਲੁਲੱਲਾਹੁ ਸੱਲੱਲਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹਿ ਵੱਲੱਲਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਸੂਲੁਲੱਲਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਦਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਗੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ?" ਰਸੂਲੁਲੱਲਾਹੁ ਸੱਲੱਲਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹਿ ਵੱਲੱਲਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।"
ਜਾਹਿਲੀਆ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਇਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
ਸਾਨੂੰ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਅਤੇ [ਅਬਦ ਬਿਨ ਹੁਮੈਦ] ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਰੱਜ਼ਾਕ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਮਾ'ਮਰ] ਨੇ [ਅਜ਼-ਜ਼ੁਹਰੀ] ਤੋਂ ਇਸ ਸਨਦ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। (ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਮੁਆਵੀਆ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਹਿਸਾਮ ਬਿਨ ਉਰਵਾਹ] ਨੇ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਹਕੀਮ ਬਿਨ ਹਿਜ਼ਾਮ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ, (ਤੁਹਾਡਾ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਹਿਲੀਅਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਸਨ?, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿਸ਼ਾਮ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, 'ਮੈਂ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ?' ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਇਸਲਾਮ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ।" ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਕਸਮ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਲਾਮ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਊਠ, ਫਿਰ ਇਸਲਾਮੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੌ ਗੁਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਊਠ ਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲਾਹੁ ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਕੋਲ ਗਿਆ... ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ।"
ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਲੀਲਤਾ ਦੇ ਅਰਥ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸ਼ਯਾਬਾਹ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਇਦਰੀਸ] ਅਤੇ [ਅਬੂ ਮੁਆਵੀਆ] ਅਤੇ [ਵਕੀ'] ਨੇ [ਅਲ-ਅਮਾਸੀ] ਤੋਂ [ਇਬਰਾਹਿਮ] ਤੋਂ [ਅਲਕਮਾਹ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਆਇਤ ਉਤਰੀ: '(ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ)' (ਕੁਸ. ਅਲ ਅਨ'ਆਮ: 82), ਤਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ!' ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਈਸਾ] ਯਾਨੀ - ਇਬਨ ਯੂਨਸ- ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। (ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੰਜਾਬ ਬਿਨ ਅਲ-ਹਾਰੀਤਸ ਅਤ-ਤਮੀਮੀ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਬਨ ਮੁਸ਼ੀਰ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। (ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ) ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਕੁਰੈਬ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਇਬਨ ਇਦਰੀਸ] ਨੂੰ ਇਸ ਸਨਦ ਨਾਲ [ਅਲ-ਅ'ਮਾਸੀ] ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, [ਅਬੂ ਕੁਰੈਬ] ਨੇ ਕਿਹਾ, [ਇਬਨ ਇਦਰੀਸ] ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ [ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ] ਨੇ [ਅਬਾਨ ਬਿਨ ਤਗ਼ਲਿਬ] ਤੋਂ [ਅਲ-ਅ'ਮਾਸੀ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ।
ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਟੈਸਟਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
ਨੇ ਮੈਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਮਿਨਹਾਲ ਅਦਲ-ਦਲਾਰੀਰ] ਅਤੇ [ਉਮਯੱਯਾਹ ਬਿਨ ਬਿਸਤਮ ਅਲ-ਅਸੀ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਮਯੱਯਾਹ ਦਾ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਯਾਜ਼ੀਦ ਬਿਨ ਜ਼ੁਰੈ' ਨੇ] ਸਾਨੂੰ [ਰੌਹ] - ਅਰਥਾਤ ਇਬਨ ਅਲ-ਕਾਸਿਮ - [ਅਲ-ਅਲਾ'] ਤੋਂ [ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲ ਫਿਰ ਉਹ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੁੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਗੱਡੀ 'ਤੇ ਸਲਾਮ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੁੱਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਨਮਾਜ਼, ਵਰਤ, ਜਿਹਾਦ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਦਰਅਸਲ, ਇਹ ਆਇਤ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਨਾਜ਼ਿਲ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ! ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੁੱਲਾਹੁ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਹੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਤਾਬ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਅਣਆਗਿਆਕਾਰੀ ਕੀਤੀ', ਪਰ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, 'ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮੰਨਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਹੈ'। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮੰਨਿਆ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵਾਪਸੀ ਹੈ।' ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਅੱਗੇ ਝੁਕ ਗਏ, ਫਿਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਾਵਲ ਕੀਤਾ: '(ਪੈਗੰਬਰ ਨੇ ਕੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅੱਲ੍ਹਾ, ਉਸਦੇ ਦੂਤਾਂ, ਉਸਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। (ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ), 'ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਰਸੂਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ (ਅਤੇ ਦੂਜੇ) ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ', ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।' ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਹਾਂ।" ਸਾਡੇ ਰਬਾਬ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਨਾ ਪਾਓ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਸੀ)' ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਹਾਂ।" '(ਹੇ ਸਾਡੇ ਰਬਾਬ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਨਾ ਪਾਓ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ)' ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਹਾਂ।" '(ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ; ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਹਾਇਕ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਜੋ ਕਾਫ਼ਰ ਹਨ'। (Q. ਅਲ-ਬਕਾਰਾ: 286)। ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਹਾਂ।"
ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ
ਇਮਾਮ ਮੁਸਲਮਾਨ : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸ਼ਯਬਾਹ] ਅਤੇ [ਅਬੂ ਕੁਰੈਬ] ਅਤੇ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਫਾਜ਼ ਅਬੂ ਬਕਰ ਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ [ਇਸਹਾਕ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਵਕੀ'] ਨੂੰ [ਸੁਫ਼ਯਾਨ] ਤੋਂ [ਆਦਮ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮਾਨ] ਖਾਲਿਦ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮ ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਂ [ਸਈਦ ਬਿਨ ਜੁਬੈਰ] ਨੂੰ [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ ਦੱਸਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਇਤ ਉਤਰਿਆ: '(ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਫੈਸਲਾ ਕਰੇਗਾ)' (Q. Albaqarah: 284)। "ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਸੀ ਆਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।" ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਫਿਰ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਫਿਰ ਆਇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ: '(ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਉਸਨੂੰ (ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ) ਉਹ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ (ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ) ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਉਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ), 'ਹੇ ਸਾਡੇ ਰਬ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਈਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦੇਵੋ)' (ਕੁਰ. ਅਲ-ਬਕਾਰਾ: 286), ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" '(ਕੁਰ. ਅਲ-ਬਕਾਰਾ: 286), ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" '(ਕੁਰ. ਅਲ-ਬਕਾਰਾ: 286), ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" '(ਕੁਰ. ਅਲ-ਬਕਾਰਾ: 286), ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" '(ਹੇ ਸਾਡੇ ਰਬ., ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ; ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਹਾਇਕ ਹੋ)' ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"
