Imam Muslim : 161
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عَذَّبَهُ اللَّهُ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ هَذَا حَدِيثُ سُفْيَانَ وَأَمَّا شُعْبَةُ فَحَدِيثُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ سِوَى الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهْوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ ذَبَحَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ ذُبِحَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Исҳақ бин Ибраҳим], [Исҳақ бин Мансур], [Абд ал-Вариц бин Абд аш-Шамад] [Абд аш-Шамад бин Абд ал-Вариц] инаркны [Сиуба] инаркны [Аиуб] инаркны [Абу Қьылабах] инаркны [Тҳабит Қьилабаҳ] рҟынӡа. -даҽа жәабжьк аҿы иҳәоуп- Иара убас ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Рафи] [Абдурраззак] иҟынтә [ац-Цаури] иҟынтә [Халид аль-Ҳаџьа] иҟынтә [Абу Қьилаба] иҟынтә [Цабит бин адл-Длаҳак] иҟынтә иҳәеит: амсылманра ада даҽа динк амцҳәарала, гәҭакыла, усҟан иара ишиҳәо еиԥш дыҟоуп. Аинструмент ала зхы зшьыз, Аллаҳ уи аинструмент ала Џьаҳаннам џьаҳаным аҿы дгәаҟуеит. Ари аҳадис [Суфиан] Аҳадис [Сиуба] аганахьала иҳәоуп, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит ҳәа: «Дызусҭазаалак ԥсылманра ада даҽа динк ала мцыла ҭоуба зуа, усҟан иара ишиҳәо еиԥш дыҟоуп. Дарбанзаалак амыругала зхы зшьыз, ақәыԥшра амш аҽны уи амыругала дышьхоит.
Imam Muslim : 162
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالْإِسْلَامِ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالًا شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالًا شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى النَّارِ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ثُمَّ أَمَرَ بِلَالًا فَنَادَى فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ
Иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Рафии] [Абд бин Ҳумаиди] [Абдурраззак] инаркны, [Ибн Рафии] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Абдурраззак] иҳаиҳәеит [Ма'мар] [аз-Зухри] инаркны [Ибн аль-Мусаиаб] инаркны [Абу Ҳураиллах] иҟынӡа. Ҳунаин диҿагыланы аибашьра мҩаԥыргоит, нас ԥсылманны иԥхьаӡаз аӡәы иеиҳәеит: «Ари ауаҩы џьаҳаным ауаа дыруаӡәкуп». Аҭыԥ аҿы ҳаныҟаз, уи ауаҩы убриаҟара ӷәӷәала дышеибашьуаз ҳбеит, ӷәӷәала дхәын. Убасҟан аӡәы Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам иеиҳәеит, Уа Расулуллаҳ! Уаанӡа џьаҳаным дҳәынҭқаруп ҳәа ззышәҳәаз ауаҩы, иахьа ӷәӷәала дықәԥеит, дыԥсит. Убри аҟнытә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Уи џьаҳанымҟа дцоит». Аԥсылманцәа шьоукы агәыҩбара рымоуп. Иаалырҟьаны аӡә дааит, аибашьра иахҟьаны дымԥсыӡеит, ахәра ӷәӷәа иоуит ҳәа адырра ҟаиҵарц. Уи ауха, ихәра ахьаа изымчҳаит, убри аҟнытә иҽишьит, убри аҟнытә абри атәы Аллаҳ Иԥааимбар изеиҭарҳәеит. Расулуллаҳ иациҵеит аткбир: «Аллаҳу Акбар, сара шаҳаҭра зуеит, сара Аллаҳи иԥааимбарреи рымаҵуҩы шсакәу». Убасҟан Аллаҳ Иԥааимбар Билал иеиҳәеит, зегьы ирзеиҭеиҳәарц, Аллаҳ иҽызҭаз аԥсы ма ауаҩы ида аӡәгьы ажәҩан ахь дышҭамло. Аллаҳ ари адин ҩаԥхьа амч ду змоу ауаҩы ила ирӷәӷәеит ҳәа.
Imam Muslim : 163
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ حَيٌّ مِنْ الْعَرَبِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الْآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ لَا يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلَّا اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلَانٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ قَالَ وَمَا ذَاكَ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالْأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لِيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Қуҭаиба бин Саид] иҳаиҳәеит [Иақуб] - иаҳҳәап Ибн Абдурраҳман ал-Қари - - Арабтәыла иҟоу қыҭак ахьӡ - [Абу Ҳазим] иҟынтә [Сахал бин Саид ас-Саиди] иҟынтә Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеихи бруаллам диԥылеит ҳәа. Аллаҳ Иԥааимбар аԥсылманцәа рыр рахь даныхынҳә, акафирцәагьы рыр рахь ианыхынҳә, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҩызцәа рахьтә аӡәы дыҟан, аӷа дымҩасӡомызт. Аӷа дишьҭаланы диқәлоит иаҳәа кны. Аԥааимбар иҩыза даҽаӡәы иҳәеит: «Иахьа ҳара ҳҟынтәи абри еиԥш ииашаҵәҟьаны игәы ҭәу дыҟаӡам». Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам иациҵеит: «Ижәдыруазааит! Уи џьаҳаным аҟазацәа рыкласс даҵанакуеит. Аԥсылманцәа рҟынтә уаҩык иҳәеит: «Сара еснагь сишьҭанеиуеит». Саҳл бин Саад ҩаԥхьа иҳәеит: «Ауаҩы абри-абри ицны ддәылҵит, абри-абри аибашьраан дааҭгылазар, усҟан иаргьы дааҭгылоит, абри-абри ирласны данныҟәо, убасҵәҟьа иццакны дныҟәоит. Ауаҩы иҳәеит, Фулан ахәрақәа ӷәӷәа имоуп ҳәа. Избанзар, дзықәшәаз ахьаа изымчҳауазт, иаразнак дыԥсыр иҭахын, иҟама ахәда адгьыл инықәҵаны, иҽишьит. Уи ауаҩы Аллаҳ Иԥааимбар диԥыларц дынҭыҵын, иҳәеит: «Сара шаҳаҭра зуеит, уара, Муҳаммад, Аллаҳ Иԥааимбар шуакәу». Аԥааимбар дҵааит, иухьзеи? Ауаҩы иҳәеит: «Аџьаҳаным аҟны аҟаза ҳәа шәызҿу ауаҩы, ауаа реиҳараҩык уи мап ацәыркуеит, убри аҟнытә, Аллаҳ Иԥааимбар, абри азы шаҳаҭра шәысҭоит, аибашьра зегьы аан сишьҭан, ӷәӷәала дышхәыз еилыскаанӡа, иаразнак дыԥсырц иҭахын, нас иҟәаҟәа агәы иқәыӷәӷәаны ихы ишьырц азы’. Убри аҟнытә Аллаҳ Иԥааимбар (Саллаллаҳ алейҳи асаллам) иҳәеит: «Иҵабыргыҵәҟьаны, џьаҳанымтәи аҟаза шиакәугьы, ауаа рыла ажәҩан аҿы иҟоу аҟаза иусқәа реиԥш аусқәа ҟазҵо ыҟоуп. Иҟоуп ауаа, џьаҳанымтәи аҟаза иусқәа рыла ауаа рыла аус бзиақәа ҟазҵо, ажәҩантәи аҟаза шиакәугьы.
Imam Muslim : 164
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قُرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَأْ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا جُنْدَبُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيُّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا وَمَا نَخْشَى أَنْ يَكُونَ جُنْدَبٌ كَذَبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِرَجُلٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خُرَاجٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Рафи] иҳаиҳәеит [аз-Зубаири] - иаҳҳәап, Муҳаммад бин Абдуллаҳ бин аз-Зубаири - иҳаиҳәеит [Сиаибан] иҳәеит, сара исаҳаит [ал-Ҳасан] иҳәоз: 'Ииашаҵәҟьаны, шәара шәаԥхьа аӡәы дыҟан, уи иҟынтәи агәаҵәа ҭыҵуан, насгьы иара иҟынтәи агәаҟра нас дыԥсаанӡа ишьа леиуан. Шә-Рабб иҳәеит: «Сара ажәҩан изы мап ацәыскит». Нас аль-Ҳасан инапы аԥшьаныҳәарҭахь ишьҭыхны иҳәеит: «Аллаҳ ихьӡала, [Џьундуб] абри аҳадис аԥааимбар саллаллаҳу алеихи васаллам иҟынтәи абри аԥшьаныҳәарҭаҿы иҳаиҭеит». Иара убасгьы иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Абу Бакр ал-Мукаддами] иҳаиҳәеит [Вахаб бин Џьарир] иҳаиҳәеит [саб] иара иҳәеит, сара исаҳаит [ал-Ҳасан] иҳәо, иҳаиҳәеит [Џьундуб бин Абдуллаҳ ал-Баџьали] абри аԥшьаныҳәарҭаҿы, убри аҟнытә шәхашәмыршҭын Џьундуллаҳ садуллах алеиҳи васаллам. Џьундуб иҳәеит, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Шәара шәаԥхьа аӡәы ачра иман... нас уи аҩыза аҳадис далацәажәеит».
Imam Muslim : 165
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ خَيْبَرَ أَقْبَلَ نَفَرٌ مِنْ صَحَابَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فُلَانٌ شَهِيدٌ حَتَّى مَرُّوا عَلَى رَجُلٍ فَقَالُوا فُلَانٌ شَهِيدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا إِنِّي رَأَيْتُهُ فِي النَّارِ فِي بُرْدَةٍ غَلَّهَا أَوْ عَبَاءَةٍ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ اذْهَبْ فَنَادِ فِي النَّاسِ أَنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَنَادَيْتُ أَلَا إِنَّهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا الْمُؤْمِنُونَ
Иҳаиҳәеит [Зуҳаир бин Ҳарб] иҳаиҳәеит [Ҳасим бин ал-Қасим] иҳаиҳәеит [Икрима бин Аммар] иҳаиҳәеит, иҳаиҳәеит [Симак аль-Ҳанафи Абу Зумаил] иҳаиҳәеит, иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ бин Аббас] иҳаиҳәеит, иҳаиҳәеит [Умар бин аль-К ԥыҭҩык аҩызцәа Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам изааигәахеит, абри аҩыза дшьит, абри аҩыза дшьит ҳәа рҳәон, уаҩык дрывсны, абри аҩыза дшьит ҳәа рҳәаанӡа. Убри аҟнытә Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Ус акәӡам, ииашаҵәҟьаны, џьаҳаным аҿы дызбеит -еиҩишаанӡа ишәҵаз амаҭәақәа ма апалта ишәҵаны». Нас Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам ҩаԥхьа иҳәеит: «Уа Ибн аль-Хаттхаб, уцаны ауаа ирзеиҭаҳәа, ахаҵара змоу рыда аӡәгьы ажәҩан ахь дышҭамло». Убри аҟнытә Умар иҳәеит: «Сара сдәылҵит, ижәдыруазааит, ахаҵара змоу ида аӡәгьы ажәҩан дшаламло».
Imam Muslim : 166
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ سَالِمٍ أَبِي الْغَيْثِ مَوْلَى ابْنِ مُطِيعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى خَيْبَرَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلَمْ نَغْنَمْ ذَهَبًا وَلَا وَرِقًا غَنِمْنَا الْمَتَاعَ وَالطَّعَامَ وَالثِّيَابَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الْوَادِي وَمَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدٌ لَهُ وَهَبَهُ لَهُ رَجُلٌ مِنْ جُذَامَ يُدْعَى رِفَاعَةَ بْنَ زَيْدٍ مِنْ بَنِي الضُّبَيْبِ فَلَمَّا نَزَلْنَا الْوَادِي قَامَ عَبْدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحُلُّ رَحْلَهُ فَرُمِيَ بِسَهْمٍ فَكَانَ فِيهِ حَتْفُهُ فَقُلْنَا هَنِيئًا لَهُ الشَّهَادَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّ الشَّمْلَةَ لَتَلْتَهِبُ عَلَيْهِ نَارًا أَخَذَهَا مِنْ الْغَنَائِمِ يَوْمَ خَيْبَرَ لَمْ تُصِبْهَا الْمَقَاسِمُ قَالَ فَفَزِعَ النَّاسُ فَجَاءَ رَجُلٌ بِشِرَاكٍ أَوْ شِرَاكَيْنِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ يَوْمَ خَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شِرَاكٌ مِنْ نَارٍ أَوْ شِرَاكَانِ مِنْ نَارٍ
Иҳаиҳәеит [Абу ат-Таҳир], иҳәеит, иҳаиҳәеит [Ибну Уаҳаб] [Малик бин Анас] иҟынтә [Цаур бин Заид ад-Дуали] иҟынтә [Салим Абу ал-Гьаитс] Ибн Мути' ԥасатәи итәы, [Абу Ҳуреира] иҟынтә. -даҽа жәабжьк аҿы иазгәаҭоуп- Иҳаиҳәеит [Қьаҭаиба бин Саид], абри ауп аҳадис, иҳаиҳәеит [Абдул Азиз] -иаҳҳәап, Ибн Муҳаммад- [Цаур] иҟынтә [Абу ал-Гьаитс] иҟынтә [Абу Ҳуреиҳиҳит] иҟынтә иҳәеит: «Ҳара Хаиламаҳиҳиал ҳдәылҵит. Аллаҳ аиааира ҳаиҭеит, аха ахьы, араӡын еиԥш иҳауз ганимаҳ акәӡамызт, аха амазара, ачыс, ашәҵатәы ракәын. Нас ҳара шьхак ахь ҳҿынаҳхеит. Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам уи аамҭазы имаҵуҩы дицны ҳамҭас ииҭеит Џьуџьам инхоз, Адл-Длубаиб абшьҭра аҟынтәи Рифаа бин Заид ҳәа изышьҭаз. Ақәцәаҿы ҳаннеи, Расулуллаҳ имаҵуҩы дҩагылеит икәадыр абахәқәа ԥыртларц. Аха иаалырҟьаны ахыц дахысит, уа иԥсра дақәшәеит. Ҳара иаҳҳәеит: «Уа Аллаҳ Иԥааимбар, дшаҳҭахыз азы дҳадныҳәалоит». Аха Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам уи аҭыԥан иҳәеит: «Мааи, Муҳаммад иԥсы Знапы иану ҳәа, ииашаҵәҟьаны, Хаибартәи аибашьра ганима аҟынтәи ишьҭихыз ауарҳал азы џьаҳаным мцала дҭанаҳәоит». Абу Ҳуреита иҳәеит, ауаа ргәы ҭҟьеит. Уи ашьҭахь лак дааит, ҩба-хԥа сандалқәа шьҭыхны, ус иҳәеит: «Уа Аллаҳ Иԥааимбар, абри Хаибартәи аибашьраан исоуит». Убри аҟнытә Апостол иҳәеит: 'Аџьаҳаным амца аҟынтәи асандалиақәа рыхәҭак мамзаргьы џьаҳанымтәи амца аҟынтәи асандалиақәа рыхәҭак''.
Imam Muslim : 167
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنْعَةٍ قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلْأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوْا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ
Иҳаиҳәеит [Абу Бакр бин Абу Сиаиба], [Исҳақ бин Ибраҳим] урҭ зегьы [Сулеиман] иҟынтә, [Абу Бакр] иҳәеит, иҳаиҳәеит [Сулеиман бин Ҳарб] иҳаиҳәеит [Ҳаммад бин Заид] [Ҳаџьаџь аш-Шауваф] иҟынтә [Абубаи аз- Амру Ад Дауси Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иахь дааит, Уа Аллаҳ Иԥааимбар, уара узыхьчо, иӷәӷәоу абаагәараҿы уҟазарц уҭахума? Ажәабжьҳәаҩ иҳәеит, Џьаҳилиа ихаан абаа Даус жәлар иртәын ҳәа. Аха Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам мап ацәикит, избан акәзар Аллаҳ Ансар жәлар ирзықәиргәыӷыз еиҳа иеиӷьишьеит. Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам Мединаҟа данцаз, Абу Туфаил бин Амругьы иуаажәлар рҟынтәи аӡәы дицны данца. Аха Абу Туфаил иҩыза Мединатәи аҳауа ҭагылазаашьа изымчҳаит, нас ақәырса аашьҭыхны инацәкьарақәа рҟәаҟәақәа иԥиҟеит, инапқәа шьала иҭәаанӡа, дыԥсит. Аха Абу Туфаил иԥхыӡ аҿы уи ауаҩы иҭагылазаашьа бзианы дибеит, инапқәа ҵәахны. Нас Абу Ҭуфал уи ауаҩы диазҵааит: «Унцәа иузиузеи? Уи ауаҩы аҭак ҟаиҵеит: «Иара, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иахь сҳиџьра азы исанаижьит». Нас Абу Туфаил ҩаԥхьа дҵааит, аха унапқәа ҵәахны узбозеи? Ауаҩы аҭак ҟаиҵеит: „Иԥуҽыз ҳзыҟаҵом ҳәа саҳәеит“. Абу Туфаил нас аԥхыӡ Расулуллаҳ изеиҭеиҳәеит, Расулуллаҳ шалаллаҳу алеихи васаллам иҳәеит: «Уа Аллаҳ, инапқәа ианажь».
Imam Muslim : 168
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَأَبُو عَلْقَمَةَ الْفَرْوِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ رِيحًا مِنْ الْيَمَنِ أَلْيَنَ مِنْ الْحَرِيرِ فَلَا تَدَعُ أَحَدًا فِي قَلْبِهِ قَالَ أَبُو عَلْقَمَةَ مِثْقَالُ حَبَّةٍ و قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ إِلَّا قَبَضَتْهُ
Ҳара иҳаиҳәеит [Аҳмад бин Абдах адл-Длабби] иҳаиҳәеит [Абдул Азиз бин Муҳаммад] иҳаиҳәеит [Абу Алқамаҳ ал-Фарви] урҭ ҩыџьагьы ирҳәеит, иҳаиҳәеит [Шафуан бин Сулеим] иҟынтә [Абдуллаҳ бин Салман] иҟынтә [иаб] иҟынтә [Абу Ҳуреиҳуллаҳ, иҳәеит] «Ииашаҵәҟьаны, Аллаҳ Иемен аганахьала абрагь еиԥш иҟәымшәышәу аԥша ааирԥшуеит, -Абу Алқамаҳ иҳәеит- арыц ахьанҭара згәы иҭоу аӡәгьы дицәыӡӡом, - Абдул Азиз иҳәеит; Амустарда жәла ахьанҭараҵәҟьагьы - ахаҵара аҟынтәи, Аллаҳ дыԥсыртә иҟаимҵар».
Imam Muslim : 169
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا بِالْأَعْمَالِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا أَوْ يُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ دِينَهُ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا
Ҳара иҳаиҳәеит [Иаҳиа бин Аиуби], [Қьаҭаибеи], [Ибн Ҳуџьри] урҭ зегьы [Исмаил бин Џьафар] иҟынтә иҳәеит [Ибну Аиуби] иҳаиҳәеит [Исмаил] иара иҳәеит, исзеиҭеиҳәеит [ал-Ала] [иаб] иҟынтәи [Абу Ҳуреиҳиҳиҳули] иҟынтә: ацәгьаҳәара уахынла еиқәаҵәаны иҟалаанӡа иҟарҵо аусқәа. Шьыжьымҭан ауаҩы дхаҵаҩуп, нас шьыбжьон дхаҵамҩуп. Шьыбжьон ауаҩы дхаҵаҩуп, нас шьыжьымҭан дхаҵамҩуп. Иара идин адунеи агәахәарақәа рзы иҭиит».
Imam Muslim : 170
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ جَلَسَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسٍ فِي بَيْتِهِ وَقَالَ أَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَاحْتَبَسَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فَقَالَ يَا أَبَا عَمْرٍو مَا شَأْنُ ثَابِتٍ اشْتَكَى قَالَ سَعْدٌ إِنَّهُ لَجَارِي وَمَا عَلِمْتُ لَهُ بِشَكْوَى قَالَ فَأَتَاهُ سَعْدٌ فَذَكَرَ لَهُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ ثَابِتٌ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي مِنْ أَرْفَعِكُمْ صَوْتًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَذَكَرَ ذَلِكَ سَعْدٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَلْ هُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ و حَدَّثَنَا قَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ ثَابِتُ بْنُ قَيْسِ بْنِ شَمَّاسٍ خَطِيبَ الْأَنْصَارِ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِنَحْوِ حَدِيثِ حَمَّادٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِ ذِكْرُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ } وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ فِي الْحَدِيثِ و حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْأَسَدِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَذْكُرْ سَعْدَ بْنَ مُعَاذٍ وَزَادَ فَكُنَّا نَرَاهُ يَمْشِي بَيْنَ أَظْهُرِنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Бакр бин Абу Саиба] иҳаиҳәеит [Аль Ҳасан бин Муса] иҳаиҳәеит [Ҳаммад бин Салама] [Табит Аль Бунани] иҟынтә [Анас бин Малик] иҟынтә, иҳәеит: «Ари ажәеинраала анылбаа: «Шәара азхаҵаҩцәа, шәыбжьы шәымҳәан. Ал Ҳуџурат: 2- ажәеинраала анҵәамҭанӡа, Сабит бин Қьаис иҩны дтәаны иҳәеит: «Сара џьаҳаным ауаа среиуоуп! Иара убасгьы еснагь Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам дицәхьаҵуан, Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам Саад бин Муаџь уи атәы диазҵаааанӡа. Иара дҵааит: «Уа Абу Амру, Сабит иҭагылазаашьа шԥаҟоу? Дычмазаҩума? Саад аҭак ҟаиҵеит: «Иҭагылазаашьа еснагь еиԥшуп, дычмазаҩуп ҳәа жәабжькгьы смаҳацт». Анас иҳәеит: «Усҟан Саад диҭааит, насгьы Расулуллаҳи иареи реицәажәара атәы изеиҭеиҳәеит. Сабит иҳәеит: «Ари ажәеинраала лбааит, шәара зегьы ижәдыруеит, Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам ибжьы аасҭа зегь реиҳа абжьы змоу ауаҩы шсакәу». Усҟан сара џьаҳаным аҟны аҟазацәа сыруаӡәкуп». Убри аҟнытә Саад абри атәы Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам иеиҳәеит. Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васалламгьы иҳәеит: «Иаргьы жәҩантәи ауаа дыруаӡәкуп». Ҳара иҳаиҳәеит [Қьафар бин Нусиаир] Иҳаиҳәеит [Џьафар бин Сулеиман] иҳаиҳәеит [Цабит] [Анас бин Малик] иҟынтә иҳәеит: «Сабит бин Қьаис Ансарцәа рыбжьара ажәаҳәаҩын, абри ажәеинраала анылбаауаз, Ҳаммад иҳадис аҟны ишыҟоу еиԥш. Аха аҳадис аҿы Сад бин Муаӡ ихьӡ ҳәаӡам. Ҳара иҳаиҳәеит [Аҳмад бин Саид бин Шакр Ад-Дарими] иҳаиҳәеит [Ҳаббан] иҳаиҳәеит [Сулиман Ибнул Мугира] [Сабит] иҟынтә [Анас] иҟынтә иҳәеит, 'Ажәеинраала анылбаа -... шәыбжьы шәымҳәан, аԥааимбар ибжьы аасҭа, насгьы иара иҳәеит. Муаџь аҳадис аҟны'. Иара убасгьы иҳаиҳәеит [Ҳуреим бин Абдул А'ла ал-Асади] иҳаиҳәеит [ал-Муҭамир бин Суалиман] иҳәеит: «Саб [Сабит] иҟынтәи [Анас] иҟынтәи [Саб] иӡбахә саҳаит, иара иҳәеит: «Ари ажәеинраала анылбаа, Саид бин ихьӡ имҳәакәа аҳадис еиҭеиҳәеит». Анаҩс иациҵеит: „Жәҩантәи ажәлар рҟынтә аӡәы ҳара ҳабжьара дныҟәон“.
Imam Muslim : 171
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أُنَاسٌ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ أَمَّا مَنْ أَحْسَنَ مِنْكُمْ فِي الْإِسْلَامِ فَلَا يُؤَاخَذُ بِهَا وَمَنْ أَسَاءَ أُخِذَ بِعَمَلِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَالْإِسْلَامِ
Ҳара иҳаиҳәеит [Усман бин Абу Саиба] [Џьарир] [Мансур] иҟынтә [Абу Уаил] [Абдулаҳ] иҟынтә [Абдуллаҳ] иҟынтә иҳәеит: «Зны Расулуллаҳ диазҵааит, Расулуллаҳ! Џьаҳилиа аан иҟаҳҵаз азы ҳахьырхәхома?» Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: «Шәара шәҟынтә аԥсылманра аамҭазы абзиара ҟазҵаз, џьаҳилиа аамҭазы иҟаиҵаз аусқәа рзы дахьырхәхом. Аха ацәгьоура ҟазҵаз, Џьаҳилиа аамҭеи аԥсылманра аамҭеи иҟаиҵаз азы дахьырхәхоит.
Imam Muslim : 172
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ مَنْ أَحْسَنَ فِي الْإِسْلَامِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَمَنْ أَسَاءَ فِي الْإِسْلَامِ أُخِذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Абдуллаҳ бин Нумаир] [саб] иҳаиҳәеит [Уакии]. -даҽа жәабжьк аҿы иҳәоуп- Иара ҳара иҳаиҳәеит [Абу Бакр бин Абу Саиба] лафаж иара итәын, иара иҳаиҳәеит [Уаки] [ал-А'маси] иҟынтә [Абу Уаил] иҟынтә [Абдулаҳ] иҟынтә иҳәеит: 'Ҳара ҳазҵааит: 'Уа Аллаҳ Иԥааимбар, ҳџьаҳилиа ҳҟалома? Иара аҭак ҟаиҵеит: «Аԥсылманра аамҭазы абзиара ҟазҵаз, аџьаҳанымра аамҭазы иҟаиҵаз аусқәа рзы дахьырхәхом, аԥсылманра аамҭазы ацәгьара ҟазҵаз, аџьаҳанымреи аԥсылманреи раан иҟаиҵаз аусқәа рзы дахьырхәхом». Ҳара иҳаиҳәеит [Минџаб бин ал-Ҳариц ат-Тамими] иҳаиҳәеит [Али бин Мушир] [ал-А'маси] иҟынтәи абри асанад ҿырԥштәыс иаагозар.
Imam Muslim : 173
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي
Ҳара иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин ал-Муцанна ал-Анази], [Абу Ма'н ар-Рақасии], [Исҳақ бин Маншур] [Абу Ашим] иҟынтә зегьы, насгьы лафаж Ибн ал-Муцанна итәуп, иҳаиҳәеит [адл-Длаҳак] - иаҳҳәап, ҳҳиҳим Абу А, ҳәа иҳәеит, иҳаиҳәеит [Иазид бин Абу Ҳабиб] [Ибн Шиимасаҳ ал-Маҳри] иҟынтә иҳәеит, ҳара [Амру бин ал-Аш] ҳаҭааит, иԥсыз дышӡәӡәоз, нас акыраамҭа дҵәыуон, ихы аҭӡамц ахь ирханы, нас иҷкәын Расуллаҳ диҳилаҳуал ҳәа иҳәо далагеит. Убас ала ажәабжь бзиа шәзаанагоит, Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам абри аҩыза ала ажәабжь бзиа шәимҭаӡеи. Ажәабжьҳәаҩ иҳәеит: «Убри аҟнытә иҿы дааҳәын, иҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, ҳара зегьы раасҭа ихадоу, ҳара ҳзызхәыцуа, Аллаҳ ида анцәа дышҟам, насгьы Муҳаммад Аллаҳ ицҳаражәҳәаҩ шиакәу азы шаҳаҭра ауп, х-ҭагылазаашьак рҿы сшыҟоу; Сара схы збеит, аха сара саҵкыс Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам дызцәымӷу дыҟам, насгьы иара изааигәахара еиӷьасшьо акгьы ыҟам, дысшьыртә еиԥш, уи аҭагылазаашьаҿы сԥсыр, хымԥада џьаҳаным ауаа срылахәхоит. Аллаҳ сгәаҿы аԥсылманра аныҟаиҵа, Аллаҳ иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иахь сцаны, уарӷьа нап ҩеиҵых, усҟан сара уара иузыҳәоит ҳәа сҳәеит, убри аҟнытә иарӷьа напы ҩеиҵихит. Амру бин ал Аш иҳәеит, усҟан снапы скын. Иара дҵааит: — Иухьзеи, Амру? Сара аҭак ҟасҵеит, аԥҟарақәа рыҭара сҭахуп ҳәа. Иара иҳәеит: „Иарбан ҭагылазаашьақәоу шәзыҳәо? Сара аҭак ҟасҵеит: „Сара исанажьзар“. Уи иҳәеит: «Ишәзымдырӡои, ԥсылманра ԥасатәи агәнаҳақәа шаныхыз, аҳиџьрагьы ԥасатәи агәнаҳақәа шаныхыз, Ҳаџьрагьы ԥасатәи агәнаҳақәа шаныхыз». Расулуллаҳ шалаллаҳу алеиҳи васаллам иаҵкыс бзиа избо дыҟам, иара иеиҳа ицқьаны сыблақәа рҿы дыҟам, иара иаҵкыс сыблақәа зегьы рыла изҭәыртә сыҟам, избан акәзар иара дҳараркуеит, дызлацәажәо ҳәа саҳәазҭгьы, ҳәарада, исылшаӡомызт, избан акәзар сыблақәа иара иблақәа рыла изҭәым. Убас еиԥш иҟоу аҭагылазаашьаҿы сԥсыр, хымԥада ажәҩан аҿы инхо среиуахарц сгәыӷуеит. Нас ҳара сҭагылазаашьа сыззымдыруаз акы ҳахысит, убри аҟнытә сыԥсыр, усҟан иҵәыуоз ԥҳәыск дсыцныҟәомызт, амцаҵәҟьагьы. Сананышәжуа, анышә сықәыԥса, нас снышәынҭра акәша-мыкәша, амахҽ ахьышьыз, акәац ахьыршаз инахараны шәгыл, шәажәақәа саҳаанӡа, Сынцәа ицҳаражәҳәаҩ иааиго збаанӡа.
Imam Muslim : 174
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ وَاللَّفْظُ لِإِبْرَاهِيمَ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ أَنَّهُ سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ قَتَلُوا فَأَكْثَرُوا وَزَنَوْا فَأَكْثَرُوا ثُمَّ أَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو لَحَسَنٌ وَلَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً فَنَزَلَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا } وَنَزَلَ { يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ }
Иҳаиҳәеит [Муҳаммад бин Ҳатим бин Маимун] и [Ибраҳим бин Динар] лафаж Ибраҳим итәуп, рҩыџьагьы ирҳәеит, иҳаиҳәеит [Ҳаџьаџь] - ҳәарада Ибн Муҳаммад - [Ибну Џьураиџь] иҟынтә иҳәеит, исеиҳәеит [Иа'ла бин Џьубаид иҟынтәи [Саиард Муслим] Аббас] ҳәа, амушрикцәа рҟынтә ауаа ауаа ршьра ҟарҵоит, уи еиҳа-еиҳа ирацәахоит, урҭгьы ацәыбзара ҟарҵоит, уи еиҳа-еиҳа ирацәахоит. Усҟан урҭ Аԥааимбар Муҳаммад саллаллаҳу алеиҳи васаллам иахь иааит, насгьы иарҳәеит: «Ииашаҵәҟьаны, шәара еснагь шәзыҳәо, шәыззыԥхьо бзиоуп, иҟаҳҵаз аус бааԥсқәа шыԥыхтәу ҳзеиҭашәҳәар, усҟан ажәеинраала ааит: ииашоу амзызқәа рыла, ацәыбзара ҟашәымҵан, уи ҟазҵо, ҳәарада, игәнаҳақәа рзы -ашьауӷа- иоуеит-- ' -Qs. Аль Фурқан: 68-. Убасҟан ажәеинраала лбааит: «Ишәҳәа, шәааи, зхы аҳәаа иахыҵуа сымаҵуҩцәа, Аллаҳ игәшаҭара шәгәы кашәмыжьын» -С. Аз Зумар: 53-.
Imam Muslim : 175
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ هَلْ لِي فِيهَا مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ وَالتَّحَنُّثُ التَّعَبُّدُ
Иҳаиҳәеит [Ҳармалаҳ бин Иаҳиа] иҳаиҳәеит [Ибну Уаҳаб] иара иҳәеит, исеиҳәеит [Иунус] [Ибн Шиҳаб] иҟынтә иҳәеит, исеиҳәеит [Урва бин аз-Зубаир] [Ҳаким бин Хизам] иеиҳәеит, знык шәара шәзызҵааз акы бзиан Сара иҟасҵаз? Џьаҳилиа аамҭазы иҟаиҵазма? Акыр соуама?» Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: «Шәара шәымдырра аныҟашәҵаз иаажәгаз ала аԥсылманра шәалалеит, мамзаргьы аус бзиақәа рыла, мамзаргьы ақьырсиантә динхаҵарақәа рыла».
Imam Muslim : 176
و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا وَقَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ أُمُورًا كُنْتُ أَتَحَنَّثُ بِهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِنْ صَدَقَةٍ أَوْ عَتَاقَةٍ أَوْ صِلَةِ رَحِمٍ أَفِيهَا أَجْرٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ مِنْ خَيْرٍ
Иҳаиҳәеит [Ҳасан аль-Ҳулвани], [Абд бин Ҳумаид], [ал-Ҳулвани] иҳәеит, иҳаиҳәеит, [Абд] иҳәеит, исеиҳәеит [Иақәыб] - иаҳҳәап Ибн Ибраҳим бин Саад - иҳаиҳәеит [саб] [Салих] инаркны [Ибн, Шиҳалд] иҟынӡа. аз-Зубеир] [Ҳаким бин Ҳизам] изеиҭеиҳәеит, Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам иеиҳәеит: «Уа Расулуллаҳ, Џьаҳилиа аамҭазы иҟасҵаз ачҳара, мамзаргьы амаҵуҩцәа рхы иақәиҭтәра, мамзаргьы аиҩызара ҳәа угәы иаанагозеи? Иара иҟынтә џьшьарак соума?» Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: «Уаанӡа иҟауҵахьаз абзиарақәа рыла амсылманра уалалеит».
Imam Muslim : 177
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْيَاءَ كُنْتُ أَفْعَلُهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ هِشَامٌ يَعْنِي أَتَبَرَّرُ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْتَ عَلَى مَا أَسْلَفْتَ لَكَ مِنْ الْخَيْرِ قُلْتُ فَوَاللَّهِ لَا أَدَعُ شَيْئًا صَنَعْتُهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ إِلَّا فَعَلْتُ فِي الْإِسْلَامِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ أَعْتَقَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَعْتَقَ فِي الْإِسْلَامِ مِائَةَ رَقَبَةٍ وَحَمَلَ عَلَى مِائَةِ بَعِيرٍ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Ҳара иҳаиҳәеит [Исҳақ бин Ибраҳим], [Абд бин Ҳумаид] рҩыџьагьы ирҳәеит, иҳаиҳәеит [Абдурраззак] [аз-Зухри] аҟынтәи [Мамар] абри асанад ҳәа ҳаиҳәеит. -даҽа жәабжьк аҿы иануп- Иҳаиҳәеит [Исҳақ бин Ибраҳим] иҳаиҳәеит [Абу Муавиа] иҳаиҳәеит [Ҳисиам бин Уруа] [иаб] иҟынтә [Ҳаким бин Хизам] иҳәеит, Сара сҵааит, 'Уа Аллаҳ Иԥааимбар, -иаҳиҳам аамҭа азы шәгәы иаанагозеи? ҳәа зыӡбахә ҳәаз, ‘иҟасҵаз аус бзиақәа? ' нас Расулуллаҳ саллаллаҳу алеиҳи васаллам аҭак ҟаиҵеит: 'Шәара амсылманра шәазкылсит ажәытәан иҟашәҵаз абзиарақәа рзы'. Сара исҳәеит: «Аллаҳ иныс, џьашьахәыс иҟасҵаз ус бзиак ыҟаӡам, ԥсылманра аангьы ҟасымҵакәа». Ҳара иҳаҳәеит [Абу Бакр бин Абу Сиаиба] иҳаиҳәеит [Абдулаҳ бин Нумаир] [Ҳисиам бин Уруа] иҟынтә [Ҳаким бин Ҳизам] шәҩык амаҵуҩцәа рхы иақәиҭитәит, шәҩык агәамсқәа гәыҳалалрас ириҭеит амдырра аамҭазы, насгьы шә-гәамск гәыҳалалрас иҟарҵеит. Нас Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иахь дцеит...нас рҳадис еиԥшу акы далацәажәеит'.
Imam Muslim : 178
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ { الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ } شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا أَيُّنَا لَا يَظْلِمُ نَفْسَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ هُوَ كَمَا تَظُنُّونَ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ { يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ } حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى وَهُوَ ابْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ حَدَّثَنِيهِ أَوَّلًا أَبِي عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ سَمِعْتُهُ مِنْهُ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Бакр бин Абу Сиаиба] иҳаиҳәеит [Абдуллаҳ бин Идрис] и [Абу Муавиа] и [Уаки] иҟынтә [ал-А'маси] иҟынтә [Ибраҳим] иҟынтә [Алқамаҳ] иҟынтә [Абдулаҳ] иҟынтә иҳәеит: «Ажәеинраала анылбаа, урҭ рмиџьуҭ ҳәа изышьҭоу ҳәа. -Qs. Аль-Анам: 82-, усҟан аҩызцәа ари ргәы ԥнажәеит, насгьы ирҳәеит: «Уа Аллаҳ Иԥааимбар, ҳара ҳҟынтә зхы иақәымшәаз! Иара аҭак ҟаиҵеит: „Уара иуҳәарц иуҭаху уи акәӡам. Уи Лукман иԥа иеиҳәаз еиԥш дыҟоуп: «Сыҷкәын, Аллаҳ уицәхьамҵын. Ииашаҵәҟьаны, аширк залымдара дууп. -Qs. Луқман: 13-. Ҳара иҳаиҳәеит [Исҳақ бин Ибраҳим], [Али бин Касирам] рҩыџьагьы ирҳәеит, иҳаиҳәеит [Иса] -Ибн Иунус-. -даҽа жәабжьк аҿы иануп- Иҳаиҳәеит [Минџаб бин ал-Ҳариц ат-Тамими] [Ибну Мушир] иҳаиҳәеит. -даҽа жәабжьк аҿы иҳәоуп- [Абу Куреиб] [Ибн Идрис] абри асанад ала [ал-А'маси] иҟынтәи зегьы ҳзеиҭеиҳәеит ҳәа, [Абу Куреиб] иҳәеит, [Ибн Идрис] иҳәеит, раԥхьаӡа акәны [саб] иара [Абан бин Идрис] иҟынтәи [И-А'ал иҟынтә] абри атәы исеиҳәеит.
Imam Muslim : 179
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ وَأُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأُمَيَّةَ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ بَرَكُوا عَلَى الرُّكَبِ فَقَالُوا أَيْ رَسُولَ اللَّهِ كُلِّفْنَا مِنْ الْأَعْمَالِ مَا نُطِيقُ الصَّلَاةَ وَالصِّيَامَ وَالْجِهَادَ وَالصَّدَقَةَ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْكَ هَذِهِ الْآيَةُ وَلَا نُطِيقُهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَقُولُوا كَمَا قَالَ أَهْلُ الْكِتَابَيْنِ مِنْ قَبْلِكُمْ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا بَلْ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ فَلَمَّا اقْتَرَأَهَا الْقَوْمُ ذَلَّتْ بِهَا أَلْسِنَتُهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِي إِثْرِهَا { آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ } فَلَمَّا فَعَلُوا ذَلِكَ نَسَخَهَا اللَّهُ تَعَالَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ نَعَمْ { رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ } قَالَ نَعَمْ { وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ } قَالَ نَعَمْ
Исзеиҭеиҳәеит [Муҳаммад бин Минхал адл-Дларир], [Умаиа бин Бисҭам ал-Аисии], лафаж Умаиа итәуп ҳәа, урҭ ҩыџьагьы ирҳәеит, иҳаиҳәеит [Иазид бин Зураи] иҳаиҳәеит [Раух] - егьырҭ ажәақәа рыла Ибн аль-Қасим- ҟынтә [ул-А, иҳәеит] Аллаҳ Иԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иахь ажәеинраала анылбаа: «Ажәҩанқәеи адгьыли рҿы иҟоу зегьы Аллаҳ итәуп. Угәы иҭоу ахылҵыр, мамзаргьы иуҵәахыр, хымԥада, Аллаҳ уусқәа рзы аҳасаб ҟаиҵоит. Ус анакәха, Аллаҳ ииҭаху ианаижьуеит, ииҭахугьы дахьирхәуеит. Аллаҳ зегьы зымчу иоуп-' -Qs. 284- ' Абу Ҳуреира иҳәеит: «Усҟан ари аус Расулуллаҳ иҩызцәа рзы ихьанҭан, убри аҟнытә урҭ Расулуллаҳ иҿы инеины амашьына аҿы аԥсшәа рҳәеит, ус рҳәеит: ачгара, аџьиҳад, ачҳара. Иҵабыргыҵәҟьаны, ари ажәеинраала шәара ишәзылбааит, ҳара иҳалымшоит! Расулуллаҳ шаллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Иҳаҳаит, аха ҳаззымӡырҩит» ҳәа шәҳәаанӡа, ашәҟәыҩҩцәа ишырҳәо еиԥш шәҳәарц шәҭахума, аха «Иҳаҳаит, ҳаззыӡырҩит, иҳанажь, Ҳанцәа, Уара уахь ҳхынҳәуеит» ҳәа уҳәарц уҭахума. Урҭ аҭак ҟарҵеит: «Ҳара иҳаҳаит, ҳҳәатәы ҳақәныҟәеит, ҳанажь, Ҳанцәа, Уара уахь ҳхынҳәуеит». Ажәлар уи ианаԥхьоз, ражәақәа уи ихырхәеит, нас Аллаҳ абри ашьҭахь иааиртит: «Аԥааимбар и-Нцәа иҟынтә изылбааз Аҟәырҟан дазхеиҵеит, иазхазҵазгьы убасҵәҟьа. Зегьы Аллаҳи, имаалықьцәеи, ишәҟәқәеи, иԥааимбарцәеи иазхарҵоит. Урҭ ирҳәеит: «Ҳара Иара иԥааимбарцәа руаӡәкгьы даҽаӡәгьы еилҳхӡом», насгьы ирҳәеит: «Ҳара иҳаҳауеит, ҳҳәатәы ҳақәныҟәоит». -Урҭ иныҳәон-, Ҳанажь, Ҳанцәа, Уара уахь ҳхынҳәуеит'. -Qs. ал-Бақара: 285-. Урҭ абри аныҟарҵа, Аллаҳ уи зегьы ирцәеит, нас ирзааиртит: «Аллаҳ ауаҩы илшом ала ада еидарак идиҵаӡом. Иара аҳамҭа иоуеит - дыззықәԥо аус бзиақәа рҟынтә, ашьауӷа иоуеит - иҟаиҵо ацәгьарақәа рҟынтә. -Урҭ дныҳәон-: 'Ҳанцәа, ҳахьумыргәаҟын, ҳхаҳшҭыр, мамзаргьы ҳахара ҳадзар-' Аллаҳ аҭак ҟаиҵеит: 'Иаҳҳәап'. «Уа ҳрабб, ҳара ҳаԥхьа иҟаз ауаа ишрықәуҵаз еиԥш, ҳара ҳзы аидара хьанҭа ҳақәумҵан», Аллаҳ иҳәеит: «Иаҳҳәап». «Уа ҳара ҳрабб, ҳара иҳазхымго ҳзыхумгалан», Аллаҳ аҭак ҟаиҵеит: «Иаҳҳәап». '-Ҳаҳәоит, ҳанажь; ҳанажь; Ҳаргьы ҳрыцҳашьа. Уара ҳцхырааҩ уоуп, азхамҵаҩцәа рҿаԥхьа уҳацхраа. -Qs. ал-Бақара: 286-. Аллаҳ аҭак ҟаиҵеит: «Иаҳҳәап».
Imam Muslim : 180
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ } قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَيْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَيْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الْإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا } قَالَ قَدْ فَعَلْتُ
Ҳара иҳаиҳәеит [Абу Бакр бин Абу Сиаба], [Абу Куреиб], [Исҳақ бин Ибраҳим], лафаж Абу Бакр итәуп ҳәа, иҳәеит [Исҳақ] иҳаиҳәеит, даҽа ҩыџьа ауаа ирҳәеит, иҳарҳәеит [Уаки] [Суфиан] иҟынтә [Адам бин Сулаиман, иҳәеит иара, [Саид бин Джубеир] [Ибн Аббас] иҟынтәи иҳәеит: «Ажәеинраала данылбаа: «Угәы иҭоу акы узхылҵыр, мамзаргьы иуҵәахыр, хымԥада, Аллаҳ уусқәа рзы аҳасаб ҟаиҵоит» -С. Албақара: 284-. Ибн Аббас иҳәеит: «Усҟан урҭ ргәы иҭалеит зынӡагьы ргәы иҭамыз гәырҩак». Убри аҟнытә Аԥааимбар саллаллаҳу алеиҳи васаллам иҳәеит: «Ишәҳәа: «Сара исаҳауеит, сҳәатәхаҵоит, сҽысҭоит». Ибн Аббас иҳәеит: «Усҟан Аллаҳ урҭ ргәаҵаҿы ахаҵара ҟаиҵеит, насгьы уи ажәеинраала ааирԥшит: «Аллаҳ ауаҩы илшарала акәымзар, еидарак идиҵаӡом. Иара аҳамҭа иоуеит - дыззықәԥо аус бзиақәа рҟынтә, ашьауӷа иоуеит - иҟаиҵо ацәгьарақәа рҟынтә. -Урҭ аныҳәеит-, 'Уа ҳ-Рабб, ҳхаҳшҭыр, мамзаргьы ахара ҳадзар, ҳақәумырхәын-' -Qs. Аль Бақара: 286-, Аллаҳ иҳәоит: «Ииашаҵәҟьаны, сара иҟасҵеит». '-Уа ҳ-Рабб, ҳара ҳаԥхьа иҟаз ауаа ишрықәуҵаз еиԥш, ҳаргьы аидара хьанҭа ҳақәумҵан-' -Qs. Аль Бақара: 286-, Аллаҳ иҳәоит: «Сара иҟасҵеит». '-Уа ҳ-Рабб, ҳанажь; ҳанажь; Ҳаргьы ҳрыцҳашьа. Уара ҳацхырааҩ уоуп, Аллаҳ иҳәоит: «Сара иҟасҵеит».