Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1761
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْجِعْرَانَةِ مُنْصَرَفَهُ مِنْ حُنَيْنٍ وَفِي ثَوْبِ بِلَالٍ فِضَّةٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْبِضُ مِنْهَا يُعْطِي النَّاسَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ اعْدِلْ قَالَ وَيْلَكَ وَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَكُنْ أَعْدِلُ لَقَدْ خِبْتَ وَخَسِرْتَ إِنْ لَمْ أَكُنْ أَعْدِلُ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَقْتُلَ هَذَا الْمُنَافِقَ فَقَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَنْ يَتَحَدَّثَ النَّاسُ أَنِّي أَقْتُلُ أَصْحَابِي إِنَّ هَذَا وَأَصْحَابَهُ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْهُ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْسِمُ مَغَانِمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ
[މުހައްމަދު ބިން ރުމްހު އަލް މުހާޖިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހުނައިނުން އެނބުރި އައުމަށްފަހު ޖިޢާރާގައި ހުންނަވަނިކޮށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް މީހަކު އައެވެ. ބިލާލްގެ ފޮތިގަނޑުގައި ރިހި ހުރިއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ ފޮތިގަނޑު އޭނާގެ އަތުން ނަގައި މީސްތަކުންނަށް ދެއްވިއެވެ. ދެން އެމީހާ ބުނީ އޭ މުޙައްމަދު އަދުލުވެރިވާށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެން އިންސާފުވެރި ނުވާނަމަ ކަލޭގެފާނަށް ނަސްރު ލިބިއްޖެ'. ދެން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠަބު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މި މީހާއާއި އޭނާގެ އެކުވެރިން ކުރިން ޤުރުއާން ކިޔެވި ނަމަވެސް އެ ޤުރުއާން އެމީހުންގެ ކަރުތެރެއަށް ނުފޯރައެވެ. އެމީހުން އެއިން - އިސްލާމްދީނުން - ނުކުތީ އޭގެ ކަނޑިން ތިރިއެއް އުދުހޭ ފަދައިން'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްވަޙްޙަބު އައްތަސް ތަޤާފީ] ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ވިދާޅުވާ ވާހަކަ، އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޒުބައިރު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] އަށް - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޒައިދު ބިން އަލް ޙުބާބު] އަށް [ޤުރުރާ ބިން ޚާލިދު] [އަބޫ ޒުބައިރު] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޣަނީމާ ބަހާލެއްވިއެވެ'. އެހެންކަމުން އެ ޙަދީޘްވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1762
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ بَعَثَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَهُوَ بِالْيَمَنِ بِذَهَبَةٍ فِي تُرْبَتِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَسَمَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ الْحَنْظَلِيُّ وَعُيَيْنَةُ بْنُ بَدْرٍ الْفَزَارِيُّ وَعَلْقَمَةُ بْنُ عُلَاثَةَ الْعَامِرِيُّ ثُمَّ أَحَدُ بَنِي كِلَابٍ وَزَيْدُ الْخَيْرِ الطَّائِيُّ ثُمَّ أَحَدُ بَنِي نَبْهَانَ قَالَ فَغَضِبَتْ قُرَيْشٌ فَقَالُوا أَتُعْطِي صَنَادِيدَ نَجْدٍ وَتَدَعُنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي إِنَّمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ لِأَتَأَلَّفَهُمْ فَجَاءَ رَجُلٌ كَثُّ اللِّحْيَةِ مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ نَاتِئُ الْجَبِينِ مَحْلُوقُ الرَّأْسِ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ يَا مُحَمَّدُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَنْ يُطِعْ اللَّهَ إِنْ عَصَيْتُهُ أَيَأْمَنُنِي عَلَى أَهْلِ الْأَرْضِ وَلَا تَأْمَنُونِي قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ الرَّجُلُ فَاسْتَأْذَنَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ فِي قَتْلِهِ يُرَوْنَ أَنَّهُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَقْتُلُونَ أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الْأَوْثَانِ يَمْرُقُونَ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لَأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ عَادٍ
[ހަންނަދު ބިން އަސް ސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުލް އަޙްވާޝް] އަށް [ސަޢީދު ބިން މަސްރުޤް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ނޫޢުމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ޢަލީ ބިން އަބީ ޠާލިބް ޔަމަނުގައި ހުންނެވިއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ހަޑި ރަން ފޮނުއްވިއެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހަތަރު ބަޔަކަށް ބަހާލެއްވިއެވެ. އެއީ އަޤްރާ ބިން ހަބީސް އަލް ހަންޒާލީ، އުޔާނާ ބިން ބަދުރު އަލް ފަޒާރީ، އަލްޤާމާ ބިން އުލަތުސާ އަލް އަމީރީ، އޭގެ ތެރޭގައި ބަނޫ ކިލާބާއި ޒައިދުލް ޚައިރު އާތު ތޭ އަދި ބަނޫ ނަބާންގެ އެކަކު ހިމެނެއެވެ. އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ މި ބަހާލުމާމެދު ޤުރައިޝުން ރުޅިގަދަވިއެވެ. އެމީހުން ބުނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ނަޖުދުގެ ވެރިންނަށް ބަހާއެއް ދެއްވައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ނުދެއްވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެވަގުތު އައީ ބޯ ތުނބުޅިއަކާއި، ފާޅުކަން ބޮޑު ފަލަމަސްގަނޑަކާއި، ފުންވެފައިވާ ދެލޮލާއި، ނިތްކުރި ނިކުމެފައިވާ އަދި ބޮލުގައި ރިއްސާފައިވާ މީހެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ!' الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ މީސްތަކުންގެ މައްޗަށް الله އަހަންނަށް ޞުލްޙަ ދެއްވާފައި ވާތީ، ތިޔަބައިމީހުން އަހަންނަށް ހަމަޖެހުމެއް ނުދެއްވާނެ ހެއްޔެވެ؟' އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެމީހާ އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރުމަށްފަހު، އެކުވެރިއަކު - ޚާލިދު ބިން އަލް ވަލީދު - އެމީހަކު މަރާލުމުގެ ހުއްދައަށް އެދުނީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުންނެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުމެގެންދާނީ އޭގެ ކަނޑިން ޖަހާ ތިރިއެއް ފަދައިންނެވެ. އަދިވެސް އެތަކެތި ހޯދައިފިނަމަ، އަދުގެ އަހުލުވެރިންގެ ހަލާކު ފަދައިން އެތަކެތި ހަލާކުކޮށްލާނަމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1763
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي نُعْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا بَعَثَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْيَمَنِ بِذَهَبَةٍ فِي أَدِيمٍ مَقْرُوظٍ لَمْ تُحَصَّلْ مِنْ تُرَابِهَا قَالَ فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ بَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ حِصْنٍ وَالْأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ وَزَيْدِ الْخَيْلِ وَالرَّابِعُ إِمَّا عَلْقَمَةُ بْنُ عُلَاثَةَ وَإِمَّا عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ كُنَّا نَحْنُ أَحَقَّ بِهَذَا مِنْ هَؤُلَاءِ قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا تَأْمَنُونِي وَأَنَا أَمِينُ مَنْ فِي السَّمَاءِ يَأْتِينِي خَبَرُ السَّمَاءِ صَبَاحًا وَمَسَاءً قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ نَاشِزُ الْجَبْهَةِ كَثُّ اللِّحْيَةِ مَحْلُوقُ الرَّأْسِ مُشَمَّرُ الْإِزَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ فَقَالَ وَيْلَكَ أَوَلَسْتُ أَحَقَّ أَهْلِ الْأَرْضِ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ قَالَ ثُمَّ وَلَّى الرَّجُلُ فَقَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَضْرِبُ عُنُقَهُ فَقَالَ لَا لَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ يُصَلِّي قَالَ خَالِدٌ وَكَمْ مِنْ مُصَلٍّ يَقُولُ بِلِسَانِهِ مَا لَيْسَ فِي قَلْبِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ عَنْ قُلُوبِ النَّاسِ وَلَا أَشُقَّ بُطُونَهُمْ قَالَ ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْهِ وَهُوَ مُقَفٍّ فَقَالَ إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمٌ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ رَطْبًا لَا يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ قَالَ أَظُنُّهُ قَالَ لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لَأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ وَعَلْقَمَةُ بْنُ عُلَاثَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ عَامِرَ بْنَ الطُّفَيْلِ وَقَالَ نَاتِئُ الْجَبْهَةِ وَلَمْ يَقُلْ نَاشِزُ وَزَادَ فَقَامَ إِلَيْهِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ لَا قَالَ ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَامَ إِلَيْهِ خَالِدٌ سَيْفُ اللَّهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا أَضْرِبُ عُنُقَهُ قَالَ لَا فَقَالَ إِنَّهُ سَيَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمٌ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ لَيِّنًا رَطْبًا وَقَالَ قَالَ عُمَارَةُ حَسِبْتُهُ قَالَ لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لَأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ زَيْدُ الْخَيْرِ وَالْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ وَعُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنٍ وَعَلْقَمَةُ بْنُ عُلَاثَةَ أَوْ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ وَقَالَ نَاشِزُ الْجَبْهَةِ كَرِوَايَةِ عَبْدِ الْوَاحِدِ وَقَالَ إِنَّهُ سَيَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمٌ وَلَمْ يَذْكُرْ لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لَأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އިން [ޢުމަރާ ބިން އަލްޤަޢުޤާޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ނޫޢުމް] އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ވިދާޅުވި؛ އަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު އެއްފަހަރަކު ޔަމަނުން ރަން - އެއީ ހަޑި ކޮތަޅެއްގެ ތެރޭގައި ބަހައްޓާފައި ހުރި - ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފޮނުއްވި ރަން ފޮނުއްވިއެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ ހަތަރުމީހެއްގެ މެދުގައި ބަހާލެއްވިއެވެ.އެއީ؛ އުޔާނާ ބިން ހިސްނު، އަލް އަޤްރާ ބިން ޙަބީސް، އަދި ޒައިދު އަލް ޚަލީލެވެ. ހަތަރުވަނަ އަށް ބަލާއިރު، އަލްޤާމާ ބިން އުލަޞާ ނުވަތަ އަމީރު ބިން ޢަތު ޠޫފައިލް އާއި ދެމެދުގައެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންނަށްވުރެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ހަދިޔާ ޙައްޤުވާ ކަމަށް ބުނި އެކުވެރިއަކުވެސް ހުއްޓެވެ. ދެން މިޙާދިސާ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަންނަކީ އުޑުތަކުގެ އަހުލުވެރިންގެ އިތުބާރު ކަމުގައި ވިޔަސް، އަދި އަބަދުވެސް އުޑުތަކުން ޚަބަރުތައް ހުރިހާ ވަގުތެއްގައިވެސް ލިބޭ ނަމަވެސް'. އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން ޣަރަޤުވެފައިވާ ދެލޮލާއި، މަތީ ކޯތާފަތާއި، ބޯ ތުނބުޅިއަކާއި، ކުރު އިސްތަށިގަނޑަކާއި، ތާށިވެފައި ހުރި ގަމީހެއް ހުރި މީހަކު ބުންޏެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. ދުނިޔޭގައި ތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ތަޤްވާވެރި މީހަކީ އަހަރެން ނޫން ހެއްޔެވެ؟' ދެން އެމީހާ ފަހަތަށް ޖެހިލުމުން، ޚާލިދު ބިން އަލް ވަލީދު ވިދާޅުވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އޭނާގެ ކަރު ކަނޑާލަން ހުއްދަ ދެއްވާށެވެ. އޭނާ ބުނީ، 'ނޫން، ފަހަރެއްގައި އޭނާ ވެސް ނަމާދު ކޮށްފާނެ' ކަމަށެވެ. ޚާލިދު ވިދާޅުވީ ގިނަ ބަޔަކު ނަމާދު ކުރާއިރު، ހަމައެކަނި ދުލުން ވާހަކަ ދެއްކި ނަމަވެސް ހިތްތަކުން ވާހަކަ ނުދައްކާ ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާ ޞަލަވާތް ދެއްވުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ބަލާލެއްވުމުން، އެކަލޭގެފާނު އައުމުން ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުން اللهގެ ދީން ދޫކޮށްލާނީ ކަނޑިއަކުން ތިރިއެއް އުދުހޭ ފަދައިންނެވެ.' އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެމީހުންނާ ބައްދަލުވެއްޖެނަމަ، ތަމުދުގެ މީހުން ނައްތާލެވުނު ފަދައިން އަހަރެން އެމީހުން ނައްތާލާނަން'. [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] ވަނީ މި އިސްނާދާއެކު [ޢުމަރާ ބިން އަލްޤަޢުޤާޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ވިދާޅުވެފައެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ އަދި އަލްޤާމާ ބިން އުލަޞާއެވެ. އަދި އާމިރު ބިން އާތު ތުފާއިލްގެ ވާހަކައެއްވެސް ނުދައްކަވައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ 'ނާތީއުލް ޖަބްހާ' ނަމަވެސް އޭނާ ފާހަގައެއް ނުކުރައްވައެވެ، 'ނާޝިޒް' އެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ދެން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠަބު ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ނޫން' އެވެ. ދެން އޭނާ ފަހަތަށް ޖެހިލިއެވެ. ދެން الله ގެ ކަނޑި ޚާލިދު ބިން އަލް ވަލީދު ތެދުވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ނޫން. މިމީހާގެ ދަރިފަސްކޮޅުގެ ތެރެއިން الله ގެ ފޮތް ކިޔުމަށް މޮޅު ބަޔަކު އުފެދިގެންދާނެއެވެ.'. އުމަރާ ވިދާޅުވި އެވެ؛ -ޚާލިދު- ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެން އެމީހުންނާ ބައްދަލުވެއްޖެނަމަ، ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެމީހުން މަރާލާނީ ތަމޫދުގެ މީހުން މަރާލުމެއްގެ ގޮތުގައެވެ'. އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] މި އިސްނަދާއެކު [ޢިބްނު ފުދުލައިލް] [ޢުމަރަ ބިން އަލްޤަޢުޤާޢު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެ ހަތަރު މީހުންގެ ތެރެއިން، އެއީ؛ ޒައިދުލް ޚަލީލް، އަލް އަޤްރާ ބިން ޙަބީސް، އުޔާނާ ބިން ހިސްނު އަދި އަލްޤާމާ ބިން އުލަޞާ ނުވަތަ އަމީރު ބިން ޢަތު ޠޫފައިލް އެވެ. ދެން އޭނާ ވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ ޢަބްދުލް ވަޙީދު ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި 'ނާތީއުލް ޖަބްހާ' އެވެ. އަދި ފާހަގަކުރެއްވި؛ 'ހަމަކަށަވަރުން މިމީހާގެ ދަރިފަސްކޮޅުގެ ތެރެއިން ރައްޔިތެއް އުފެދިގެންދާނެ...' އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު ފާހަގައެއް ނުކުރައްވައެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އެމީހުން ހޯދިއްޖެނަމަ، އަޅުގަނޑު ތަމުދުގެ މީހުން މަރާލި ފަދައިން، ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެމީހުން މަރާލާނަން'.
Hadith
Imam Muslim : 1764
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ وَعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُمَا أَتَيَا أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَسَأَلَاهُ عَنْ الْحَرُورِيَّةِ هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُهَا قَالَ لَا أَدْرِي مَنْ الْحَرُورِيَّةُ وَلَكِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَخْرُجُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ وَلَمْ يَقُلْ مِنْهَا قَوْمٌ تَحْقِرُونَ صَلَاتَكُمْ مَعَ صَلَاتِهِمْ فَيَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حُلُوقَهُمْ أَوْ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنْ الرَّمِيَّةِ فَيَنْظُرُ الرَّامِي إِلَى سَهْمِهِ إِلَى نَصْلِهِ إِلَى رِصَافِهِ فَيَتَمَارَى فِي الْفُوقَةِ هَلْ عَلِقَ بِهَا مِنْ الدَّمِ شَيْءٌ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް ވަޙްހާބު] ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ 'އަލައިހި ވަޞިއްޔަތްލަމް އެމީހުންގެ ވާހަކަ ދައްކަވާތަ؟' އަބޫ ސަޢީދު ޖަވާބު ދެއްވީ، އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެ، އަލް ހަރުރިއްޔާއަކީ ސީދާ ކޮންބައެއްކަން. އެކަމަކު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑުއަހާފައި ވެއެވެ. ދެން އެމީހުން ޤުރުއާން ކިޔަވާނެ ކަމުގައި ވިޔަސް އެ ޤުރުއާން އެމީހުންގެ ކަރުތެރެ ފަހަނައަޅައި ނުދެއެވެ. އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުމެގެން ދާނީ، ކަނޑިން ތިރިއެއް ޖަހާ ފަދައިން، ތިރި ޖަހާ މީހާ އެ ތިރިން ލޭ ފޭބޭތޯ ބަލަން ތިރިއަށް ބަލާލާހާ ހިނދަކު.'
Hadith
Imam Muslim : 1765
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ح و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْفِهْرِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالضَّحَّاكُ الْهَمْدَانِيُّ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقْسِمُ قَسْمًا أَتَاهُ ذُو الْخُوَيْصِرَةِ وَهُوَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اعْدِلْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيْلَكَ وَمَنْ يَعْدِلُ إِنْ لَمْ أَعْدِلْ قَدْ خِبْتُ وَخَسِرْتُ إِنْ لَمْ أَعْدِلْ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلَاتَهُ مَعَ صَلَاتِهِمْ وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِمْ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ يُنْظَرُ إِلَى نَصْلِهِ فَلَا يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى رِصَافِهِ فَلَا يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى نَضِيِّهِ فَلَا يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ وَهُوَ الْقِدْحُ ثُمَّ يُنْظَرُ إِلَى قُذَذِهِ فَلَا يُوجَدُ فِيهِ شَيْءٌ سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ آيَتُهُمْ رَجُلٌ أَسْوَدُ إِحْدَى عَضُدَيْهِ مِثْلُ ثَدْيِ الْمَرْأَةِ أَوْ مِثْلُ الْبَضْعَةِ تَتَدَرْدَرُ يَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنْ النَّاسِ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَشْهَدُ أَنِّي سَمِعْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَاتَلَهُمْ وَأَنَا مَعَهُ فَأَمَرَ بِذَلِكَ الرَّجُلِ فَالْتُمِسَ فَوُجِدَ فَأُتِيَ بِهِ حَتَّى نَظَرْتُ إِلَيْهِ عَلَى نَعْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي نَعَتَ
އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] އިން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާކަން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާ ކަމެވެ ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލް ފިޙްރީ] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާކަން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އާއި [އަދުލް ދްލާހަކް އަލް ހަމްދާނީ] އަށް [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށް؛ އަހަރެމެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ޣަނީމާ ބަހާލައިގެން ތިއްބާ، ބަނޫ ތަމީމްގެ މީހަކު އޭނާގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އިންސާފުވެރިވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެން އިންސާފުވެރިކަމާއެކު އަމަލު ނުކުރިނަމަ އަހަރެންނަށް ގެއްލިއްޖެ'. އެހެންކަމުން ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠަބު، މާތްالله އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި، ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އޭނާގެ ކަރު ކަނޑާލުމަށް ހުއްދަ ދެއްވާށެވެ'. الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާ ޞަލަވާތް ދެއްވުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ޤުރުއާން ކިޔުމަށް މޮޅު ނަމަވެސް ކަރުތެރެއިން ފާއިތުވެގެން ދާންދެން ނޫނެވެ. އަދި އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުމެގެން އައީ ކަނޑިތަކުން ތިރިތައް ފޭދިގެންނެވެ. ޓިޕް އަށް ބަލާއިރު، އޭގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތް، ދެން ބޭސް އަށް ބަލާއިރު، ލޭގެ އަސަރެއް ވެސް ނުފެނެއެވެ. އެމީހުންގެ ސިފައަކީ، އެދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު.. އަންހެނެއްގެ ނިއްކުރިފަދަ ކަޅުކުލައެވެ. ނުވަތަ މަސް ނެތް ފަދައިން ވަށައިގެން ހަރަކާތްތެރިވާއިރު، ބަޔަކު ނުކުންނަންދެން'. އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތިމަންރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘް އަޑުއަހާފައިވާކަމަށް އަޅުގަނޑު ހެކިވަމެވެ. އަދި ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު ރަޟިޔަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރެއްވި ކަމާއި، އަޅުގަނޑުވެސް އެކަލޭގެފާނާއެކު އުޅުނު ކަމަށް ވެސް އަޅުގަނޑު ހެކިވަމެވެ. އެހެންކަމުން ޢަލީ އަމުރުކުރީ އެމީހާ ހޯދުމަށެވެ. ދެން އެމީހާ ހައްޔަރުކޮށް އޭނާގެ ކުރިމައްޗަށް ގެނައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވާ ސިފަތަކެއް ހުރި މީހެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑަށް ފެންނަންދެންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1766
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ قَوْمًا يَكُونُونَ فِي أُمَّتِهِ يَخْرُجُونَ فِي فُرْقَةٍ مِنْ النَّاسِ سِيمَاهُمْ التَّحَالُقُ قَالَ هُمْ شَرُّ الْخَلْقِ أَوْ مِنْ أَشَرِّ الْخَلْقِ يَقْتُلُهُمْ أَدْنَى الطَّائِفَتَيْنِ إِلَى الْحَقِّ قَالَ فَضَرَبَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُمْ مَثَلًا أَوْ قَالَ قَوْلًا الرَّجُلُ يَرْمِي الرَّمِيَّةَ أَوْ قَالَ الْغَرَضَ فَيَنْظُرُ فِي النَّصْلِ فَلَا يَرَى بَصِيرَةً وَيَنْظُرُ فِي النَّضِيِّ فَلَا يَرَى بَصِيرَةً وَيَنْظُرُ فِي الْفُوقِ فَلَا يَرَى بَصِيرَةً قَالَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَأَنْتُمْ قَتَلْتُمُوهُمْ يَا أَهْلَ الْعِرَاقِ
އަދި އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އުއްމަތުގެ ތެރެއިން ފާޅުވާނެ ބައެއްގެ ވާހަކަ ދެއްކެވި ވާހަކަ [އިބްނު އަބޫ އަދީ] [އިބްނު އަބޫ އަދީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ނަދުލާޙް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެމީހުން ނުކުމެގެން އައީ ގުރޫޕެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. އެމީހުންގެ ސިފައަކީ ބޮލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ފަޅައިގެން ދިއުމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެއީ މަޚްލޫޤުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުބައި މަޚްލޫޤުން - ނުވަތަ އެންމެ ނުބައި މަޚްލޫޤުންގެ ތެރެއިން - އަދި އެމީހުން މަރާލާ މީހަކީ ޙަޤީޤަތާ އެންމެ ގާތް ދެ ޖަމާޢަތުގެ ތެރެއިން އެއް ބައެކެވެ'. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެބައިމީހުންނަށްޓަކައި މިސާލެއް ދެއްވިއެވެ - ނުވަތަ އެކަލޭގެފާނު ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ -: 'އިންސާނަކު ބަޑިޖަހާ - ނުވަތަ - އަލް ޣަރަދުލް - އަމާޒު - އަދި އޭނާގެ ތިރިން ކޮޅަށް ބަލާ ނަމަވެސް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނުނު، އަދި އޭނާގެ ތިރިއަށް ބަލާއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނެއެވެ. ދެން އޭނާ އަލް ފުޤް - ބޯ ދަނޑި ހުންނަ ތަން - ބަލާލާފައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނެއެވެ'. އަބޫ ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ.އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަކީ އެމީހުން މަރާލާ މީހުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1767
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ وَهُوَ ابْنُ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَمْرُقُ مَارِقَةٌ عِنْدَ فُرْقَةٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَقْتُلُهَا أَوْلَى الطَّائِفَتَيْنِ بِالْحَقِّ
އަޅުގަނޑުމެން [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަލްޤާސިމް] އަށް އެކަލޭގެފާނު ކިޔައިދެއްވި ކަމަށާއި އެއީ އަލްފާދުލޫ އަލް ހުއްދާނީ ކަމަށެވެ. [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ނަދުލަޙް] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1768
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَكُونُ فِي أُمَّتِي فِرْقَتَانِ فَتَخْرُجُ مِنْ بَيْنِهِمَا مَارِقَةٌ يَلِي قَتْلَهُمْ أَوْلَاهُمْ بِالْحَقِّ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އާއި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޢަވާނާއަށް] [ޤަތަޟާން] އިން [އަބޫ ނަދުލުރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެމީހުން މަރާލާނެ މީހާ ވާނީ ހަގީގަތާ އެންމެ ގާތް މީހާއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1769
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا دَاوُدُ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَمْرُقُ مَارِقَةٌ فِي فُرْقَةٍ مِنْ النَّاسِ فَيَلِي قَتْلَهُمْ أَوْلَى الطَّائِفَتَيْنِ بِالْحَقِّ
އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] [އަބޫ ނަދުލުރާޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ދައުދު] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1770
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ الضَّحَّاكِ الْمِشْرَقِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَدِيثٍ ذَكَرَ فِيهِ قَوْمًا يَخْرُجُونَ عَلَى فُرْقَةٍ مُخْتَلِفَةٍ يَقْتُلُهُمْ أَقْرَبُ الطَّائِفَتَيْنِ مِنْ الْحَقِّ
އަޅުގަނޑަށް [ޢުބައިދުالله އަލް ޤަވާރީރީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޒުބައިރު] [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަބީބު ބިން އަބޫ ޠާބިތު] ގެ އަރިހުން [އަދުލް ދ. އެއީ އެކަލޭގެފާނު ޛިކުރު ކުރެއްވި ޙަދީޘްފުޅުގައި؛ އެކި ޖަމާޢަތްތަކުން ނުކުމެގެން އައި ބަޔަކު، އަދި އެމީހުން މަރާލާނީ ހަޤީޤަތާ އެންމެ ގާތް ދެ ޖަމާޢަތުގެ ތެރެއިން އެއް ބައެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1771
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَأَنْ أَخِرَّ مِنْ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَقُولَ عَلَيْهِ مَا لَمْ يَقُلْ وَإِذَا حَدَّثْتُكُمْ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ فَإِنَّ الْحَرْبَ خَدْعَةٌ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَخْرُجُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ قَوْمٌ أَحْدَاثُ الْأَسْنَانِ سُفَهَاءُ الْأَحْلَامِ يَقُولُونَ مِنْ خَيْرِ قَوْلِ الْبَرِيَّةِ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاقْتُلُوهُمْ فَإِنَّ فِي قَتْلِهِمْ أَجْرًا لِمَنْ قَتَلَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمَا يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އާއި [ޢަބްދުالله ބިން ސަޢީދު އަލް އަޝާޖް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ވާކީޢު] އިން - [އަލްއަޝައްޖު] ވިދާޅުވެފައި- [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަލްއަޢްމާސީ] އިން [ޚައިޞްމަޙް] އިން [ސުވައިދު ބިން ޣަފަލާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘެއް ރިވާކޮށްފިނަމަ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނުބުނި އެއްޗެއް ބުނުމަށްވުރެ އުޑުމަތިން އުކާލުން ރަނގަޅުވާނެއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑާއި ކަލޭގެފާނާއި ދެމެދު އަޅުގަނޑު ކަމެއް ރިވާކުރާނަމަ އެއީ ހަނގުރާމައަކީ މަކަރުވެރި ކަމަކަށް ވާތީ ކަމަށް ވާނެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. އެމީހުން ރަނގަޅު ވާހަކައެއް ބުނާނެ - އެކަމަކު ނުބައި މަޤްޞަދުތަކެއްގައި -. އަދި ޤުރުއާން ވެސް ކިޔަވާނެ ކަމުގައި ވިޔަސް އެއީ އެމީހުންގެ ކަރުތެރެއިން ބޭރަށް ނުދާނެ ކަމެކެވެ. އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުމެގެން ދާނީ ކަނޑިން ތިރިއެއް ފަދައިންނެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންނާ ބައްދަލުވެއްޖެނަމަ އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރާށެވެ. އެހެނީ އެމީހުން މަރާ މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ޘަވާބު ޤިޔާމަތް ދުވަހު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި ލިބޭނެއެވެ. އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު އަލް މުޤައްދާމީ] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފީޢު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - އެހެން ގޮތަކަށް - [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަދި [ޒުހާރީ ބިން ނާފީޢު] އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުތީ އޭގެ ކަނޑިން ތިރިއެއް އުދުހޭ ފަދައިން'.
Hadith
Imam Muslim : 1772
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ وَحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبِيدَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ ذَكَرَ الْخَوَارِجَ فَقَالَ فِيهِمْ رَجُلٌ مُخْدَجُ الْيَدِ أَوْ مُودَنُ الْيَدِ أَوْ مَثْدُونُ الْيَدِ لَوْلَا أَنْ تَبْطَرُوا لَحَدَّثْتُكُمْ بِمَا وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ يَقْتُلُونَهُمْ عَلَى لِسَانِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ آنْتَ سَمِعْتَهُ مِنْ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ إِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ إِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبِيدَةَ قَالَ لَا أُحَدِّثُكُمْ إِلَّا مَا سَمِعْتُ مِنْهُ فَذَكَرَ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَ حَدِيثِ أَيُّوبَ مَرْفُوعًا
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު އަލް މުޤައްދާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު އުލައިއްޔާ] އާއި [ޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] - އެދެމީހުންގެ ބަސްފުޅު - ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބީދާ] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެއީ ޢަލީ އެއްފަހަރަކު ޚަވާރިޖުގެ ވާހަކަ ދައްކަވައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އެމީހުންގެ ތެރޭގައި ކުރު އަތެއް ހުރި މީހެކެވެ. އަދި ކިބުރުވެރި ނުވާނަމަ، އެމީހަކު މަރާލި މީހާއަށް الله ވަޢުދުވެވޮޑިގެންވާ ކަންތައްތަކުގެ ވާހަކަ، އެއީ ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުލުން ޙަދީޘްފުޅުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އަޅުގަނޑު ކިޔައިދޭނަމެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. ޢަލީ ޖަވާބު ދެއްވީ އާދެ، ކަޢުބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ. އާދެ، ކަޢުބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ. އާދެ، ކަޢުބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ. [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު އަބޫ އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އައުން] [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އަބީދާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭނާގެ ފަރާތުން އަހަރެންނަށް އިވުނު އެއްޗެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް އަހަރެން ނުބުނާނަން'. ދެން އެކަލޭގެފާނު [ޢަލީ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްފުޅު ޛިކުރުކުރެއްވީ، އައްޔޫބުގެ ޙަދީޘްފުޅުވެސް މާފުޢު ގޮތަކަށް ބަޔާންކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1773
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ الْجُهَنِيُّ أَنَّهُ كَانَ فِي الْجَيْشِ الَّذِينَ كَانُوا مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الَّذِينَ سَارُوا إِلَى الْخَوَارِجِ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَخْرُجُ قَوْمٌ مِنْ أُمَّتِي يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَيْسَ قِرَاءَتُكُمْ إِلَى قِرَاءَتِهِمْ بِشَيْءٍ وَلَا صَلَاتُكُمْ إِلَى صَلَاتِهِمْ بِشَيْءٍ وَلَا صِيَامُكُمْ إِلَى صِيَامِهِمْ بِشَيْءٍ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ يَحْسِبُونَ أَنَّهُ لَهُمْ وَهُوَ عَلَيْهِمْ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الْإِسْلَامِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ لَوْ يَعْلَمُ الْجَيْشُ الَّذِينَ يُصِيبُونَهُمْ مَا قُضِيَ لَهُمْ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَاتَّكَلُوا عَنْ الْعَمَلِ وَآيَةُ ذَلِكَ أَنَّ فِيهِمْ رَجُلًا لَهُ عَضُدٌ وَلَيْسَ لَهُ ذِرَاعٌ عَلَى رَأْسِ عَضُدِهِ مِثْلُ حَلَمَةِ الثَّدْيِ عَلَيْهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ فَتَذْهَبُونَ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَأَهْلِ الشَّامِ وَتَتْرُكُونَ هَؤُلَاءِ يَخْلُفُونَكُمْ فِي ذَرَارِيِّكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ يَكُونُوا هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ فَإِنَّهُمْ قَدْ سَفَكُوا الدَّمَ الْحَرَامَ وَأَغَارُوا فِي سَرْحِ النَّاسِ فَسِيرُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ قَالَ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ فَنَزَّلَنِي زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ مَنْزِلًا حَتَّى قَالَ مَرَرْنَا عَلَى قَنْطَرَةٍ فَلَمَّا الْتَقَيْنَا وَعَلَى الْخَوَارِجِ يَوْمَئِذٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ الرَّاسِبِيُّ فَقَالَ لَهُمْ أَلْقُوا الرِّمَاحَ وَسُلُّوا سُيُوفَكُمْ مِنْ جُفُونِهَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يُنَاشِدُوكُمْ كَمَا نَاشَدُوكُمْ يَوْمَ حَرُورَاءَ فَرَجَعُوا فَوَحَّشُوا بِرِمَاحِهِمْ وَسَلُّوا السُّيُوفَ وَشَجَرَهُمْ النَّاسُ بِرِمَاحِهِمْ قَالَ وَقُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَمَا أُصِيبَ مِنْ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ إِلَّا رَجُلَانِ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْتَمِسُوا فِيهِمْ الْمُخْدَجَ فَالْتَمَسُوهُ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَقَامَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ بِنَفْسِهِ حَتَّى أَتَى نَاسًا قَدْ قُتِلَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ قَالَ أَخِّرُوهُمْ فَوَجَدُوهُ مِمَّا يَلِي الْأَرْضَ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَبَلَّغَ رَسُولُهُ قَالَ فَقَامَ إِلَيْهِ عَبِيدَةُ السَّلْمَانِيُّ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَلِلَّهَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَسَمِعْتَ هَذَا الْحَدِيثَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ حَتَّى اسْتَحْلَفَهُ ثَلَاثًا وَهُوَ يَحْلِفُ لَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްބުން ޙުމައިދަށް] ރިވާވެގެންވަނީ [ޢަބްދުއްރަޒާޤު ބިން ޙައްމާމް] އެ [ޢަބްދުއްމާލިކު ބިން އަބޫ ސުލައިމާން] އެ [ސަލާމާ ބިން ކުހައިލް] އެ [ޒައިދު ބިން ޙަރްބު އަލް ޖުހާނީ] އެއީ؛ އޭނާ އެއްފަހަރަކު ޚަވާރިޖާ ދިމާއަށް ހިނގާފައި ދިޔަ [ޢަލީ] ރަޑިޔަالله އަންހޫ] އާއި އެކު ލަޝްކަރަކާ ގުޅިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ދެން ޢަލީ ރަދުޔަالله އަންހޫ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. ކޮންތާކު، ތިބާގެ ކިޔެވުމަކީ އެމީހުންގެ ކިޔެވުމާ އަޅާބަލާއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ހަމައެފަދައިން ތިބާގެ ދުޢާއަކީ އެމީހުންގެ ދުޢާއާ އަޅާބަލާއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ހަމައެހެންމެ އެމީހުންގެ ރޯދައަކީ ތިބާގެ ރޯދައާ އަޅާބަލާއިރު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އެމީހުން ޤުރުއާން ކިޔަވާއިރު އެމީހުންނަށް ހީވާ ގޮތުގައި ޤުރުއާނަކީ އެމީހުންނަށް -ހުއްޖާ- އެއް ކަމުގައި ވިޔަސް އެނގިގެން ދަނީ ޤުރުއާނަކީ އެމީހުންނަށް -މުސީބާތެއް- ކަމެވެ. އެމީހުންގެ ދުޢާ ކަރުތެރެއިން ބޭރަށް ނުދެއެވެ. އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުމެގެން ދަނީ އޭގެ ކަނޑިން ތިރިއެއް ޖަހާފަދައިންނެވެ. އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރި ލަޝްކަރަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުލުން އެބައިމީހުންނަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޘަވާބު އެނގިއްޖެނަމަ، ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރުން ހުއްޓާލެވުނީހެވެ. އޭނާގެ ސިފަތަކަކީ އޭގެ ތެރޭގައި އަތްތިލައެއް ނެތް އަތެއް ހުރި މީހެއް ކަމާއި އޭގެ މަތީގައި ކިރު ނިއްކުރި ފަދަ އޮށްތަކެއް ހުރި ކަމާއި އަދި ހުދު އިސްތަށިތަކެއް ވެސް ހުރި ކަމެވެ. މުޢާވިޔަތާއި ޝާމްގެ އަހުލުވެރިންގެ އަރިހަށް ގޮސް އެމީހުން ދޫކޮށްލާށެވެ. އެހެނީ، އެމީހުން އަންނާނެ ތިޔަބައިމީހުންގެ ޢާއިލާތަކަށާއި މުދަލަށް. الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަޅުގަނޑު ޙަޤީޤަތުގައި އުންމީދު ކުރަނީ އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މާނަކުރެއްވި މީހުން ކަމުގައި، އެއީ އެމީހުން ޙަރާމް ލޭ އޮހޮރުވައި، މީހުންނަށް އޮޅުވާލުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ފަހެ، اللَّه ގެ އިސްމުފުޅުގައި ދަތުރުކުރައްވާށެވެ. ސަލާމާ ބިން ކުހައިލް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އެހެންކަމުން ޒައިދު ބިން ވަޙްބް އަޅުގަނޑަށް އެކަން ރިވާކުރައްވަމުން ގެންދެވީ ހާދިސާއަކުން ހާދިސާއަކުން ކަމަށް ވިދާޅުވެއެވެ؛ އަހަރެމެން ބްރިޖެއް ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީމެވެ. އޭރު ޚަވާރިޖުންގެ އިސްވެރިޔަކީ ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބް ކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ބައްދަލުވުމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެމީހުން އެނބުރި އައީ ވަޅި އުކާލާފައި ކަނޑިތައް ދަމައިގެންނެވެ. އަދި މީސްތަކުންނަށް ވެސް ވަޅިން ހުރަސް އަޅައިގެން އެއްބަޔަކު އަނެއް ބައެއްގެ މައްޗަށް މަރާލި ނަމަވެސް ދެމީހަކު ފިޔަވައި އެއްވެސް މީހަކު މަރާނުލެވުނެވެ. ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު ވިދާޅުވީ، 'އެމީހުންގެ ތެރެއިން ކުރު މީހެއް ހޯދާށެވެ'. ދެން އެމީހުން އޭނާ ހޯދި ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް އޭނާއެއް ނުފެނުނެވެ. އެހެންކަމުން ޢަލީ، މާތްالله އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞުލްޙަ ދެއްވާށި، އެހެން މީހުންގެ މައްޗަށް މަރާލެވިފައިވާ ބައެއް މީހުން ހޯދަންދެން އަމިއްލައަށް ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރެއްވިއެވެ. އަލީ ބުނީ 'އެމީހުން ނިންމާލާ' ކަމަށެވެ. އެންމެ ފަހުން އެމީހުންނަށް ފެނުނީ އަލް މުޚްދާޖް - ކުރު މީހެއް - ނަޖިސް ތޮށިގަނޑެއްގެ ފަހަތުންނެވެ. ޞަޙާބީ ޢަލީ ތަކްބީރު ކިޔުމަށްފަހު ދެން ވިދާޅުވީ، الله އަކީ ތެދުވެރިއެއް ކަމަށާއި، އެކަލާނގެ ރަސޫލާވެސް އެކަން ފޯރުކޮށްދެއްވާފައިވާ ކަމަށެވެ. ދެން އުބައިދު އަސް ސަލްމާނީ އެކަލޭގެފާނާ ކައިރިވެވަޑައިގެން ވިދާޅުވީ، އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރުމުގެ ހައްގެއް ނެތް الله ގެ ހައްގުގައި، ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެ ޙަދީޘް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޑުއިވިއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ ޢަލީ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އާނ، އެކަލާނގެ ނޫން އެހެން އަޅުކަން ކުރުމުގެ ހައްގެއް ނެތް ފަރާތަށްޓަކައެވެ'. އުބައިދު އަސް ސަލްމާނީ ހަތަރު ފަހަރާއި ހަމައަށް ހުވާ ކުރުމަށް ވެސް އެދުނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1774
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْحَرُورِيَّةَ لَمَّا خَرَجَتْ وَهُوَ مَعَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالُوا لَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ قَالَ عَلِيٌّ كَلِمَةُ حَقٍّ أُرِيدَ بِهَا بَاطِلٌ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَفَ نَاسًا إِنِّي لَأَعْرِفُ صِفَتَهُمْ فِي هَؤُلَاءِ يَقُولُونَ الْحَقَّ بِأَلْسِنَتِهِمْ لَا يَجُوزُ هَذَا مِنْهُمْ وَأَشَارَ إِلَى حَلْقِهِ مِنْ أَبْغَضِ خَلْقِ اللَّهِ إِلَيْهِ مِنْهُمْ أَسْوَدُ إِحْدَى يَدَيْهِ طُبْيُ شَاةٍ أَوْ حَلَمَةُ ثَدْيٍ فَلَمَّا قَتَلَهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ انْظُرُوا فَنَظَرُوا فَلَمْ يَجِدُوا شَيْئًا فَقَالَ ارْجِعُوا فَوَاللَّهِ مَا كَذَبْتُ وَلَا كُذِبْتُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ وَجَدُوهُ فِي خَرِبَةٍ فَأَتَوْا بِهِ حَتَّى وَضَعُوهُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ وَأَنَا حَاضِرُ ذَلِكَ مِنْ أَمْرِهِمْ وَقَوْلِ عَلِيٍّ فِيهِمْ زَادَ يُونُسُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ بُكَيْرٌ وَحَدَّثَنِي رَجُلٌ عَنْ ابْنِ حُنَيْنٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ ذَلِكَ الْأَسْوَدَ
އަބޫ ޠާހިރާއި ޔޫނުސް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢުލާ ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، ޢަބްދުالله ބިން ވަޙބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އަމްރު ބިން ހާރިތު ކިޔައިދީފައި، ބުކައިރު ބިން އަލް އަޝާޖް، ބުސްރޫ ބިން ސަޢީދު، އުބައިދުالله ބިން އަބޫ ރާފީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ވިދާޅުވިއެވެ: ޙަރޫރިޔާގެ މީހުން ނުކުމެވަޑައިގަތީ - އަދި އެވަގުތު އޭނާ ހުންނެވީ އަލީ ބިން އަބޫ އާއި އެކުގައެވެ ޠާލިބު - އެމީހުން ބުނީ 'الله މެނުވީ އެއްވެސް ޝަރީޢަތެއް ނެތް' ކަމަށެވެ. އަލީ ވަހީދު ވިދާޅުވީ އެއީ ހަގީގީ ބަސްފުޅެއް ނަމަވެސް އެއީ ދޮގަށް ނިޔަތްގަނެފައިވާ ބަހެއް ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ބައެއް މީހުން ސިފަކުރައްވާފައި ވާއިރު، މި ސިފަ އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ވާކަން އަހަންނަށް އެނގެއެވެ. އެމީހުން ދުލުން ހަގީގަތް ދައްކާ ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ބަސްތައް މިއަށްވުރެ މާ ބޮޑަށް ނުދެއެވެ - އޭނާ ކަރުތެރެއަށް އިޝާރާތް ކުރިއެވެ -. އެއުރެންގެ ތެރެއިން الله ތަޢާލާ އެންމެ ނަފްރަތުކުރާ މަޚްލޫޤަކީ ބަކަރިއެއްގެ އުރަމަތި ފަދައިން އަތް ކަޅުވެފައިވާ މީހެކެވެ.' އެހެންކަމުން ޢަލީ އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރުމުން އޭނާ ބުނީ ބަލައެވެ. އެމީހުންނަށް ފެނުނު ނަމަވެސް އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފެނުނެވެ. އަލީ އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ، 'އެނބުރި ވަޑައިގަންނަވާ - ބައްލަވާ -، الله ގެ ޙަޟްރަތުން، އަޅުގަނޑު ދޮގެއް ނުހަދާ އަދި އޮޅުވާލެވިފައެއްވެސް ނޫން'. ދެތިން ފަހަރު ބުނެލިއެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން އެމީހުންނަށް އެކަން ފެނުނީ ހާދަރުތަނުންނެވެ. ދެން އެތަނަށް އައިސް ޢަލީގެ ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓާލިއެވެ. އުބައިދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަދި އެވަގުތު އަޅުގަނޑުވެސް ހާޒިރުވެ، އަލީގެ ބަޔާނެއްވެސް އަޑުއިވުނެވެ. ދެން ޔޫނުސް އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި އިތުރަށް ބުނީ؛ ބުކައިރު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަހަންނަށް ފެނުނީ ކަޅު ނިޝާން'.
Hadith
Imam Muslim : 1775
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بَعْدِي مِنْ أُمَّتِي أَوْ سَيَكُونُ بَعْدِي مِنْ أُمَّتِي قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ حَلَاقِيمَهُمْ يَخْرُجُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَخْرُجُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ ثُمَّ لَا يَعُودُونَ فِيهِ هُمْ شَرُّ الْخَلْقِ وَالْخَلِيقَةِ فَقَالَ ابْنُ الصَّامِتِ فَلَقِيتُ رَافِعَ بْنَ عَمْرٍو الْغِفَارِيَّ أَخَا الْحَكَمِ الْغِفَارِيِّ قُلْتُ مَا حَدِيثٌ سَمِعْتُهُ مِنْ أَبِي ذَرٍّ كَذَا وَكَذَا فَذَكَرْتُ لَهُ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ وَأَنَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސުލައިމާން ބިން އަލް މުޣީރާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހުމައިދު ބިން ހިލާލް] [ޢަބްދުالله ބިން ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ދައްރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދީނުގެ ކަނޑިން އުދުހޭ ތިރިއެއް ފަދައިން ދީން ދޫކޮށްލާނެ ކަމަށާއި އެމީހުން ދުވަހަކުވެސް އެ ދީނަށް އެނބުރި ނުދާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ މަޚްލޫޤުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ނުބައި މަޚްލޫޤުން ކަމަށާއި އެމީހުންގެ އަޚްލާޤުވެސް ވަރަށް ގޯސް ކަމަށެވެ.' [އިބްނު ޝަމާދު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަލްޙަކަމްގެ އަޚާ [ރަފީޢު ބިން އަމްރު އަލް ޣިފާރީ] އާއި ބައްދަލުވެ، އަޅުގަނޑު ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އަބޫ ދަރުރުގެ އަރިހުން ތިޔަ އަޑުއަހާފައިވާ ޙަދީޘްފުޅަކީ ކޮބައިތޯއެވެ. މި ޙަދީޘް އަޅުގަނޑު ދެންނެވީމެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެވާހަކަ އަޑުއެހީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1776
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ يُسَيْرِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ سَأَلْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الْخَوَارِجَ فَقَالَ سَمِعْتُهُ وَأَشَارَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ بِأَلْسِنَتِهِمْ لَا يَعْدُو تَرَاقِيَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنْ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنْ الرَّمِيَّةِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الشَّيْبَانِيُّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ يَخْرُجُ مِنْهُ أَقْوَامٌ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލީ ބިން މުޝީރު] ގެ އަރިހުން [އަޝް ޝައިބާނީ] ގެ އަރިހުން [ޔޫސައިރު ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު [ޞަޙާބު ބިން ޙުނައިފް] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އިވުނީ އޭނާ - އިރުމައްޗާ ދިމާއަށް އިޝާރާތް ކުރައްވަމުން - ވިދާޅުވާ އަޑު: 'އެއީ ދުލުން ޤުރުއާން ކިޔުމަށް މޮޅު ބައެއް ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ކިޔެވުން ކަރުތެރެއިން ބޭރަށް ނުދާ ބައެކެވެ.' އެމީހުން އިސްލާމްދީނުން ނުކުމެފައިވަނީ، ކަނޑިން ތިރިއަށް ޖެހިފައިވާ ތިރިއެއް ފަދައިންނެވެ'. އަދި [އަބޫ ކާމިލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާން އަޝް ޝައިބާނީ] މި އިސްނާދާއެކު ކިޔައިދެއްވި، އަދި ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭގެ ތެރެއިން ރައްޔިތުންނެއް ނުކުމެގެންދާނެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1777
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ جَمِيعًا عَنْ يَزِيدَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْعَوَّامِ بْنِ حَوْشَبٍ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ الشَّيْبَانِيُّ عَنْ أُسَيْرِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَتِيهُ قَوْمٌ قِبَلَ الْمَشْرِقِ مُحَلَّقَةٌ رُءُوسُهُمْ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިޝާޤް] އެންމެން [ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޔަޒީދު ބިން ޙާރޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަލްއައްވަމް ބިން ޙައުޞަބް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އިސްޙާޤު އަޝްޝައިބާނީ] [ޢުސައިރު ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [ޞަޙްލް ބިން ޙުނައިފް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. 'އިރުމަތިން ބަޔަކު ފާޅުވެ، އިސްތަށިގަނޑު ކުރުވެ، މަގުފުރެދި މަގުފުރެދިގެންދާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1778
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدٍ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا أَخَذَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ فَجَعَلَهَا فِي فِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِخْ كِخْ ارْمِ بِهَا أَمَا عَلِمْتَ أَنَّا لَا نَأْكُلُ الصَّدَقَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ أَنَّا لَا تَحِلُّ لَنَا الصَّدَقَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ كَمَا قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ أَنَّا لَا نَأْكُلُ الصَّدَقَةَ
[އުބައިދުالله ބިން މުޢާޟް އަލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު ބިން ޒިޔާދު] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް [އަބޫ ހުރައިރާ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިގެން؛ އެއްފަހަރަކު އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ ޞަދަޤާތުގެ ތާޒާތަކުގެ އުފުރާއިން ޚަޒާރު ނަގައި އަނގަޔަށް ލެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ކިޚް...ކިޚް...، އުކާލާށެވެ. އަހަރެމެން ކާނީ ޞަދަޤާތުންކަން ނޭނގޭތަ'. [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] މި އެންމެން [ވާކީޢު] އިން [ޝުޢޫބާ] އިން މި އިސްނާދާއެކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ޞަދަޤާތް އަހަރެމެންނަށް ހުއްދައެއް ނޫނެވެ'. އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] ރިވާވެގެންވާ، އަޅުގަނޑުމެން [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަށް - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނުލް މުޘައްނާ] އަށް ރިވާވެގެންދިޔަ، އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު އަބޫ އަދީ] އަށް ރިވާވެގެންދިޔަ، އެދެމީހުންވެސް މި އިސްނާދުގައި [ޝުޢޫބާ] އިން، އިބްނު މުޢާދު ވިދާޅުވި ފަދައިން؛ 'އަހަރެމެން ޞަދަޤާތުގެ މުދާ ނުކައި ތިބޭކަން'.
Hadith
Imam Muslim : 1779
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنِّي لَأَنْقَلِبُ إِلَى أَهْلِي فَأَجِدُ التَّمْرَةَ سَاقِطَةً عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَرْفَعُهَا لِآكُلَهَا ثُمَّ أَخْشَى أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً فَأُلْقِيهَا
[ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަމްރު] އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، [އަބޫ ޔޫނުސް] މައުލާ އަބޫ ޙުރައިރާ، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ކާން ނަގައިގެން އުޅުނު ނަމަވެސް ކުއްލިއަކަށް ހަނދާންވީ އެއީ ޗެރިޓީ ޑޭޓެއް ކަމުން އަނބުރާ ޖައްސާލީމެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1780
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَنْقَلِبُ إِلَى أَهْلِي فَأَجِدُ التَّمْرَةَ سَاقِطَةً عَلَى فِرَاشِي أَوْ فِي بَيْتِي فَأَرْفَعُهَا لِآكُلَهَا ثُمَّ أَخْشَى أَنْ تَكُونَ صَدَقَةً أَوْ مِنْ الصَّدَقَةِ فَأُلْقِيهَا
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤު ބިން ޙައްމާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ الله ގެ ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވި ޙަދީޘްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ބައެއް ޙަދީޘްފުޅުތައް ބަޔާންކުރެއްވިއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ކާން ނަގައިގެން އުޅުނު ނަމަވެސް ކުއްލިއަކަށް ހަނދާންވީ އެއީ ޗެރިޓީ ޑޭޓެއް ކަމުން އަނބުރާ ޖައްސާލީމެވެ.'
