Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1741
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ الْغِنَى عَنْ كَثْرَةِ الْعَرَضِ وَلَكِنَّ الْغِنَى غِنَى النَّفْسِ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [අල් අ'රාජ්] වෙතින් [අබු සිනාද්] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පැවසූහ [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ධනය යනු ලෞකික දේපළවල බහුලත්වය නොවේ, නමුත් සැබෑ ධනය ආත්මයෙන් පොහොසත් ය'.
හදීස්
Imam Muslim : 1742
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ لَا وَاللَّهِ مَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ إِلَّا مَا يُخْرِجُ اللَّهُ لَكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَصَمَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْخَيْرَ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ أَوَ خَيْرٌ هُوَ إِنَّ كُلَّ مَا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ حَبَطًا أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضِرِ أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا امْتَلَأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ الشَّمْسَ ثَلَطَتْ أَوْ بَالَتْ ثُمَّ اجْتَرَّتْ فَعَادَتْ فَأَكَلَتْ فَمَنْ يَأْخُذْ مَالًا بِحَقِّهِ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَمَنْ يَأْخُذْ مَالًا بِغَيْرِ حَقِّهِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] - තවත් ආකාරයකින් - [කුටයිබා බින් සාද්] අපට පවසා ඇති අතර දෙකම ඒවායේ උච්චාරණයෙන් එක හා සමාන බව ඔහු පැවසීය; [ඉයාද් බින් අබ්දුල්ලා බින් සාද්] වෙතින් [සයිද් බින් අබු සාද් අල් මක්බරි] වෙතින් [ලයිට්ස්] අපට පවසා ඇති පරිදි, [අබු සාද් අල් කුද්රි] මෙසේ පවසනු ඔහු අසා ඇත: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ නැඟිට මිනිසුන් ඉදිරියේ දේශනයක් පැවැත්වූහ. ඔහු මෙසේ පැවසීය: නැත, අල්ලාහ් විසින්, අල්ලාහ් ඔබට ලබා දී ඇති ලෝකයේ සතුටට වඩා ඔබට සිදුවීම ගැන මට කරදර වීමට කිසිවක් නැත. මිතුරෙකු ඇසුවේය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, යහපත් මාර්ගයකින් ලබාගත් ධනයටද නරක දේ ගෙන දිය හැකිද? රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මොහොතකට නිහඬව සිට, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඔබ අසන්නේ කුමක්ද? ඔහු මෙසේ පැවසීය: “මම මගේ ප්‍රශ්නය නැවත නැවතත් කියනවා: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමනි, යහපත් ක්‍රියාවලින් උපයාගත් ධනය අයහපතට හේතු විය හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: “ඇත්ත වශයෙන්ම, සැබෑ යහපත්කම යහපත පමණක් ගෙන එනු ඇත, ඒ යහපත කුමක් වුවත්. ඇත්ත වශයෙන්ම, වසන්තයේ වැඩෙන සියලුම ශාක සියලු වර්ගවල ශාක අනුභව කරන හෝ අවම වශයෙන් ඒවා මිය යාමට සලස්වන කෑදර සතුන් පමණක් විනාශ කරනු ඇත, එළවළු පමණක් අනුභව කරන සත්වයා හැර. එය අනුභව කරයි, පසුව එහි බඩේ දෙපැත්තම ආහාරයෙන් පිරී ඇති විට, එය මළපහ කිරීමට සහ මුත්‍රා කිරීමට හිරු දෙසට මුහුණ ලා, පසුව එය නැවත ආහාර හපමින් එය ගිල දමයි. එබැවින් තමාට අයිති ධනය ගන්නා තැනැත්තාට ආශිර්වාද ලැබෙනු ඇත, සහ තමාට අයිති නොවන ධනය ගන්නා තැනැත්තා සැමවිටම අනුභව කරන සහ කිසි විටෙකත් තෘප්තියක් දැනෙන්නේ නැති සතෙකු හා සමානයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1743
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَخْوَفُ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ مَا يُخْرِجُ اللَّهُ لَكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا قَالُوا وَمَا زَهْرَةُ الدُّنْيَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بَرَكَاتُ الْأَرْضِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ قَالَ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ إِلَّا بِالْخَيْرِ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ إِلَّا بِالْخَيْرِ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ إِلَّا بِالْخَيْرِ إِنَّ كُلَّ مَا أَنْبَتَ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضِرِ فَإِنَّهَا تَأْكُلُ حَتَّى إِذَا امْتَدَّتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ الشَّمْسَ ثُمَّ اجْتَرَّتْ وَبَالَتْ وَثَلَطَتْ ثُمَّ عَادَتْ فَأَكَلَتْ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ وَوَضَعَهُ فِي حَقِّهِ فَنِعْمَ الْمَعُونَةُ هُوَ وَمَنْ أَخَذَهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සයිද් බින් අස්ලම්) ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [මලික් බින් අනස්]අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ] මෙසේ පැවසූ බව මට [අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ] මට පැවසූහ: 'ඔබට සිදුවනු ඇතැයි මම වඩාත්ම කනස්සල්ලට පත්වන දෙය අල්ලාහ් ඔබ වෙනුවෙන් ලෝකයේ සුන්දරත්වයේ ස්වරූපයෙන් ගෙන එනු ඇති දෙයකි'. සහචරයෝ ඇසූහ, 'එසේ නම් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ලෞකික ආභරණ යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඒක තමයි පොළොවේ ආශිර්වාදය සහ සමෘද්ධිය'. ඔවුන් නැවතත් ඇසුවා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, යහපතට අයහපත ගෙන ඒමට හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, යහපත යහපත හැර අන් කිසිවක් ගෙන එන්නේ නැත, යහපත යහපත හැර අන් කිසිවක් ගෙන එන්නේ නැත, යහපතට යහපත හැර අන් කිසිවක් ගෙන එන්නේ නැත. වැසි සමයේදී වැඩෙන සෑම දෙයක්ම සමහර විට මරා දැමීමට හෝ හානි කිරීමට හැකිය. බඩ පිරෙන තුරු පමණක් ආහාර ගන්නා, පසුව හිරු එළියට මුහුණ දෙන, පසුව මළපහ කරන හෝ මුත්‍රා කරන, පසුව නැවත ආහාර ගන්නා එළවළු භක්ෂකයින් හැර. ඇත්ත වශයෙන්ම, ලෝකයේ වස්තු හරිත හා මිහිරි ලෙස පෙනේ. හලාල් ආකාරයෙන් ධනය ලබාගෙන එය නිවැරදි ආකාරයෙන් වියදම් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට එය හොඳම උපකාරයයි. නමුත් නීති විරෝධී ක්‍රම මගින් එය ලබා ගන්නා ඕනෑම කෙනෙකුට ආහාර ගන්නා නමුත් කිසි විටෙකත් බඩ පිරෙන්නේ නැති කෙනෙකු හා සමානයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1744
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ فَقَالَ إِنَّ مِمَّا أَخَافُ عَلَيْكُمْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ زَهْرَةِ الدُّنْيَا وَزِينَتِهَا فَقَالَ رَجُلٌ أَوَ يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقِيلَ لَهُ مَا شَأْنُكَ تُكَلِّمُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُكَلِّمُكَ قَالَ وَرَأَيْنَا أَنَّهُ يُنْزَلُ عَلَيْهِ فَأَفَاقَ يَمْسَحُ عَنْهُ الرُّحَضَاءَ وَقَالَ إِنَّ هَذَا السَّائِلَ وَكَأَنَّهُ حَمِدَهُ فَقَالَ إِنَّهُ لَا يَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ وَإِنَّ مِمَّا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ يَقْتُلُ أَوْ يُلِمُّ إِلَّا آكِلَةَ الْخَضِرِ فَإِنَّهَا أَكَلَتْ حَتَّى إِذَا امْتَلَأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتْ عَيْنَ الشَّمْسِ فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ ثُمَّ رَتَعَتْ وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ وَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ هُوَ لِمَنْ أَعْطَى مِنْهُ الْمِسْكِينَ وَالْيَتِيمَ وَابْنَ السَّبِيلَ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّهُ مَنْ يَأْخُذُهُ بِغَيْرِ حَقِّهِ كَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَيَكُونُ عَلَيْهِ شَهِيدًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] [හිෂාම්, ඔහුගේ සහෝදරයා වන දස්තවායි] [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] [හිලාල් බින් අබු මයිමුනා] [අතා බින් යසාර්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට [අබු සායිද්] තුමාණන් මෙසේ පැවසූහ. වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ධර්මාසනය මත හිඳගත් අතර, අපි ඔහු වටා වාඩි වී සිටියෙමු. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම මිය ගිය පසු ඔබ සැමට ලෞකික ආභරණ ස්වරූපයෙන් අල්ලාහ් ඔබට දුන් ත්‍යාගය ගැන මම කනස්සල්ලට පත්ව සිටිමි.' එවිට මිනිසෙක් ඇසුවේය, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, යහපතක් නපුරක් ගෙන ඒමට හැකිද?' ඒ ප්‍රශ්නය ඇසූ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් නිහඬ විය. එවිට ඇසූ මිතුරාට මෙසේ කියන ලදී, 'ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද, ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඇසුවා, නමුත් ඔහු ඔබේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දුන්නේ නැද්ද?' "මම හිතුවා, සමහරවිට ඔහුට හෙළිදරව්වක් එළිදරව් වෙනවා ඇති" කියලා ඒ මනුස්සයා උත්තර දුන්නා. සිහිය ආවට පස්සේ එයා දහඩිය පිහදාලා, "ඇත්තටම මේ ප්‍රශ්න කරන්නා - බුද්ධිමත් ප්‍රශ්න කරන්නෙක් -" කියලා කිව්වා - එයා ඒක ප්‍රශංසා කරන විදිහට කිව්වා. ඊට පස්සේ එයා කිව්වා: "ඇත්තටම, යහපත නරකක් ගෙන එන්නේ නැහැ. නමුත් වැසි සමයේදී වැඩෙන දේ සමහර විට මරන්න හෝ රිදවන්න පුළුවන්. එළවළු කන අයට අමතරව, ඔවුන් බඩ පිරෙන තුරු පමණක් කන, පසුව හිරු එළියට මුහුණලා, පසුව මළපහ කරන හෝ මුත්‍රා කරන, පසුව නැවත කන. ඇත්ත වශයෙන්ම, ලෝකයේ වස්තු කොළ පාට සහ පැණි රස ලෙස පෙනේ. නමුත් මුස්ලිම්වරයෙකුගේ හොඳම ධනය නම් ඔහු දුප්පතුන්ට හෝ අනාථයන්ට හෝ ඉබ්නු සබිල්ට - සංචාරය කරන පුද්ගලයෙකුට - දානය කරන දෙයයි. නැතහොත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ පරිදි, "නීති විරෝධී ලෙස ධනය ලබා ගන්නා තැනැත්තා ආහාර ගන්නා නමුත් කිසි විටෙකත් තෘප්තිමත් නොවන - තෘප්තිමත් නොවන - කෙනෙකු හා සමානයි. මේ අතර, එම ධනය නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔහුගේ කෑදරකමට සාක්ෂියක් වනු ඇත."
හදීස්
Imam Muslim : 1745
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَاسًا مِنْ الْأَنْصَارِ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَاهُمْ ثُمَّ سَأَلُوهُ فَأَعْطَاهُمْ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا عِنْدَهُ قَالَ مَا يَكُنْ عِنْدِي مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ أَدَّخِرَهُ عَنْكُمْ وَمَنْ يَسْتَعْفِفْ يُعِفَّهُ اللَّهُ وَمَنْ يَسْتَغْنِ يُغْنِهِ اللَّهُ وَمَنْ يَصْبِرْ يُصَبِّرْهُ اللَّهُ وَمَا أُعْطِيَ أَحَدٌ مِنْ عَطَاءٍ خَيْرٌ وَأَوْسَعُ مِنْ الصَّبْرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[කුටයිබා බින් සයිද්] විසින් [මලික් බින් අනස්] තුමාගෙන් - ඔහුට කියවන ලද පරිදි - [ඉබ්නු ෂිහාබ්] තුමාගෙන් [අතා` බින් යසිද් අල් ලයිට්සි] තුමාගෙන් [අබු සයිද් අල් කුද්රි] තුමාගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත; අන්සාර්වරුන් අතර සිටි සමහර අය බොහෝ විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් දානය ඉල්ලා සිටි අතර ඔවුන්ට එය සැමවිටම ලබා දෙන ලදී. එබැවින් දිනක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔවුන් ඉල්ලූ දෙයින් පලා ගියහ. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යහපත් දෙයක් මා සමඟ තවමත් පවතින තාක් කල්, මම එය ඔබෙන් කිසි විටෙකත් සඟවන්නේ නැත. කෙසේ වෙතත්, යමෙක් ඉෆ්ෆා ලෙස හැසිරෙන්නේ නම් - හිඟාකෑමෙන් වැළකී සිටින්නේ නම් - අල්ලාහ් ඔහු ගැනද සැලකිලිමත් වනු ඇත. තමා සතු දෙයින් සෑහීමකට පත්වන තැනැත්තාට අල්ලාහ් ඔහුටද පෝෂණය කරනු ඇත. තවද ඉවසිලිවන්තයා වන අල්ලාහ් ඔහුගේ ඉවසීම වැඩි කරයි. ඉවසීමට වඩා හොඳ සහ පුළුල් පුද්ගලයෙකුට ලබා දෙන තෑග්ගක් නැත.' [අබ්දු බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [අස් සුහ්රි] වෙතින් [මමර්] අපට පවසා ඇත, උදාහරණයක් ලෙස මෙම ඉස්නාද් සමඟ.
හදීස්
Imam Muslim : 1746
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي أَيُّوبَ حَدَّثَنِي شُرَحْبِيلُ وَهُوَ ابْنُ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَدْ أَفْلَحَ مَنْ أَسْلَمَ وَرُزِقَ كَفَافًا وَقَنَّعَهُ اللَّهُ بِمَا آتَاهُ
[Abu Bakr bin Abu Syaibah] අපට පවසා ඇත [Abu Abdurrahman Al Muqri] [Sa'id bin Abu Ayyub] වෙතින් [Syurahbil bin Syarik] [Abu Abdurrahman Al Hubali] වෙතින් [Abu Abdullah bin Amru bin Ashereng] මට පවසා ඇත්තේ අල්ලාහ් මෙස්හිල්ලාහ් තුමාගේ Sahillaallah is said that is said. 'සැබවින්ම, ඉස්ලාමය වැළඳ ගන්නා පුද්ගලයෙකු ඉතා වාසනාවන්ත වන අතර, අල්ලාහ් ලබා දුන් දෙයට ප්‍රමාණවත් පෝෂණයක් සහ කනාආත් ලබා දෙනු ලැබේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 1747
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ كِلَاهُمَا عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අම්රු අන් නකිද්] සහ [අබු සඊද් අල් අස්යාජ්] අපට පැවසූ බව ඔවුන් පවසන අතර, [වාකි'] අපට [අල් අමාසි] අපට පැවසූ බව තවත් පේළියකින් - [සුහයිර් බින් හාර්බ්] [ඔහුගේ පියා] දෙදෙනාගෙන්ම [උමාරා බින් අල් ක'කා'] [අබු සුරා'ආ] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [මුහම්මද් බින් ෆුඩ්ලයිල්] අපට පැවසූ බව මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්, මුහම්මද් තුමාණන්ගේ පවුලට ප්‍රධාන ආහාරයක් ලෙස පෝෂණය කරන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 1748
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقُلْتُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَغَيْرُ هَؤُلَاءِ كَانَ أَحَقَّ بِهِ مِنْهُمْ قَالَ إِنَّهُمْ خَيَّرُونِي أَنْ يَسْأَلُونِي بِالْفُحْشِ أَوْ يُبَخِّلُونِي فَلَسْتُ بِبَاخِلٍ
[උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල් හන්ෂාලි] අපට පැවසූ බව - ඉස්හාක් අපට පැවසූ බව - තවත් දෙදෙනෙක් පැවසූ බව - [සල්මාන් බින් රබියා] වෙතින් [අබු වායිල්] වෙතින් [අල් අමාසි] වෙතින් [ජරීර්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] මෙසේ පැවසීය; දිනක්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දානය බෙදා හරින විට, මම ඔහුට යෝජනා කළෙමි, 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඕ රසූලුල්ලාහ්, දානයට වඩාත් සුදුසු වන්නේ මොවුන් නොව ඔවුන්ය'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔවුන් මට තේරීම් දෙකෙන් එකක් කිරීමට බල කරනවා වගේ, එනම් ඔවුන් මගෙන් දැඩි ලෙස අසයිද, නැතහොත් ඔවුන් මට අවජාතකයෙකු යැයි චෝදනා කරයිද යන්න. මම මෝඩයෙකු නොවුනත්'.
හදීස්
Imam Muslim : 1749
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًا ح و حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ رِدَاءٌ نَجْرَانِيٌّ غَلِيظُ الْحَاشِيَةِ فَأَدْرَكَهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَبَذَهُ بِرِدَائِهِ جَبْذَةً شَدِيدَةً نَظَرْتُ إِلَى صَفْحَةِ عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ أَثَّرَتْ بِهَا حَاشِيَةُ الرِّدَاءِ مِنْ شِدَّةِ جَبْذَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مُرْ لِي مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي عِنْدَكَ فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَحِكَ ثُمَّ أَمَرَ لَهُ بِعَطَاءٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ ح و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَفِي حَدِيثِ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ مِنْ الزِّيَادَةِ قَالَ ثُمَّ جَبَذَهُ إِلَيْهِ جَبْذَةً رَجَعَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي نَحْرِ الْأَعْرَابِيِّ وَفِي حَدِيثِ هَمَّامٍ فَجَاذَبَهُ حَتَّى انْشَقَّ الْبُرْدُ وَحَتَّى بَقِيَتْ حَاشِيَتُهُ فِي عُنُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අම්රු අන් නකිද්] අපට [ඉෂාක් බින් සුලෙයිමාන් අර් රාසි] අපට මෙසේ පැවසීය, මම [මලික්] තවත් පේළියකින් අසා ඇත්තෙමි - තවද [යූනුස් බින් අබ්දුල් අ'ලා] - ලෆෂ් ද ඔහුගේ බව මට පවසා ඇත - [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලා බින් අබු තල්හා] වෙතින් [මලික් බින් අනස්] මට මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත: වරක් මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ඇවිදිමින් සිටියෙමි. ඒ අවස්ථාවේදී, ඔහු නජ්රාන්හි ඝන දාර සහිත සාළුවක් පැළඳ සිටියේය. හදිසියේම බෙඩොයින් අරාබි ජාතිකයෙක් ඔහුව සොයා ගත්තේය, පසුව ඔහු නබිතුමාගේ ස්කාෆ් හැකි තරම් තදින් ඇද ගත්තේය, එවිට ඇදීමේ බලය නිසා ස්කාෆ් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බෙල්ලේ සලකුණක් තබනු මම දුටුවෙමි. එවිට පුද්ගලයා, 'ඕ මුහම්මද්, ඔබේ භාණ්ඩාගාරිකට ඔබේ පාලනය යටතේ ඇති දේපළ මට ලබා දෙන ලෙස නියෝග කරන්න' යැයි පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එම මිනිසා දෙසට හැරී සිනාසුණේය. ඉන්පසු ඔහු එම පුද්ගලයාට දානය ලබා දෙන ලෙස අණ කළේය. [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුෂ් ෂමාද් බින් අබ්දුල් වාරිට්ස්] අපට [හමාම්] - වෙනත් ආකාරයකින් - සහ මට [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත [උමර් බින් යූනුස්] අපට [ඉක්රිමා බින් අම්මාර්] - තවත් ආකාරයකින් - සහ මට [සලාමා බින් සියාබිබ්] අපට පවසා ඇත [අල් අවුසායි] සියල්ල [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු තල්හා] සිට [අනස් බින් මලික්] සිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දක්වා මෙම හදීසය සමඟ අපට පවසා ඇත. ඉක්රිමා බින් අම්මාර්ගේ හදීසයේ එකතු කිරීමක් තිබේ; 'එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහු වෙත ආකර්ෂණය වන තුරු මිනිසා එක් ඇදීමකින් ඇද ගත්තේය.' සහ හමාම් හදීසයේ; 'ඔහු ස්කාෆ් එක ඉරී යන තුරු ඇදගෙන රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ ගෙලෙහි සලකුණක් තැබීය.'
හදීස්
Imam Muslim : 1750
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَنَّهُ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبِيَةً وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ شَيْئًا فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَيَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ قَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا فَقَالَ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ رَضِيَ مَخْرَمَةُ
[Qutaibah bin Sa'id] [Ibn Abu Awalkah] [Miswar bin Makhramah] ගෙන් [Laits] අපට විස්තර කර ඇත: ඔහු මෙසේ පැවසීය: වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම මිතුරන්ට ඇඳුම් කිහිපයක් - ජැකට් වර්ගයක් - බෙදා දුන් නමුත් ඔහු මක්රාමාට කිසිවක් දුන්නේ නැත. එබැවින් මක්රාමා මෙසේ පැවසුවාය, 'අනේ මගේ පුතා, අපි අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත යමු. ඉතින් මම මගේ පියා සමඟ ගියා. මගේ පියා කිව්වා, 'කරුණාකර මුලින්ම ඇතුළට එන්න, මට ඔහුව හමුවීමට අවශ්‍ය බව ඔහුට කියන්න' කියලා. මිස්වර් කිව්වා; මම ඇතුළට ගිහින් ඔහුට කිව්වා. ඉතින් ඔහු මක්රාමා සඳහා කමිසයක් රැගෙන එළියට ආවා. ඔහු කිව්වා: 'මම මේක ඔයාට තියාගත්තා' කියලා. ඔහු කිව්වා; පසුව මක්රාමා ඇඳුම් දුටුවා. එවිට නබිතුමා මෙසේ ඇසුවා: 'මක්රාමා සෑහීමකට පත් වෙනවාද?'.
හදීස්
Imam Muslim : 1751
حَدَّثَنَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ وَرْدَانَ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ قَالَ قَدِمَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبِيَةٌ فَقَالَ لِي أَبِي مَخْرَمَةُ انْطَلِقْ بِنَا إِلَيْهِ عَسَى أَنْ يُعْطِيَنَا مِنْهَا شَيْئًا قَالَ فَقَامَ أَبِي عَلَى الْبَابِ فَتَكَلَّمَ فَعَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ فَخَرَجَ وَمَعَهُ قَبَاءٌ وَهُوَ يُرِيهِ مَحَاسِنَهُ وَهُوَ يَقُولُ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ خَبَأْتُ هَذَا لَكَ
[අබුල් ඛත්තාබ් සියාද් බින් යාහ්යා අල් හසානි] අපට [හතිම් බින් වර්දාන් අබු සාලිහ්] අපට [අල් මිස්වර් බින් මක්රාමා] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු මුලෙයිකා] වෙතින් [අයියුබ් අස්යි සියාක්තියන්] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට ඇඳුම් කිහිපයක් ලැබුණා - ජැකට් වර්ගයක් -, ඒ නිසා මගේ පියා කිව්වා, 'අපි ඔහු වෙත යමු, සමහර විට අපට කොටසක් ලැබෙයි' කියලා. අපි එහි යන විට, මගේ පියා දොරකඩ සිටගෙන කතා කරමින් සිටියේය. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහුගේ හඬ හඳුනා ගත්හ, එබැවින් ඔහු ජැකට් එකක් රැගෙන පිටතට පැමිණ එහි අලංකාරය මගේ පියාට පෙන්වමින් මෙසේ පැවසීය: 'මම මෙය ඔබ වෙනුවෙන් තබා ගත්තා, මම මෙය ඔබ වෙනුවෙන් තබා ගත්තා'.
හදීස්
Imam Muslim : 1752
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ سَعْدٍ أَنَّهُ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَهْطًا وَأَنَا جَالِسٌ فِيهِمْ قَالَ فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ رَجُلًا لَمْ يُعْطِهِ وَهُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَيَّ فَقُمْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ أَوْ مُسْلِمًا فَسَكَتُّ قَلِيلًا ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلَانٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَرَاهُ مُؤْمِنًا قَالَ أَوْ مُسْلِمًا قَالَ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْهُ خَشْيَةَ أَنْ يُكَبَّ فِي النَّارِ عَلَى وَجْهِهِ وَفِي حَدِيثِ الْحُلْوَانِيِّ تَكْرِيرُ الْقَوْلِ مَرَّتَيْنِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كُلُّهُمْ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَلَى مَعْنَى حَدِيثِ صَالِحٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَعْنِي حَدِيثَ الزُّهْرِيِّ الَّذِي ذَكَرْنَا فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ بَيْنَ عُنُقِي وَكَتِفِي ثُمَّ قَالَ أَقِتَالًا أَيْ سَعْدُ إِنِّي لَأُعْطِي الرَّجُلَ
[අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] සහ [අබ්දු බින් හුමයිඩ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [යාකුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්] අපට [මගේ පියා] [සාලිහ්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [අමීර් බින් සාද්] [ඔහුගේ පියා] සද්ගෙන් මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ජනතාවකට දානය බෙදා දුන් අතර, මම ඔවුන් අතර වාඩි වී එය නරඹමින් සිටියෙමි. සද් මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිනිසෙකු හැර ගිය නමුත්, ඔහු ඔහුට කිසිවක් දුන්නේ නැත. ඔහු මම වඩාත්ම අගය කරන පුද්ගලයින්ගෙන් කෙනෙකු වුවද. පසුව මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ගොස්, 'අනේ රසූලුල්ලාහ්, ඔබ එවැනි අයට දානය නොකරන්නේ ඇයි? ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් විසින්, මගේ දැනුමට අනුව ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකි. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ “නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම් කෙනෙක්ද?” යනුවෙන් ඇසූහ. ඔහු අදහස් කළේ කුමක්දැයි මට නොතේරුණි, එබැවින් මම නැවතත් ඇසුවෙමි, “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ් විසින්, මා දන්නා පරිදි, ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකු වුවද, ඔබ ඔහුට දානය නොකළේ මන්ද?” අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ නැවතත් මෙසේ ඇසූහ: “නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙක්ද?” මම මොහොතකට නිහඬව සිටියෙමි, පසුව මම වඩාත් කුතුහලයට පත් වී අවසානයේ ඇසුවෙමි, “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ් විසින්, මා දන්නා පරිදි, ඔහු විශ්වාස කරන්නෙකු වුවද, ඔබ එම පුද්ගලයාට නොදුන්නේ මන්ද?” අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ නැවතත් මෙසේ ඇසූහ: “නැත්නම් ඔහු මුස්ලිම්වරයෙක්ද?” ඉන්පසු ඔහු තම වචන දිගටම කරගෙන ගියේය: “ඇත්ත වශයෙන්ම, මම තවත් කෙනෙකුට දුන්නා, මම ඇත්තටම තවත් කෙනෙකුට ආදරය කළත්. මම එසේ කළේ මා දුන් මුහුණ මුහුණට පහළට විසි කරනු ඇතැයි මම බිය වූ නිසාය.” අල් හුල්වානිගේ හදීසයේ එය දෙවරක් පුනරාවර්තනය වේ. [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆියාන්] ගැන - වෙනත් ආකාරයකින් - සහ එය මට [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත [යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් ස'ද්] අපට [ඉබ්නු ෂිහාබ්ගේ සහෝදරයා] ගැන - තවත් ආකාරයකින් - සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] සහ [අබ්දු බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත, [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [ම'මර්] මේ ඉස්නාද් සමඟ [අස් සුහ්රි] ගෙන් බවත් හදීසයේ තේරුම සුහ්රිගෙන් සාලිහ් බවත්ය. [අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] අපට පවසා ඇත [යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් ස'ද්] අපට [මගේ පියාට] [සාලිහ්] ගෙන් [ඉස්මායිල් බින් මුහම්මද් බින් ස'ද්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, [මුහම්මද් බින් ස'ද්] මෙම හදීසය, එනම් අප සඳහන් කළ අස් සුහ්රිගේ හදීසය පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි. ඉන්පසු ඔහු තම හදීසයේ මෙසේ පැවසීය; එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මගේ උරහිස් සහ බෙල්ල අතර තට්ටු කර, “යුද්ධය නිසාද ඕ සාද්? මම ඇත්තටම ඒ මිනිසාව දෙනවා” යැයි පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1753
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أُنَاسًا مِنْ الْأنْصَارِ قَالُوا يَوْمَ حُنَيْنٍ حِينَ أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ مَا أَفَاءَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي رِجَالًا مِنْ قُرَيْشٍ الْمِائَةَ مِنْ الْإِبِلِ فَقَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِ اللَّهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ فَحُدِّثَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ قَوْلِهِمْ فَأَرْسَلَ إِلَى الْأَنْصَارِ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ فَقَالَ لَهُ فُقَهَاءُ الْأَنْصَارِ أَمَّا ذَوُو رَأْيِنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَمْ يَقُولُوا شَيْئًا وَأَمَّا أُنَاسٌ مِنَّا حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ قَالُوا يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَسُولِهِ يُعْطِي قُرَيْشًا وَيَتْرُكُنَا وَسُيُوفُنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنِّي أُعْطِي رِجَالًا حَدِيثِي عَهْدٍ بِكُفْرٍ أَتَأَلَّفُهُمْ أَفَلَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالْأَمْوَالِ وَتَرْجِعُونَ إِلَى رِحَالِكُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ فَوَاللَّهِ لَمَا تَنْقَلِبُونَ بِهِ خَيْرٌ مِمَّا يَنْقَلِبُونَ بِهِ فَقَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ رَضِينَا قَالَ فَإِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ أَثَرَةً شَدِيدَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْا اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَإِنِّي عَلَى الْحَوْضِ قَالُوا سَنَصْبِرُ حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مَا أَفَاءَ مِنْ أَمْوَالِ هَوَازِنَ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ فَلَمْ نَصْبِرْ وَقَالَ فَأَمَّا أُنَاسٌ حَدِيثَةٌ أَسْنَانُهُمْ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَالَ أَنَسٌ قَالُوا نَصْبِرُ كَرِوَايَةِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ
[හර්මලා බින් යාහියා අට් ටුජිබි] මට කිව්වා [අබ්දුල්ලා බින් වහබ්] මට කිව්වා [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] මට කිව්වා [අනස් බින් මලික්] ඔහු කිව්වා: හුනයින් සටනේදී අල්ලාහ් හවාසින්ගේ දේපළෙන් කොල්ලකෑම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට ලබා දුන්නා. ඉන්පසු ඔහු එය ඔටුවන් සියයක් ලෙස කුරෙයිෂ්වරුන්ට බෙදා දුන්නා. මේ නිසා, අන්සාර්වරුන්ගෙන් සමහරක් මෙසේ පැවසුවා, 'අපේ යුද්ධය තවමත් සතුරාගේ රුධිරයෙන් තෙත් වී තිබියදීත්, අපි තනිව සිටියදී කුරෙයිෂ්වරුන්ට දුන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාට අල්ලාහ් සමාව දෙත්වා'. අනාස් කිව්වා; එවිට ඔවුන්ගේ වචන නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට ළඟා වූ අතර, ඔහු අන්සාර්වරුන්ට සම් කූඩාරමේ රැස්වන ලෙස නියෝග කළේය. ඔවුන් එක්රැස් වූ පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන් වෙත පැමිණ මෙසේ ඇසීය: 'ඔබ පැවසූ දේ පිළිබඳව මට ලැබුණු පුවත සත්‍යද?' අන්සාර්වරුන් අතර සිටි බුද්ධිමත්ම පුද්ගලයා පිළිතුරු දෙමින්, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි කිසි විටෙකත් එසේ කීවේ නැත! නමුත් අපගේ තරුණයින් මෙසේ පැවසූහ: 'අපි තනිව සිටියදී කුරෙයිෂ්වරුන්ට දුන් අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට අල්ලාහ් සමාව දෙනු ලැබේවා!' "අපේ කඩු තවමත් සතුරාගේ රුධිරයෙන් තෙත් වී තිබුණත්." එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මෑතකදී ඉස්ලාම් ආගමට හැරුණු අයට පමණක් ලබා දෙමි, ඔවුන්ගේ හදවත් මෘදු කිරීම සඳහා පමණි. ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයා සමඟ ඔබේ අදාළ නිවෙස්වලට ආපසු යන අතරතුර, ඔවුන් ලෞකික දේපළ සමඟ පිටව යාමට ඔබ කැමති නැද්ද? අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔබ නිවසට ගෙන එන දේ ඔවුන් ආපසු ගෙන ආ දේට වඩා වැදගත් ය'. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'එය හරි, අල්ලාහ්ගේ දූතයා! අපි කැමැත්තෙමු, අල්ලාහ්ගේ දූතයා'. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ සැමට තමන්ගේම පෞරුෂයන් ගැන ඉතා සැලකිලිමත් වන පුද්ගලයින් හමුවනු ඇත; එබැවින්, ඔබ අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා හමුවන තුරු ඉවසිලිවන්ත වන්න. මම ඔබ එනතුරු විල අසල බලා සිටිමි - පසුව විනිශ්චය දිනයේදී -'. ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි ඉවසිලිවන්ත වන්නෙමු'. [හසන් අල් හුල්වානි] සහ [අබ්දු හුමයිඩ්] යන දෙදෙනාම පැවසුවේ, [යාකුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්] අපට [මගේ] [සාලිහ්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [අනස් බින් මලික්] මට මෙසේ පැවසුවා: 'අල්ලාහ් හවාසින්ගේ දේපළෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ට කොල්ලය දුන් විට'. ඔහු ද ඒ හා සමාන හදීසයක් විස්තර කළේය. එය ඔහු පැවසූ බව පමණි; අනස් 'අපට තවදුරටත් ඉවසිලිවන්ත විය නොහැක' යැයි පැවසීය. ඔහු ද ඒ හා සමාන හදීසයක් විස්තර කළේය. ඔහු මෙසේ කීවේය; 'තරුණයන් සම්බන්ධයෙන්' ද ඔහු මෙසේ පැවසීය. [සුහයිර් බින් හාර්බ්] [යාකුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම්] [ඔහුගේ මාමා] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්ගේ සහෝදරයාගේ පුතා] අපට පැවසූ බව මට පැවසූ විට ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අනස් බින් මලික්] මට මෙසේ පැවසීය, ඔහු ද ඒ හා සමාන හදීසයක් විස්තර කළේය, ඔහු පමණක් පැවසීය; අනස් 'අපි ඉවසිලිවන්ත වන්නෙමු' යැයි පැවසීය. එනම් සුහ්රිගේ යූනුස්ගේ ඉතිහාසයේ මෙන්.
හදීස්
Imam Muslim : 1754
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَنْصَارَ فَقَالَ أَفِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ فَقَالُوا لَا إِلَّا ابْنُ أُخْتٍ لَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ ابْنَ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ فَقَالَ إِنَّ قُرَيْشًا حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَمُصِيبَةٍ وَإِنِّي أَرَدْتُ أَنْ أَجْبُرَهُمْ وَأَتَأَلَّفَهُمْ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَسَلَكْتُ شِعْبَ الْأَنْصَارِ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත - [ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත - [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇත [සියුබා] ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [කටාදා] මට ඇසුණා ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අන්සාර් ජනතාව එක්රැස් කළ අතර, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ සමඟ තවත් කිසිවෙකු රැස් වී තිබේද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'නැත, අපගේ දියණියන් හැර'. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එම ජනතාව අතර කුරෙයිෂ් ජනයා ජාහිලියා සහ ව්‍යසන කාල පරිච්ඡේදයෙන් මතු වී ඇත. එබැවින්, මම ඔවුන්ගේ හදවත් සනසා බැඳ තැබීමට අදහස් කරමි. ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා සමඟ ගෙදර යන අතරතුර, ඔවුන් ලෞකික දේපළ සමඟ ගෙදර යාමට ඔබ කැමති නැද්ද? ඔවුන් නිම්නයක් හරහා ගියහොත්, අන්සාර්වරු තවත් කන්දක් හරහා ගියහොත්, මම නිසැකවම අන්සාර්වරු ගිය කඳුකර මාර්ගය අනුගමනය කරමි.
හදීස්
Imam Muslim : 1755
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ مَكَّةُ قَسَمَ الْغَنَائِمَ فِي قُرَيْشٍ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْعَجَبُ إِنَّ سُيُوفَنَا تَقْطُرُ مِنْ دِمَائِهِمْ وَإِنَّ غَنَائِمَنَا تُرَدُّ عَلَيْهِمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ مَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْكُمْ قَالُوا هُوَ الَّذِي بَلَغَكَ وَكَانُوا لَا يَكْذِبُونَ قَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا إِلَى بُيُوتِهِمْ وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى بُيُوتِكُمْ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَ الْأَنْصَارِ
[මුහම්මද් බින් අල් වලීද්] අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට [අබු තයියා] ගෙන් [සියුබා] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය; [අනස් බින් මලික්] මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; මක්කම යටත් කරගත් පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කොල්ලය කුරෙයිෂ් ජනතාවට බෙදා දුන්නේය. එබැවින් අන්සාර් ජනයා මෙසේ පැවසූහ, 'මෙය සැබවින්ම පුදුම සහගතයි. අපගේ කඩු තවමත් සතුරාගේ රුධිරයෙන් තෙත් වී තිබුණි, නමුත් අපගේ කොල්ලය ඔවුන්ට - කුරෙයිෂ්වරුන්ට - ලබා දෙන ලදී.' එවිට එම ප්‍රකාශය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට ළඟා විය. අවසානයේ ඔහු ඔවුන් එක්රැස් කළේය. ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබ පැවසූ දේ පිළිබඳව මා වෙත ලැබුණු පුවත සත්‍යද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔවුන් පවසන දේ සත්‍යයි! ඔවුන් බොරු නොකියයි'. ඉතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔවුන් ලෞකික දේපළ රැගෙන ආපසු නිවසට පැමිණෙන අතර, ඔබ සියලු දෙනා අල්ලාහ්ගේ දූතයා සමඟ ඔබේ නිවෙස්වලට ආපසු යනවාට ඔබ කැමති නැද්ද? මිනිසුන් එක් නිම්නයක සහ කන්දක ගමන් කළහොත්, අන්සාර්වරු තවත් නිම්නයක සහ කන්දක් හරහා ගමන් කළහොත්, මම නිසැකවම අන්සාර්වරු අල්ලා ගත් නිම්නය සහ කන්ද අනුගමනය කරමි.'
හදීස්
Imam Muslim : 1756
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ الْحَرْفَ بَعْدَ الْحَرْفِ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ أَقْبَلَتْ هَوَازِنُ وَغَطَفَانُ وَغَيْرُهُمْ بِذَرَارِيِّهِمْ وَنَعَمِهِمْ وَمَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ عَشَرَةُ آلَافٍ وَمَعَهُ الطُّلَقَاءُ فَأَدْبَرُوا عَنْهُ حَتَّى بَقِيَ وَحْدَهُ قَالَ فَنَادَى يَوْمَئِذٍ نِدَاءَيْنِ لَمْ يَخْلِطْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا قَالَ فَالْتَفَتَ عَنْ يَمِينِهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ فَقَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ نَحْنُ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ الْتَفَتَ عَنْ يَسَارِهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَبْشِرْ نَحْنُ مَعَكَ قَالَ وَهُوَ عَلَى بَغْلَةٍ بَيْضَاءَ فَنَزَلَ فَقَالَ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ فَانْهَزَمَ الْمُشْرِكُونَ وَأَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنَائِمَ كَثِيرَةً فَقَسَمَ فِي الْمُهَاجِرِينَ وَالطُّلَقَاءِ وَلَمْ يُعْطِ الْأَنْصَارَ شَيْئًا فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ إِذَا كَانَتْ الشِّدَّةُ فَنَحْنُ نُدْعَى وَتُعْطَى الْغَنَائِمُ غَيْرَنَا فَبَلَغَهُ ذَلِكَ فَجَمَعَهُمْ فِي قُبَّةٍ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ مَا حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكُمْ فَسَكَتُوا فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَذْهَبُونَ بِمُحَمَّدٍ تَحُوزُونَهُ إِلَى بُيُوتِكُمْ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ رَضِينَا قَالَ فَقَالَ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتْ الْأَنْصَارُ شِعْبًا لَأَخَذْتُ شِعْبَ الْأَنْصَارِ قَالَ هِشَامٌ فَقُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ أَنْتَ شَاهِدٌ ذَاكَ قَالَ وَأَيْنَ أَغِيبُ عَنْهُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ ابْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ حَدَّثَنِي السُّمَيْطُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ افْتَتَحْنَا مَكَّةَ ثُمَّ إِنَّا غَزَوْنَا حُنَيْنًا فَجَاءَ الْمُشْرِكُونَ بِأَحْسَنِ صُفُوفٍ رَأَيْتُ قَالَ فَصُفَّتْ الْخَيْلُ ثُمَّ صُفَّتْ الْمُقَاتِلَةُ ثُمَّ صُفَّتْ النِّسَاءُ مِنْ وَرَاءِ ذَلِكَ ثُمَّ صُفَّتْ الْغَنَمُ ثُمَّ صُفَّتْ النَّعَمُ قَالَ وَنَحْنُ بَشَرٌ كَثِيرٌ قَدْ بَلَغْنَا سِتَّةَ آلَافٍ وَعَلَى مُجَنِّبَةِ خَيْلِنَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ قَالَ فَجَعَلَتْ خَيْلُنَا تَلْوِي خَلْفَ ظُهُورِنَا فَلَمْ نَلْبَثْ أَنْ انْكَشَفَتْ خَيْلُنَا وَفَرَّتْ الْأَعْرَابُ وَمَنْ نَعْلَمُ مِنْ النَّاسِ قَالَ فَنَادَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَالَ الْمُهَاجِرِينَ يَالَ الْمُهَاجِرِينَ ثُمَّ قَالَ يَالَ الْأَنْصَارِ يَالَ الْأَنْصَارِ قَالَ قَالَ أَنَسٌ هَذَا حَدِيثُ عِمِّيَّةٍ قَالَ قُلْنَا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَايْمُ اللَّهِ مَا أَتَيْنَاهُمْ حَتَّى هَزَمَهُمْ اللَّهُ قَالَ فَقَبَضْنَا ذَلِكَ الْمَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى الطَّائِفِ فَحَاصَرْنَاهُمْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى مَكَّةَ فَنَزَلْنَا قَالَ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِي الرَّجُلَ الْمِائَةَ مِنْ الْإِبِلِ ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ كَنَحْوِ حَدِيثِ قَتَادَةَ وَأَبِي التَّيَّاحِ وَهِشَامِ بْنِ زَيْدٍ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්‍රාහිම් බින් මුහම්මද් බින් 'අරාරා] අපට මෙසේ පැවසීය - ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් අනෙකාට ලිපියෙන් ලිපිය එකතු කළේය - දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ, [මුආද්ස් බින් මුආද්ස්] අපට මෙසේ පැවසීය [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [හිස්යාම් බින් සයිද් බින් අනස්] වෙතින් [ඉබ්නු 'අවුන්] අපට මෙසේ පැවසීය: හුනයින් යුද්ධයේදී, හවාසින්, ඝතෆාන් සහ අනෙකුත් ගෝත්‍රිකයන් ඔවුන්ගේ දරුවන් සහ මුණුබුරන්ට ආරාධනා කිරීමෙන් සහ ඔවුන්ගේ පශු සම්පත් - සැපයුම් ලෙස - මුස්ලිම්වරුන්ට මුහුණ දුන්හ. මේ අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ පැත්තේ තුලාකා සමඟ දසදහසක් භට පිරිසක් සිටියහ - මක්කාවේ ෆාතු අතරතුර ඉස්ලාමයට හැරුණු අය -. ඉන්පසු ඔවුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තනිව සිටින තෙක් ඔහු හැර ගියහ. අනස් මෙසේ පැවසීය; එවිට එම අවස්ථාවේදී, ඔහු වෙනත් වචන නොමැතිව දෙවරක් කෑ ගැසුවේය, ඔහු තම දකුණට හැරී කෑ ගැසුවේය: 'අන්සාර්හි ජනතාවනි!' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ලබ්බයික්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, කරදර නොවන්න, අපි ඔබ සමඟ සිටිමු' කියායි. ඉන්පසු ඔහු වමට හැරී කෑ ගැසුවේය: 'අන්සාර්වරුන්ගේ ජනතාවෙනි?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! කරදර නොවන්න, අපි ඔබ සමඟ සිටිමු සර්' කියාය. අනස් පැවසීය; ඒ අවස්ථාවේදී ඔහු සුදු අශ්වයෙකු පිට නැගී සිටියේය, පසුව බැස ගොස් මෙසේ පැවසීය: 'මම අල්ලාහ්ගේ සේවකයා සහ ඔහුගේ දූතයා වෙමි'. අවසානයේ බහුදේවවාදීන් අත්හැරියහ. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට බොහෝ කොල්ලය ලැබුණි, පසුව ඔහු එය මුහාජිරින්වරුන්ට සහ තවුලාකාවරුන්ට ලබා දුන්නේ අන්සාර්වරුන්ට කිසිවක් නොදීය. එබැවින් අන්සාර්වරු මෙසේ පැවසූහ, 'අවධානම් මොහොතේ අප කැඳවනු ලැබූ අතර, යුද්ධයේ කොල්ලය අප හැර වෙනත් අයට ලබා දෙන ලදී'. එවිට නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙම වචන අසා, ඔවුන් කූඩාරමක රැස් කර, 'අන්සාර්වරුන්ගේ ජනතාවෙනි, ඔබ පැවසූ දේ මට ළඟා වූයේ සත්‍යද?' ඔවුන් නිහඬ වූ අතර, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'අන්සාර්වරුන්ගේ ජනයෙනි! ඔබ මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ඔබේ නිවසට යන අතරතුර ඔබේ නිවෙස් දක්වා ඔබ සමඟ රැඳී සිටින මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ මිනිසුන් තම දේපළ රැගෙන ගෙදර යාමට ඔබ කැමති නැද්ද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපි කැමැත්තෙමු' යනුවෙනි. අනස් පැවසීය; එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මේ අය නිම්නයක් හරහා ගියා නම්, පසුව අන්සාර්වරු මාර්ගයක් ගත්තා නම්, මම අන්සාර්වරුන්ගේ මාර්ගය අනුගමනය කරන්නෙමි'. හිෂාම් පැවසීය; මම ඇසුවෙමි, 'ඕ අබු හම්සා, ඔබත් ඒ සිදුවීම දුටුවාද?' අබු හම්සා පිළිතුරු දුන්නේය, 'එසේ නම් මම කොහේට අතුරුදහන් වෙන්න තිබුණා'. [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස්] සහ [හමීද් බින් උමර්] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අලා] අපට [ඉබ්නු මුආද්ස්] අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අල් මුතාමීර් බින් සුලෙයිමාන්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [අස් සුමෙයිත්] මට මෙසේ පැවසීය: අපි මක්කම නගරය යටත් කර ගත්තෙමු, ඉන්පසු අපි හුනයින් සමඟ සටන් කළෙමු, පසුව බහුදේවවාදීන් හොඳින් සංවිධානය වූ පේළි වලින් පැමිණියහ. අශ්වාරෝහක හමුදාව ඉදිරියෙන් ගමන් කළ අතර, යුධ පුරුෂයන් පසුපස ගිය අතර, ඔවුන් පිටුපස කාන්තාවන් පෙළ ගැසී සිටියහ, පසුව එළුවන් සහ ඔවුන්ගේ බඩු බාහිරාදිය. මේ අතර, ඒ අවස්ථාවේ අපගේ සංඛ්‍යාව විශාල වූ අතර, හයදහසක් පවා ළඟා විය. දක්ෂිණාංශික අණ දෙන නිලධාරියා කාලිඩ් බින් වලීඩ් ය. එවිට අපගේ අශ්වාරෝහක හමුදාව අපගේ පිටුපසින් රවුම් කළ අතර, ඉක්මනින් අශ්වාරෝහක හමුදාව නිරාවරණය වූ අතර අරාබිවරුන් අප දන්නා පිරිමින් සමඟ පලා ගියහ. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කෑගැසුවේය: 'ඕ මුහාජිරින්...ඕ මුහාජිරින් ජනතාවනි.' ඉන්පසු ඔහු නැවතත් කෑ ගැසුවේය: 'අන්සාර් ජනයිනි...අන්සාර් ජනයිනි'. අනස් පැවසීය; මෙය 'ඉම්මියාහ් හදීසයකි. අපි 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, යහපත' යැයි කීවෙමු. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියට පැමිණියේය. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, අල්ලාහ් ඔවුන් පරාජය කරන තුරු අපි ඔවුන් වෙත නොඑන්නෙමු. අවසානයේ අපි නිධානය රැගෙන, පසුව තායිෆ් වෙත ගොස් රාත්‍රී හතළිහක් ඔවුන් වට කර මක්කාවට ආපසු ගොස් එහි නතර වුණෙමු. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එක් පුද්ගලයෙකුට ඔටුවන් සියයක් ලබා දුන්නේය. -ඉන්පසු ඔහු ඉතිරි හදීසය කටාදා සහ අබු අත් තයියා සහ හිස්යාම් බින් සයිද්ගේ හදීසය ලෙස සඳහන් කළේය.-
හදීස්
Imam Muslim : 1757
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ وَصَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ وَعُيَيْنَةَ بْنَ حِصْنٍ وَالْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ كُلَّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ وَأَعْطَى عَبَّاسَ بْنَ مِرْدَاسٍ دُونَ ذَلِكَ فَقَالَ عَبَّاسُ بْنُ مِرْدَاسٍ أَتَجْعَلُ نَهْبِي وَنَهْبَ الْعُبَيْدِ بَيْنَ عُيَيْنَةَ وَالْأَقْرَعِ فَمَا كَانَ بَدْرٌ وَلَا حَابِسٌ يَفُوقَانِ مِرْدَاسَ فِي الْمَجْمَعِ وَمَا كُنْتُ دُونَ امْرِئٍ مِنْهُمَا وَمَنْ تَخْفِضْ الْيَوْمَ لَا يُرْفَعِ قَالَ فَأَتَمَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ غَنَائِمَ حُنَيْنٍ فَأَعْطَى أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ وَزَادَ وَأَعْطَى عَلْقَمَةَ بْنَ عُلَاثَةَ مِائَةً و حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ الشَّعِيرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي الْحَدِيثِ عَلْقَمَةَ بْنَ عُلَاثَةَ وَلَا صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ وَلَمْ يَذْكُرْ الشِّعْرَ فِي حَدِيثِهِ
[මුහම්මද් බින් අබු උමර් අල් මක්කි] අපට [සුෆ්යාන්] [උමර් බින් සයිද් බින් මස්රුක්] [ඔහුගේ පියා] [අබායා බින් රිෆා] [රෆී බින් කදීජ්] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන්] මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් අබු සුෆ්යාන් බින් හාර්බ්, සුෆ්යාන් බින් උමයියා, 'උයයිනා බින් හිෂ්න් සහ අල් අක්රා' බින් හබිස් වෙත ගානීමා බෙදා දුන්නේය. ඔහු ඔවුන් එක් එක් අයට ඔටුවන් සියයක් ලබා දුන්නේය, නමුත් ඔහු 'අබ්බාස් බින් මිර්දාස්' ඔටුවන් සියයකට වඩා අඩුවෙන් ලබා දුන්නේය. එබැවින් අබ්බාස් බින් මිර්දාස් කවියක් කියෙව්වා: 'ඔබ මගේ අශ්වයා සහ 'උබයිද්ගේ අශ්වයා' 'උයයිනා සහ අල් අක්රා' අතර තැබුවේ ඇයි? බද්ර් සහ හබීස් -ගානිමා- එකතු කිරීමේදී මිර්දාස්ට වඩා උසස් නොවුනත්. මම ඒ දෙකටම යටත් නොවන පුද්ගලයෙක්. එබැවින් අද ඔබ නිහතමානී කරන ඕනෑම කෙනෙකුට කිසිදා උසස් කරනු නොලැබේ." එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඔහුට ඔටුවන් සියයක්වත් ලබා දුන්නේය. තවද [අහ්මද් බින් අබ්දා අද්ල් දල්ලබ්බි] [අම්රු බින් සායිද් බින් මස්රුක්] වෙතින් [ඉබ්නු උයෙයිනා] අපට මෙම ඉස්නාද් සමඟ දැනුම් දී ඇති බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා හුනයින් යුද්ධ ඝනිමාව බෙදා දුන් බවත්, පසුව ඔහු අබු සුෆ්යාන් බින් හාර්බ්ට ඔටුවන් සියයක් ලබා දුන් බවත්. ඉන්පසු ඔහු මෙම හදීසය සඳහන් කළ අතර ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; ඔහු අල්කාමා බින් උලට්සාට ඔටුවන් සියයක් ලබා දුන්නේය. තවද [මක්ලාද් බින් කාලිඩ් අසී සයීරි] අපට පවසා ඇත්තේ [සුෆ්යාන්] මෙම ඉස්නාද් සමඟ මට [උමර් බින් සායිද්] පැවසූ බවයි. කෙසේ වෙතත්, ඔහු අල්කාමා බින් උලත්සා හෝ සුෆ්යාන් බින් උමයියා ගැන සඳහන් නොකළ අතර කවියක්වත් සඳහන් කළේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 1758
حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى بْنِ عُمَارَةَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا فَتَحَ حُنَيْنًا قَسَمَ الْغَنَائِمَ فَأَعْطَى الْمُؤَلَّفَةَ قُلُوبُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ الْأَنْصَارَ يُحِبُّونَ أَنْ يُصِيبُوا مَا أَصَابَ النَّاسُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَطَبَهُمْ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ أَلَمْ أَجِدْكُمْ ضُلَّالًا فَهَدَاكُمْ اللَّهُ بِي وَعَالَةً فَأَغْنَاكُمْ اللَّهُ بِي وَمُتَفَرِّقِينَ فَجَمَعَكُمْ اللَّهُ بِي وَيَقُولُونَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ فَقَالَ أَلَا تُجِيبُونِي فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمَنُّ فَقَالَ أَمَا إِنَّكُمْ لَوْ شِئْتُمْ أَنْ تَقُولُوا كَذَا وَكَذَا وَكَانَ مِنْ الْأَمْرِ كَذَا وَكَذَا لِأَشْيَاءَ عَدَّدَهَا زَعَمَ عَمْرٌو أَنْ لَا يَحْفَظُهَا فَقَالَ أَلَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاءِ وَالْإِبِلِ وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ إِلَى رِحَالِكُمْ الْأَنْصَارُ شِعَارٌ وَالنَّاسُ دِثَارٌ وَلَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ الْأَنْصَارِ وَلَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَشِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الْأَنْصَارِ وَشِعْبَهُمْ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ
[සුරයිජ් බින් යූනුස්] අපට [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆර්] [අම්රු බින් යාහ්යා බින් උමාරා] [අබ්බාද් බින් තමීම්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් සයිද්] ගෙන් [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆර්] අපට පවසා ඇත්තේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා හුනයින් පරාජය කළ විට, ඔහු ගානීමාගේ ධනය බෙදා දුන් බවත්, පසුව එය ආගමට හැරුණු අයට ද ලබා දුන් බවත්ය. එවිට අන්සාර්වරුන්ට ද සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන්ට ලැබෙන පරිදි කොටසක් ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය බව ඔහුට ආරංචි විය. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා නැඟිට ඔවුන්ට දේශනා කළේය. ඔහු අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කර ඔහුට ප්‍රශංසා කියෙව්වා, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අන්සාර් ජනයිනි, මම ඔබව වැරදි තත්වයක සිටිනු දුටුවෙමි, පසුව අල්ලාහ් මගේ අතරමැදියා හරහා ඔබට මඟ පෙන්වීම ලබා දුන්නාද? ඔබ මීට පෙර දුප්පත් නොවූ අතර අල්ලාහ් මා හරහා ඔබට සැපයුවා නොවේද? ඔබ කලින් වෙන්ව සිටි අතර පසුව අල්ලාහ් මා නිසා ඔබව එක්සත් කළා නොවේද?' එබැවින් ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ, 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා වඩාත් සහතික කරයි'. ඊට පස්සේ එයා ආයෙත් කිව්වා: 'ඔයා මට ආදරේ නැද්ද?' කියලා. එයාලා කිව්වා, 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා අපේ හදවත්වලට තවත් සැනසීමක් ලබා දෙනවා' කියලා. එයා ආයෙත් කිව්වා: 'ඇත්තෙන්ම, ඔයාට එහෙම කියන්න ඕන නම්' කියලා. එයා ඒක කටපාඩම් කළේ නැහැ කියලා අම්රු සැක කළා. ඊට පස්සේ එයා ආයෙත් කිව්වා: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා සමඟ ඔබේ නිවෙස්වලට ආපසු එන අතරතුර මිනිස්සු එළුවන් සහ ඔටුවන් රැගෙන ගියොත් ඔයා සතුටු වෙන්නේ නැද්ද? අන්සාර්වරු සයීආර් - යට ඇඳුම් - සාමාන්‍යයෙන් මිනිසුන් ඩිට්සර් - පිටත ඇඳුම් -. හිජ්රා නොතිබුනේ නම්, මම අනිවාර්යයෙන්ම අන්සාර් කණ්ඩායමේ ඉන්නවා. මිනිස්සු නිම්නයක් සහ කඳුකර මාර්ගයක් හරහා ගියොත්, මම නිසැකවම අන්සාර්වරු ගමන් කළ නිම්නය සහ කඳුකර මාර්ගය හරහා යනවා. ඇත්ත වශයෙන්ම, මගේ නික්ම යාමෙන් පසු, ඔබට අට්සාරා - විශිෂ්ටත්වය - හමුවනු ඇත, එබැවින් ඔබ මගේ පොකුණ - අල් හවුඩ්ල් - හිදී මාව මුණගැසෙන තුරු ඉවසිලිවන්ත වන්න.'
හදීස්
Imam Muslim : 1759
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ آثَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاسًا فِي الْقِسْمَةِ فَأَعْطَى الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ وَأَعْطَى عُيَيْنَةَ مِثْلَ ذَلِكَ وَأَعْطَى أُنَاسًا مِنْ أَشْرَافِ الْعَرَبِ وَآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْقِسْمَةِ فَقَالَ رَجُلٌ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ لَقِسْمَةٌ مَا عُدِلَ فِيهَا وَمَا أُرِيدَ فِيهَا وَجْهُ اللَّهِ قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَأُخْبِرَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَالَ قَالَ فَتَغَيَّرَ وَجْهُهُ حَتَّى كَانَ كَالصِّرْفِ ثُمَّ قَالَ فَمَنْ يَعْدِلُ إِنْ لَمْ يَعْدِلْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى قَدْ أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ قَالَ قُلْتُ لَا جَرَمَ لَا أَرْفَعُ إِلَيْهِ بَعْدَهَا حَدِيثًا
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පැවසූ බව ඉස්හාක් අපට පැවසුවා - තවත් දෙදෙනෙක් පැවසූ අතර - [මන්සූර්] [අබු වායිල්] [අබ්දුල්ලාහ්] වෙතින් [ජරීර්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; හුනයින් සටනේදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම බෙදා හැරීමේදී සමහර පුද්ගලයින්ට අනුග්‍රහය දැක්වීය. ඔහු අල් අක්රා බින් හබීස්ට ඔටුවන් සියයක් ලබා දුන් අතර උයෙයිනාටද එතරම් ප්‍රමාණයක් ලබා දුන්නේය. ඉන්පසු ඔහු එය අරාබි නිලධාරීන්ට බෙදා දී ඔවුන්ගේ කොටස වැඩි කළේය. එබැවින් එක් මිනිසෙක් මෙසේ පැවසීය, 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, මෙය අසාධාරණ බෙදා හැරීමක් වන අතර අල්ලාහ්ගේ මුහුණ අපේක්ෂා නොකරයි'. එබැවින් මම මෙසේ කීවෙමි, 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, මම මෙය අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ට සැබවින්ම දැනුම් දෙන්නෙමි'. ඉන්පසු මම වහාම ඔහු වෙත ගොස් එම පුද්ගලයා පැවසූ දේ ඔහුට කීවෙමි, එවිට ඔහුගේ මුහුණ රතු තීන්ත මෙන් පෙනෙන තෙක් වෙනස් විය. ඊට පස්සේ එයා කිව්වා: "එහෙම නම්, වෙන කවුද සාධාරණව කටයුතු කරන්නේ, අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා සාධාරණව කටයුතු නොකරන්නේ නම්?" ඊට පස්සේ එයා ආයෙත් කිව්වා: "අල්ලාහ් මූසාට අනුකම්පා කරත්වා, ඇත්තටම එයාට මීට වඩා රිදිලා තියෙනවා, ඊට පස්සේ එයා ඉවසගෙන හිටියා" කියලා. මම කිව්වා; "ඊට පස්සේ මම එයාට තරහ යන දෙයක් ගැන වාර්තා කරන්නේ නැත්නම් කිසිම පාපයක් නැහැ" කියලා.
හදීස්
Imam Muslim : 1760
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسْمًا فَقَالَ رَجُلٌ إِنَّهَا لَقِسْمَةٌ مَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَارَرْتُهُ فَغَضِبَ مِنْ ذَلِكَ غَضَبًا شَدِيدًا وَاحْمَرَّ وَجْهُهُ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي لَمْ أَذْكُرْهُ لَهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ قَدْ أَوُذِيَ مُوسَى بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] [අල් අ'මාසි] [සියාකික්] [අබ්දුල්ලා] වෙතින් අපට [හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඝානිමාගේ ධනය බෙදා හරිමින් සිටියදී, හදිසියේම මිනිසෙක් මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙය අල්ලාහ්ගේ මුහුණ කෙරෙහි බලාපොරොත්තුවක් නිසා නොවන බෙදා හැරීමකි'. එබැවින් මම වහාම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වෙත ගොස් මේ ගැන ඔහුට කීවෙමි, එවිට ඔහු ඉතා කෝපයට පත් වූ අතර ඔහුගේ මුහුණ රතු විය, මම ඒ ගැන සඳහන් නොකළේ නම් හොඳයි. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, නබි මූසාට මීට වඩා රිදුණා, නමුත් ඔහු ඉවසිලිවන්ත විය'.
