Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1721
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ وَهُوَ يَخْطُبُ يَقُولُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا أَنَا قَاسِمٌ وَيُعْطِي اللَّهُ
[ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ބުނީ، [ހުމައިދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢައުފް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [މުޢާވިޔަތު ބިން އަބޫ ސުފްޔާން] ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވި ވާހަކަފުޅު؛ ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންނަކީ ހަމައެކަނި ބަހާ މީހެއް ކަމުގައި ވާއިރު، الله އަކީ ދެއްވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1722
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِهَذَا الطَّوَّافِ الَّذِي يَطُوفُ عَلَى النَّاسِ فَتَرُدُّهُ اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ وَالتَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ قَالُوا فَمَا الْمِسْكِينُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الَّذِي لَا يَجِدُ غِنًى يُغْنِيهِ وَلَا يُفْطَنُ لَهُ فَيُتَصَدَّقَ عَلَيْهِ وَلَا يَسْأَلُ النَّاسَ شَيْئًا
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްމުޣިރާ އަލްޙިޒާމީ] [އަބޫ ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙިޒާމީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކުވެރިން ސުވާލުކުރީ، ދެން އެއީ ކޮންކަހަލަ ނިކަމެތި މީހެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: 'ނިކަމެތިންނަކީ އެމީހުންގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދޭނެ އެއްޗެއް ނެތް ނަމަވެސް އެމީހުންގެ ހާލަތު އެނގިފައި ނުވާ މީހުން އެމީހުންނަށް ޞަދަޤާތް ކޮށްދިނުމަށާއި، އާދޭސް ކުރަން ވަށައިގެން ނުދާ މީހުންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1723
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي شَرِيكٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ الْمِسْكِينُ بِالَّذِي تَرُدُّهُ التَّمْرَةُ وَالتَّمْرَتَانِ وَلَا اللُّقْمَةُ وَاللُّقْمَتَانِ إِنَّمَا الْمِسْكِينُ الْمُتَعَفِّفُ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ { لَا يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا } و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي شَرِيكٌ أَخْبَرَنِي عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّهُمَا سَمِعَا أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ
[ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އާއި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ - [އިބްނު އައްޔޫބު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އޭނާއަކީ ޖަޢުފަރުގެ ދަރިކަލުން ކަމުގައި، [ޝަރީކު] އަޅުގަނޑަށް [އަތަ` ބިން ޔާސާރު] މައުލާ މައިމޫނާގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ... ނިކަމެތިންނަށް އެއް ނުވަތަ ދެ ޚުދުރު ނުވަތަ ދެ އަނގަ ކާއެއްޗެހި ދޭ މީހުންނެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ނިކަމެތިންނަކީ އަމިއްލައަށް - އާދޭސްކުރުމުން - ރައްކާތެރިވާން އެނގޭ ބައެކެވެ. އެދެންޏާ ދެން الله ގެ ބަސްފުޅު ކިޔައިލައްވާށެވެ: 'އެމީހުން އަވަސް އަވަހަށް މީސްތަކުންނާ ސުވާލު ނުކުރެއެވެ...'' އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އިސްހާގު] އަހަރެމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު އަބޫ މަރިޔަމް] އަހަރެމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުހައްމަދު ބިން ޖައުފަރު] އަހަރެމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޝަރީކު] އަހަންނަށް [އާތާ` ބިން ޔަސާރު] އަދި [އަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ އަމްރާ] ގާތު ބުނީ އެދެމީހުންނަށްވެސް [އަބޫ ހުރައިރާ] ބުނި އަޑު އިވިފައިވާ ކަމަށެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއިރު، އެއީ އިސްމާޢީލުގެ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1724
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَزَالُ الْمَسْأَلَةُ بِأَحَدِكُمْ حَتَّى يَلْقَى اللَّهَ وَلَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لَحْمٍ و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَخِي الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ مُزْعَةُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢައްލަ ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] [މާޢުމަރުގެ އަރިހުން] [ޢަބްދުالله ބިން މުސްލިމް] ގެ އަރިހުން އޭނާގެ އަޚާ ޒުހުރީގެ އަރިހުން، [ޙަމްޒާ ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ އާދޭސް ކުރާށެވެ، ޤިޔާމަތް ދުވަހު އޭނާގެ މޫނުމަތީގައި އެންމެ މަހެއްވެސް ނެތި الله އާއި ބައްދަލުވާނެއެވެ.' އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަމްރޫ އަން ނާޤިދަށް] ވާރިދުވެފައި އޮތީ، [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [އޭނާގެ އަޚާ އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން މި ފަތުރާ ސިލްސިލާއާއެކު ރިވާކުރެއްވި ނަމަވެސް، މުޟާޢަތުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1725
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يَزَالُ الرَّجُلُ يَسْأَلُ النَّاسَ حَتَّى يَأْتِيَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَيْسَ فِي وَجْهِهِ مُزْعَةُ لَحْمٍ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ޠާހިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުﷲ ބިން ވަޙްބު] [ޢުބައިދުالله ބިން އަބޫ ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [ޙަމްޒާ ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] އަންގަވައިދެއްވީ، [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ މޫނުމަތީގައި މަސްކޮޅެއްވެސް ނެތި ޤިޔާމަތެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1726
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَوَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَأَلَ النَّاسَ أَمْوَالَهُمْ تَكَثُّرًا فَإِنَّمَا يَسْأَلُ جَمْرًا فَلْيَسْتَقِلَّ أَوْ لِيَسْتَكْثِرْ
އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [އަބޫ ކުރުއިބަށް] އަދި [ވާޝިލް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ފުދުލައިލް] އަށް [ޢުމަރާ ބިން އަލްޤަޢުޤާޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުރުޢަތުގެ] ކިބައިން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ކުޑަކޮށް ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް ގިނައިން ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް އެއީ ހަމަ އެގޮތެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1727
حَدَّثَنِي هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ بَيَانٍ أَبِي بِشْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأَنْ يَغْدُوَ أَحَدُكُمْ فَيَحْطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَتَصَدَّقَ بِهِ وَيَسْتَغْنِيَ بِهِ مِنْ النَّاسِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ رَجُلًا أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ ذَلِكَ فَإِنَّ الْيَدَ الْعُلْيَا أَفْضَلُ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ قَالَ أَتَيْنَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَأَنْ يَغْدُوَ أَحَدُكُمْ فَيَحْطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهُ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ بَيَانٍ
[ހަންނަދު ބިން އަސް ސާރީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބުލް އަހުވާޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ބަޔާން އަބޫ ބިޝްރުގެ އަރިހުން] ޤައިސް ބިން އަބޫ ހާޒިމްގެ އަރިހުން] އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ލިބޭ އަތަށްވުރެ، ދޭ އަތް މާ ޝަރަފުވެރިވެގެންވެއެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ދޭނީ ތިބާގެ ބަރޯސާވާ މީހުންނަށް'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑަށް [ޤައިޞް ބިން އަބޫ ހާޒިމް] ކިޔައިދީފައި ބުނީ، އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ފުރައިގެން ގޮސް އެނބުރި އަންނަނީ ބުރަކަށީގައި ލަކުޑި ހިފައިގެން، ދެން އެ ލަކުޑި ވިއްކައެވެ'. ދެން ބަޔާން ކުރެއްވީ ބަޔާން ޙަދީޘާއި އެއްފަދަ ޙަދީޘެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1728
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْ يَحْتَزِمَ أَحَدُكُمْ حُزْمَةً مِنْ حَطَبٍ فَيَحْمِلَهَا عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهَا خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ رَجُلًا يُعْطِيهِ أَوْ يَمْنَعُهُ
އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޔޫނުސް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ]، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު ވަޙްބު] ގެ ފަރާތުން [އަމުރު ބިން ޙާރިޘް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޢުބައިދު] މައުލާ ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އައުފްގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ of Allah be upon him) ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ލަކުޑި ބުރިއެއް ބަނދެ، ދެން ބުރަކަށީގައި ގެންގުޅެ، ދެން ވިއްކުމަކީ، މީސްތަކުން ދިން ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ދެކޮޅު ހެދުމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، މީސްތަކުންގެ ކިބައިން އާދޭސް ކުރުމަށް ވުރެ ރަނގަޅެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1729
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَسَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ قَالَ سَلَمَةُ حَدَّثَنَا وَقَالَ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مَرْوَانُ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ أَبِي مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَبِيبُ الْأَمِينُ أَمَّا هُوَ فَحَبِيبٌ إِلَيَّ وَأَمَّا هُوَ عِنْدِي فَأَمِينٌ عَوْفُ بْنُ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعَةً أَوْ ثَمَانِيَةً أَوْ سَبْعَةً فَقَالَ أَلَا تُبَايِعُونَ رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا حَدِيثَ عَهْدٍ بِبَيْعَةٍ فَقُلْنَا قَدْ بَايَعْنَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُبَايِعُونَ رَسُولَ اللَّهِ فَقُلْنَا قَدْ بَايَعْنَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُبَايِعُونَ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَبَسَطْنَا أَيْدِيَنَا وَقُلْنَا قَدْ بَايَعْنَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَعَلَامَ نُبَايِعُكَ قَالَ عَلَى أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَالصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ وَتُطِيعُوا وَأَسَرَّ كَلِمَةً خَفِيَّةً وَلَا تَسْأَلُوا النَّاسَ شَيْئًا فَلَقَدْ رَأَيْتُ بَعْضَ أُولَئِكَ النَّفَرِ يَسْقُطُ سَوْطُ أَحَدِهِمْ فَمَا يَسْأَلُ أَحَدًا يُنَاوِلُهُ إِيَّاهُ
[ޢަބްދުﷲ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އައްދަރީމީ] އާއި [ސަލާމަތު ބިން ޝަބީބު] -ސަލާމާ ވިދާޅުވި- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު -އަދު ދާރީމީ ވިދާޅުވިއިރު- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މަރްވާން ބިން މުޙައްމަދު އަދު ދިމަޝްޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ސަޢީދު، އޭނާއަކީ ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ދަރިކަލުން] [ރަބިޢަ ބިން ޔަޒީދު] އިން [އަބޫ އިދްރީސް އަލް ޚައުލާނީ] އިން [އަބޫ މުސްލިމް އަލް ޚައުލާނީ] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަލް ހަބީބު -އަހަރެން ލޯބިވާ މީހާ- އަދި އަލް އަމީން -އަހަރެން އިތުބާރުކުރާ މީހާ- އަހަރެންނަށް [އައުފް ބިން މާލިކް އަލް އަޝްޖާއީ] ކިޔައިދިނީ އޭނާ ބުންޏެވެ؛ އަހަރެމެން ތިބީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކު ނުވަ ދުވަހު ނުވަތަ އަށް ނުވަތަ ހަތް ދުވަހުއެވެ. އަހަރެމެން ވަކިވާން އުޅެނިކޮށް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެވަގުތު އަޅުގަނޑުމެން ދެންމެ އެކަލޭގެފާނަށް ބައިޢަތު ކުރެވުނީތީ، އަޅުގަނޑުމެން ޖަވާބު ދިނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަޅުގަނޑުމެން ކަލޭގެފާނަށް ބައިއަތު ކޮށްފިން' ކަމަށެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެމެން ޖަވާބު ދިނީ، 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެމެން ކަލޭގެފާނަށް ބައިއަތު ކޮށްފިން، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ' އެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ސުވާލު ތަކުރާރު ކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން الله ގެ ރަސޫލާއަށް ބައިއަތު ނުކުރައްވަނީ ހެއްޔެވެ؟' އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ދެއަތް ދިއްކޮށްލަމުން ބުނީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ތިޔަބައިމީހުން الله އަށް އަޅުކަންކޮށް، އެކަލާނގެއަށް އެއްވެސް އެއްޗެއް ޝަރީކު ނުކޮށް، ކޮންމެ ދުވަހަކު ކުރާ ފަސް ނަމާދު ޤާއިމުކޮށް، ކިޔަމަންތެރިވެ، ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުތަކަށް ސަމާލުކަން ދެއްވިއެވެ. އައުފް ބުނީ: އަޅުގަނޑަށް އެއްފަހަރަކު ބައެއް މީހުންގެ ވިޕް ވެއްޓުނުތަން ފެނުނު ނަމަވެސް، އެ ވިޕް ނަގަން އެއްވެސް މީހަކު އެހީތެރިވެދިނުމަށް އެދިފައެއް ނުވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1730
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هَارُونَ بْنِ رِيَابٍ حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ الْعَدَوِيُّ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ الْهِلَالِيِّ قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْأَلُهُ فِيهَا فَقَالَ أَقِمْ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ بِهَا قَالَ ثُمَّ قَالَ يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لَا تَحِلُّ إِلَّا لِأَحَدِ ثَلَاثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكُ وَرَجُلٌ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ اجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ قَالَ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ وَرَجُلٌ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَقُومَ ثَلَاثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَا مِنْ قَوْمِهِ لَقَدْ أَصَابَتْ فُلَانًا فَاقَةٌ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ قَالَ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ فَمَا سِوَاهُنَّ مِنْ الْمَسْأَلَةِ يَا قَبِيصَةُ سُحْتًا يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ހައްމާދު ބިން ޒައިދުގެ އަރިހުން - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - ހައްމާދު ބިން ޒައިދު ހާރޫން ބިން ރިޔާބުގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ ކިނާނަތު ބިން ނޫޢިމް އަލްޢަދާވީ އަޅުގަނޑަށް ޤާބިޝާ ބިން މުޚާރިޤް އަލް ހިލާލީގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. ދެން އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައިސް އެ ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެހީތެރިވެދެއްވުމަށް އެދުނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ޒަކާތް ފޯރުކޮށްދޭން މީހަކު އަންނަންދެން މަޑުކޮށްލައްވާ، ދެން އަޅުގަނޑު ކަލޭގެފާނަށް ފޮނުވާނަން'. ދެން އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅުތައް ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'އޭ ޤާބިޝާ، އާދޭސްކުރުން ހުއްދައެއް ނޫން - ހުއްދައެއް ނޫން - ތިން ޖަމާޢަތެއް މެނުވީއެވެ. -އެކަކު- ދަރަންޏެއް ނަގާ މީހަކު - ޣަރީމް، ދެބަސްވާ ދެމީހަކު ސުލްހަކުރުމަށް ނުވަތަ އެކަހަލަ ކަމެއް -. ދެން އެމީހަކު އޭނާގެ ދަރަނި އަދާކުރެވެންދެން އާދޭސް ކޮށްފާނެއެވެ. އޭނާގެ ދަރަނި ދެއްކުމުން ދެން އާދޭސް ނުކުރެވިދާނެއެވެ. -ދެ- މީހުން މުސީބާތެއްގެ އަސަރު، އެމީހުންގެ މުދާ ހަލާކުވާ ގޮތަށް. އެމީހަކު އޭނާއަށް ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ މަޞްދަރެއް ލިބެންދެން އާދޭސްކޮށްފާނެއެވެ. -ތިން- ފަގީރުކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް ވެފައިވާ މީހުން، -ހެކިވެފައި ނުވަތަ އެނގޭ ތިން މީހަކު ފަގީރު ކަމަށް ބެލެވޭ-. އެމީހަކު ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ މަސްދަރެއް ލިބެންދެން އާދޭސްކޮށްފާނެއެވެ. މި ތިން ޖަމާޢަތް ފިޔަވައި، އޭނާއަށް އާދޭސްކުރުން ޙަރާމްވެ، އާދޭސްކުރުމުގެ މޭވާ ކެއުންވެސް ޙަރާމްވެގެންވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1731
و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ ح و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُا قَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْطِينِي الْعَطَاءَ فَأَقُولُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي حَتَّى أَعْطَانِي مَرَّةً مَالًا فَقُلْتُ أَعْطِهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ وَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ
[ހާރޫން ބިން މަޢުރޫފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] -އެހެން ގޮތަކަށް ކިޔައިދެއްވީ- އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޔޫނޫސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަންނަށް ދެއްވި - ޒަކާތުގެ ބައެއް - އެކަމަކު އަހަރެން ބުނީމެވެ، 'އަހަންނަށް ވުރެ ނިކަމެތި މީހަކަށް ދެއްވާށެވެ'. އެއްދުވަހަކު އަހަންނަށް މުއްސަނދިކަން ދެއްވުމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ، 'އަހަންނަށް ވުރެ ނިކަމެތި މީހަކަށް ދޭށެވެ'. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަމަށް އެދުމެއް ނެތި ނުވަތަ އެކަމަށް އެދުމެއް ނެތި އެއްޗެއް ދީފިނަމަ ދެން އެ އެއްޗެއް ނަގާށެވެ. އަދި އެއީ އެގޮތަށް ނުވާނަމަ ދެން ތިބާގެ އެދުންތަކަށް ތަބާނުވާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1732
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُعْطِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْعَطَاءَ فَيَقُولُ لَهُ عُمَرُ أَعْطِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنِّي فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَتَمَوَّلْهُ أَوْ تَصَدَّقْ بِهِ وَمَا جَاءَكَ مِنْ هَذَا الْمَالِ وَأَنْتَ غَيْرُ مُشْرِفٍ وَلَا سَائِلٍ فَخُذْهُ وَمَا لَا فَلَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ قَالَ سَالِمٌ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِكَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ لَا يَسْأَلُ أَحَدًا شَيْئًا وَلَا يَرُدُّ شَيْئًا أُعْطِيَهُ و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ عَمْرٌو وَحَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ بِمِثْلِ ذَلِكَ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّعْدِيِّ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ ބިން ޙާރިޘް] ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠަބަށް ޒަކާތުގެ ބައެއް ދެއްވި ވާހަކައެވެ އަހަންނަށް ވުރެ ނިކަމެތި'. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ތިމާ ބޭނުން ނުކޮށް އަދި އެކަމަށް އެދުމެއް ނެތި މީހަކު ހަދިޔާއެއް ދީފިނަމަ އެ ހަދިޔާ ގަބޫލުކުރާށެވެ. އެކަމަކު ހަނދާން ކުރާތި، ދުވަހަކުވެސް އެކަމަށް އެދިގެން ނުވާނެ'. ސަލީމް ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އެހެންކަމުން އިބްނު ޢުމަރު ދުވަހަކުވެސް އެއްވެސް މީހެއްގެ ކިބައިން އެއްވެސް އެއްޗެއް އެދިވަޑައިނުގަންނަވާ، އަދި އެކަލޭގެފާނަށް ދެއްވި އެއްޗަކަށް ދެކޮޅު ހައްދަވާފައެއް ނުވެއެވެ'. އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ - [ޢަމްރު] ވިދާޅުވިއެވެ - އަދި [އިބްނު ޝިހާބު] އަޅުގަނޑަށް އެ ޙަދީޘް ފަދައިން ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1733
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ السَّاعِدِيِّ الْمَالِكِيِّ أَنَّهُ قَالَ اسْتَعْمَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الصَّدَقَةِ فَلَمَّا فَرَغْتُ مِنْهَا وَأَدَّيْتُهَا إِلَيْهِ أَمَرَ لِي بِعُمَالَةٍ فَقُلْتُ إِنَّمَا عَمِلْتُ لِلَّهِ وَأَجْرِي عَلَى اللَّهِ فَقَالَ خُذْ مَا أُعْطِيتَ فَإِنِّي عَمِلْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَمَّلَنِي فَقُلْتُ مِثْلَ قَوْلِكَ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُعْطِيتَ شَيْئًا مِنْ غَيْرِ أَنْ تَسْأَلَ فَكُلْ وَتَصَدَّقْ و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ ابْنِ السَّعْدِيِّ أَنَّهُ قَالَ اسْتَعْمَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى الصَّدَقَةِ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] [ބުކައިރު] ގެ އަރިހުން [ބުޞްރު ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު އަސް ސަޢީދީ އަލް މާލިކީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] އެއްފަހަރަކު އަޅުގަނޑަކީ ޒަކާތް ނަގާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި ޙަވާލުކުރެއްވި މީހެކެވެ. އެމަސައްކަތް ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު، އަދި އަހަރެން އެއްކުރި ޒަކާތް އޭނާއާ ހަވާލުކުރުމަށްފަހު، ދެން އުމަރު އަމުރުކުރީ އަހަރެންގެ ހިއްސާ ޒަކާތުން ނަގަން. ދެން އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އަހަރެން މަސައްކަތް ކުރަނީ الله ގެ ހައްގުގައި، އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ޘަވާބު الله އާއި ހަވާލުކުރަމެވެ. ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ހަދިޔާއަށް ދެކޮޅު ހަދައި ޖަވާބު ދިނީ ހަމަ ކަލޭ ޖަވާބު ދިނެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަމްރު ބިން ޙާރިޘް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ބުކައިރު ބިން އަލް އަޝައްޖު] ގެ އަރިހުން [ބުޝްރު ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ސަޢީދީ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] އެއްފަހަރަކު އަޅުގަނޑު ޒަކާތް އެއްކުރާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި އައްޔަން ކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ލައިތު ގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1734
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ عَلَى حُبِّ اثْنَتَيْنِ حُبِّ الْعَيْشِ وَالْمَالِ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އަބޫ ޒިނާދު] އިން ފެށިގެން [އަލްއަޢުރާޖް] އިން ފެށިގެން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އިން ފެށިގެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ހަމައަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދިރިއުޅުމާއި މުއްސަނދިކަން ލޯބިކުރުމުގެ ގޮތުން'.
Hadith
Imam Muslim : 1735
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَلْبُ الشَّيْخِ شَابٌّ عَلَى حُبِّ اثْنَتَيْنِ طُولُ الْحَيَاةِ وَحُبُّ الْمَالِ
[އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ހަރުމަލާ] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު ވަޙްބު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ ކަންތައްތައް: ދިގު އުމުރަށް ލޯބިކުރުމާއި މުއްސަނދިކަމަށް ލޯބިކުރުން.'
Hadith
Imam Muslim : 1736
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَتَشِبُّ مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ وَالْحِرْصُ عَلَى الْعُمُرِ و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [ސަޢީދު ބިން މަންސޫރު] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އެންމެން [އަބޫ ޢަވާނާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި - [ޔަޙްޔާ] ވިދާޅުވިއެވެ - [އަބޫ ޢަވާނާ] [ޤަތަދާ] އިން [އަނާސް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އޭނާގެ ނަފްސު ޒުވާންކަމުގައި ދެމިއޮންނަނީ: މުއްސަނދިކަމުގެ ދަހިވެތިކަމާއި އަބަދުވެސް ދިގު މުއްދަތަކަށް އުޅެން ބޭނުންވުމެވެ'. އަދި [އަބޫ ޣައްސާން އަލް މިސްމާޢީ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] [ޤަތަދާއިން] [އަނާސް] އިން އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ކިޔައިދިނީ، ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ވިދާޅުވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1737
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَسَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ تَابَ و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَلَا أَدْرِي أَشَيْءٌ أُنْزِلَ أَمْ شَيْءٌ كَانَ يَقُولُهُ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ސަޢީދު ބިން މަންސޫރާއި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު - އިތުރު ދެ މީހަކު ބުނި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަބޫ ޢަވާނާ ޤަތަދާއިން އަނަސް ބިން މާލިކުގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ބިން - މަރު - ފިޔަވައި އޭނާގެ ބަނޑު ފުރިހަމަ ނުވާހާ ހިނދަކު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުފުރޭނެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށް ތައުބާވާ މީހުންގެ ތައުބާ الله ޤަބޫލުކުރައްވައެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އިބްނުލް މުޘައްނާ އާއި އިބްނު ބަޝްޔާރު - އިބްނުލް މުޘައްނާ ވިދާޅުވިއެވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ޝުޢޫބާ އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ ޤަޠާދާ ރިވާވެގެން އަނަސް ބިން މާލިކުގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އެކަލޭގެފާނަށް ބާއްވައިލެއްވި ވަޙީއެއް ކަމެއް ނުވަތަ އަބޫޢަވާނާގެ ޙަދީޘާއި އެއްފަދަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަމިއްލަ އިބާރާތުން ކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1738
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادٍ مِنْ ذَهَبٍ أَحَبَّ أَنَّ لَهُ وَادِيًا آخَرَ وَلَنْ يَمْلَأَ فَاهُ إِلَّا التُّرَابُ وَاللَّهُ يَتُوبُ عَلَى مَنْ تَابَ
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި އެވެ. އޭނާގެ އަނގަ - އޭނާގެ އެދުންތައް - ބިން ފިޔަވައި އެއްވެސް އެއްޗަކުން - މަރު ފުރާލެވޭކަށް ނެތެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށް ތައުބާވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ތައުބާ الله ޤަބޫލުކުރައްވައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1739
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ مِلْءَ وَادٍ مَالًا لَأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ إِلَيْهِ مِثْلُهُ وَلَا يَمْلَأُ نَفْسَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ وَاللَّهُ يَتُوبُ عَلَى مَنْ تَابَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَا أَدْرِي أَمِنْ الْقُرْآنِ هُوَ أَمْ لَا وَفِي رِوَايَةِ زُهَيْرٍ قَالَ فَلَا أَدْرِي أَمِنْ الْقُرْآنِ لَمْ يَذْكُرْ ابْنَ عَبَّاسٍ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖުން] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. ބިން - މަރު - ފިޔަވައި އޭނާގެ އެދުންތައް ފުއްދައިދެވޭކަށް ނެތެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށް ތައުބާވާ މީހުންގެ ތައުބާ الله ޤަބޫލުކުރައްވައެވެ'. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއީ ޤުރުއާނުން ކަމެއް ނުވަތަ ނޫން ކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެ'. ޒުހައިރުގެ ރިވާޔަތުގައި ހުންނަވަނިކޮށް އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއީ ޤުރުއާނުގެ އާޔަތުން ކަމެއް އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެ'. އިބްނު އައްބާސްގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1740
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ بَعَثَ أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ إِلَى قُرَّاءِ أَهْلِ الْبَصْرَةِ فَدَخَلَ عَلَيْهِ ثَلَاثُ مِائَةِ رَجُلٍ قَدْ قَرَءُوا الْقُرْآنَ فَقَالَ أَنْتُمْ خِيَارُ أَهْلِ الْبَصْرَةِ وَقُرَّاؤُهُمْ فَاتْلُوهُ وَلَا يَطُولَنَّ عَلَيْكُمْ الْأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُكُمْ كَمَا قَسَتْ قُلُوبُ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّا كُنَّا نَقْرَأُ سُورَةً كُنَّا نُشَبِّهُهَا فِي الطُّولِ وَالشِّدَّةِ بِبَرَاءَةَ فَأُنْسِيتُهَا غَيْرَ أَنِّي قَدْ حَفِظْتُ مِنْهَا لَوْ كَانَ لِابْنِ آدَمَ وَادِيَانِ مِنْ مَالٍ لَابْتَغَى وَادِيًا ثَالِثًا وَلَا يَمْلَأُ جَوْفَ ابْنِ آدَمَ إِلَّا التُّرَابُ وَكُنَّا نَقْرَأُ سُورَةً كُنَّا نُشَبِّهُهَا بِإِحْدَى الْمُسَبِّحَاتِ فَأُنْسِيتُهَا غَيْرَ أَنِّي حَفِظْتُ مِنْهَا يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ فَتُكْتَبُ شَهَادَةً فِي أَعْنَاقِكُمْ فَتُسْأَلُونَ عَنْهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] [ދާއޫދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙަރުބު ބިން އަބުލް އަސްވާދު] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [އަބޫ މޫސާ އަލް އަޝްޢަރީ] ޤުރުއާއަށް ގޮވާލަން މީހަކު ފޮނުވުމުން - ޤުރުއާން ކިޔެވުމަށް މޭސްތިރިވެފައިވާ މީހުން - ދެން ޤުރުއާން ކިޔެވުމަށް ޙަޤީޤަތުގައި މޮޅުވެފައިވާ ތިންސަތޭކަ މީހުން އޭނާގެ އަރިހަށް އައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެ ކިޔުން އަދި މާގިނައިރު އެތަން ދޫކޮށްނުލާށެވެ، ތިބާގެ ހިތްތައް ކުރިން ތިބި މީހުންގެ ހިތްތައް ފަދައިން ހަރުކަށިވާންދެންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ދިގު ސޫރަތެއް ކިޔައި، އޭގެ ވަރުގަދަކަން ބަރަޢާ ސޫރަތް - ތައުބާގެ ސޫރަތާ ވައްތަރު ވުމުން ދެން އަޅުގަނޑު ހަނދާން ނެތިގެން ދިޔައީ، އެކަމަކު އަދިވެސް ހަނދާން އެބަހުރި، އެއީ: 'އާދަމްގެފާނުގެ ދަރިންގެ އަތުގައި ދެ ފަރުބަދައާ އެއްވަރުގެ މުއްސަނދިކަމެއް ހުރިނަމަ، ތިންވަނަ ފަރުބަދައެއް ހޯދާނެކަން ޔަގީނެވެ. އެ ދުވަސްވަރު އަޅުގަނޑުމެން ވެސް ކިޔާލީ އަލް މުޞައްބިޙާތުގެ އެއް ސޫރަތާ އެއްގޮތް ސޫރަތެއް - ސައްބާހާއިން ފެށޭ ސޫރަތެއް - ދެން އަޅުގަނޑު ހަނދާން ނެތުނު ނަމަވެސް އަދިވެސް އޭގެ ކުޑަކުޑަ އެއްޗެއް ހިތުދަސްކުރީމެވެ. ދެން ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ޝަހާދަތެއް ލިޔެވިގެންދާނެ ކަމަށާއި، ފަހުން ޤިޔާމަތް ދުވަހު ތިޔަބައިމީހުންނާ އެކަމާމެދު ސުވާލު ކުރެވޭނެ' ކަމަށެވެ.
