Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1701
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا أَجْرُهَا وَلَهُ مِثْلُهُ بِمَا اكْتَسَبَ وَلَهَا بِمَا أَنْفَقَتْ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْتَقِصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْئًا و حَدَّثَنَاه ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާޝީ] ގެ އަރިހުން [ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން [މަސްރޫޤު] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވައިފިއެވެ ކުޑަކޮށްވެސް'. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] އަދި [އަބޫ މުޢާވިޔަތަށް] [އަލްއަޢްމާޝީ] ގެ ކިބައިން މި އިސްނަދާއެކު ރިވާކުރެއްވި، މިފަދަ ޙަދީޘްފުޅެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1702
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَالَ كُنْتُ مَمْلُوكًا فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَأَتَصَدَّقُ مِنْ مَالِ مَوَالِيَّ بِشَيْءٍ قَالَ نَعَمْ وَالْأَجْرُ بَيْنَكُمَا نِصْفَانِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިބްނު ނޫމައިރު] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އެންމެން [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި - [އިބްނު ނޫމައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޙަފްޝް] [މުޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] ގެ އަރިހުން [ޢުމައިރު] މައުލާ އަބޫ ލަޙްމްގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ހުރިއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1703
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ يَعْنِي ابْنَ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ عُمَيْرًا مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَالَ أَمَرَنِي مَوْلَايَ أَنْ أُقَدِّدَ لَحْمًا فَجَاءَنِي مِسْكِينٌ فَأَطْعَمْتُهُ مِنْهُ فَعَلِمَ بِذَلِكَ مَوْلَايَ فَضَرَبَنِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَدَعَاهُ فَقَالَ لِمَ ضَرَبْتَهُ فَقَالَ يُعْطِي طَعَامِي بِغَيْرِ أَنْ آمُرَهُ فَقَالَ الْأَجْرُ بَيْنَكُمَا
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލްގެ ދަރިކަލުން ޙާތިމް] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ ޢުބައިދުގެ ދަރިކަލުން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ، [ޢުމަޢީރު] - މައުލާ އަބޫ ލަޙްމް - ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. ދެން އަހަރެންގެ ވެރިމީހާއަށް އެކަން އެނގުމުން އަހަރެންގެ ގައިގައި ތަޅައިގަތެވެ. އެއަށްފަހު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ގޮސް އެ ހާދިސާ ކިޔައިދިނީމެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ ވެރިމީހާއަށް ގޮވާލަމުން ސުވާލުކުރީ: 'ކަލޭ އޭނާގެ ގައިގައި ތަޅައިގަތީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ އަހަރެން އޭނާއަށް އަމުރު ނުކޮށް އަހަރެންގެ ކާނާ ދިން ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ޞަދަޤާތުގެ ޘަވާބު ތިޔަބައިމީހުންގެ މެދުގައި ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި ބަހާލެވިފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1704
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصُمْ الْمَرْأَةُ وَبَعْلُهَا شَاهِدٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ وَلَا تَأْذَنْ فِي بَيْتِهِ وَهُوَ شَاهِدٌ إِلَّا بِإِذْنِهِ وَمَا أَنْفَقَتْ مِنْ كَسْبِهِ مِنْ غَيْرِ أَمْرِهِ فَإِنَّ نِصْفَ أَجْرِهِ لَهُ
[މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ މިއީ [އަބޫ ޙުރައިރާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ޙަދީޘެއް، މުޙައްމަދު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން - އޭނާ ވެސް ބައެއް ޙަދީޘްތައް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި އޭނާގެ ހުއްދަ ލިބިގެން މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކަށް އޭނާގެ ގެއަށް ވަނުމުގެ ފުރުޞަތު ދީގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ފިރިމީހާގެ ހުއްދަ ނެތި ފިރިމީހާގެ އާމްދަނީން އަނބިމީހާ ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދޭ އެއްޗެއް، ދެން އެ ޞަދަޤާތުގެ ސަވާބުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ލިބެނީ ފިރިމީހާއަށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1705
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي الطَّاهِرِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ فِي الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلَاةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّلَاةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الْجِهَادِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الصَّدَقَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ بَابِ الرَّيَّانِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلَى أَحَدٍ يُدْعَى مِنْ تِلْكَ الْأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ تِلْكَ الْأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ يُونُسَ وَمَعْنَى حَدِيثِهِ
[އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ އެތު ޠޫޖީބީ] - އަބޫ ޠާހިރުގެ ބަސްފުޅުން - އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ހުމައިދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ޖޯޑު ހަނގުރާމައިގެ އަސްތައް ޞަދަޤާތުގައި الله ގެ ދީން ދިފާޢުކުރުމަށް - ފީ ސަބިލިالله -، އޭރުން އޭނާއަށް ސުވަރުގެއިން ގޮވާލެވޭނެ، 'އޭ الله ގެ އަޅާ! މިއީ ތިބާގެ ހެޔޮކަމުގެ ސަވާބެވެ'. ނަމާދުގައި ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ނަމާދުގެ ދޮރުން ގޮވާލެވޭނެއެވެ. އަދި الله ގެ ދީން ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި ޖިހާދުގައި ބައިވެރިވާ މީހަކަށް ޖިހާދުގެ ދޮރުން ގޮވާލެވޭނެއެވެ؛ އަދި ޞަދަޤާތްކުރުމުގައި ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ޞަދަޤާތުގެ ދޮރުން ގޮވާލެވޭނެއެވެ. އަދި ރޯދަ ހިފުމަށް ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް އާރް ރަޔާން' ގެ ދޮރުން ގޮވާލެވޭނެއެވެ. ދެން އަބޫބަކުރު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: "އާދެ، އެބައޮތް، އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަކީ އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ކަމުގައި އުންމީދު ކުރަމެވެ." [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އާއި [އަލްޙަސަން އަލް ޙުލްވާނީ] އާއި [ޢަބްދުއްރައްޒާޤް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، އެމީހުން ބުނީ، [ޔަޢުޤޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެއީ އިބްނު އިބްރާހީމް ބިން ސަޢްދު، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [ޢަބްދުއްބުން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މަޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެދެމީހުންގެ ފަރާތުންނެވެ [އަޒް ޒުހުރީ] އާއި އެކު ޔޫނުސްގެ އިސްނަދާއި އަދި ހަމައެހެންމެ ޙަދީޘުގެ މާނައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1706
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنِي شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ دَعَاهُ خَزَنَةُ الْجَنَّةِ كُلُّ خَزَنَةِ بَابٍ أَيْ فُلُ هَلُمَّ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَلِكَ الَّذِي لَا تَوَى عَلَيْهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޒުބައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝައިބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] - އެ ބަސްފުޅަކީވެސް އޭނާގެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝަޔާބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝައިބާން ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކަތީރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން] ގެ އަރިހުންނެވެ ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަށް [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނު ކަމަށް؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1707
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ صَائِمًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا قَالَ فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ جَنَازَةً قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا قَالَ فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مِسْكِينًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا قَالَ فَمَنْ عَادَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مَرِيضًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [މަރްވާން އަލް ފަޒާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޔަޒީދުގެ އަރިހުން، އެއީ ކައިސަންގެ ދަރިކަލުން] [އަބޫ ހާޒިމް އަލް އަޝްޖަޢީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘މިއަދު ހެނދުނު ރޯދަ ހިފައިގެން ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އަބޫބަކުރު ޖަވާބު ދެއްވީ 'އަހަންނަކީ' އެވެ. އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'މިއަދު ޖަނާޒާގެ ޖަލްސާ އުފުއްލެވި ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކާކު ހެއްޔެވެ؟' އަބޫބަކުރު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަހަންނަކީ' އެވެ. އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘މިއަދު ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ފަޤީރުންނަށް ކާންދިނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟’ އަބޫބަކުރު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަހަންނަކީ' އެވެ. އަނެއްކާވެސް ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މިއަދު ބަލި މީހުންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރެއްވީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟' އަބޫބަކުރު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަހަންނަކީ' އެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1708
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْفِقِي أَوْ انْضَحِي أَوْ انْفَحِي وَلَا تُحْصِي فَيُحْصِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] [ޙިޝާމް] އިން [ފާތިމަތު ބިންތު އަލް މުންދިރު] ގެ އަރިހުން [އަސްމާ` ބިންތު އަބޫބަކުރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ ތިބާ.'
Hadith
Imam Muslim : 1709
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حَمْزَةَ وَعَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْفَحِي أَوْ انْضَحِي أَوْ أَنْفِقِي وَلَا تُحْصِي فَيُحْصِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَلَا تُوعِي فَيُوعِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ عَبَّادِ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ أَسْمَاءَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
އަދި [ޢަމްރު އަން ނަޤީދު] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އެންމެން [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވިއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ހާޒިމް] [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [ޢައްބާދު ބިން ޙަމްޒާ] ގެ އަރިހުން އަދި [ފާތިމަތު ބިންތު އަލް މުންދިރު] ގެ އަރިހުން [އަސްމާ`] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރައްވައިފިއެވެ. އަދި ކަލޭމެންނަށް الله ތަޢާލާ ކެތްތެރިވެވޮޑިގެންވާނެތީއެވެ.' އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝާރު] [އަސްމާ`] ގެ އަރިހުން [ޢައްބާދު ބިން ޙަމްޒާ] ގެ އަރިހުން [ޙިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވި ވާހަކަ، އެމީހުންގެ ޙަދީޘެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1710
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّ عَبَّادَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَخْبَرَهُ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ لَيْسَ لِي شَيْءٌ إِلَّا مَا أَدْخَلَ عَلَيَّ الزُّبَيْرُ فَهَلْ عَلَيَّ جُنَاحٌ أَنْ أَرْضَخَ مِمَّا يُدْخِلُ عَلَيَّ فَقَالَ ارْضَخِي مَا اسْتَطَعْتِ وَلَا تُوعِي فَيُوعِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އާއި [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުﷲ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު ޖުރައިޖު] ވިދާޅުވީ، [އިބްނު އަބޫ މުލައިކާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އައްބާދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޒުބައިރު] އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ، [އަސްމާ ބިން އަބޫބަކުރު] ގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ރަސޫލާގެ އަރިހަށް އައިސް، الله ގެ ރަސޫލާ، ޒުބައިރު - އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ - އަހަންނަށް ދެއްވި އެއްޗެއް ފިޔަވައި، ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްވާނެ އެއްޗެއް ނެތް ކަމަށެވެ ގޭތެރޭގެ ހަރަދުތަކެވެ. އޭގެ އަދަދު ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދީފިއްޔާ އަހަރެންގެ ކުށްވެރިވާނެ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1711
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ يَا نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ لَا تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا وَلَوْ فِرْسِنَ شَاةٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ލައިތު ބިން ސަޢްދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ސަޢީދު ބިން އަބޫ ސަޢީދުގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަ އަބޫ ޙުރައިރާގެ އަރިހުން ލައިތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ އަވަށްޓެރި، އެއީ ހަމައެކަނި ބަކަރިއެއްގެ ހޫނެއް ނަމަވެސް."
Hadith
Imam Muslim : 1712
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي خُبَيْبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَبْعَةٌ يُظِلُّهُمْ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ يَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلُّهُ الْإِمَامُ الْعَادِلُ وَشَابٌّ نَشَأَ بِعِبَادَةِ اللَّهِ وَرَجُلٌ قَلْبُهُ مُعَلَّقٌ فِي الْمَسَاجِدِ وَرَجُلَانِ تَحَابَّا فِي اللَّهِ اجْتَمَعَا عَلَيْهِ وَتَفَرَّقَا عَلَيْهِ وَرَجُلٌ دَعَتْهُ امْرَأَةٌ ذَاتُ مَنْصِبٍ وَجَمَالٍ فَقَالَ إِنِّي أَخَافُ اللَّهَ وَرَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لَا تَعْلَمَ يَمِينُهُ مَا تُنْفِقُ شِمَالُهُ وَرَجُلٌ ذَكَرَ اللَّهَ خَالِيًا فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَوْ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَقَالَ وَرَجُلٌ مُعَلَّقٌ بِالْمَسْجِدِ إِذَا خَرَجَ مِنْهُ حَتَّى يَعُودَ إِلَيْهِ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޔަޙްޔާ އަލްޤަޘްޘްޘަން] ގެ އަރިހުން - [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައި - [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އުބައިދުالله] އިން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޚޫބައިބް ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] [ޙަފްޝް ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޙަފްޝް ބިން އާސިމް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުންނަކީ؛ އަދުލުވެރި އިމާމެއް، الله އަށް އަޅުކަންކުރުމުގައި ބޮޑުވި ޒުވާނަކު، ހިތް އަބަދުވެސް މިސްކިތާ ގުޅިފައި ހުންނަ ފިރިހެނެއް، الله އަށްޓަކައި އެކަކު އަނެކަކުދެކެ ލޯބިވާ ދެމީހަކު އަދި އެކަލާނގެއަށްޓަކައި އެއްވެ އަދި އެކަލާނގެއަށްޓަކައި ވަކިވާ ދެމީހަކު، މަތިވެރި ރީތި އަންހެނަކު ފަސާދަކޮށްގެން ފާޙިޝް ޢަމަލުތައް ހިންގުމަށް އިންކާރުކޮށް، ‘އަހަރެން الله އަށް ބިރުވެތިވަން’ ބުނާ މީހެކެވެ. އަދި ސިއްރުން ޞަދަޤާތްކުރާ މީހާ، އޭނާގެ ކަނާތް އަތުން އޭނާގެ ކަނާތް އަތުން ދޭ އެއްޗެއް ނޭނގެއެވެ. އަދި އެންމެ ފަހު މީހަކީ ހިމޭންކަމާއެކު اللهގެ އިސްމުފުޅު ހަނދާންކޮށް، ހަނދާންކޮށް، ކިޔުމުން ކަރުނަ އޮހޮރުވާ މީހާއެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޚުބައިބު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ ކިބައިން [ޙަފްޝް ބިން އާސިމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ ކިބައިން ނުވަތަ [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [މާލިކަށް] ކިޔެވީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ޢުބައިދުالله ގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތް ކަމެއް ކަމަށާއި، އަދި އެކަލޭގެފާނުވެސް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'އަދި އެނބުރި އަންނަންދެން އެތަނުން ނުކުންނައިރު، އަބަދުވެސް މިސްކިތާ ހިތް ގުޅިފައި އޮންނަ މީހެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1713
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ فَقَالَ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْغِنَى وَلَا تُمْهِلَ حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا أَلَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢުމަރާ ބިން އަލްޤަޢުޤާޢު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޛުރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: މީހަކު الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އައިސް ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އަދި ތިބާގެ ނަފްސު ތިބާގެ ކަރުތެރެއަށް ފޯރާހާ ހިނދަކު އިހުމާލު ނުވާށެވެ، ދެން ތިބާގެ ޞަދަޤާތް ބަހާނީ، މިއީ ފައްޅީގެ މީހުންނަށް އަދި މިއީ ފައްކާ މީހުންނަށްޓަކައެވެ. އަދި ހަނދާން ކުރާށެވެ، އެ މުއްސަނދިކަމަކީ ހަމަކަށަވަރުން ފައްޅީގެ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ އެއްޗެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1714
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَعْظَمُ أَجْرًا فَقَالَ أَمَا وَأَبِيكَ لَتُنَبَّأَنَّهُ أَنْ تَصَدَّقَ وَأَنْتَ صَحِيحٌ شَحِيحٌ تَخْشَى الْفَقْرَ وَتَأْمُلُ الْبَقَاءَ وَلَا تُمْهِلَ حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْحُلْقُومَ قُلْتَ لِفُلَانٍ كَذَا وَلِفُلَانٍ كَذَا وَقَدْ كَانَ لِفُلَانٍ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ الْقَعْقَاعِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ جَرِيرٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَيُّ الصَّدَقَةِ أَفْضَلُ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިބްނު ނޫމައިރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އިބްނު ފުދުލައިލް] [ޢުމަރާއިން] [އަބޫ ޒުރުޢަތުން] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް މީހަކު އައިސް ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ޘަވާބުގައި އެންމެ ބޮޑު ޞަދަޤާތަކީ ކޮން ޞަދަޤާތެއް ހެއްޔެވެ؟ އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އެއީ، ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެ، ރުޅިގަދަވެ، ފަގީރުކަމުގެ ބިރުގަނެ، އެ މުއްސަނދިކަން އަބަދަށްޓަކައި ތިބާގެ ގާތުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށް ހުވަފެނުގައި ދެކޭއިރު ޞަދަޤާތް ކުރުމެވެ. އަދި ތިބާގެ ފުރާނަ ތިބާގެ ކަރުތެރެއަށް ފޯރާފައި ދެން ތިބާގެ ޞަދަޤާތް ބެހުމަށްފަހު އިހުމާލު ނުވާށެވެ، މިއީ ފައްޅީގެ މީހުންނަށް އަދި މިއީ ފައްޅީގެ މީހުންނަށް. އަދި ހަނދާން ކުރާށެވެ، އެ މުއްސަނދިކަމަކީ ހަމަކަށަވަރުން ފައްޅީގެ މީހުންނަށް ޚާއްޞަ އެއްޗެކެވެ'. [އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުމަރަ ބިން އަލް ޤަޢުޤާޢު] ކިޔައިދިނީ ޖާރިރުގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިން މި އިސްނަދާއެކުގައެވެ. އެއީ ހަމަ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅެވެ؛ 'އެންމެ މުހިންމީ ކޮން ޞަދަޤާތެއް ހެއްޔެވެ؟'
Hadith
Imam Muslim : 1715
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَذْكُرُ الصَّدَقَةَ وَالتَّعَفُّفَ عَنْ الْمَسْأَلَةِ الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَالْيَدُ الْعُلْيَا الْمُنْفِقَةُ وَالسُّفْلَى السَّائِلَةُ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދަށް] [މާލިކު ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން - އޭނާއަށް ރިވާވެފައިވާ ފަދައިން - [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުނާޒުގައި ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި ވާހަކައެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މަތީ އަތަކީ ދިން މީހާގެ އަތާއި ތިރީ އަތަކީ އާދޭސްކުރާ މީހާގެ އަތެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1716
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ أَوْ خَيْرُ الصَّدَقَةِ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ
[މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދާޙް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޔަޙްޔާ އަލް ޤަޘްޘްތަން] ގެ އަރިހުން - [އިބްނު ބަޝްޔާރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަމްރު ބިން ޢުޘްމާން] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، [މޫސާ ބިން ތަލްހާ] ރިވާކުރައްވާ އަޑުއެހިން [ޙަކީމް ބިން ހިޒާމް] އޭނާއަށް الله ގެ ރަސޫލާ ވިދާޅުވިއެވެ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ތިރީއަތަށްވުރެ މަތީ އަތް ރަނގަޅެވެ. އަދި ފުރަތަމަ ތިޔަބައިމީހުންގެ ބަރޯސާވާ މީހުންނަށް ދޭށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1717
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ فَمَنْ أَخَذَهُ بِطِيبِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަމްރޫ އަން ނާޤިދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޒު ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން އަދި [ސަޢީދު] [ޙަކީމް ބިން ހިޒާމް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޞަދަޤާތް ކުރުމަށް އެދުނީމަ، އެހެންވެ އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ދެއްވީ، ދެން އަޅުގަނޑު އަނެއްކާވެސް އެދުނީ، އެހެންވެ އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ދެއްވި، ދެން އަޅުގަނޑު އަނެއްކާވެސް އެދުނީ، އެހެންވެ އަނެއްކާވެސް އަޅުގަނޑަށް ދެއްވީ. އެއަށްފަހު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން މި މުއްސަނދިކަމަކީ މީރު އަދި ފޮނި އެއްޗެކެވެ. ފަހެ ހެޔޮހިތުން އެކަން ޤަބޫލުކުރާ މީހަކަށް އޭގެ ނިޢުމަތް ލިބޭނެކަން ޔަޤީނެވެ. ނަމަވެސް ދަހިވެތިކަމާއެކު އެކަން ޤަބޫލުކުރާ މީހާ، ދެން އޭގެ ނިޢުމަތް ނުލިބޭނެ، އޭނާ ވާނީ ކައިގެން ދުވަހަކުވެސް ފުރިގެން ނުވާ މީހެއް ފަދައިންނެވެ. އަދި މަތީ އަތް ތިރި އަތަށްވުރެ ރަނގަޅު'.
Hadith
Imam Muslim : 1718
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا ابْنَ آدَمَ إِنَّكَ أَنْ تَبْذُلَ الْفَضْلَ خَيْرٌ لَكَ وَأَنْ تُمْسِكَهُ شَرٌّ لَكَ وَلَا تُلَامُ عَلَى كَفَافٍ وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަދި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ކަމަށާއި، އެއީ [ޢުމަރު ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [އިކްރީމާ ބިން އައްމާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޝައްދާދު] ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަބޫ ޢުމާމާ] ވިދާޅުވި؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިބާގެ އިތުރު މުއްސަނދިކަމުން ޞަދަޤާތެއް ދީފިނަމަ، އެ މުއްސަނދިކަން ޖަމާކުރުމަށްވުރެ ތިބާއަށް މާ ރަނގަޅީ، އެއީ ތިބާއަށް މާ ގެއްލުން ބޮޑު ކަމަކަށް ވާތީއެވެ. އަދި ތިމާގެ ބޭނުންތަކަށް ޖަމާކޮށްފިނަމަ ތިމާގެ ކުށެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ތިމާގެ ބަރޯސާވާ މީހުންނަށް އިސްކަންދޭށެވެ. މަތީ އަތް ތިރީ އަތަށް ވުރެ ރަނގަޅެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1719
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ أَخْبَرَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي رَبِيعَةُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ الْيَحْصَبِيِّ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ يَقُولُا إِيَّاكُمْ وَأَحَادِيثَ إِلَّا حَدِيثًا كَانَ فِي عَهْدِ عُمَرَ فَإِنَّ عُمَرَ كَانَ يُخِيفُ النَّاسَ فِي اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ وَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا أَنَا خَازِنٌ فَمَنْ أَعْطَيْتُهُ عَنْ طِيبِ نَفْسٍ فَيُبَارَكُ لَهُ فِيهِ وَمَنْ أَعْطَيْتُهُ عَنْ مَسْأَلَةٍ وَشَرَهٍ كَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلَا يَشْبَعُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޒައިދު ބިން އަލް ޙުބާބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙް] އަޅުގަނޑަށް [ރަބިޢަ ބިން ޔަޒީދު އައްދީމާޝްޤީ] [ޢަބްދުالله ބިން އަމީރު އަލް ޔަޙްޝާބީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [މުޢާވިޔަތު] ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ޝަރީޢަތްތަކާމެދު މީސްތަކުން އުމަރަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބިރުގަތެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އަޅުގަނޑަށް އިވުނީ: 'الله ހެޔޮއެދިވަޑައިގަންނަވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ދީނުގެ ފުން ވިސްނުމަކުން އޭނާއަށް ވިސްނައިދެއްވާނެ' އެވެ. އަދި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑުވެސް އިވުނެވެ. ފަހެ، އަހަރެން ޞަދަޤާތްކޮށް، އެމީހަކު އެ ޞަދަޤާތް ޠާހިރު ހިތުން ލިބިގަންނަ މީހަކަށް، ދެން އެމީހަކަށް އެއިން ނިޢުމަތްތައް ލިބިގެންދާނެއެވެ. އެކަމަކު އާދޭސްކުރުމާއި ދަހިވެތިކަމުން އަހަރެން ދިން މީހަކަށް، ދެން އޭނާއަކީ ކާން އުޅޭ އަދި ދުވަހަކުވެސް ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ މީހެއް ފަދަ މީހެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1720
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَخِيهِ هَمَّامٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُلْحِفُوا فِي الْمَسْأَلَةِ فَوَاللَّهِ لَا يَسْأَلُنِي أَحَدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا فَتُخْرِجَ لَهُ مَسْأَلَتُهُ مِنِّي شَيْئًا وَأَنَا لَهُ كَارِهٌ فَيُبَارَكَ لَهُ فِيمَا أَعْطَيْتُهُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ مُنَبِّهٍ وَدَخَلْتُ عَلَيْهِ فِي دَارِهِ بِصَنْعَاءَ فَأَطْعَمَنِي مِنْ جَوْزَةٍ فِي دَارِهِ عَنْ أَخِيهِ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ] ކިޔައިދެއްވީ [ވަޙްބު ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބޭބެ ހައްމާމް] ގެ އަރިހުން [މުޢާވިޔަތު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ! އެއްވެސް މީހަކު އަހަންނާ ސުވާލު ނުކުރިޔަސް އަހަރެން އޭނާގެ އެދުން ފުއްދައި ނުދެމެވެ. އެކަމަކު އަހަރެން ފަސްޖެހިގެން ދޭ މީހަކަށް އެ ހަދިޔާއެއްގައި ނިޢުމަތެއް ނުލިބޭނެއެވެ.' [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު އަލް މަކީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަމްރޫ ބިން ދީނާރު] އަޅުގަނޑަށް [ވަހާބު ބިން މުނަބީޙް] ކިޔައިދިނީ - އަދި އަޅުގަނޑަށް އޭނާއާ ބައްދަލުވީ އޭނާގެ ގޭގައި ޝާންޢާ` ގައި އަދި އޭނާ އަޅުގަނޑަށް ދެއްވީ އޭނާގެ އަންހެނުންގެ އަތުން ނެގި ކާނާ - [އޭނާގެ ބޭބެ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ބުނީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [މުޢާވިއްޔާ ބިން އަބޫ ސުފްޔާން] ބުނި؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ؛ އެހެންކަމުން އެފަދަ ޙަދީޘެއް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
