Imam Muslim : 1681
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ الْمَالُ وَيَفِيضَ حَتَّى يَخْرُجَ الرَّجُلُ بِزَكَاةِ مَالِهِ فَلَا يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهَا مِنْهُ وَحَتَّى تَعُودَ أَرْضُ الْعَرَبِ مُرُوجًا وَأَنْهَارًا
Kandi atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [Ya’qub bin Abdurrahman Al Qari] kuruga [Suhail] kuruga [ishe] kuruga [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Ekiro ky’okuzooka tikirikwija kubaho, okuhitsya obu buri bugaiga buraayerundaine zakat ye. obutungi, kwonka abura muntu weena. orikwehayo kutunga zakaati ye. Kandi ngu ensi ya Buharabu egarukye ebe ey’obugaiga kandi etunguuke n’amatungo n’emigyera’.
Imam Muslim : 1682
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي يُونُسَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمْ الْمَالُ فَيَفِيضَ حَتَّى يُهِمَّ رَبَّ الْمَالِ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ صَدَقَةً وَيُدْعَى إِلَيْهِ الرَّجُلُ فَيَقُولُ لَا أَرَبَ لِي فِيهِ
Kandi kikatugambirwa [Abu Thahir] Kikatugambirwa [Ibnu Wahb] kuruga ahari [Amru bin Harith] kuruga ahari [Abu Yunus] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Ekiro ky’okucwerwa orubanja tikirikwija kubaho okuhitsya obu eby’obugaiga bingi ebi oine biraabe biri eby’obugaiga bw’omuntu wenka. tihariho orikwenda kwikiriza obuyambi bwe. Kandi omuntu ou yaashabire kwikiriza obuyambi bwe akagarukamu ati: ‘Tindikwetenga obuyambi bwawe.’
Imam Muslim : 1683
و حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَأَبُو كُرَيْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ وَاللَّفْظُ لِوَاصِلٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقِيءُ الْأَرْضُ أَفْلَاذَ كَبِدِهَا أَمْثَالَ الْأُسْطُوَانِ مِنْ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ فَيَجِيءُ الْقَاتِلُ فَيَقُولُ فِي هَذَا قَتَلْتُ وَيَجِيءُ الْقَاطِعُ فَيَقُولُ فِي هَذَا قَطَعْتُ رَحِمِي وَيَجِيءُ السَّارِقُ فَيَقُولُ فِي هَذَا قُطِعَتْ يَدِي ثُمَّ يَدَعُونَهُ فَلَا يَأْخُذُونَ مِنْهُ شَيْئًا
Kandi atugambiire [Washil bin Abdul A’la] na [Abu Kuraib] na [Muhammad bin Yazid Ar Rafa’i] - lafazh ya Washil - bakagira bati, Batugambiire [Muhammad bin Fudlail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hazim] kuruga ahari [Abu Hurai]; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Juba ensi neija kubinga ebirimu byona nk’enyomyo y’ezaabu n’efeeza reero omwitsi aije agira ati: ‘Ahabw’ekintu eki nkaita’. Bwanyima hakaija omuntu owahenda emirunga y’obunywani akagira ati, ‘Ahabw’ekintu eki nkasharaho emirunga y’obunywani’. Reero omushuma yaija yagira ati ahabw'ekintu eki omukono gwangye gukasharaho'. Reero boona bakagireka kwonka tibaine na kimwe eki baatwara.’
Imam Muslim : 1684
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا الطَّيِّبَ إِلَّا أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً فَتَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنْ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ
Kandi Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] Atugambiire [Laits] kuruga ahari [Sa’id bin Abu Sa’id] kuruga ahari [Sa’id bin Yasar] ngu akahurira [Abu Hurairah] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Tihariho orikuha sadaka kuruga omu by’obugaiga bye ebihikire – ebi Allah atarikwija kwikiriza kureka ebirungi – kwonka Allah naija kubiikiriza n’omukono gwe ogwa buryo, n’obu sadaka yaakuba eri ey’ebiro byonka. Reero omuti gw’omuzeituuni nigwija kukura omu buhango omu mikono ya Allah ow’embabazi, kuhitsya obu guraabe muhango kukira orushozi, nk’oku orikureeberera abaana b’embuzi n’abaana b’engamira - ebirikweyongyera kuba bihango -’.
Imam Muslim : 1685
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَصَدَّقُ أَحَدٌ بِتَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ إِلَّا أَخَذَهَا اللَّهُ بِيَمِينِهِ فَيُرَبِّيهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ قَلُوصَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ أَوْ أَعْظَمَ و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ الْأَوْدِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ كِلَاهُمَا عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ رَوْحٍ مِنْ الْكَسْبِ الطَّيِّبِ فَيَضَعُهَا فِي حَقِّهَا وَفِي حَدِيثِ سُلَيْمَانَ فَيَضَعُهَا فِي مَوْضِعِهَا و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ يَعْقُوبَ عَنْ سُهَيْلٍ
Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] Atugambiire [Ya’qub bin Abdurrahman Al Qari] kuruga ahari [Suhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omuntu weena orikuha sadaka n’ekiro kuruga omu mukono gwayo n’okwenda kwa Ruhanga, nk’oku orikureeberera embuzi nari engamira, ngu obuyambi bwawe bweyongye buhango nk’orushozi nari obuhango oburikukiraho’. Kandi yangira [Umayyah bin Bistham] Atugambiire [Yazid] nikwo kugira ngu Ibn Zurai’, Atugambiire [Rauh bin Qasim] -omu muringo ogundi- Kandi angambire [Ahmad bin Uthman Al Audi] Atugambiire [Khalid bin Makhlad] eki [Sulali] isnad, omu hadiisi Rauh naagambwaho; Minal Kasbil Thayyib -kuruga omu sente nungi- bwanyima akashashura obugabe bwe -zakaati ye-’. Omu bwire obwo, omu hadiisi ya Sulemaani; ‘Bwanyima akagita omu mwanya gwayo’. Kandi kikagambirwa nyowe [Abu Thahir] akakigambirwa ahariitwe [Abdullah bin Wahb] akakigambirwa ahariinye [Hsyam bin Sa’dari] kuruga ahari [Zaid bin Aslam] kuruga ahari [Abu Salih] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nk’oku kyabaire kiri omu hadiisi ya Suu’.
Imam Muslim : 1686
و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ } وَقَالَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ } ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ
Kandi yangira [Abu Kuraib Muhammad bin Al Ala`] Atugambiire [Abu Usamah] Atugambire [Fudlail bin Marzuq] angambire [Adi bin Thabit] kuruga ahari [Abu Hazim] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Eimwe bantu, buzima Allah ni murungi. Tariikiriza ekintu kyona kureka ekirungi. Kandi buzima Allah akaragiira abaikiriza nk’oku yaaragiire entumwa. Ekigambo Kye: ‘Imwe Entumwa! Rya eby'okurya birungi - halal - kandi okore ebikorwa birungi. Buzimazima, ndi Okumanya byona ebi orikukora’. Kandi Allah nawe akagira ati: ‘Imwe abaikiriza! Rya omugisha ogu twatugambiire ngu twakuha." Reero nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagamba aha mushaija owaabaire amazire obwire buraingwa arikugyendesa orugyendo ahabw'orugyendo ruraingwa oru yaabaire agyendeire. N'ahabw'ekyo eishokye rikaba ritaine rubaju, ririmu ebizimba kandi ririmu enfuuzi. Omushaija akaimutsya emikono ye yaaza omu iguru kandi yaashaba ati: 'O Mukama we my food his is. okunywa ni haram, emyenda ye ni haram kandi ariisibwa eby’okurya bya haram, mbwenu shi Allah naija kwikiriza ata okushaba kwe?’.
Imam Muslim : 1687
حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُعْفِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَسْتَتِرَ مِنْ النَّارِ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَلْيَفْعَلْ
Atugambiire [Aun bin Sallam Al Kufi] Atugambiire [Zuhair bin Mu’awiyah Al Ju’fi] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Abdullah bin Ma’qil] kuruga ahari [Adi bin Abu Hatim] akagira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Omuntu weena omuriimwe orikubaasa kwerinda omuriro gwa gehena n’obu yaakuba aine ekicweka ky’omutiini, akore atyo’.
Imam Muslim : 1688
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا سَيُكَلِّمُهُ اللَّهُ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تُرْجُمَانٌ فَيَنْظُرُ أَيْمَنَ مِنْهُ فَلَا يَرَى إِلَّا مَا قَدَّمَ وَيَنْظُرُ أَشْأَمَ مِنْهُ فَلَا يَرَى إِلَّا مَا قَدَّمَ وَيَنْظُرُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ تِلْقَاءَ وَجْهِهِ فَاتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ زَادَ ابْنُ حُجْرٍ قَالَ الْأَعْمَشُ وَحَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ مِثْلَهُ وَزَادَ فِيهِ وَلَوْ بِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ و قَالَ إِسْحَقُ قَالَ الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ
Atugambiire [Ali bin Hujr As Sa’di] na [Ishaq bin Ibrahim] na [Ali bin Khasyram] -Ibn Hujr akagira- Atugambiire -obu abantu abandi babiri barikugira- atugambiire [Isa bin Yunus] Atugambiire [Al A’masy] kuruga [Khaiditsamah akagira] kuruga [Khaiditsamah akagira]; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzima, tihariho n’omwe omuriimwe, okwihaho Allah, oramwete kugamba hatariho kizibu kyona ekimwemereire ahagati ye na Allah. bwanyima yaareeba aha rubaju rwe rwa buryo, tiyaareeba kintu kyona kureka eki yaahaireyo, bwanyima yaareeba aha rubaju rwa bumosho, tiyaareeba ekindi kureka eki yaahaireyo. Reero yareeba omu maisho ge, tarareebire kintu kyona kureka gehena ejanjaire omu maisho ge. Nahabwekyo, otiina gehena n'obu waakuba -shadaqah- n'ekicweka ky'ekiro kyonka'. [Ibn Hujr] akayongyeraho ati; [Al A’masy] akagira ati; Kandi angambire [Amru bin Murrah] kuruga [Khaitsamah] nk’ogwo. Bwanyima nawe yaayongyeraho ati; 'N'obu yaakuba aine sentensi nungi zonka'. Kandi [Ishaq] akagira ati; [Al A’masy] akagira ati; kuruga ahari [Amru bin Murra] kuruga ahari [Khaitsamah].
Imam Muslim : 1689
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّارَ فَأَعْرَضَ وَأَشَاحَ ثُمَّ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ ثُمَّ أَعْرَضَ وَأَشَاحَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ كَأَنَّمَا يَنْظُرُ إِلَيْهَا ثُمَّ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو كُرَيْبٍ كَأَنَّمَا وَقَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] na [Abu Kuraib] bombi bakagira bati, Atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Amru bin Murrah] kuruga ahari [Khaitsamah] kuruga ahari [Adi bin Hatim] akagira ati; Omurangi akagamba ahari gehena reero yahinduka. Bwanyima y’ekyo akagira ati: ‘Mutiine gehena’. Reero yaagaruka yaahinduka yaahindura amaisho ge kuhitsya obu twateekateekire ngu naamureeba, reero yaagira ati: ‘Nootiina omuriro gwa gehena n’obu waakuba oine ekicweka kya date. Kandi ku araabe atarikukitunga, obwo kibe n’ebigambo birungi’. Kandi Abu Kuraib taragambire ekigambo ekyo; 'KA`ANAMAA -nikireebeka-'. Yaagira ati; Atugambiire ngu Abu Mu’awiyah Atugambiire Al A’masy.
Imam Muslim : 1690
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ النَّارَ فَتَعَوَّذَ مِنْهَا وَأَشَاحَ بِوَجْهِهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ
Kandi kikatugambirwa [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basysyar] bombi bakagira bati, Kikagambirwa [Muhammad bin Ja’far] Kikatugambirwa [Syu’bah] kuruga ahari [Amru bin Murrah] kuruga ahari [Khaitsahullahilahalahilahallah Hatim] kuruga ahari [Adi bin obinu Hatim, akaba ari] akatugambira ahari gehena. Bwanyima yahungira ahari Allah kuruga ahariwe kandi yahindura amaisho ge emirundi eshatu bwanyima yagira ati: ‘Otiine omuriro gwa gehena n’obu waakuhayo sadaka n’ekicweka ky’ekiro kyonka, kandi ku oraabe otagitungire, obwo okikore n’ebigambo birungi’.
Imam Muslim : 1691
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَدْرِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَهُ قَوْمٌ حُفَاةٌ عُرَاةٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ أَوْ الْعَبَاءِ مُتَقَلِّدِي السُّيُوفِ عَامَّتُهُمْ مِنْ مُضَرَ بَلْ كُلُّهُمْ مِنْ مُضَرَ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَا رَأَى بِهِمْ مِنْ الْفَاقَةِ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ وَأَقَامَ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِلَى آخِرِ الْآيَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا } وَالْآيَةَ الَّتِي فِي الْحَشْرِ { اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ } تَصَدَّقَ رَجُلٌ مِنْ دِينَارِهِ مِنْ دِرْهَمِهِ مِنْ ثَوْبِهِ مِنْ صَاعِ بُرِّهِ مِنْ صَاعِ تَمْرِهِ حَتَّى قَالَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بِصُرَّةٍ كَادَتْ كَفُّهُ تَعْجِزُ عَنْهَا بَلْ قَدْ عَجَزَتْ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى رَأَيْتُ كَوْمَيْنِ مِنْ طَعَامٍ وَثِيَابٍ حَتَّى رَأَيْتُ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَهَلَّلُ كَأَنَّهُ مُذْهَبَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْمُنْذِرَ بْنَ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَ النَّهَارِ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُعَاذٍ مِنْ الزِّيَادَةِ قَالَ ثُمَّ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ خَطَبَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْأُمَوِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ قَوْمٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَفِيهِ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ صَعِدَ مِنْبَرًا صَغِيرًا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ فِي كِتَابِهِ { يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ } الْآيَةَ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ وَأَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ الصُّوفُ فَرَأَى سُوءَ حَالِهِمْ قَدْ أَصَابَتْهُمْ حَاجَةٌ فَذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمْ
Akangambira [Muhammad bin Al Mutsanna Al Anazi] atugambiire [Muhammad bin Ja’far] Agambire [Syu’bah] kuruga ahari [Aun bin Abu Juhaifah] kuruga ahari [Al Mundzir bin Jarir] kuruga [Jarir] akagira ati; Ekiro kimwe omukasheeshe, obu twabaire turi haihi na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, ahonaaho ekibinja ky'abantu kikaija kitaine nkaito, bajwire ekijwaro ekizingire aha mibiri yaabo, baine ebikoni. Abaingi aharibo, obundi boona bakaba nibaruga omu ruganda rwa Mudlar. Ku yaabareebire, amaisho ga nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam gakakwatwaho ahabw’obworo bwabo. yaataaha omu nju ye, yaagaruka yaashohora. Nahabwekyo akaragiira Bilal kweta omukushaba na iqamah, bwanyima y'ekyo akashaba. Bwanyima y’okushaba, akaha orubazo. Akashoma ebigambo bya Allah: ‘Imwe bantu mwena, mutiine Mukama waanyu owaabahangire kuruga omu muntu omwe...,’ kuhisya aha muheru gw’orunyiriri, ‘Buzima, Allah naaba naabareeberera obwire bwona’. obwo orunyiriri oruri omu Surah Al Hasyr: ‘Imwe abaikiriza, mutiine Allah kandi buri muntu ateekateekye aha ki akozire nyenkyakare - amagara g’enyima y’okufa -; kandi mutiine Allah...,’ Omushaija ku yaahuriire okubuurira kwa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ahonaaho akahayo nk’okugaba dinari ze na dirhams ze, emyenda ye, sha’ emwe y’engano, sha’ emwe y’emizeituuni kugira ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘N’obu yaakuba aine ekicweka kya date kyonka. Reero omushaija w'Ansar yaija ayekoreire enshaho ei yaabaire atarikubaasa kukwaata omu ngaro, nari nangwa n'okugiimusa. Nahabwekyo, aha muheru abantu abandi nabo bakakuratira omu kuhayo obuyambi bwabo, ngu nkareeba ngu ebirundo bibiri by’eby’okurya n’ebijwaro bikaba biteeraine, ngu nkareeba ngu omu maisho ga nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam gahindukire gakashemeza nk’ezaabu. Nahabwekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Orikutandika kukora ebikorwa birungi omubusiraamu, naija kutunga ekihembo kye n'ekihembo ky'abo abarikutooreza ebikorwa ebyo, batakyendeeza aha kihembo kyabo na kakye. Kandi orikutandika omuze mubi, naija kubonabona ahabw’ebibi bye, n’eby’abo abarikumukuratira batakyendeize aha bibi byabo na kakye’. Kandi Atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] Atugambiire [Abu Usamah] -omu murongooti ogundi- Kandi Atugambiire [Ubaidullah Bin Mu’adz Al Anbari] Atugambiire [taata] akagira ati, Atugambiire [Syu’ba] akangira [Aun bin] Abu Juhaiard, Yarir] kuruga ahari [ishe] akagira ati; Ekiro kimwe, tukaba turi haihi na nabi saw. Nikwo kugira ngu nk’oku kiri omu hadiisi ya Ibn Ja’far. Kandi omu hadiisi ya Ibn Mu’adz harimu okwongyeraho, nikwo kugira ngu; Bwanyima akashaba eshaara ya Zhuhur reero yaaha orubazo. Akangambira [Ubaidullah bin Umar Al Qawariri] na [Abu Kami] na [Muhammad bin Abdul Malik Al Umawi] bakagira ngu, akatugambira [Abu Awanah] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [Al Mundziri bin Jarir] kuruga ahari [ishe] akagira ati; Tukaba tushutami haihi na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, reero hakaija ekibinja ky'abantu abaabaire bataine bigyere. Kandi akagamba aha hadiisi, kandi omuriyo; Bwanyima akashaba eshaara y’omu kasheeshe reero yaaza aha minbari nkye, arikuhimbisa Allah kandi arikumuhimbisa reero yagira ati: ‘Amma Ba’du, buzima Allah ‘azza wajalla akashoborora omu kitabo kye; 'Imwe bantu, mutiine Rabb waanyu.'. Kandi yangira [Zuhair bin Harb] Atugambiire [Jarir] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Musa bin Abdullah bin Yazid] na [Abu Dluha] kuruga ahari [Abdurrahman bin Hilal Al Absi] kuruga ahari [Jarir bin Abdullah] akagira ati; Ekibinja ky’Abaharabu b’omu nshozi kikaija ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam bajwire ekicweka ky’ekijwaro kya Shuf -obwoya-, kandi akareeba embeera yaabo mbi munonga, ngu buzima bakaba nibetenga obuhwezi. Kandi akagamba na hadiisi erikushushana na hadiisi yaabo.
Imam Muslim : 1692
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أُمِرْنَا بِالصَّدَقَةِ قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ قَالَ فَتَصَدَّقَ أَبُو عَقِيلٍ بِنِصْفِ صَاعٍ قَالَ وَجَاءَ إِنْسَانٌ بِشَيْءٍ أَكْثَرَ مِنْهُ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَدَقَةِ هَذَا وَمَا فَعَلَ هَذَا الْآخَرُ إِلَّا رِيَاءً فَنَزَلَتْ { الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ } وَلَمْ يَلْفِظْ بِشْرٌ بِالْمُطَّوِّعِينَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ح و حَدَّثَنِيهِ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ عَلَى ظُهُورِنَا
Akangambira [Yahya bin Ma’in] Atugambiire [Ghundar] Atugambiire [Syu’bah] -omu murongooti ogundi- kandi akangambira [Bisyr bin Khalid] -lafazh ye nayo n’eye- atugambire [Muhammad bin Ja’far] kuruga [Syu’bah] kuruga [Au’bu’s] kuruga [Sulaibu`s]. akagira ati; Obwire obumwe tukaragirwa kuhayo obuyambi, akagira ati: bwanyima tukakora nk’abakozi barikwihaho ebintu ahabw’omushoro mukye. Akagira ati: Mbwenu muhayo Abu Uqail n’ekicweka kya sha’, reero omushaija yaija yaahayo okukiraho kakye. Nahabwekyo abaryarya nibagira ngu 'Buzima Allah tarikwetenga sadaka z'omuntu ogu kandi tarikuzikora okwihaho riya''. Nahabwekyo orunyiriri rukashuuma: '-abanyabishuba- n'abo abarikujumirira abaikiriza abarikuhayo obuyambi beekundiire kandi -bajuma- abo abatarikutunga -okuha obuyambi- ebindi kureka ebi barikubaasa...' Kandi Bisyr taragambire ekigambo 'AL MUTHOWWI'IN'. Kandi atugambiire [Muhammad bin Bashyar] akangira [Sa’id bin Rabi’] -omu muringo ogundi- Kandi angambiire [Ishaq bin Mansur] atugambiire [Abu Dawud] bombi ba [Syu’bah] na isnad egi. Omu hadiisi ya Sa’id bin Rabi’, akagira ati; Nitutwara ebintu aha migongo -ahabw’omushoro mukye-pent-.
Imam Muslim : 1693
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ أَلَا رَجُلٌ يَمْنَحُ أَهْلَ بَيْتٍ نَاقَةً تَغْدُو بِعُسٍّ وَتَرُوحُ بِعُسٍّ إِنَّ أَجْرَهَا لَعَظِيمٌ
Kitugambirwe [Zuhair bin Harb] Kitugambirwe [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Abu Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuhika aha Mutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emigisha ya Ruhanga bibe ahariwe), ngu akagira ati: ‘Orikuguza eka ye n’okugiha amagara ge, . buzima kikuru’.
Imam Muslim : 1694
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى فَذَكَرَ خِصَالًا وَقَالَ مَنْ مَنَحَ مَنِيحَةً غَدَتْ بِصَدَقَةٍ وَرَاحَتْ بِصَدَقَةٍ صَبُوحِهَا وَغَبُوقِهَا
Akangambira [Muhammad bin Ahmad bin Abu Khalaf] Atugambiire [Zakaria bin Adi] atugambiire [Ubaidullah bin Amru] kuruga ahari [Zaid] kuruga ahari [Adi bin Thabit] kuruga ahari [Abu Hazim] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi kandi akagira ngu: ‘Orikuguza amatungo kugakama omu kasheeshe n’omu mwabazyo, obwo aba ahaireyo omu kasheeshe n’omu mwabazyo’.
Imam Muslim : 1695
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَمْرٌو وَحَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ الْمُنْفِقِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلٍ عَلَيْهِ جُبَّتَانِ أَوْ جُنَّتَانِ مِنْ لَدُنْ ثُدِيِّهِمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا فَإِذَا أَرَادَ الْمُنْفِقُ وَقَالَ الْآخَرُ فَإِذَا أَرَادَ الْمُتَصَدِّقُ أَنْ يَتَصَدَّقَ سَبَغَتْ عَلَيْهِ أَوْ مَرَّتْ وَإِذَا أَرَادَ الْبَخِيلُ أَنْ يُنْفِقَ قَلَصَتْ عَلَيْهِ وَأَخَذَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَوْضِعَهَا حَتَّى تُجِنَّ بَنَانَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَالَ يُوَسِّعُهَا فَلَا تَتَّسِعُ
Atugambiire [Amru An Naqid] Atugambiire Atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Abu Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam - [Amru] akagira- Kandi Atugambiire [Sufyan] bin Uyainah akagira ati; - [Ibn Juraij] akagira- kuruga ahari [Al Hasan bin Muslim] kuruga ahari [Thawus] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi saw. Ku araabe naayenda kuhayo obuyambi, obwo emyenda neehurira erimurekura. Kandi omunyabwengye ku arikwenda kuhayo obuyambi, eby’okurwanisa ebyo nibimukwata nk’ebirikumukwata aha ruhu kuhitsya obu birikushweka ebigyere bye nangwa n’okusaasiraho ebigyere bye. Abu Hurairah akagira ati: Ku yagyezeho kukigaita, tarabaasize kukikora’.
Imam Muslim : 1696
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ يَعْنِي الْعَقَدِيَّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلَ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ قَدْ اضْطُرَّتْ أَيْدِيهِمَا إِلَى ثُدِيِّهِمَا وَتَرَاقِيهِمَا فَجَعَلَ الْمُتَصَدِّقُ كُلَّمَا تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ انْبَسَطَتْ عَنْهُ حَتَّى تُغَشِّيَ أَنَامِلَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ وَجَعَلَ الْبَخِيلُ كُلَّمَا هَمَّ بِصَدَقَةٍ قَلَصَتْ وَأَخَذَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَكَانَهَا قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِإِصْبَعِهِ فِي جَيْبِهِ فَلَوْ رَأَيْتَهُ يُوَسِّعُهَا وَلَا تَوَسَّعُ
Akangambira [Sulaiman bin Ubaidullah Abu Ayyub Al Ghailan] Atugambiire [Abu Amir] nikwo kugira ngu Al ‘Aqadi, Atugambiire [Ibrahim bin Nafi’] kuruga ahari [Al Hasan bin Muslim] kuruga ahari [Thawus] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akakora enfumu ati: ‘Enfumu y’omuntu ori omunyabwengye n’omuntu orikukozesa eby’obugaiga bye neeshushana n’abantu babiri abajwaire eby’okurwanisa, kwonka eby’okurwanisa bimunyiganyiga emikono n’amabeere kuhika aha rubaju rw’omugongo. Aha bikwatiraine n’eby’okurwanisa ebirikujwarwa abantu abarikuhayo, buri kuhayo, eby’okurwanisa nibiija kusheesheka, kuhitsya obu biraahererukye bishwekye omubiri gwabo gwona kuhika aha bigyere byabo, kandi nibibaasa n’okusaasiraho ebigyere byabo. Omu bwire obwo, ekijwaro ky’ekyoma nikijwarwa omuntu omunyabwengye, n’ahabw’ekyo buri kwanga kukoresa eby’obugaiga bye, eby’okurwanisa ebyo nibiija kukyeera kugira ngu bimukwate gye aha ruhu rwe.’ Abu Hurairah akagira ati; Nkareeba Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arikugira arikworeka enkumu ze omu nsaho y'esaati ye ati: 'Ku waakumureeba akaba nagyezaho kugigaziha, kwonka engabo ekaba etarikuza kusheeshuka'.
Imam Muslim : 1697
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ وُهَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ مَثَلُ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ إِذَا هَمَّ الْمُتَصَدِّقُ بِصَدَقَةٍ اتَّسَعَتْ عَلَيْهِ حَتَّى تُعَفِّيَ أَثَرَهُ وَإِذَا هَمَّ الْبَخِيلُ بِصَدَقَةٍ تَقَلَّصَتْ عَلَيْهِ وَانْضَمَّتْ يَدَاهُ إِلَى تَرَاقِيهِ وَانْقَبَضَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ إِلَى صَاحِبَتِهَا قَالَ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَيَجْهَدُ أَنْ يُوَسِّعَهَا فَلَا يَسْتَطِيعُ
Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] atugambiire [Ahmad bin Ishaq Al Hadlrami] kuruga [Wuhaib] atugambiire [Abdullah bin Thawus] kuruga [ishe] kuruga [Abu Hurairah] akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Enfumu y’omuntu ori omunyabwengye n’omuntu orikukozesa eby’obugaiga bye neeshushana n’abantu babiri abajwaire eby’okurwanisa, kwonka eby’okurwanisa nibishweka amabeere gaabo kuhika aha magufa g’ebibero byonka. Aha bikwatiraine n’eby’okurwanisa ebi abantu barikuhayo barikujwara, buri kuhayo, eby’okurwanisa ebyo nibiija kusheesheka kuhika aha muheru bishwekye omubiri gwabo gwona kuhika aha bigyere byabo, kandi nibibaasa n’okushazamu ebigyere byabo. Omu bwire obwo, ekijwaro ky’ekyoma nikijwarwa omuntu omunyabwengye, n’ahabw’ekyo buri kwanga kukoresa eby’obugaiga bye, eby’okurwanisa ebyo nibiija kukyeera kugira ngu bimukwate gye aha ruhu rwe.’ Abu Hurairah akagira ati; Nkahurira Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Buri murundi ogu arikugyezaho kukisheeshuura, tarikubaasa kukisheeshuura’.
Imam Muslim : 1698
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لَأَتَصَدَّقَنَّ اللَّيْلَةَ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ زَانِيَةٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ غَنِيٍّ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى غَنِيٍّ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى غَنِيٍّ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى سَارِقٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ وَعَلَى غَنِيٍّ وَعَلَى سَارِقٍ فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ فَقَدْ قُبِلَتْ أَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا تَسْتَعِفُّ بِهَا عَنْ زِنَاهَا وَلَعَلَّ الْغَنِيَّ يَعْتَبِرُ فَيُنْفِقُ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ وَلَعَلَّ السَّارِقَ يَسْتَعِفُّ بِهَا عَنْ سَرِقَتِهِ
Atugambiire [Suwaid bin Sa’id] akangambira [Hafsh bin Maisarah] kuruga ahari [Musa bin Uqbah] kuruga ahari [Abu Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Hakaba hariho omushaija owaagizire ati, ‘Ekiro eki, ninyija kugaruka omu kiro eki. N'ahabw'ekyo omushaija yaarugayo aine embabazi ze, yaaziha maraaya. Ekiro ekyakuratsireho, abantu bakagira ngu ekiro kya nyomwebazyo maraaya akaheebwa obuyambi. Nahabwekyo omushaija akashaba ati, ai Allah, okusiimwa kwona kube ahariiwe owateireho obuyambi bwangye kugwa omu mikono ya maraaya. Ndyagaruka mpayo obuyambi’. Akagyenda n'eby'obuyambi bye, yaabiha abagaiga. Ekiro ekyakuratsireho, abantu bakaba nibagamba oku ekiro kya nyomwebazyo omuntu yaahaire omugaiga obuyambi. Nahabwekyo omushaija akagira ati, 'Ai Allah, okusiimwa kwona kuri ahariiwe, ahabwokuba okareetera obuyambi bwangye kugwa omu mikono y'abagaiga, ndyagaruka mpa obuyambi'. Bwanyima akagaruka agyenda n'ekyetengo kye, yaakiha omushuma. Ekiro ekyakuratsireho, abantu bakaba nibagambaho, ngu ekiro kya nyomwebazyo omuntu akahayo omushuma eshaaha. Omushaija owabaire nahayo akagira ati: ‘Okusiimwa kwona kuri ahari Allah owaateireho obuyambi bwangye kugwa aha maraaya, aha bagaiga, n’aha bashuma’. Bwanyima omushaija ogwo akataayaayirirwa maraika yagira ati: Eshaaha zaawe ziikiriziibwe Allah. Kandi sadaqah yaawe erikugwa maraaya, erekye obushambani, erikugwa aha mugaiga, ayemanyire kandi aheyo n'okuhayo, kandi erikugwa aha mushuma, erekye kwiba."
Imam Muslim : 1699
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْخَازِنَ الْمُسْلِمَ الْأَمِينَ الَّذِي يُنْفِذُ وَرُبَّمَا قَالَ يُعْطِي مَا أُمِرَ بِهِ فَيُعْطِيهِ كَامِلًا مُوَفَّرًا طَيِّبَةً بِهِ نَفْسُهُ فَيَدْفَعُهُ إِلَى الَّذِي أُمِرَ لَهُ بِهِ أَحَدُ الْمُتَصَدِّقَيْنِ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abi Syaibah] na [Abu Amir Al Asy’ari] na [Ibn Numair] na [Abu Kuraib] boona kuruga ahari [Abu Usamah] - [Abu Amir] akagira- Atugambiire [Abu Usamah] Atugambiire [Buraid] kuruga ahari [ishekuru] Abu Musahula, wasallam, akagira ati: ‘Omubiiki w’eby’obugaiga omusiraamu orikukora emirimo ye omu bwesigwa, kandi akaha abantu abaragiirwe mukama we obuyambi omu muringo oguhikire, ahonaaho kandi n’obuheereza burungi, obwo natunga ekihembo nk’eky’omuntu orikuha obuyambi’.
Imam Muslim : 1700
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ طَعَامِ بَيْتِهَا غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا أَجْرُهَا بِمَا أَنْفَقَتْ وَلِزَوْجِهَا أَجْرُهُ بِمَا كَسَبَ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ لَا يَنْقُصُ بَعْضُهُمْ أَجْرَ بَعْضٍ شَيْئًا و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مِنْ طَعَامِ زَوْجِهَا
Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim] boona kuruga [Yarir] - [Yahya] akagira- atugambiire [Jarir] kuruga [Mansur] kuruga [Syaqiq] kuruga [Masruq] kuruga [Aisyah] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omukazi ku arikuhayo obuyambi kuruga omu bintu ebiri omu nju ye atakyendeize aha byetengo by’omu ka, obwo omukazi natunga ekihembo ahabw’ebikorwa bye - ebi yaahaireyo -, kandi omushaija natunga ekihembo ahabw’okukora munonga - omurimo gwe -, kandi omubiiki nawe natunga ekihembo. Buri omwe naatunga ekihembo atarikukyendeeza aha kihembo ky’ondiijo.’ Kandi Atugambiire [Ibn Abu Umar] Atugambiire [Fudlail bin Iyadl] kuruga [Mansur] n’isnad egi, kandi akagira ati; 'Kuruga omu by'okurya by'omushaija we'.