Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1681
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ الْمَالُ وَيَفِيضَ حَتَّى يَخْرُجَ الرَّجُلُ بِزَكَاةِ مَالِهِ فَلَا يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهَا مِنْهُ وَحَتَّى تَعُودَ أَرْضُ الْعَرَبِ مُرُوجًا وَأَنْهَارًا
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޢުޤޫބު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލް ޤާރީ] [ސުހައިލް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ނަމަވެސް ޒަކާތް ބަލައިގަންނަން ތައްޔާރަށް ހުރި މީހަކު އޭނާއަކަށް ނުފެނެއެވެ. އަދި ޢަރަބިއްޔާގެ ބިން އަނެއްކާވެސް ފަޅުތަކާއި ކޯރުތަކުން ފަހިވެ ތަނަވަސްވާންދެންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1682
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي يُونُسَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمْ الْمَالُ فَيَفِيضَ حَتَّى يُهِمَّ رَبَّ الْمَالِ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ صَدَقَةً وَيُدْعَى إِلَيْهِ الرَّجُلُ فَيَقُولُ لَا أَرَبَ لِي فِيهِ
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބު] އަށް [ޢަމްރު ބިން ޙާރިޘް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ޞަދަޤާތް. އަދި އޭނާގެ ޞަދަޤާތް ޤަބޫލުކުރަން އެދުނު މީހާ ބުނާނެ، 'އަހަރެން ތިބާގެ ޞަދަޤާތެއް ބޭނުމެއް ނޫން' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1683
و حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَأَبُو كُرَيْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ وَاللَّفْظُ لِوَاصِلٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقِيءُ الْأَرْضُ أَفْلَاذَ كَبِدِهَا أَمْثَالَ الْأُسْطُوَانِ مِنْ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ فَيَجِيءُ الْقَاتِلُ فَيَقُولُ فِي هَذَا قَتَلْتُ وَيَجِيءُ الْقَاطِعُ فَيَقُولُ فِي هَذَا قَطَعْتُ رَحِمِي وَيَجِيءُ السَّارِقُ فَيَقُولُ فِي هَذَا قُطِعَتْ يَدِي ثُمَّ يَدَعُونَهُ فَلَا يَأْخُذُونَ مِنْهُ شَيْئًا
އަދި [ވަޝިލް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބު] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޔަޒީދު އާރް ރަފާޢީ] - އެ ބަސްފުޅަކީ ވަސީލްގެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އަބޫ ޙާޒިމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން ގާތްތިމާގެ ގުޅުން ކަނޑާލާ މީހަކު އައިސް ބުނާނެ، މިކަމަށްޓަކައި އަހަރެން ގާތްތިމާގެ ގުޅުން ކަނޑާލީ’. ދެން ވަގެއް އައިސް ބުނާނެ، 'މިކަމުގެ ސަބަބުން އަހަރެންގެ އަތް ކަނޑާލެވުނީ'. ދެން އެ އެންމެން އެކަން ދޫކޮށްލާފައި އެއިން އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުނަގައެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1684
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَصَدَّقَ أَحَدٌ بِصَدَقَةٍ مِنْ طَيِّبٍ وَلَا يَقْبَلُ اللَّهُ إِلَّا الطَّيِّبَ إِلَّا أَخَذَهَا الرَّحْمَنُ بِيَمِينِهِ وَإِنْ كَانَتْ تَمْرَةً فَتَرْبُو فِي كَفِّ الرَّحْمَنِ حَتَّى تَكُونَ أَعْظَمَ مِنْ الْجَبَلِ كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ فَصِيلَهُ
އަދި [ޤުޠަޢިބާ ބިން ސަޢީދު] [ލައިތު] [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޔާސާރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން ތާރީޚު ބޮޑުވެގެން ދަނީ، ކުޑަ ބަކަރިއެއް ނުވަތަ ޖަމަލެއް ބަލަހައްޓާ ފަދައިން، ފަރުބަދައަށްވުރެ ބޮޑުވާންދެން - ވަގުތު ފާއިތުވަމުންދާ ވަރަކަށް ބޮޑުވަމުންދާ ފަދައިންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1685
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَتَصَدَّقُ أَحَدٌ بِتَمْرَةٍ مِنْ كَسْبٍ طَيِّبٍ إِلَّا أَخَذَهَا اللَّهُ بِيَمِينِهِ فَيُرَبِّيهَا كَمَا يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ أَوْ قَلُوصَهُ حَتَّى تَكُونَ مِثْلَ الْجَبَلِ أَوْ أَعْظَمَ و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ ح و حَدَّثَنِيهِ أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ الْأَوْدِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ كِلَاهُمَا عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ رَوْحٍ مِنْ الْكَسْبِ الطَّيِّبِ فَيَضَعُهَا فِي حَقِّهَا وَفِي حَدِيثِ سُلَيْمَانَ فَيَضَعُهَا فِي مَوْضِعِهَا و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ يَعْقُوبَ عَنْ سُهَيْلٍ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޢުޤުބު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަލް ޤާރީ] [ސުހައިލް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ ނުވަތަ ޒުވާން ޖަމަލެއް، ތިބާގެ ޞަދަޤާތް ފަރުބަދައެއް ފަދަ ބޮޑު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑުވާންދެން.' އަދި [އުމައްޔާ ބިން ބިސްތަމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެއީ އިބްނު ޒުރައިޢީޢީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ރައުޙް ބިން ޤާސިމް] -އެހެން ގޮތަކަށް- އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢުޘްމާން އަލް އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އެދެމީހުންވެސް [ސުހައިލް] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު ކިޔައިދިނީ، ރައުޙްގެ ޙަދީޘްގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ؛ މިނާލް ކަސްބިލް ތައިއްޔިބު -ރަނގަޅު އާމްދަނީން- ދެން އޭނާ އޭގެ ހައްގު - އޭގެ ޒަކާތް-'. ސުލައިމާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ހުންނަވަނިކޮށެވެ؛ 'ދެން އޭގެ ބަދަލުގައި ޖައްސާލީ'. އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޙިޝާމް ބިން ސަޢުދާރީ] [ޒައިދު ބިން އަސްލަމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ފަދައިން، ސުހައިލްގެ ކިބައިން ޔަޢުޤޫބުގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1686
و حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ مَرْزُوقٍ حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنْ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ } وَقَالَ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ } ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ
އަދި [އަބޫ ކުރައިބް މުޙައްމަދު ބިން އަލް ޢަލާ`] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ފުދުލައިލް ބިން މަރްޒޫޤު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަދީ ބިން ތާބިތު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބޫ ހާޒިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބޫ ހުރައިރާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހެޔޮކަމެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާ ޤަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން الله ރަސޫލުންނަށް އަމުރުކުރެއްވި ފަދައިން މުއުމިނުންނަށް އަމުރުކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ބަސްފުޅު: 'އޭ ރަސޫލުންނެވެ! ހެޔޮ ކާނާ -ޙަލާލު- ކައިގެން ޞާލިޙު ޢަމަލުތައް ކުރުން. ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެން ކަލޭމެން ކުރާ ކަންތައްތަކަށް ހުރިހާ ގޮތަކުން އެނގޭ މީހެކެވެ.' އަދި اللَّه ވެސް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދެއްވި ހެޔޮ ރިޒުޤުތަކުން ކާށެވެ.' ދެން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަތުރުކުރެއްވި ދުރުމިނުގެ ސަބަބުން ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހިނގާފައި ދިޔަ މީހެއްގެ ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ހުރީ މެޓްވެފައި، ރީތިކޮށް ނުލައި، ފޮތިގަނޑަކުންނެވެ. އެމީހާ އުޑުމައްޗަށް އަތް އުފުލާލަމުން ދުޢާކުރީ: 'އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ' އެވެ. ހަގީގަތުގައި އޭނާގެ ކާނާއަކީ ޙަރާމް ތަކެތިން، އޭނާގެ ބުއިމަކީ ޙަރާމް ތަކެތިން، އޭނާގެ ހެދުންތަކަކީ ޙަރާމް ތަކެތިން އަދި އޭނާއަށް ޙަރާމް ކާނާ ކާންދޭ އެއްޗެއް ކަމުން الله އޭނާގެ ދުޢާ ޤަބޫލުކުރާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟'.
Hadith
Imam Muslim : 1687
حَدَّثَنَا عَوْنُ بْنُ سَلَّامٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُعْفِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْقِلٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يَسْتَتِرَ مِنْ النَّارِ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَلْيَفْعَلْ
[އައުން ބިން ސަލާމް އަލް ކޫފީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒުހައިރު ބިން މުޢާވިޔަތު އަލް ޖުޢުފީ] [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މަޢުޤިލް] ގެ އަރިހުން [އަދީ ބިން އަބޫ ޙާތިމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: ‘ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ބައި ތާރީޚުން ވެސް ނަރަކައިގެ އަލިފާނުން ރައްކާތެރިވެވޭ މީހަކަށް، ދެން އެކަން ކުރަންޖެހޭނެއެވެ’.
Hadith
Imam Muslim : 1688
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا سَيُكَلِّمُهُ اللَّهُ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تُرْجُمَانٌ فَيَنْظُرُ أَيْمَنَ مِنْهُ فَلَا يَرَى إِلَّا مَا قَدَّمَ وَيَنْظُرُ أَشْأَمَ مِنْهُ فَلَا يَرَى إِلَّا مَا قَدَّمَ وَيَنْظُرُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَلَا يَرَى إِلَّا النَّارَ تِلْقَاءَ وَجْهِهِ فَاتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ زَادَ ابْنُ حُجْرٍ قَالَ الْأَعْمَشُ وَحَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ مِثْلَهُ وَزَادَ فِيهِ وَلَوْ بِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ و قَالَ إِسْحَقُ قَالَ الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު އަސް ސަޢުދީ] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަދި [އަލީ ބިން ޚަސީރަމް] - އިބްނު ޙުޖުރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ - އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް - އެހެން ދެމީހަކު ބުނި ގޮތުގައި - އެއީ [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް [އަލްއަޢުމާޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޚައިތުމާޙް] ގެ އަރިހުން [އާދީ ބިން ޙާތިމް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދެން ކަނާތްފަރާތަށް ބަލާލިއިރު އޭނާ ހުށަހެޅި އެއްޗެއް ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނުފެނުނު އިރު، ދެން ކަނާތްފަރާތަށް ބަލާލިއިރު އޭނާ ހުށަހެޅި އެއްޗެއް ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނުފެނުނެވެ. ދެން ކުރިމައްޗަށް ބަލާލިއިރު މޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ނަރަކަ ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ފެތުރިފައި ނުވާތަން ފެނުނެވެ. އެހެންކަމުން ހަމައެކަނި - ޞަދަޤާތުގައި ދިނުން - ބައި ތާރީޚެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ނަރަކައަށް ބިރުވެތިވާށެވެ'. [އިބްނު ޙުޖުރު] އިތުރަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލް އަޢުމާޝް] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދި [އަމްރޫ ބިން މުއްރާ] އަހަންނަށް [ޚައިތުސަމާ] އިން އެފަދަ ކަމެއް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވެސް އެކަމުގައި އިތުރުކުރެއްވިއެވެ. 'އެކަނި ރަނގަޅު ޖުމްލައަކާ އެކު ނަމަވެސް'. އަދި [އިޝާޤު] ވިދާޅުވިއެވެ. [އަލް އަޢުމަސީ] ވިދާޅުވި އެވެ؛ [އަމްރޫ ބިން މުއްރާ] އިން [ޚައިތުސާމާ] އިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1689
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّارَ فَأَعْرَضَ وَأَشَاحَ ثُمَّ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ ثُمَّ أَعْرَضَ وَأَشَاحَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ كَأَنَّمَا يَنْظُرُ إِلَيْهَا ثُمَّ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو كُرَيْبٍ كَأَنَّمَا وَقَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރައިބް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢްމާޝް] އިން [ޢަމްރު ބިން މުއްރަޙް] އިން [ޚައިޘްޞާމާ] އިން [އަދީ ބިން ޙާތިމް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަރަކައިގެ ވާހަކަ ވިދާޅުވުމުން ދެން އެކަލޭގެފާނު ދުރުވެވަޑައިގަތެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ވިދާޅުވީ: 'ނަރަކައަށް ބިރުގަންނަވާށެވެ'. ދެން އަނެއްކާވެސް ފަހަތަށް އެނބުރި މޫނު އަނބުރާލީ އަހަރެމެންނަށް ހީވާންދެން އޭނާ އެއަށް ބަލަނީ ކަމަށް، ދެން އޭނާ ބުނީ: 'އެއީ ހަމައެކަނި ބައި ތާރީޚަކާއެކު ނަމަވެސް ނަރަކަ ފަޔަރ އަށް ބިރުގަންނަވާށެވެ. އަދި އެކަން ނުހޯދިއްޖެނަމަ، ދެން ހެޔޮ ބަހަކުން' އެވެ. އަދި އަބޫ ކުރުރައިބު އެބަސްފުޅުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ. 'ކާ`އަންނާމާ -ލައިކް-'. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ މުޢާވިޔަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަލް އަޢުމާޝް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1690
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ ذَكَرَ النَّارَ فَتَعَوَّذَ مِنْهَا وَأَشَاحَ بِوَجْهِهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ قَالَ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޢަމްރު ބިން މުރާޙް] އިން [ޚައިޘްމާ] އިން [އަދީ ބިން ޙާތިމް] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެއްފަހަރަކު ނަރަކައިގެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު އެކަމުން الله ގެ ޙަޟްރަތުން ހިމާޔަތް ހޯއްދަވައި ތިން ފަހަރު މޫނު އަނބުރާލެއްވުމުން ދެން ވިދާޅުވީ: 'އެއީ އެންމެ ބައި ތާރީޚެއް ނަމަވެސް ނަރަކައިގެ އަލިފާނަށް ބިރުވެތިވާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1691
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَدْرِ النَّهَارِ قَالَ فَجَاءَهُ قَوْمٌ حُفَاةٌ عُرَاةٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ أَوْ الْعَبَاءِ مُتَقَلِّدِي السُّيُوفِ عَامَّتُهُمْ مِنْ مُضَرَ بَلْ كُلُّهُمْ مِنْ مُضَرَ فَتَمَعَّرَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَا رَأَى بِهِمْ مِنْ الْفَاقَةِ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ فَأَمَرَ بِلَالًا فَأَذَّنَ وَأَقَامَ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ إِلَى آخِرِ الْآيَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا } وَالْآيَةَ الَّتِي فِي الْحَشْرِ { اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ } تَصَدَّقَ رَجُلٌ مِنْ دِينَارِهِ مِنْ دِرْهَمِهِ مِنْ ثَوْبِهِ مِنْ صَاعِ بُرِّهِ مِنْ صَاعِ تَمْرِهِ حَتَّى قَالَ وَلَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بِصُرَّةٍ كَادَتْ كَفُّهُ تَعْجِزُ عَنْهَا بَلْ قَدْ عَجَزَتْ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ النَّاسُ حَتَّى رَأَيْتُ كَوْمَيْنِ مِنْ طَعَامٍ وَثِيَابٍ حَتَّى رَأَيْتُ وَجْهَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَهَلَّلُ كَأَنَّهُ مُذْهَبَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِي الْإِسْلَامِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْمُنْذِرَ بْنَ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدْرَ النَّهَارِ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُعَاذٍ مِنْ الزِّيَادَةِ قَالَ ثُمَّ صَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ خَطَبَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْأُمَوِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَاهُ قَوْمٌ مُجْتَابِي النِّمَارِ وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ وَفِيهِ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ صَعِدَ مِنْبَرًا صَغِيرًا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ فِي كِتَابِهِ { يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ } الْآيَةَ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُوسَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ وَأَبِي الضُّحَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هِلَالٍ الْعَبْسِيِّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ الصُّوفُ فَرَأَى سُوءَ حَالِهِمْ قَدْ أَصَابَتْهُمْ حَاجَةٌ فَذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمْ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ އަލް އަނާޒީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އައުން ބިން އަބޫ ޖުހައިފާ] ގެ އަރިހުން [އަލް މުންދިރު ބިން ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން [ޖަރީރު] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއްދުވަހަކު ހެނދުނު އަހަރެމެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކައިރީގައި ތިއްބަވައިގެން ކުއްލިއަކަށް ބޫޓެއް ނެތި ބަޔަކު އައިސް، ކަނޑި ހިފައިގެން ތިއްބަވައިގެން ހަށިގަނޑުގައި ފޮތިގަނޑެއް އޮޅާލިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނައީ، ފަހަރެއްގައި ހުރިހާ އެންމެންނަކީވެސް މުދުލާ ޤަބީލާގެ މީހުން ކަމަށް ވެދާނެއެވެ. އެކަލޭގެފާނަށް އެބައިމީހުން ފެނުމުން، އެބައިމީހުންގެ ނިކަމެތިކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ މޫނުމައްޗަށް ޙަރަކާތްތެރިވިއެވެ. އޭނާގެ ގެއަށް ވަދެ އަނެއްކާވެސް ނުކުތެވެ. އެހެންކަމުން ބިލާލަށް އަޟްޙާ އާއި އިޤާމާތް ދިނުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ނަމާދަށް ފަހު ތަގުރީރު ކުރެއްވި އެވެ. އެކަލޭގެފާނު الله ގެ ބަސްފުޅުތައް ކިޔައިދެއްވީ: 'އޭ އިންސާނުން، ތިބާ އެންމެ އިންސާނުން ހެއްދެވި ތިބާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ބިރުވެތިވާށެވެ...،' އާޔަތުގެ ނިމުމާއި ހަމައަށް 'ހަމަކަށަވަރުން، الله ތިބާގެ މައްޗަށް އަބަދުވެސް ފާރަވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ'. ދެން އަލް ހަޝްރު ސޫރަތުގައިވާ އާޔަތަކީ: 'އޭ އީމާންވާ މީހުން، الله އަށް ބިރުވެތިވެ، ކޮންމެ ނަފްސެއް މާދަމާ - އާޚިރަތަށް - ކޮށްދިން ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ވިސްނަވާށެވެ؛ އަދި الله އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ...، ' ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޚުޠުބާ އަޑުއައްސަވައިގެން ވަގުތުން މީހަކު އޭނާގެ ދީނާރާއި ދިރުހާމާއި، އޭނާގެ ހެދުމާއި، ހަނޑުލުގެ ޞަޢާއަކާއި، ޚަޒާރުގެ ޞައްޙައެއް ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދިނީ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވަމުންނެވެ. އެވަގުތު އަންސާރު މީހަކު އައީ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލެވޭ، އަދި އުފުލާލެވޭވަރުގެ ދަބަހެއް ހިފައިގެންނެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ފަހުން އެހެން މީހުން ފަހަތުން ގޮސް އެމީހުންގެ ޞަދަޤާތް ދިނީ، ކާނާއާއި ހެދުންތަކުގެ ދެ އުފުރާއެއް ޖަމާވެފައިވާތަން ފެނުމާއި ހަމައަށް، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ މޫނު ރަން ފަދައިން ވިދާލާތަން ފެނުމުންނެވެ. ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ނުބައި އާދައެއް ފަށައިފި މީހަކަށް، އޭރުން އޭނާގެ ފާފަ، އަދި އެމީހެއްގެ ފަހަތުން އަންނަ މީހުންގެ ފާފަ ކުޑަވެސް ކުޑަނުކޮށް ލިބޭނެއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އުސާމަތު] -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޛު އަލް އަންބާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ [އޭނާގެ ބައްޕަ] އޭނާ ބުންޏެވެ. އެއްދުވަހަކު އަހަރެމެން ތިބީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކައިރީގައެވެ. އެއީ އިބްނު ޖަޢުފަރުގެ ޙަދީޘް ފަދައިންނެވެ. އަދި އިބްނު މުޢާޛު ގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރުވުމެއް ވެއެވެ، އެއީ؛ ދެން ޒުހުރު ނަމާދު ކުރެއްވުމަށްފަހު ޚުޠުބާ ޙަވާލުކުރެއްވިއެވެ. [އުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު އަލް ޤަވާރީރީ] އާއި [އަބޫ ކާމީ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްމާލިކް އަލް އުމާވީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަބޫ ޢަވާނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލް މާލިކް ބިން އުމައިރު] ގެ އަރިހުން [އަލް މުންޟިރީ ބިން ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އިށީނދެގެން ތިއްބާ، ދެން އައީ ހުސްފައިތިލަ މީހުންނެވެ. އަދި އެ ޙަދީޘްފުޅު ވެސް ޛިކުރުކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެ ޙަދީޘްގައި؛ ދެން ޒުހުރު ނަމާދުކޮށް ކުޑަ މަންޒަރަށް އަރައި، الله އަށް ޙަމްދުކޮށް، އެކަލާނގެ މަތިވެރި ކުރައްވައި ދެން ވިދާޅުވީ: އައްމާ ބަޢުދޫ، ހަމަކަށަވަރުން الله ޢައްޒާ ވަ ޖައްލާ އެކަލާނގެ ފޮތުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'އޭ އިންސާނުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ބިރުވެތިވާށެވެ.'. އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫދުލުޙާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ހިލާލް އަލް ޢަބްސީ] ގެ އަރިހުން [ޖަރީރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ފަރުބަދަމަތީ ޢަރަބިންގެ ޖަމާޢަތެއް ޝުފް -ވޫލް- ފޮތިގަނޑެއް އަޅައިގެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހަށް އައިސް، އެމީހުންގެ ޙާލަތު ފެނިވަޑައިގަތީ ކަންބޮޑުވާ، އެމީހުންނަށް ހަގީގަތުގައި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ ކަމެވެ. އަދި އެބައިމީހުންގެ ޙަދީޘާ އެއްފަދަ ޙަދީޘެއްވެސް ފާހަގަކުރައްވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1692
حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ قَالَ أُمِرْنَا بِالصَّدَقَةِ قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ قَالَ فَتَصَدَّقَ أَبُو عَقِيلٍ بِنِصْفِ صَاعٍ قَالَ وَجَاءَ إِنْسَانٌ بِشَيْءٍ أَكْثَرَ مِنْهُ فَقَالَ الْمُنَافِقُونَ إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَدَقَةِ هَذَا وَمَا فَعَلَ هَذَا الْآخَرُ إِلَّا رِيَاءً فَنَزَلَتْ { الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ } وَلَمْ يَلْفِظْ بِشْرٌ بِالْمُطَّوِّعِينَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ ح و حَدَّثَنِيهِ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ الرَّبِيعِ قَالَ كُنَّا نُحَامِلُ عَلَى ظُهُورِنَا
[ޔަޙްޔާ ބިން މާޢީން] އަހަރެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ގުންދަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [ބިޝްރު ބިން ޚާލިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އޭނާގެ ބަސްފުޅަކީ ވެސް އޭނާގެ ބަސްފުޅެއް - [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] [ޝުޢޫބާ] އިން [ސުލައިމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މަސްޢޫދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ފަހެ އަބޫ ޢުޤައިލް ޞަދަޤާތް ކުރެއްވީ ބައި ޞައްލަކުން، ދެން މީހަކު އައިސް އޭނާއަށްވުރެ ތަންކޮޅެއް ގިނައިން ޞަދަޤާތް ކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން މުނާފިޤުން ބުންޏެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން الله މިމީހާގެ ޞަދަޤާތަށް ބޭނުންވެވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށާއި އޭނާ އެކަން ކުރައްވަނީ ހަމައެކަނި ދައްކާލުމަށްޓަކައެވެ''. ދެން އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ: '-މުނާފިޤުން- އެއީ ހިލޭސާބަހަށް ޞަދަޤާތްކުރާ މުއުމިނުންނަށް ފާޑުކިޔައި -ފާޑުކިޔާ މީހުން- އެމީހުންގެ ޤާބިލުކަން ފިޔަވައި -ޞަދަޤާތުގައި ދޭން ނުޖެހޭ- މީހުންނަށް...' އަދި ބިޝްރު 'އަލް މުތުތައުވި'އިން' މި ޢިބާރާތް ނުކިޔައެވެ. އަދި އެކަލާނގެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] އަޅުގަނޑަށް [ސަޢީދު ބިން ރަބީޢު] -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ދާއޫދަށް] އެދެމީހުންނަށްވެސް [ޝުޢުބާއިން] މި އިސްނާދާއެކު ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ސަޢީދު ބިން ރަބީޢުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެމެން މުދާ އުފުލީ ބުރަކަށީގައި -ކުޑަ ފީއަކަށް-.
Hadith
Imam Muslim : 1693
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ أَلَا رَجُلٌ يَمْنَحُ أَهْلَ بَيْتٍ نَاقَةً تَغْدُو بِعُسٍّ وَتَرُوحُ بِعُسٍّ إِنَّ أَجْرَهَا لَعَظِيمٌ
[ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] އަށް [އަބޫ ޒިނާދު] އިން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އިން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ
Hadith
Imam Muslim : 1694
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ نَهَى فَذَكَرَ خِصَالًا وَقَالَ مَنْ مَنَحَ مَنِيحَةً غَدَتْ بِصَدَقَةٍ وَرَاحَتْ بِصَدَقَةٍ صَبُوحِهَا وَغَبُوقِهَا
އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަޙްމަދު ބިން އަބޫ ޚަލަފް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޒަކަރިއްޔާ ބިން ޢަދީ] އަށް ރިވާވެގެން ވެއެވެ އެކަން ފާހަގަކުރެއްވި - އަދި ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހެނދުނާއި ހަވީރު ކިރުދޭން ދިރޭ ޖަނަވާރެއް ދަރަންޏަށް ދިން މީހާ، ދެން ހެނދުނާއި ހަވީރު ޞަދަޤާތް ކޮށްފިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1695
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَمْرٌو وَحَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ وَقَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ الْمُنْفِقِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلٍ عَلَيْهِ جُبَّتَانِ أَوْ جُنَّتَانِ مِنْ لَدُنْ ثُدِيِّهِمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا فَإِذَا أَرَادَ الْمُنْفِقُ وَقَالَ الْآخَرُ فَإِذَا أَرَادَ الْمُتَصَدِّقُ أَنْ يَتَصَدَّقَ سَبَغَتْ عَلَيْهِ أَوْ مَرَّتْ وَإِذَا أَرَادَ الْبَخِيلُ أَنْ يُنْفِقَ قَلَصَتْ عَلَيْهِ وَأَخَذَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَوْضِعَهَا حَتَّى تُجِنَّ بَنَانَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقَالَ يُوَسِّعُهَا فَلَا تَتَّسِعُ
[ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން ބިން އުއްޔިނާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލް އަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ- [ޢަމްރު] ވިދާޅުވިއެވެ- އަދި [ސުފްޔާން ބިން އުޔާނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. - [އިބްނު ޖުރައިޖް] ވިދާޅުވެފައިވަނީ- [އަލް ޙަސަން ބިން މުސްލިމް] އިން [ތަވޫސް] އިން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ޞަދަޤާތް ދޭން ބޭނުން ވަގުތެއްގައި އެ ގަމީސް އޭނާއަށް ލުއި ކަމުގެ އިޙްސާސެއް ކުރެވެއެވެ. އަދި ޚިޔާނާތްތެރި މީހަކު ޞަދަޤާތް ކުރަން ބޭނުންވުމުން، އެ ޒީނަތްތެރިކަން އޭނާގެ ހަންގަނޑުގައި ތަތްވެފައި ހުންނަ ފަދައިން، ފައިގެ އިނގިލިތައް ނިވާވެ، ފައިގެ ނިޝާންތައް ވެސް ފޮހެލާހެން ހީވެއެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ: އެކަން ފެތުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރާއިރު އެކަން ނުކުރެވޭނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1696
حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ يَعْنِي الْعَقَدِيَّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلَ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ كَمَثَلِ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ قَدْ اضْطُرَّتْ أَيْدِيهِمَا إِلَى ثُدِيِّهِمَا وَتَرَاقِيهِمَا فَجَعَلَ الْمُتَصَدِّقُ كُلَّمَا تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ انْبَسَطَتْ عَنْهُ حَتَّى تُغَشِّيَ أَنَامِلَهُ وَتَعْفُوَ أَثَرَهُ وَجَعَلَ الْبَخِيلُ كُلَّمَا هَمَّ بِصَدَقَةٍ قَلَصَتْ وَأَخَذَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ مَكَانَهَا قَالَ فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِإِصْبَعِهِ فِي جَيْبِهِ فَلَوْ رَأَيْتَهُ يُوَسِّعُهَا وَلَا تَوَسَّعُ
[ސުލައިމާން ބިން އުބައިދުالله އަބޫ އައްޔޫބު އަލްޣައިލާން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބޫ އަމީރު]، އެއީ އަލްޢަޤާދީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [އިބްރާހީމް ބިން ނާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޙަސަން ބިން މުސްލިމް] ގެ އަރިހުން [ތައުސް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم މާނައެއް ކުރެއްވިއެވެ. ޞަދަޤާތްކުރާ މީހާ ލައިގެން ހުންނަ ޒީނަތްތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، ޞަދަޤާތްކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެ ޒީނަތްތެރިކަން ލުއިވެ، އެންމެ ފަހުން މުޅި ހަށިގަނޑު ފައިގެ އިނގިލިތަކާ ހަމައަށް ނިވާވެ، ފިޔަވަޅުތަކުގެ އަސަރުތައް ވެސް ފޮހެލެވޭނެއެވެ. ޚިޔާނާތްތެރި މީހާ ލައިގެން ހުންނަ ދަގަނޑު ހެދުމާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އޭނާގެ މުއްސަނދިކަން ހޭދަކުރުމަށް ދެކޮޅު ހަދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ހަންގަނޑުގައި ބާރަށް ތަތްވާންދެން ޒީނަތްތެރިކަން ވަރުގަދަވާނެކަން ޔަގީނެވެ'. އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖީބުގެ ތެރޭގައި އިނގިލިތަކުން އިޝާރާތް ކުރައްވަމުން ވިދާޅުވަމުން ގެންދެވިތަނެވެ: "އެކަލޭގެފާނު އެކަން ފުޅާކުރަން މަސައްކަތް ކުރައްވާތަން ފެނިއްޖެނަމަ، ޝީލްޑް ލުޔެއް ނުވާނެއެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1697
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ الْحَضْرَمِيُّ عَنْ وُهَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ مَثَلُ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُنَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ إِذَا هَمَّ الْمُتَصَدِّقُ بِصَدَقَةٍ اتَّسَعَتْ عَلَيْهِ حَتَّى تُعَفِّيَ أَثَرَهُ وَإِذَا هَمَّ الْبَخِيلُ بِصَدَقَةٍ تَقَلَّصَتْ عَلَيْهِ وَانْضَمَّتْ يَدَاهُ إِلَى تَرَاقِيهِ وَانْقَبَضَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ إِلَى صَاحِبَتِهَا قَالَ فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فَيَجْهَدُ أَنْ يُوَسِّعَهَا فَلَا يَسْتَطِيعُ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަޙްމަދު ބިން އިސްޙާޤު އަލްޙަދުލްރާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ވުހައިބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ތައުސް] [އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޞަދަޤާތްކުރާ މީހާ ލައިގެން ހުންނަ ޒީނަތްތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، ޞަދަޤާތްކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެންމެ ފަހުން އޭނާގެ ފައިގެ އިނގިލިތަކާ ހަމައަށް މުޅި ހަށިގަނޑު ނިވާވެ، ފިޔަވަޅުތަކުގެ އަސަރުތައް ވެސް ފޮހެލާންދެން އެ ޒީނަތްތެރިކަން ލުއިވެގެންދާނެއެވެ. ޚިޔާނާތްތެރި މީހާ ލައިގެން ހުންނަ ދަގަނޑު ހެދުމާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އޭނާގެ މުއްސަނދިކަން ޚަރަދުކުރަން ދެކޮޅު ހަދާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ހަންގަނޑުގައި ބާރަށް ތަތްވާންދެން ޒީނަތްތެރިކަން ވަރުގަދަވާނެއެވެ'. އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އަޅުގަނޑަށް އިވުނެވެ: 'އެކަލޭގެފާނު އެ އެއްޗެއް ލުއިކުރަން މަސައްކަތް ކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އެ އެއްޗެއް ލުއިކުރަން އޭނާއަށް ކުޅަދާނައެއް ނުވެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1698
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لَأَتَصَدَّقَنَّ اللَّيْلَةَ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ زَانِيَةٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ اللَّيْلَةَ عَلَى زَانِيَةٍ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ غَنِيٍّ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى غَنِيٍّ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى غَنِيٍّ لَأَتَصَدَّقَنَّ بِصَدَقَةٍ فَخَرَجَ بِصَدَقَتِهِ فَوَضَعَهَا فِي يَدِ سَارِقٍ فَأَصْبَحُوا يَتَحَدَّثُونَ تُصُدِّقَ عَلَى سَارِقٍ فَقَالَ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ عَلَى زَانِيَةٍ وَعَلَى غَنِيٍّ وَعَلَى سَارِقٍ فَأُتِيَ فَقِيلَ لَهُ أَمَّا صَدَقَتُكَ فَقَدْ قُبِلَتْ أَمَّا الزَّانِيَةُ فَلَعَلَّهَا تَسْتَعِفُّ بِهَا عَنْ زِنَاهَا وَلَعَلَّ الْغَنِيَّ يَعْتَبِرُ فَيُنْفِقُ مِمَّا أَعْطَاهُ اللَّهُ وَلَعَلَّ السَّارِقَ يَسْتَعِفُّ بِهَا عَنْ سَرِقَتِهِ
[ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙަފްޝް ބިން މައިސާރާ] އަޅުގަނޑަށް [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] [އަބޫ ޒިނާދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހާ އޭނާގެ ޞަދަޤާތާއެކު ނުކުމެ ހަށިވިއްކާ އަންހެނަކަށް ދިނެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހު މީހުން ބުނީ ރޭ ހަށިވިއްކާ މީހަކަށް ޞަދަޤާތް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހާ ދުޢާކުރީ، 'އޭ الله، އަހަރެންގެ ޞަދަޤާތް ހަށިވިއްކާ މީހެއްގެ އަތްދަށަށް ވެއްޓުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަލޭގެފާނަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ޞަދަޤާތް ކުރާނަމެވެ.' އެހެންކަމުން އޭނާގެ ޞަދަޤާތާއެކު ނުކުމެ މުއްސަނދި މީހަކަށް ދިނެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހު މީހުން ބުނި ގޮތުގައި ރޭ މީހަކު މުއްސަނދި މީހަކަށް ޞަދަޤާތް ދިނެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހާ ބުނީ، 'އޭ الله، ހުރިހާ ޙަމްދުތަކަކީ ކަލޭގެފާނަށް، އަހަރެންގެ ޞަދަޤާތް މުއްސަނދި މީހެއްގެ އަތްމައްޗަށް ވެއްޓިފައިވާތީ، އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ޞަދަޤާތް ކުރާނަމެވެ'. ދެން އަނެއްކާވެސް އޭނާގެ ޞަދަޤާތާއެކު ގޮސް ވަގަށް ދިނެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހު މީހުން އެވާހަކަ ދެއްކީ، ރޭގަ ވަގަކަށް ޞަދަޤާތް ދިން މީހަކު ހުރި ވާހަކަ. ޞަދަޤާތް ކުރި މީހާ ބުނީ، 'ހުރިހާ ޙަމްދުތަކަކީ، އަހަރެންގެ ޞަދަޤާތް ހަށިވިއްކާ މީހެއްގެ އަތްމައްޗަށާއި، މުއްސަނދި މީހެއްގެ އަތްމައްޗަށާއި، ވަގެއްގެ އަތަށް ވެއްޓުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ الله އަށެވެ'. ދެން އެމީހާއަށް މަލާއިކަތަކު ޒިޔާރަތް ކުރައްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. ހަށިވިއްކާ މީހެއްގެ އަތަށް ވެއްޓުނު ކަލޭގެފާނުގެ ޞަދަޤާތާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، ހަށިވިއްކުން ހުއްޓާލައި، މުއްސަނދި މީހެއްގެ އަތަށް ވެއްޓުނު ޞަދަޤާތާ ބެހޭގޮތުން، އޭނާ އަމިއްލައަށް ވިސްނި އަނެއްކާވެސް ޞަދަޤާތް ކޮށްދެއްވާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1699
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدٌ عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْخَازِنَ الْمُسْلِمَ الْأَمِينَ الَّذِي يُنْفِذُ وَرُبَّمَا قَالَ يُعْطِي مَا أُمِرَ بِهِ فَيُعْطِيهِ كَامِلًا مُوَفَّرًا طَيِّبَةً بِهِ نَفْسُهُ فَيَدْفَعُهُ إِلَى الَّذِي أُمِرَ لَهُ بِهِ أَحَدُ الْمُتَصَدِّقَيْنِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ޢާމިރު އަލް އަޝްޢަރީ] އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ އުސާމާ] ގެ އަރިހުން - [އަބޫ ޢާމިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ބުރައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އެކަލޭގެފާނުގެ ކާފަ] އަބޫބުރުދާގެ އަރިހުން، [އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޢަލައިހި ވަޞަލަމް، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'މުސްލިމް ޚަޒާނާވެރިޔަކު އޭނާގެ ވާޖިބު ތެދުވެރިކަމާއެކު އަދާކޮށް، އަދި އޭނާގެ ވެރިމީހާ އަމުރުކުރާ މީހުންނަށް ފުރިހަމައަށް، އަވަސް އަވަހަށް އަދި ހެޔޮ ޚިދުމަތަކާއެކު ޞަދަޤާތްކުރާ މީހަކަށް، ދެން އޭނާއަށް ލިބެނީ ޞަދަޤާތްކުރާ މީހާއާ އެއްވަރުގެ އިނާމެކެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1700
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَنْفَقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ طَعَامِ بَيْتِهَا غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا أَجْرُهَا بِمَا أَنْفَقَتْ وَلِزَوْجِهَا أَجْرُهُ بِمَا كَسَبَ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ لَا يَنْقُصُ بَعْضُهُمْ أَجْرَ بَعْضٍ شَيْئًا و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مِنْ طَعَامِ زَوْجِهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު އަދި އިސްޙާޤު ބިން އިބްރާހީމް މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޖާރިރުގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވި - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - ޖާރިރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ މަންޝޫރުން ޝަޤީޤުގެ ކިބައިން މަސްރޫޤުން ޢާއިޝާގެ ކިބައިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް އަނެކަކުގެ ސަވާބު ކުޑަނުކޮށް ސަވާބެއް ލިބެއެވެ'. އަދި އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. ފުދުލައިލް ބިން އިޔާދުލް މި އިސްނާދާއެކު މަންޝޫރުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ފިރިމީހާގެ ކާނާއިން'.
