Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1661
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُزَاحِمِ بْنِ زُفَرَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ
[අබු බකර් බින් අබී සයිබා] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [අබු කුරෙයිබ්] - සහ අබු කුරෙයිබ්ගේ ලෆාෂ් - අපට මෙසේ කීවේය, [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [මුසාහිම් බින් සුෆර්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] වෙතින් [වාකි'] අපට මෙසේ කීවේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ වියදම් කරන ඩිනාර් - ධනය සහ ඔබ කාන්තා වහලියකට දෙන ඩිනාර් - ධනය, ඔබ දුප්පතුන්ට දානය කරන ඩිනාර් සහ ඔබ ඔබේ පවුලට දෙන ඩිනාර්. එබැවින් උතුම්ම විපාකය වන්නේ ඔබ ඔබේ පවුලට ලබා දෙන දෙයයි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1662
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ الْكِنَانِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ خَيْثَمَةَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو إِذْ جَاءَهُ قَهْرَمَانٌ لَهُ فَدَخَلَ فَقَالَ أَعْطَيْتَ الرَّقِيقَ قُوتَهُمْ قَالَ لَا قَالَ فَانْطَلِقْ فَأَعْطِهِمْ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يَحْبِسَ عَمَّنْ يَمْلِكُ قُوتَهُ
[සයිද් බින් මුහම්මද් අල් ජර්මි] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබ්ජාර් අල් කිනානි] [ඔහුගේ පියා] [තල්හා බින් මුෂාරිෆ්] [කයිට්සාමා] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: අපි [අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්] සමඟ පාඩම් කරමින් සිටියදී, හදිසියේම ඔහුගේ භාණ්ඩාගාරික පැමිණ අබ්දුල්ලා ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසීය: 'ඔබ ඔබේ සේවකයන්ට පෝෂණය කළාද?' භාණ්ඩාගාරික පිළිතුරු දුන්නේය: 'තවම නැහැ, මගේ ස්වාමීනි'. අබ්දුල්ලා, 'ගොස් වහාම ඔවුන්ට පෝෂණය කරන්න' යැයි පැවසීය. එවිට ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය: 'තමන් යැපෙන්නන්ගෙන් ආහාර - වැටුප් ආදිය අත්හිටුවන අය සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයෙකු වැරදිකරුවෙකු ලෙස සැලකීම ප්රමාණවත්' යැයි නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූහ: 'කෙනෙකු තම යැපෙන්නන්ගෙන් ආහාර - වැටුප් ආදිය අත්හිටුවන අය සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවෙකු ලෙස සැලකීම ප්රමාණවත්'.
හදීස්
Imam Muslim : 1663
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَعْتَقَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عُذْرَةَ عَبْدًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَكَ مَالٌ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا فَقَالَ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَوِيُّ بِثَمَانِ مِائَةِ دِرْهَمٍ فَجَاءَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَيْءٌ فَلِأَهْلِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَيْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَيْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا يَقُولُ فَبَيْنَ يَدَيْكَ وَعَنْ يَمِينِكَ وَعَنْ شِمَالِكَ و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو مَذْكُورٍ أَعْتَقَ غُلَامًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ يُقَالُ لَهُ يَعْقُوبُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ
[Qutaibah bin Sa'id] අපට [Al Laits] - තවත් පේළියකින් - අපට [Muhammad bin Rumh] අපට [Laits] ගැන පවසා ඇත - තවත් පේළියකින් - ඔහු අපට [Abu Zubair] ගෙන් [Jabir] ගෙන් [Laits] ගැන පවසා ඇත: බානු උද්ස්රාහි මිනිසෙක් තම සේවකයන් කප්පම් මුදලකට නිදහස් කළේය. එම පුවත නබි (සල්) තුමාට ලැබුණු අතර, ඔහු වහල් හිමිකරුගෙන් මෙසේ ඇසුවේය: 'ඔබට වහලා හැර වෙනත් දේපළක් තිබේද?' එම පුද්ගලයා පිළිතුරු දුන්නේය, 'නැහැ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. එබැවින් නබි (සල්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඒ වහලා මගෙන් මිලදී ගැනීමට කැමති කවුද?' අවසානයේ, නුඅයිම් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අදාවි විසින් වහලා ඩිරාම් අටසියයකට මිලදී ගන්නා ලද අතර, ඔහු එය නබි (සල්) තුමාට භාර දුන් අතර, ඔහු එය වහලාගේ හිමිකරුට භාර දුන්නේය. ඉන්පසු ඔහු ඔහුට මෙසේ කීවේය: 'මේ මුදල් ඔබටම, ඉතිරිව තිබේ නම් ඔබේ පවුලට, ඉතිරිව තිබේ නම් ඔබේ ඥාතීන්ට, සහ ඉතිරිව තිබේ නම් ඔබ අවට සිටින අයට භාවිතා කරන්න'. ඔහු මට [යාකුබ් බින් ඉබ්රාහිම් අද් දවුරාකි] මට පැවසුවේ [අයියුබ්] [අබු සුබයිර්] [ජාබීර්] [ඉස්මායිල්] එනම් ඉබ්නු උලයියා [ජාබීර්] [ඉස්මායිල්] අපට පැවසූ බවයි. සාමාන්යයෙන් අන්සාර්හි අබු මඩ්ස්කූර් ලෙස හඳුන්වන මිනිසෙක් යාකුබ් නම් තම වහලා කප්පම් මුදලකින් නිදහස් කළේය. ඔහු ලයිත්ගේ හදීසයට සමාන අර්ථයක් ඇති හදීසයක් ද පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1664
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا وَكَانَ أَحَبُّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرَحَى وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ فِي كِتَابِهِ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرَحَى وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخْ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ قَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهَا وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට පැවසූ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අනස් බින් මලික්] තුමාගෙන් [මලික්] තුමාට මම කියෙව්වා, ඔහු [අනස් බින් මලික්] තුමා මෙසේ කියයි: අබු තල්හා මදීනාවේ ධනවත්ම අන්සාර් ය. ඔහු වඩාත්ම කැමති නිධානය වූයේ පල්ලිය ඉදිරිපිට පිහිටි 'බයිරහා' නම් උද්යානයයි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් උයනට ඇතුළු වී එහි ජලය පානය කළ අතර එය මිහිරි විය. ඊළඟට අනස් මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ කිසි විටෙකත් යහපත අත්කර නොගනී - පරිපූර්ණ-, එබැවින් ඔබ ආදරය කරන ඔබේ ධනයෙන් කොටසක් වියදම් කරන්න' යන වාක්යය පහළ වූ විට. එබැවින් අබු තල්හා අල්ලාහ්ගේ දූතයා වෙත ගොස්, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් තම පොතේ මෙසේ පවසා ඇත, 'ඔබ ආදරය කරන ඔබේ ධනයෙන් කොටසක් වියදම් කරන තුරු ඔබ කිසි විටෙකත් යහපත අත්කර නොගනී - පරිපූර්ණ -'. එබැවින් මම වඩාත්ම ආදරය කරන මගේ වස්තුව බයිරහා ය. මෙතැන් සිට මම අල්ලාහ් වෙනුවෙන් දානය දෙන්නෙමි, ඒ සඳහා මම අල්ලාහ්ගෙන් විපාක සහ ඉතිරිකිරීම් බලාපොරොත්තු වෙමි. එබැවින්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබේ කැමැත්ත පරිදි උයන භාවිතා කරන්න. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'හොඳ, සැබවින්ම ලාභදායී ධනය. සැබවින්ම ලාභදායී වත්කම්. ඔබ නිධානය ගැන පැවසූ දේ මම අසා ඇත්තෙමි. කෙසේ වෙතත්, ඔබ ඔබේ සමීපතම ඥාතීන් සමඟ උයන බෙදා ගත යුතු යැයි මම සිතමි.' ඉන්පසු අබු තල්හා තම උයන ඔහුගේ මාමාගේ දරුවන් ඇතුළු ඔහුගේ සමීප ඥාතීන්ට බෙදා දුන්නේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1665
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَرَى رَبَّنَا يَسْأَلُنَا مِنْ أَمْوَالِنَا فَأُشْهِدُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي بَرِيحَا لِلَّهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ قَالَ فَجَعَلَهَا فِي حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ
[මුහම්මද් බින් හාතිම්] අපට [බාස්] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට [තාබිත්] [අනස්] ගෙන් අපට [තාබිත්] මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ ආදරය කරන ඔබේ ධනයෙන් කොටසක් වියදම් කරන තුරු ඔබට කිසිදා යහපතක් අත්කර ගත නොහැක - පරිපූර්ණයි' යන වාක්යය පහළ වූ විට. අබු තල්හා මෙසේ පැවසීය, 'අපගේ රබ් අපෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ - දානයට දෙන්න - අප සතුව ඇති ධනයයි, එබැවින්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම මගේ උයන අල්ලාහ් වෙනුවෙන් බයිරාහා බවට පත් කළ බවට මම ඔබට සාක්ෂි දෙමි'. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එය ඔබේ ඥාතීන් අතර බෙදා ගන්න'. අවසානයේ ඔහු එය හසන් බින් තාබිත් සහ උබේ බින් ක'බ් වෙත බෙදා දුන්නේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1666
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ أَنَّهَا أَعْتَقَتْ وَلِيدَةً فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ أَعْطَيْتِهَا أَخْوَالَكِ كَانَ أَعْظَمَ لِأَجْرِكِ
[හාරුන් බින් සයිද් අල් අයිලි] මට කිව්වා [ඉබ්නු වහබ්] [බුකයිර්] සිට [කුරෙයිබ්] සිට [මයිමුනා බින්ත් හාරිත්] දක්වා [අම්රු] මට කිව්වා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ ආච්චි කෙනෙකුව නිදහස් කළා කියලා, පසුව ඔහු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ටත් කිව්වා. ඉතින් ඔහු කිව්වා: 'ඔබ එය ඔබේ නැන්දලාට දුන්නොත්, ඔබට ලැබෙන විපාකය වැඩි වනු ඇත' කියලා.
හදීස්
Imam Muslim : 1667
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَصَدَّقْنَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ قَالَتْ فَرَجَعْتُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ رَجُلٌ خَفِيفُ ذَاتِ الْيَدِ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَرَنَا بِالصَّدَقَةِ فَأْتِهِ فَاسْأَلْهُ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ يَجْزِي عَنِّي وَإِلَّا صَرَفْتُهَا إِلَى غَيْرِكُمْ قَالَتْ فَقَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ بَلْ ائْتِيهِ أَنْتِ قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بِبَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتِي حَاجَتُهَا قَالَتْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أُلْقِيَتْ عَلَيْهِ الْمَهَابَةُ قَالَتْ فَخَرَجَ عَلَيْنَا بِلَالٌ فَقُلْنَا لَهُ ائْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبِرْهُ أَنَّ امْرَأَتَيْنِ بِالْبَابِ تَسْأَلَانِكَ أَتُجْزِئُ الصَّدَقَةُ عَنْهُمَا عَلَى أَزْوَاجِهِمَا وَعَلَى أَيْتَامٍ فِي حُجُورِهِمَا وَلَا تُخْبِرْهُ مَنْ نَحْنُ قَالَتْ فَدَخَلَ بِلَالٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هُمَا فَقَالَ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَزَيْنَبُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الزَّيَانِبِ قَالَ امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُمَا أَجْرَانِ أَجْرُ الْقَرَابَةِ وَأَجْرُ الصَّدَقَةِ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَذَكَرْتُ لِإِبْرَاهِيمَ فَحَدَّثَنِي عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بِمِثْلِهِ سَوَاءً قَالَ قَالَتْ كُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَرَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ
[හසන් බින් රබී' අපට පවසා ඇත] [අල් අ'මාසි] [අබු වෛයිල්] [අම්රු බින් හාරිත්] [සයිනබ්] අබ්දුල්ලාහ්ගේ බිරිඳගෙන් [අබ්දුල් අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අහෝ කාන්තාවන්, දානය දෙන්න! ඔබේ ආභරණවලින් පවා දානය දෙන්න'. සයිනබ් මෙසේ පැවසුවාය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වචන අසා, මම මගේ සැමියා වන අබ්දුල්ලාහ් වෙත නිවසට ගොස් ඔහුට මෙසේ කීවෙමි: 'ඔබ දුප්පත් මිනිසෙකි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපට කාන්තාවන්ට දානය දීමට අණ කළේය. ඔහු වෙත ගොස් මගේ පවුලට දානය දීමට කමක් නැද්දැයි අසන්නට උත්සාහ කරන්න? එසේ නොවේ නම්, මම එය වෙනත් කෙනෙකුට මාරු කරමි'. අබ්දුල්ලා පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ ඔහු වෙත යාම වඩා හොඳ වනු ඇත'. ඉතින් මම ගියා. ඉන්පසු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ නිවසේ දොරකඩදී මට සමාන අභිප්රායයක් ඇති අන්සාර් කාන්තාවක් හමු විය. සුපුරුදු පරිදි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හමුවීමට අවශ්ය වූ අය සැමවිටම භීතියෙන් පිරී සිටියහ. අහම්බෙන්, බිලාල් අපව සොයා පිටතට පැමිණියේය. අපි බිලාල්ට මෙසේ කීවෙමු, 'කරුණාකර අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට දන්වන්න, කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු දොරකඩ සිටගෙන සිටින බවත්, 'අපි දෙදෙනාම අපගේ ස්වාමිපුරුෂයන්ට සහ අපගේ රැකවරණයේ සිටින අනාථ දරුවන්ට දානයක් දීම ප්රමාණවත් යැයි සලකනවාද? අපි කවුදැයි කිසි විටෙකත් අපට නොකියන්නෙමු' යනුවෙන් අසන්නට අවශ්ය වූ බවත්. එබැවින් බිලාල් ඇතුළට පැමිණ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඇසුවේය, නමුත් ඔහු ආපසු ඇසුවේය: 'ඒ කාන්තාවන් දෙදෙනා කවුද?' බිලාල් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අන්සාර් කාන්තාවක් සයිනබ් සමඟ සිටියා' කියාය. ඔහු ඇසුවේ, 'කුමන සයිනබ්ද?' 'සයිනබ් අබ්දුල්ලාහ්ගේ බිරිඳයි' යැයි බියාල් පිළිතුරු දුන්නේය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔවුන් එක් එක් අයට විපාක දෙකක් ලැබේ. එනම් සමීප ඥාතීන් සමඟ සම්බන්ධ වීමේ විපාකය සහ දානය දීමේ විපාකය. මට [අහමඩ් බින් යූසුෆ් අල් අස්ඩි] අපට පවසා ඇත [උමර් බින් හෆ්ෂ් බින් ගියාත්ස්] අපට පවසා ඇත [මගේ පියා] අපට පවසා ඇත [අල් අමාසි] මට [සියාකික්] [අම්රු බින් හාරිත්] [සයිනබ්] අබ්දුල්ලාහ්ගේ බිරිඳගෙන්] කියා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය; පසුව මම එය [ඉබ්රාහිම්] ට සඳහන් කළෙමි, එබැවින් ඔහු [අබු උබයිදා] [අම්රු බින් හාරිත්] [සයිනබ්] අබ්දුල්ලාහ්ගේ බිරිඳගෙන්] [සයිනබ්] බිරිඳගෙන් මට එවැනි හදීසයක් සමඟ පැවසීය. සයිනබ් මෙසේ පැවසීය; එක් වරක් මම පල්ලියේ සිටියදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මාව දැක 'ඔබේ ආභරණවලින් පවා දානය දෙන්න' යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු එවැනි හදීසයක් ද විස්තර කළේය. අබුල් අහ්වාෂ්ගේ හදීසය.
හදීස්
Imam Muslim : 1668
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لِي أَجْرٌ فِي بَنِي أَبِي سَلَمَةَ أُنْفِقُ عَلَيْهِمْ وَلَسْتُ بِتَارِكَتِهِمْ هَكَذَا وَهَكَذَا إِنَّمَا هُمْ بَنِيَّ فَقَالَ نَعَمْ لَكِ فِيهِمْ أَجْرُ مَا أَنْفَقْتِ عَلَيْهِمْ و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල`] අපට [අබු උසාමා] අපට [ඔහුගේ පියා] [සයිනාබ් බින්ට් අබු සලාමා] [උම් සලාමා] ගෙන් [හිෂාම්] අපට [උම් සලාමා] ගෙන් [හිෂාම්] අපට [උම් සලාමා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: මම ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අබු සලාමාගේ දරුවන් - උම් සලාමාගේ සුළු දරුවන් - රැකබලා ගැනීමට මා ලබා දෙන ආදායමට විපාකයක් ලබා ගත හැකිද, එවිට ඔවුන් නාස්ති නොවන පරිදි, මම ඔවුන් මගේම දරුවන් ලෙස සලකමි?' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, ඔබ ඔවුන් රැකබලා ගැනීම සඳහා වියදම් කරන ආදායමට ඔබට විපාක ලැබෙනු ඇත'. ඔහු [සුවයිද් බින් සඊද්] මට [අලි බින් මුෂීර්] අපට කීවේය - තවත් පේළියකින් - ඔහු අපට [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] සහ [අබ්දු බින් හුමයිඩ්] දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ, [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [මමර්] මෙම ඉස්නාද්හි [හිෂාම් බින් උර්වා] වෙතින් සියල්ල අපට [හිෂාම් බින් උර්වා] පවසා ඇති අතර එය ඉහත හදීසයට සමාන වේ.
හදීස්
Imam Muslim : 1669
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا أَنْفَقَ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةً وَهُوَ يَحْتَسِبُهَا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةً و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ كِلَاهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ جَمِيعًا عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ
අපට [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස් අල් අම්බාරි] අපට [මගේ පියා] [සියුබා] [ආදි, එනම් ඔහුගේ පුත් තාබිත්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් යාසිද්] ගෙන් [අබු මස්'උද් අල් බද්රි] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත: 'මුස්ලිම්වරයෙකු අල්ලාහ් නිසා තම පවුලට සැපයුම් කරන්නේ නම්, ඔහුගේ ජීවනෝපායට ලැබෙන විපාකය දානයට ලැබෙන විපාකයට සමාන වේ'. තවද [මුහම්මද් බින් බෂ්යාර්] සහ [අබු බකර් බින් නෆි] යන දෙදෙනාටම [මුහම්මද් බින් ජෆාර්] ගෙන් - තවත් ආකාරයකින් - අපට [අබු කුරෙයිබ්] එය අපට [වකී] මෙම ඉස්නාද්හි [සියුබා] ගෙන් සියල්ල අපට [වකී] කියා පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1670
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي قَدِمَتْ عَلَيَّ وَهِيَ رَاغِبَةٌ أَوْ رَاهِبَةٌ أَفَأَصِلُهَا قَالَ نَعَمْ
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඉද්රිස්] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අස්මා`] ගෙන් අපට මෙසේ කීවේය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්තටම අම්මා මාව බලන්න ආවා - ඇය මාව මග හැරිය නිසා -. මට ඔහු සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා ගත හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'.
හදීස්
Imam Muslim : 1671
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ قَدِمَتْ عَلَيَّ أُمِّي وَهِيَ مُشْرِكَةٌ فِي عَهْدِ قُرَيْشٍ إِذْ عَاهَدَهُمْ فَاسْتَفْتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدِمَتْ عَلَيَّ أُمِّي وَهِيَ رَاغِبَةٌ أَفَأَصِلُ أُمِّي قَالَ نَعَمْ صِلِي أُمَّكِ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල`] අපට [අබු උසාමා] [ඔහුගේ පියා] [අස්මා` බින්ට් අබු බකර්] ගෙන් [හිෂාම්] ගෙන් අපට [අබු උසාමා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය; - කුරෙයිෂ්වරුන් සමඟ සටන් විරාමයක් ඇති වූ විට - ඒ වන විටත් බහු දේවවාදියෙකු වූ මගේ මව මා වෙත පැමිණියාය. ඊට පස්සේ මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ මතය විමසුවා, මම ඇසුවා, 'අනේ රසූලුල්ලාහ්, මගේ මව මා වෙත පැමිණියේ ඇයට මාව මග හැරුණු නිසා. මට මගේ මව සමඟ මිත්රත්වයක් ඇති කර ගත හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, ඔබේ මව සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා ගන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 1672
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّيَ افْتُلِتَتْ نَفْسَهَا وَلَمْ تُوصِ وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ أَفَلَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَلَمْ تُوصِ كَمَا قَالَ ابْنُ بِشْرٍ وَلَمْ يَقُلْ ذَلِكَ الْبَاقُونَ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [මුහම්මද් බින් බිසීර්] අපට [ඔහුගේ පියා] [අයිෂා] ගෙන් [හිස්යාම්] අපට [අල්ලාහ්] ගෙන් [හිස්යාම්] ට [අල්ලාහ් රසූලුල්ලාහ්] තුමාණන් වෙත මිනිසෙක් පැමිණ, 'අනේ රසූලුල්ලාහ්, මගේ මව හදිසියේම මිය ගිය අතර ඇයට කැමැත්තක් කිරීමට වෙලාවක් නොතිබුණි' යනුවෙන් පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. මගේ අනුමානයට අනුව, ඔහුට කතා කිරීමට කාලය තිබුණා නම්, සමහර විට ඔහු දානය දෙන්නට ඉඩ තිබුණි. මම ඔහුගේ නමින් දානය කළහොත් ඔහුට ඔහුගේ විපාකය ලැබේවිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. තවද එය මට [සුහාරි බින් හාර්බ්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] - වෙනත් ආකාරයකින් - සහ අපට [අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු උසාමා] - තවත් ආකාරයකින් - සහ මට [අලි බින් හුජ්ර්] අපට [අලි බින් මුෂීර්] අපට [අල් හකම් බින් මූසා] අපට [හිෂාම්] වෙතින් මෙම ඉස්නාද් සමඟ සියල්ල අපට [සියුඅයිබ් බින් ඉෂාක්] අපට පවසා ඇත. සහ අබු උසාමාගේ හදීසයේ; 'නමුත් ඔහුට තවමත් කැමැත්තක් නැත'. ඉබ්නු බිසීර් පැවසූ පරිදි, අනෙක් අය එය සඳහන් නොකළ අතර.
හදීස්
Imam Muslim : 1673
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ فِي حَدِيثِ قُتَيْبَةَ قَالَ قَالَ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [අබු අවනා] - වෙනත් ආකාරයකින් - අපට පවසා ඇත [අබු බකර් බින් අබි සයයිබා] අපට [අබ්බාද් බින් අල් අව්වාම්] යන දෙදෙනාම [අබු මලික් අල් අෂ්ජායි] [රබී බින් හිරාසි] [හුඩ්සයිෆා] වෙතින් - කුටයිබාගේ හදීසයේ, ඔහු මෙසේ පැවසීය - ඔබේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පවසා ඇත. - ඉබ්නු අබු සයයිබා පැවසූ අතර; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සෑම කරුණාවක්ම දානයකි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1674
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالْأُجُورِ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَيَتَصَدَّقُونَ بِفُضُولِ أَمْوَالِهِمْ قَالَ أَوَ لَيْسَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ مَا تَصَّدَّقُونَ إِنَّ بِكُلِّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةً وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْيٌ عَنْ مُنْكَرٍ صَدَقَةٌ وَفِي بُضْعِ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأتِي أَحَدُنَا شَهْوَتَهُ وَيَكُونُ لَهُ فِيهَا أَجْرٌ قَالَ أَرَأَيْتُمْ لَوْ وَضَعَهَا فِي حَرَامٍ أَكَانَ عَلَيْهِ فِيهَا وِزْرٌ فَكَذَلِكَ إِذَا وَضَعَهَا فِي الْحَلَالِ كَانَ لَهُ أَجْرًا
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් අස්මා` අද්ල් දුල්බායි] අපට [මහ්දි බින් මයිමුන්] අපට පවසා ඇත ධනවතුන්ට වැඩි විපාක ලබා ගත හැකිය. ඔවුන් අප යාඥා කරන ආකාරයටම යාඥා කරයි, අප උපවාස කරන ආකාරයටම නිරාහාරව සිටින අතර ඔවුන්ගේ ධනයෙන් ඉතිරිව ඇති දෙයින් දන් දෙයි. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් ඔබට දානය කිරීමට විවිධ ක්රම නිර්මාණය කර නැද්ද? සෑම තස්බිහ් වාක්යයක්ම දානයකි, සෑම තක්බීර් වාක්යයක්ම දානයකි, සෑම තහ්මිද් වාක්යයක්ම දානයකි, සෑම තහ්ලීල් වාක්යයක්ම දානයකි, අමර් ම'රුෆ් නහි මුන්කාර් දානයකි, ඔබගෙන් කෙනෙකුගේ ලිංගික අවයවවල පවා දන් ඇත'. ඔවුන් ඇසුවා, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අපෙන් කෙනෙකු තම ආශාවන් දුරු කළහොත් ඔහුට විපාකයක් ලැබේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබ එය හරාම් දෙයක් මත තැබුවොත් කුමක් කළ යුතුද, ඔබ පව් කරන්නේ නැද්ද? ඒ හා සමානව, ඔබ එය හලාල් ස්ථානයක තැබුවහොත්, ඔබට විපාකයක් ලැබෙනු ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1675
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ عَنْ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَّامٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ فَرُّوخَ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهُ خُلِقَ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْ بَنِي آدَمَ عَلَى سِتِّينَ وَثَلَاثِ مِائَةِ مَفْصِلٍ فَمَنْ كَبَّرَ اللَّهَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَهَلَّلَ اللَّهَ وَسَبَّحَ اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ اللَّهَ وَعَزَلَ حَجَرًا عَنْ طَرِيقِ النَّاسِ أَوْ شَوْكَةً أَوْ عَظْمًا عَنْ طَرِيقِ النَّاسِ وَأَمَرَ بِمَعْرُوفٍ أَوْ نَهَى عَنْ مُنْكَرٍ عَدَدَ تِلْكَ السِّتِّينَ وَالثَّلَاثِ مِائَةِ السُّلَامَى فَإِنَّهُ يَمْشِي يَوْمَئِذٍ وَقَدْ زَحْزَحَ نَفْسَهُ عَنْ النَّارِ قَالَ أَبُو تَوْبَةَ وَرُبَّمَا قَالَ يُمْسِي و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ أَخْبَرَنِي أَخِي زَيْدٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَوْ أَمَرَ بِمَعْرُوفٍ وَقَالَ فَإِنَّهُ يُمْسِي يَوْمَئِذٍ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ أَبِي سَلَّامٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ فَرُّوخَ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُلِقَ كُلُّ إِنْسَانٍ بِنَحْوِ حَدِيثِ مُعَاوِيَةَ عَنْ زَيْدٍ وَقَالَ فَإِنَّهُ يَمْشِي يَوْمَئِذٍ
[හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි] අපට [අබු තවුබා අර් රබි' බින් නෆි'] අපට [අබු තවුබා අර් රබි' බින් නෆි'] අපට [අබු සල්ලාම්] පවසන බව ඔහු අසා ඇති බව [අබ්දුල්ලා බින් ෆාරුක්] මට පැවසූ බව [අයිසියා] පවසන බව ඔහු අසා ඇති බව අපට [අබ්දුල්ලා බින් ෆාරුක්] අපට පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ආදම්ගේ පරම්පරාවෙන් පැවත එන සෑම මිනිසෙකුම සන්ධි කට්ටල තුන්සිය හැටක් සමඟ උපත ලබයි, එබැවින් තක්බීර්, බර්තාමිද්, බර්තහ්ලිල් කරන, අල්ලාහ්ගෙන් සමාව අයදින, මිනිසුන් සාමාන්යයෙන් ගමන් කරන මාර්ගයෙන් ගල්, කටු හෝ ඇටකටු ඉවත් කරන, හරි දේ අණ කරන සහ වැරදි දේ තහනම් කරන ඕනෑම අයෙකු සන්ධි තුන්සිය හැටකට සමාන වේ, සැබවින්ම එදින ඔහු ගමන් කරනු ඇත. ඔහු නිරයේ දඬුවමෙන් ඈත් වී සිටින අතරතුර'. අබු තවුබා පැවසීය; නැතහොත් සමහර විට ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'යුම්සි - එය දහවල් නම්-'. [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අද් දාරිමි] අපට මෙසේ පැවසීය, [යාහ්යා බින් හසන්] අපට දන්වා සිටියේය, [මුආවියා] මට මෙසේ පැවසීය, මගේ සහෝදරයා [සයිද්] මට එම සනද් සමඟම වාර්තා කළේය, නමුත් ඔහු මෙසේ පැවසීය: නැතහොත් ඥානවන්තයින්ට නියෝග කළේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: එදින ඔහු දහවල් වනු ඇත. [අබු බකර් බින් නෆි අල් අබ්දි] මට මෙසේ පැවසීය, [යාහ්යා බින් කට්සිර්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අලි] එනම් ඉබ්නු අල් මුබාරක් අපට මෙසේ පැවසීය, [යහ්යා] [සයිද් බින් සල්ලාම්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහුගේ සීයා [අබු සල්ලාම්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය: [අබ්දුල්ලාහ් බින් ෆාරුක්] මට මෙසේ පැවසීය: 'ළමා ආදම්ගේ මුනුපුරාගේ සිට සෑම මිනිසෙකුම...' මුආවියාගේ හදීසයට සමානයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඇත්ත වශයෙන්ම එදින ඔහු ඇවිදිනු ඇත...'.
හදීස්
Imam Muslim : 1676
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ يَعْتَمِلُ بِيَدَيْهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ قَالَ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ قَالَ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ قَالَ قِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ قَالَ يَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ أَوْ الْخَيْرِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ يُمْسِكُ عَنْ الشَّرِّ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] අපට [අබු උසාමා] [සියුබා] [සයිද් බින් අබු බර්දා] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට [අබු උසාමා] අපට [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඔහුගේ] දානය දීමට බැඳී සිටී' යනුවෙන් පැවසීය. ඉන්පසු ඔහු ඇසුවේය, 'ඔහුට එය කළ නොහැකි නම් කුමක් කළ යුතුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු තමාටම ප්රයෝජන ගත හැකි වන පරිදි සහ ඔහුට දානය කළ හැකි වන පරිදි ඔහු වැඩ කළ යුතුය'. ඔහුගෙන් නැවත අසන ලදී, 'ඔහුට එය කළ නොහැකි නම් කුමක් කළ යුතුද'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු කරදරයේ සිටින අයට උදව් කළ යුතුය'. ඔහුගෙන් නැවත අසන ලදී, 'ඔහුට එය කළ නොහැකි නම් කුමක් කළ යුතුද'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔහුට එය කළ නොහැකි නම් කුමක් කළ යුතුද' යන්නයි. පුද්ගලයා නැවත ඇසුවේ, 'ඔහුට එය කළ නොහැකි නම් කුමක් කළ යුතුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නරක ක්රියාවලින් තමාව වළක්වා ගැනීමට ඔහුට ඉඩ දෙන්න, මන්ද එය ද දානයකි'. තවද [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට [සියුබා] මෙම ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1677
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ سُلَامَى مِنْ النَّاسِ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ كُلَّ يَوْمٍ تَطْلُعُ فِيهِ الشَّمْسُ قَالَ تَعْدِلُ بَيْنَ الِاثْنَيْنِ صَدَقَةٌ وَتُعِينُ الرَّجُلَ فِي دَابَّتِهِ فَتَحْمِلُهُ عَلَيْهَا أَوْ تَرْفَعُ لَهُ عَلَيْهَا مَتَاعَهُ صَدَقَةٌ قَالَ وَالْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ وَكُلُّ خُطْوَةٍ تَمْشِيهَا إِلَى الصَّلَاةِ صَدَقَةٌ وَتُمِيطُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ
තවද [මුහම්මද් බින් රාෆි'] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුර්රාසාක් බින් හමාම්] අපට [හම්මාම් බින් මුනබ්බිහ්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] විසින් අපට පැවසූ හදීසයක් බව ඔහු පැවසීය. ඔහු හදීස් කිහිපයක් ද සඳහන් කළේය, ඒවා අතර; තවද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මිනිස් ශරීරයේ සෑම සාමාජිකයෙකුටම සෑම දිනකම දානය දීමට බැඳීමක් ඇත. එනම්, ගැටුම් ඇති පුද්ගලයින් දෙදෙනෙකු සමඟි කිරීම වැනි, දානයකි. වාහනයකට නැඟී සිටින පුද්ගලයින්ට උපකාර කිරීම හෝ ඔවුන්ගේ භාණ්ඩ වාහනයකට ඔසවා තැබීමට උදව් කිරීම ද දානයකි. හොඳ කථාවක් හෝ කථාවක්, දානයකි. යාඥාව ඉටු කිරීමට ඔබ ගන්නා සෑම පියවරක්ම දානයකි. පොදු මාර්ගවල භයානක දෙයක් ඉවත් කිරීම දානයකි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1678
و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي مُزَرِّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ يَوْمٍ يُصْبِحُ الْعِبَادُ فِيهِ إِلَّا مَلَكَانِ يَنْزِلَانِ فَيَقُولُ أَحَدُهُمَا اللَّهُمَّ أَعْطِ مُنْفِقًا خَلَفًا وَيَقُولُ الْآخَرُ اللَّهُمَّ أَعْطِ مُمْسِكًا تَلَفًا
ඔහු මට [අල් කාසිම් බින් සකාරියා] මට කිව්වා [කාලිද් බින් මක්ලාද්] මට කිව්වා [සුලෙයිමාන් බින් බිලාල්] මට කිව්වා [සයිද් බින් යසාර්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් කිව්වා [මුආවියා බින් අබු මුසාරිද්] ඔහු කිව්වා; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දේවදූතයන් දෙදෙනෙකු පහළ වන තුරු සෑම දිනකම උදෑසනට සේවකයෙකු ඇතුළු නොවේ. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් 'අල්ලාහ්, තම ධනය පරිත්යාග කරන දානපතියන්ට වන්දි දෙන්න' කියා අයැද සිටියහ. තවත් අයෙක් 'අල්ලාහ්, අවජාතකයාගේ ධනය විනාශ කරන්න' කියා අයැද සිටියහ.
හදීස්
Imam Muslim : 1679
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا فَيُوشِكُ الرَّجُلُ يَمْشِي بِصَدَقَتِهِ فَيَقُولُ الَّذِي أُعْطِيَهَا لَوْ جِئْتَنَا بِهَا بِالْأَمْسِ قَبِلْتُهَا فَأَمَّا الْآنَ فَلَا حَاجَةَ لِي بِهَا فَلَا يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [වාකි] අපට මෙසේ පැවසීය - තවත් පේළියකින් - [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට මෙසේ පැවසීය -ලෆාෂ් ද ඔහුගේ බව - [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට මෙසේ පැවසීය [මබාද් බින් කාලිඩ්] ගෙන් [සියුබා] අපට මෙසේ පැවසීය, [හරිත්සා බින් වහබ්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මට ඇසුණි: 'වහාම දානය දෙන්න, මන්ද අනාගතයේදී මිනිසෙකු තම දානය රැගෙන සෑම තැනකම යයි යන බිය නිසා, නමුත් ඔහු දානය දීමට කැමති පුද්ගලයා පිළිතුරු දෙනු ඇත, 'ඔබ ඊයේ ආවා නම්, මම ඔබේ දානය පිළිගන්නවා. දැන් මට ඔබේ දානය තවදුරටත් අවශ්ය නැත'. අවසානයේදී, එම පුද්ගලයාට තම දානය පිළිගැනීමට කැමති කිසිවෙකු හමු නොවීය.'
හදීස්
Imam Muslim : 1680
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَطُوفُ الرَّجُلُ فِيهِ بِالصَّدَقَةِ مِنْ الذَّهَبِ ثُمَّ لَا يَجِدُ أَحَدًا يَأْخُذُهَا مِنْهُ وَيُرَى الرَّجُلُ الْوَاحِدُ يَتْبَعُهُ أَرْبَعُونَ امْرَأَةً يَلُذْنَ بِهِ مِنْ قِلَّةِ الرِّجَالِ وَكَثْرَةِ النِّسَاءِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ بَرَّادٍ وَتَرَى الرَّجُلَ
තවද ඔවුන් දෙදෙනාම [අබ්දුල්ලාහ් බින් බරාද් අල් අස්යාරි] සහ [අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල් අල`] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ: “[අබු උසාමා] [බුරෙයිද්] [අබු බුර්දා] [අබු මූසා] [අබු මුසා] [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් අපට මෙසේ කියන ලදී: 'ඇත්ත වශයෙන්ම රන් ස්වරූපයෙන් දානය පූජා කරමින් ඇවිදින මිනිසෙකු සිටින නමුත් එය ගැනීමට කැමති කිසිවෙකු ඔහුට හමු නොවන අතර, ඒ කාලයේ පිරිමින් ස්වල්පයක් සහ කාන්තාවන් විශාල සංඛ්යාවක් සිටි නිසා ඔහු සමඟ සතුට අත්විඳීමට කැමති කාන්තාවන් හතළිහක් අනුගමනය කරන මිනිසෙකු සිටිනු ඇත.' ඉබ්නු බරාද්ගේ ඉතිහාසයේ මෙසේ සඳහන් වේ: 'ඔබ මිනිසෙකු දකිනු ඇත'.
