Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1661
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُزَاحِمِ بْنِ زُفَرَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ فِي رَقَبَةٍ وَدِينَارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ وَدِينَارٌ أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ أَعْظَمُهَا أَجْرًا الَّذِي أَنْفَقْتَهُ عَلَى أَهْلِكَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] - އަދި އެ ބަސްފުޅު ނިސްބަތްވަނީ އަބޫ ކުރުރައިބަށް - އެމީހުން ބުނީ، [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އިން [މުޒާހިމް ބިން ޒުފަރު] ގެ އަރިހުން [މުޖާހިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަމުގެ އެންމެ ބޮޑު އިނާމަކީ ތިބާގެ އާއިލާއަށް ޚަރަދުކުރާ ފައިސާއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1662
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجَرْمِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ الْكِنَانِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ خَيْثَمَةَ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو إِذْ جَاءَهُ قَهْرَمَانٌ لَهُ فَدَخَلَ فَقَالَ أَعْطَيْتَ الرَّقِيقَ قُوتَهُمْ قَالَ لَا قَالَ فَانْطَلِقْ فَأَعْطِهِمْ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يَحْبِسَ عَمَّنْ يَمْلِكُ قُوتَهُ
[ސަޢީދު ބިން މުޙައްމަދު އަލް ޖަރުމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަބްދުލްމަލިކު ބިން ޢަބްޖާރު އަލް ކިނާނީ] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ތަލްޙަ ބިން މުޝައްރިފް] ގެ އަރިހުން [ޚައްޞާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުالله ބިން އަމްރު] އާއި އެކު -ކިޔަވަމުން- ތިއްބާ، ކުއްލިއަކަށް އޭނާގެ ޚަޒާނާވެރިޔާ އައިސް، ދެން ވަދެވަޑައިގަތުމުން، އަބްދުالله އޭނާއާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ޚަޒާންދާރު ޖަވާބު ދިނީ 'އަދި ނުވޭ، އަހަރެންގެ ވެރިޔާ' ކަމަށެވެ. އަބްދުالله ވިދާޅުވީ، ގޮސް، ވަގުތުން އެމީހުންނަށް ކާންދޭށެވެ'. ދެން އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1663
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَعْتَقَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عُذْرَةَ عَبْدًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ فَبَلَغَ ذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَكَ مَالٌ غَيْرُهُ فَقَالَ لَا فَقَالَ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَوِيُّ بِثَمَانِ مِائَةِ دِرْهَمٍ فَجَاءَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَفَعَهَا إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَيْءٌ فَلِأَهْلِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَيْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَيْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا يَقُولُ فَبَيْنَ يَدَيْكَ وَعَنْ يَمِينِكَ وَعَنْ شِمَالِكَ و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو مَذْكُورٍ أَعْتَقَ غُلَامًا لَهُ عَنْ دُبُرٍ يُقَالُ لَهُ يَعْقُوبُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަލްލައިތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެ ޚަބަރު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނުމުން، އަޅާގެ ވެރިފަރާތާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ނޫން އޭ الله ގެ ރަސޫލާ' އެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެ އަޅާ ނޫޢިމް ބިން ޢަބްދުﷲ އަލް ޢަދާވީ، އަށްސަތޭކަ ދިރުހަމްގެ އަގެއްގައި ގަނެ، އެ އަޅުވެތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާ ހަވާލުކޮށް، އަޅާގެ ވެރިފަރާތަށް ފޯރުކޮށްދިނެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'މި ފައިސާ އަމިއްލައަށް ބޭނުން ކުރައްވާ، ދެން ބާކީ އޮތްނަމަ ދެން ތިބާގެ އާއިލާއަށް، އަދިވެސް ބާކީ އޮތްނަމަ، ދެން ތިބާގެ ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް، އަދި އަދިވެސް ބާކީ އޮތްނަމަ، ދެން ތިބާގެ ވަށައިގެން ތިބި މީހުންނަށް ބޭނުން ކުރާށެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޔަޢުޤޫބު ބިން އިބްރާހީމް އަދު ދައުރާޤީ] ގާތު ވިދާޅުވީ، [އިސްމާޢީލް] އެއީ އިބްނު އުލައިއްޔާ، [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ ކިބައިން، އާންމުކޮށް އަބޫ މަޟްކޫރު ކިޔާ އަންޞާރުގެ މީހަކު، ފިދާއަކާއެކު ޔަޢުޤޫބު ކިޔާ އޭނާގެ އަޅާ މިނިވަންކުރި ކަމަށެވެ. އަދި ލައިތުސްގެ ޙަދީޘާއި އެއްފަދަ ޙަދީޘެއްވެސް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1664
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ مَالًا وَكَانَ أَحَبُّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرَحَى وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ قَالَ أَنَسٌ فَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَامَ أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ فِي كِتَابِهِ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَيَّ بَيْرَحَى وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ شِئْتَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَخْ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ قَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ فِيهَا وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الْأَقْرَبِينَ فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑު އިސްޙާޤު ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ތަލްޙާގެ ކިބައިން މާލިކަށް ކިޔެވީ، އެކަލޭގެފާނަށް އަނަސް ބިން މާލިކް ވިދާޅުވި އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ. އަދި އޭނާ އެންމެ ލޯބިވި މުއްސަނދިކަމަކީ މިސްކިތާ އިދިކޮޅަށް ހުރި ބައިރަހާ ކިޔާ ބަގީޗާއެކެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ ބަގީޗާއަށް ވަޑައިގެން އެ ބަގީޗާގައި ހުރި ފެން ބޮއެވަޑައިގަތުމުން އެއީ ފޮނި އެއްޗެކެވެ. އަނަސް ވިދާޅުވިއެވެ: އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވުމުން: 'ތިބާ ލޯބިވާ މުއްސަނދިކަމުން ޚަރަދު ނުކުރާހާ ހިނދަކު ދުވަހަކުވެސް ޞާލިޙުކަމެއް ނުލިބޭނެއެވެ'. އެހެންކަމުން އަބޫ ތަލްޙާ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް ގޮސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން الله އެކަލާނގެ ފޮތުގައި ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އެންމެ ލޯބިވާ މުއްސަނދިކަމަކީ ބައިރަހާއެވެ. މިހާރުން ފެށިގެން الله ގެ ހައްގުގައި ޞަދަޤާތް ކޮށްދެމެވެ. އެހެންކަމުން، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ތިބާގެ އެދުމުގެ މަތިން ބަގީޗާ ބޭނުން ކުރާށެވެ'. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ލެއްވުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަގީގަތުގައިވެސް ފައިދާހުރި މުދަލެވެ. ޚަޒާނާއާ ބެހޭގޮތުން ކަލޭ ދެއްކެވި ވާހަކަތައް އަހަރެން އަޑުއަހާފައި ވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ ތިމާގެ އެންމެ ގާތް އާއިލާއާ އެކު ބަގީޗާ ހިއްސާ ކުރަން ޖެހޭނެހެން'. ދެން އަބޫ ތަލްހާ އޭނާގެ ބަގީޗާ ބަހާލީ އޭނާގެ ގާތް އާއިލާތަކަށް ކަމަށާއި އޭގެ ތެރޭގައި ދޮންބައްޕަގެ ދަރިން ވެސް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1665
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ } قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَرَى رَبَّنَا يَسْأَلُنَا مِنْ أَمْوَالِنَا فَأُشْهِدُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي قَدْ جَعَلْتُ أَرْضِي بَرِيحَا لِلَّهِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اجْعَلْهَا فِي قَرَابَتِكَ قَالَ فَجَعَلَهَا فِي حَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ
[މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން [ބަޙްޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ތަބީތު] ކިޔައިދިނީ [އަނަސް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެ އާޔަތް ބާވައިލެއްވިއިރު: 'ތިބާ ލޯބިވާ މުއްސަނދިކަމުން ޚަރަދު ނުކުރާހާ ހިނދަކު ދުވަހަކުވެސް ޞާލިޙުކަން -ފުރިހަމަ- އަށް ވާސިލް ނުވާނެއެވެ'. އަބޫ ތަލްޙާ ވިދާޅުވިއެވެ. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ހަސަން ބިން ތާބިތު އާއި އުބައި ބިން ކަޢުބަށް ބަހާލިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1666
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ مَيْمُونَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ أَنَّهَا أَعْتَقَتْ وَلِيدَةً فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ أَعْطَيْتِهَا أَخْوَالَكِ كَانَ أَعْظَمَ لِأَجْرِكِ
[ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަމްރޫ] އަޅުގަނޑަށް [ބުކައިރު] ގެ އަރިހުން [ކުރައިބު] ގެ އަރިހުން [މައިމުނާ ބިންތު ހާރިތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި މުސްކުޅި އަންހެނަކު މިނިވަން ކުރެއްވި ކަމަށެވެ. ދެން އެކަމަނާ އެކަން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބޭފުޅުންގެ ދައްތަމެންނަށް ދިން ނަމަ، ތިބާއަށް ލިބޭ ޖަޒާ މާ ބޮޑުވީސް.'
Hadith
Imam Muslim : 1667
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَصَدَّقْنَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ قَالَتْ فَرَجَعْتُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ رَجُلٌ خَفِيفُ ذَاتِ الْيَدِ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَمَرَنَا بِالصَّدَقَةِ فَأْتِهِ فَاسْأَلْهُ فَإِنْ كَانَ ذَلِكَ يَجْزِي عَنِّي وَإِلَّا صَرَفْتُهَا إِلَى غَيْرِكُمْ قَالَتْ فَقَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ بَلْ ائْتِيهِ أَنْتِ قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ بِبَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتِي حَاجَتُهَا قَالَتْ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أُلْقِيَتْ عَلَيْهِ الْمَهَابَةُ قَالَتْ فَخَرَجَ عَلَيْنَا بِلَالٌ فَقُلْنَا لَهُ ائْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبِرْهُ أَنَّ امْرَأَتَيْنِ بِالْبَابِ تَسْأَلَانِكَ أَتُجْزِئُ الصَّدَقَةُ عَنْهُمَا عَلَى أَزْوَاجِهِمَا وَعَلَى أَيْتَامٍ فِي حُجُورِهِمَا وَلَا تُخْبِرْهُ مَنْ نَحْنُ قَالَتْ فَدَخَلَ بِلَالٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هُمَا فَقَالَ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَزَيْنَبُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الزَّيَانِبِ قَالَ امْرَأَةُ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَهُمَا أَجْرَانِ أَجْرُ الْقَرَابَةِ وَأَجْرُ الصَّدَقَةِ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ فَذَكَرْتُ لِإِبْرَاهِيمَ فَحَدَّثَنِي عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بِمِثْلِهِ سَوَاءً قَالَ قَالَتْ كُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَرَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ
ޙަސަން ބިން ރަބީޢު އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުލް އަޙްވާޝް] އަށް [އަލްއަޢުމާޝް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރޫ ބިން ޙާރިޘް] ގެ އަރިހުން [ޒައިނަބު] ގެ އަނބިކަނބަލުންގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިބާގެ ގަހަނާއިން ވެސް ޞަދަޤާތް ކުރާށެވެ'. ޒައިނަބު ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބަސްފުޅު އަޑުއައްސަވައިގެން އަހަރެން އެނބުރި އަބްދުالله - އަހަރެންގެ ފިރިމީހާ - ގެ އަރިހަށް ގޮސް އޭނާއަށް ބުނީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެން އަންހެނުންނަށް ޞަދަޤާތް ކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އޭނާގެ ގާތަށް ގޮސް އަހަރެންގެ އާއިލާއަށް ޞަދަޤާތް ދިނުން ހުއްދަތޯ އަހާލަން މަސައްކަތް ކުރާށެވެ؟ ނުލިބިއްޖެނަމަ އެހެން މީހަކަށް ޓްރާންސްފާ ކުރާނަން'. އަބްދުالله ޖަވާބު ދެއްވީ ކަލޭގެފާނަށް އޭނާގެ ގާތަށް ދިއުން ރަނގަޅެވެ' ކަމަށެވެ. އެހެންވެ އަހަރެން ދިޔައީމެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ ގޭގެ ދޮރުމަތިން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ އަޅުގަނޑާ އެއްގޮތަށް ނިޔަތްގަތް އަންސާރު އަންހެނެކެވެ. އާދައިގެ މަތިން ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންވާ މީހުން އަބަދުވެސް ތިބީ ބިރުގަނެފައެވެ. އަހަރެމެންނާ ބައްދަލުކުރަން ބިލާލް ނުކުތެވެ. އަހަރެމެން ބިލާލަށް ބުނީމެވެ، 'އަހަރެމެން ދެމީހުންގެ ފިރިންނާއި އަހަރެމެންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ޔަތީމު ކުދިންނަށް ޞަދަޤާތް ކޮށްފިނަމަ ފުދޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އަދި އަހަރެމެން ކޮންބައެއްކަން ނުބުނާށެވެ.' އެހެންކަމުން ބިލާލް ވަދެ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ސުވާލުކުރި ނަމަވެސް އޭނާ ސުވާލުކުރީ އެ ދެ އަންހެނުންނަކީ ކޮންބައެއްތޯއެވެ؟ ބިލާލް ޖަވާބު ދިނީ ޒައިނަބާއެކު އަންސާރުގެ އަންހެނެކެވެ. އޭނާ ސުވާލުކުރީ ކޮން ޒައިނަބެއް ހެއްޔެވެ؟ ބިލާލް ޖަވާބު ދިނީ އަބްދުاللهގެ އަނބިކަނބަލުން ޒައިނަބު ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ގާތްތިމާގެ މީހުންނާ ގާތްވުމުގެ ސަވާބާއި ޞަދަޤާތް ކުރުމުގެ ސަވާބެވެ.' [އަޙްމަދު ބިން ޔޫސުފް އަލް އަޒްދީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން [ޢުމަރު ބިން ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަލްއަޢްމާޝް] އަޅުގަނޑަށް [ޝަޤީޤް] ކިޔައިދިނީ [ޢަމްރު ބިން ހާރިޘް] ގެ އަރިހުން [ޒައިނަބު] ގެ އަނބިކަނބަލުންގެ އަރިހުންނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ ދެން އަޅުގަނޑު [އިބްރާހީމް] އަށް އެކަން ފާހަގަކޮށްލީމެވެ، އެހެންކަމުން [އަބޫ ޢުބައިދާ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ހާރިޘް] ގެ އަރިހުން [ޒައިނަބު] ގެ އަރިހުން ޢަބްދުاللهގެ އަނބިކަނބަލުންގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ކިޔައިދިނެވެ. ޒައިނަބު ބުންޏެވެ؛ އެއްފަހަރަކު އަޅުގަނޑު މިސްކިތުގައި ހުރިއިރު، ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑު ފެނިވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ގަހަނާއިން ވެސް ޞަދަޤާތް ކުރައްވާށެވެ'. އަދި އަބުލް އަޙްވަޝްގެ ޙަދީޘް ފަދަ ޙަދީޘެއް ވެސް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1668
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لِي أَجْرٌ فِي بَنِي أَبِي سَلَمَةَ أُنْفِقُ عَلَيْهِمْ وَلَسْتُ بِتَارِكَتِهِمْ هَكَذَا وَهَكَذَا إِنَّمَا هُمْ بَنِيَّ فَقَالَ نَعَمْ لَكِ فِيهِمْ أَجْرُ مَا أَنْفَقْتِ عَلَيْهِمْ و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ
[އަބޫ ކުރުއިބް މުޙައްމަދު ބިން ޢަލާ`] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ] ކިބައިން [ޒައިނަބު ބިންތު އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ދަރިންގެ ގޮތުގައި ދެކޭ ތަނުގައި، އަބޫ ސަލާމާގެ ދަރިންނަށް - އުއްމު ސަލާމާގެ ކާފަދަރިފުޅު - ގެ ދަރިންނަށް އަހަރެން ހޭދަކުރާ ބެލެހެއްޓުމުގެ ޘަވާބު އަހަންނަށް ލިބިދާނެ ހެއްޔެވެ؟' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: އާދެ، އެތަކެތި އުފުލުމުގެ ހަރަދަށް ޚަރަދުކުރާ ބެލެހެއްޓުމުގެ ސަވާބު ތިބާއަށް ލިބެއެވެ. އަދި [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ - އެހެން ގޮތަކުންނެވެ. އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [މަޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް މި އިސްނަދުގައި [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، މަތީގައިވާ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1669
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْبَدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمُسْلِمَ إِذَا أَنْفَقَ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةً وَهُوَ يَحْتَسِبُهَا كَانَتْ لَهُ صَدَقَةً و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ كِلَاهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ جَمِيعًا عَنْ شُعْبَةَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ
[އުބައިދުالله ބިން މުޢާޛު އަލް އަމްބާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ތާބިތުގެ ދަރިކަލުން އަދީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މަސްޢޫދު އަލް ބަދުރީ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އެދެބޭފުޅުންވެސް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. މި އިސްނާދުގައި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1670
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي قَدِمَتْ عَلَيَّ وَهِيَ رَاغِبَةٌ أَوْ رَاهِبَةٌ أَفَأَصِلُهَا قَالَ نَعَمْ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން [އަސްމާ`] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ މަންމަ އަހަރެންނަށް ޒިޔާރަތް ކުރައްވަނީ - އަހަރެންގެ މަތިން ހަނދާންވާތީ - އެވެ. އަހަރެންނަށް އޭނައާއި ގުޅުން ބަހައްޓާލެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1671
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ قَدِمَتْ عَلَيَّ أُمِّي وَهِيَ مُشْرِكَةٌ فِي عَهْدِ قُرَيْشٍ إِذْ عَاهَدَهُمْ فَاسْتَفْتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدِمَتْ عَلَيَّ أُمِّي وَهِيَ رَاغِبَةٌ أَفَأَصِلُ أُمِّي قَالَ نَعَمْ صِلِي أُمَّكِ
އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް މުޙައްމަދު ބިން ޢަލާ`] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އުސާމާ] އަށް [ހިޝާމް] ގެ ކިބައިން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ] ކިބައިން [އަސްމާ` ބިންތު އަބޫބަކުރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. -ޤުރައިޝުންނާއެކު ހަމަނުޖެހުން ހުއްޓާލިއިރު- މަންމަ އަހަރެންގެ ގާތަށް އައީ އޭރުވެސް މުޝްރިކެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ދެން އަހަރެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ރައުޔު އެހީމެވެ، އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ މަންމަ އަހަރެންގެ ގާތަށް އައީ އަހަރެން ހަނދާންވާތީއެވެ. މަންމައާ ގުޅުން ގާއިމް ކުރެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ، މަންމައާ ގުޅުން ބަހައްޓާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1672
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّيَ افْتُلِتَتْ نَفْسَهَا وَلَمْ تُوصِ وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ أَفَلَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ إِسْحَقَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَلَمْ تُوصِ كَمَا قَالَ ابْنُ بِشْرٍ وَلَمْ يَقُلْ ذَلِكَ الْبَاقُونَ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް] [އޭނާގެ ބައްޕަގެ] އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް މީހަކު އައިސް ވިދާޅުވީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ މަންމަ ކުއްލިއަކަށް މަރުވެ، ވަޞިއްޔަތެއް ހަދަން ވަގުތު ނުލިބުނު ކަމަށެވެ. އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ ވާހަކަ ދައްކަން ވަގުތު ލިބުނު ނަމަ ޞަދަޤާތް ކޮށްފާނެހެން. އަހަރެން އެކަމަނާގެ ފަރާތުން ޞަދަޤާތް ދީފިއްޔާ އޭނައަށް އޭނާގެ ސަވާބު ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'އާނ' އެވެ. އަދި [ޒުހާރީ ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އުސާމަތަށް] -އަނެއްގޮތަކަށް ރިވާކުރެއްވި- އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޙަކަމް ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢަޢިބު ބިން އިސްޙާޤު] ހުރިހާ ކަމެއް [ޙިޝާމްގެ] ކިބައިން މި ޗައިނާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ ޓްރާންސްމިޝަން. އަދި އަބޫ ޢުސާމާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި؛ 'އެކަމަކު އޭނާ ވަޞިއްޔަތެއް ނުކުރެއެވެ'. އިބްނު ބިޝާރު ވިދާޅުވި ފަދައިން، އެހެން ބޭފުޅުން އެކަމުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1673
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ فِي حَدِيثِ قُتَيْبَةَ قَالَ قَالَ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަބޫ ޢަވާނާ] -އަނެއްކާ ސަފުހާއެއްގައި- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢައްބާދު ބިން އަލްއައްވާމް] ރިވާކުރެއްވި ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ މާލިކް އަލް އަޝްޖަޢީ] ގެ އަރިހުން [ރަބީބު ބިން ހިރާސީ] ގެ އަރިހުން [ޙުދުޢީފާ] ގެ އަރިހުން -ޤުޠައިބާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ- ކަލޭގެފާނުގެ ނަބިއްޔާ (ޞޢވ) އެވެ އަދި اللَّه صلى الله عليه وسلم) ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. -އިބްނު އަބޫ ޝައިބާ ވިދާޅުވި އިރު؛ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: ކޮންމެ ހެޔޮ ޢަމަލަކީ ޞަދަޤާތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1674
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ مَوْلَى أَبِي عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عُقَيْلٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ أَبِي الْأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ أَنَّ نَاسًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالْأُجُورِ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَيَتَصَدَّقُونَ بِفُضُولِ أَمْوَالِهِمْ قَالَ أَوَ لَيْسَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ مَا تَصَّدَّقُونَ إِنَّ بِكُلِّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةً وَكُلِّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةً وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ وَنَهْيٌ عَنْ مُنْكَرٍ صَدَقَةٌ وَفِي بُضْعِ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَأتِي أَحَدُنَا شَهْوَتَهُ وَيَكُونُ لَهُ فِيهَا أَجْرٌ قَالَ أَرَأَيْتُمْ لَوْ وَضَعَهَا فِي حَرَامٍ أَكَانَ عَلَيْهِ فِيهَا وِزْرٌ فَكَذَلِكَ إِذَا وَضَعَهَا فِي الْحَلَالِ كَانَ لَهُ أَجْرًا
[ޢަބްދުﷲ ބިން މުޙައްމަދު ބިން އަސްމާ` ޢަދުލް ދުލުބައި] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މަޙްދީ ބިން މައިމޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާޝިލް] މައުލާ އަބޫ އުއްޔިނާ، [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އަބުލް އަސްވާދު އަދު ދިލީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫދާރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫދާރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ބައެއް ޞަޙާބީން އެދިވަޑައިގެންނެވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، މުއްސަނދިންނަށް ޘަވާބު ބޮޑުވެގެންވެއެވެ. އެމީހުން ދުޢާކުރާ ގޮތަށް ނަމާދުކޮށް، ރޯދައަށް ރޯދަ ހިފާ، އެމީހުންގެ މުދަލުން ބާކީ އޮތް އެއްޗަކުން ޞަދަޤާތްކުރެއެވެ.' ފަހެ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތަސްބީޙްގެ ކޮންމެ ބަހަކީ ޞަދަޤާތެއް، ތަކްބީރުގެ ކޮންމެ ބަހަކީ ޞަދަޤާތެއް، ތަޙްމީދުގެ ކޮންމެ ބަހަކީ ޞަދަޤާތެއް، ތަޙްލީލުގެ ކޮންމެ ބަހަކީ ޞަދަޤާތެއް، ޙައްޤަށް އަމުރުކުރުމާއި ނުބައިކަން މަނާކުރުމަކީ ޞަދަޤާތެވެ.' އެމީހުން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން މީހަކު އޭނާގެ ޝަހުވަތަށް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، އޭނާއަށް ޘަވާބު ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ. އަދި އެއާ ޚިލާފަށް ޙަލާލު ތަނެއްގައި ބަހައްޓައިފިނަމަ ދެން ތިބާއަށް ޘަވާބެއް ލިބޭނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1675
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ عَنْ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَّامٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ فَرُّوخَ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّهُ خُلِقَ كُلُّ إِنْسَانٍ مِنْ بَنِي آدَمَ عَلَى سِتِّينَ وَثَلَاثِ مِائَةِ مَفْصِلٍ فَمَنْ كَبَّرَ اللَّهَ وَحَمِدَ اللَّهَ وَهَلَّلَ اللَّهَ وَسَبَّحَ اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ اللَّهَ وَعَزَلَ حَجَرًا عَنْ طَرِيقِ النَّاسِ أَوْ شَوْكَةً أَوْ عَظْمًا عَنْ طَرِيقِ النَّاسِ وَأَمَرَ بِمَعْرُوفٍ أَوْ نَهَى عَنْ مُنْكَرٍ عَدَدَ تِلْكَ السِّتِّينَ وَالثَّلَاثِ مِائَةِ السُّلَامَى فَإِنَّهُ يَمْشِي يَوْمَئِذٍ وَقَدْ زَحْزَحَ نَفْسَهُ عَنْ النَّارِ قَالَ أَبُو تَوْبَةَ وَرُبَّمَا قَالَ يُمْسِي و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ أَخْبَرَنِي أَخِي زَيْدٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَوْ أَمَرَ بِمَعْرُوفٍ وَقَالَ فَإِنَّهُ يُمْسِي يَوْمَئِذٍ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ جَدِّهِ أَبِي سَلَّامٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ فَرُّوخَ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُلِقَ كُلُّ إِنْسَانٍ بِنَحْوِ حَدِيثِ مُعَاوِيَةَ عَنْ زَيْدٍ وَقَالَ فَإِنَّهُ يَمْشِي يَوْمَئِذٍ
ހަސަން ބިން އަލީ އަލް ހުލްވާނީ ވަނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައެވެ. އަބޫ ތައުބާ އަރު ރަބީޢު ބިން ނާފިޢު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ. މުޢާވިޔަތު ބިން ޞައްލާމް ޒައިދުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި، ޢަބްދުالله ބިން ފަރުޚް އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވި ވާހަކަ އަޑުއެހީ، ޢަބްދުﷲ ބިން ފަރުޚް އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވި ވާހަކަ އަޑުއެހީ، ޢާއިޝާ ވިދާޅުވާ އަޑު: الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. الله ތަޢާލާއަށް މަތިވެރިކޮށް، الله ގެ ކިބައިން މާފުކުރުމަށް އެދި، އާންމުކޮށް މީހުން ހިނގާ މަގުން ހިލަ، ކަނޑި ނުވަތަ ކަށިތައް ނައްތާލައި، ރަނގަޅު ކަންކަމަށް އަމުރުކޮށް، ނުބައިކަން ތިންސަތޭކަ އަށްޑިހަ ހުޅުތަކާ އެއްވަރު ޙަރާމްކުރެއެވެ. އަބޫ ތައުބާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ނުވަތަ ފަހަރެއްގައި އޭނާ ބުންޏެވެ؛ 'ޔޫމްސީ - މެންދުރު ވަގުތު ނަމަ-'. [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަދު ދާރީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަސަން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، އަޅުގަނޑުގެ ބޭބެ [ޒައިދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ ހަމަ އެ ޓްރާންސްމިޝަންގެ ޗޭނުން، އެކަމަކު އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ނުވަތަ ރަނގަޅު ކަމެއް ކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފިޢު އަލް ޢަބްދީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ ބިން ކާތިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަލީ]، އެއީ އިބްނު އަލް މުބާރަކް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޒައިދު ބިން ސަލާމް] ގެ އަރިހުން، އޭނާގެ ކާފަ [އަބޫ ސަލާމް] ގެ އަރިހުން، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: [ޢަބްދުالله ބިން ފަރުޚް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޢާއިޝާ] ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ: الله ގެ ރަސޫލާއެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ: 'އާދަމްގެ ކޮންމެ ދަރިއަކު...' އަކީ ޒައިދުގެ އަރިހުން މުޢާވިޔަތުގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ހަމަކަށަވަރުން އެދުވަހު އޭނާ ހިނގާނެއެވެ...'.
Hadith
Imam Muslim : 1676
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ صَدَقَةٌ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَجِدْ قَالَ يَعْتَمِلُ بِيَدَيْهِ فَيَنْفَعُ نَفْسَهُ وَيَتَصَدَّقُ قَالَ قِيلَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ قَالَ يُعِينُ ذَا الْحَاجَةِ الْمَلْهُوفَ قَالَ قِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ قَالَ يَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ أَوْ الْخَيْرِ قَالَ أَرَأَيْتَ إِنْ لَمْ يَفْعَلْ قَالَ يُمْسِكُ عَنْ الشَّرِّ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ބުރުދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އޭނާގެ ކާފަ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަޞިއްޔަތުގެ އަރިހުންނެވެ. ދެން އޭނާއާ ސުވާލު ކުރެވުނީ، 'އެކަން ނުކުރެވޭނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އޭނާ މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭނީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ފައިދާ ހޯދައިދިނުމަށާއި ޞަދަޤާތް ކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ'. އަނެއްކާވެސް އޭނާއާ ސުވާލު ކުރެވުނީ 'އެކަން ނުކުރެވޭނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ' ކަމަށެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެކަލޭގެފާނު އެހީތެރިވާން ޖެހޭނީ ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް' އެވެ. އަނެއްކާވެސް އޭނާއާ ސުވާލު ކުރެވުނީ 'އެކަން ނުކުރެވޭނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ރަނގަޅު ނުވަތަ ރަނގަޅު ކަންކަމަށް އަމުރުކުރައްވަން ޖެހޭނެ' އެވެ. އެމީހަކު އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީ، އޭނާއަށް އެކަން ނުކުރެވޭނަމަ ކިހިނެއް ވާނީ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެކަލޭގެފާނު ނުބައިކަމުން ދުރުހެލިވާން ޖެހޭނެ، އެއީ ވެސް ޞަދަޤާތެކެވެ'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަހުދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ މި އިސްނާދާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1677
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّ سُلَامَى مِنْ النَّاسِ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ كُلَّ يَوْمٍ تَطْلُعُ فِيهِ الشَّمْسُ قَالَ تَعْدِلُ بَيْنَ الِاثْنَيْنِ صَدَقَةٌ وَتُعِينُ الرَّجُلَ فِي دَابَّتِهِ فَتَحْمِلُهُ عَلَيْهَا أَوْ تَرْفَعُ لَهُ عَلَيْهَا مَتَاعَهُ صَدَقَةٌ قَالَ وَالْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ وَكُلُّ خُطْوَةٍ تَمْشِيهَا إِلَى الصَّلَاةِ صَدَقَةٌ وَتُمِيطُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤު ބިން ޙައްމާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނައްބިޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ބައެއް ޙަދީޘްފުޅުތައް ވެސް ބަޔާން ކުރައްވާފައި ވާއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި؛ އަދި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއީ، ދެބަސްވާ ދެމީހަކު ސުލްހަ ކުރުން ފަދައިން، ޞަދަޤާތެވެ. ދުއްވާ މީހަކަށް އެހީތެރިވުން، ނުވަތަ އޭނާގެ ލަގެޖު އުޅަނދަށް އުފުލުމަށް އެހީތެރިވުން، އެއީ ވެސް ޞަދަޤާތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. ރަނގަޅު ވާހަކަދެއްކުމަކީ ނުވަތަ ވާހަކަދެއްކުމަކީ، ވެސް ޞަދަޤާތެކެވެ. ނަމާދު ކުރުމަށް އުފުލާ ކޮންމެ ފިޔަވަޅަކީ، ވެސް ޞަދަޤާތެކެވެ. އަދި އާންމު މަގުގައި ގެއްލުން ހުރި އެއްޗެއް ނައްތާލުމަކީ، ޞަދަޤާތެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1678
و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّا حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي مُزَرِّدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ يَوْمٍ يُصْبِحُ الْعِبَادُ فِيهِ إِلَّا مَلَكَانِ يَنْزِلَانِ فَيَقُولُ أَحَدُهُمَا اللَّهُمَّ أَعْطِ مُنْفِقًا خَلَفًا وَيَقُولُ الْآخَرُ اللَّهُمَّ أَعْطِ مُمْسِكًا تَلَفًا
އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންދިޔައީ [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދަށް] އަޅުގަނޑަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އަށް ރިވާވެގެންދިޔައީ އަޅުގަނޑަށް [މުޢާވިޔަތު ބިން އަބޫ މުޒައްރިދަށް] [ސަޢީދު ބިން ޔާސަރ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއިން އެކަކު ދުޢާކުރަނީ: 'އޭ الله، އޭނާގެ މުދާ ޞަދަޤާތުގެ ގޮތުގައި ދެއްވާ ދީލަތި މީހާއަށް ބަދަލު ދެއްވާށެވެ'. އަދި އަނެއް މީހާ ދުޢާކުރަނީ: 'އޭ الله، ނިކަމެތި މީހާގެ މުދާ ނައްތާލާށެވެ' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1679
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا فَيُوشِكُ الرَّجُلُ يَمْشِي بِصَدَقَتِهِ فَيَقُولُ الَّذِي أُعْطِيَهَا لَوْ جِئْتَنَا بِهَا بِالْأَمْسِ قَبِلْتُهَا فَأَمَّا الْآنَ فَلَا حَاجَةَ لِي بِهَا فَلَا يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބީ ޝައިބާ] އާއި [އިބްނު ނޫމައިރު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ- އެ ބަސްފުޅަކީވެސް އޭނާގެ - [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މަޢުބާދު ބިން ޚާލިދު] ގެ ފަރާތުން އޭނާ ބުނީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެއެވެ [ޙަރީޘް ބިން ވަޙްބު] ވިދާޅުވަނީ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ: އަވަސް އަވަހަށް ޞަދަޤާތް ކުރައްވާށެވެ. މިހާރު އަހަރެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ ޞަދަޤާތެއްގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ'. އާޚިރުގައި އެމީހަކަށް ހަގީގަތުގައިވެސް އޭނާގެ ޞަދަޤާތް ޤަބޫލުކުރަން ތައްޔާރަށް ހުރި މީހަކު ނުފެނުނެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1680
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَطُوفُ الرَّجُلُ فِيهِ بِالصَّدَقَةِ مِنْ الذَّهَبِ ثُمَّ لَا يَجِدُ أَحَدًا يَأْخُذُهَا مِنْهُ وَيُرَى الرَّجُلُ الْوَاحِدُ يَتْبَعُهُ أَرْبَعُونَ امْرَأَةً يَلُذْنَ بِهِ مِنْ قِلَّةِ الرِّجَالِ وَكَثْرَةِ النِّسَاءِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ بَرَّادٍ وَتَرَى الرَّجُلَ
އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ބަރާދުލް އަޝްޢަރީ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް މުޙައްމަދު ބިން އަލް ޢަލާ`] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ އެކަން ނަގަން، އަދި އެ ދުވަސްވަރު ފިރިހެނުންގެ އަދަދު މަދުވުމާއި، އަންހެނުން ގިނަކަމުން އޭނާއާއެކު އުފާވެރިކަން ތަޖުރިބާ ކުރަން ބޭނުންވާ ސާޅީސް އަންހެނުންގެ ފަހަތުން ފިރިހެނަކު ތިބޭނެއެވެ'. އިބްނު ބަރާދުގެ ރިވާޔަތުގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ: 'އަދި ފިރިހެނަކަށް ހެކިވެވަޑައިގަންނަވާނެ' އެވެ.
