Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1641
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ قَيْسٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ أَوْ مَمْلُوكٍ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ حَتَّى قَدِمَ عَلَيْنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا فَكَلَّمَ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَكَانَ فِيمَا كَلَّمَ بِهِ النَّاسَ أَنْ قَالَ إِنِّي أَرَى أَنَّ مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَمَّا أَنَا فَلَا أَزَالُ أُخْرِجُهُ كَمَا كُنْتُ أُخْرِجُهُ أَبَدًا مَا عِشْتُ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා බින් ක'නාබ්] [ඉයාද්ල් බින් අබ්දුල්ලාහ්] [සයිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [දාවුද් බින් කයිස්] අපට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ජීවතුන් අතර සිටියදී, අපි කුඩා දරුවෙකු හෝ වැඩිහිටියෙකු, නිදහස් හෝ වහලෙකු වේවා, චීස්, තිරිඟු හෝ රටඉඳි හෝ වියළි මිදි ආකාරයෙන් සෑම කෙනෙකුටම සකාත් ෆිත්රා ගෙව්වෙමු. මුආවියා බින් අබු සුෆියාන්ගේ පාලන සමයේදී, ඔහු හජ් හෝ උම්රා සභාවට දේශනයක් පවත්වමින්, වෙනත් දේ අතර මෙසේ පැවසීය; 'සිරියානු දේශයේ මඩ තිරිඟු දෙකක් රටඉඳි ෂා එකකට සමානයි'. ඔහුගේ කතාව නිසා, බොහෝ දෙනෙක් ඔවුන්ගේ සකාත් ෆිත්රා ගෙව්වේ එලෙසයි. අබු සයිඩ් පැවසුවේ, 'නමුත් මම තවමත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ සිට මගේ ජීවිතයේ අවසානය දක්වා මා කළ ආකාරයටම ගෙවමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1642
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عِيَاضُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا كُنَّا نُخْرِجُ زَكَاةَ الْفِطْرِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِينَا عَنْ كُلِّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ حُرٍّ وَمَمْلُوكٍ مِنْ ثَلَاثَةِ أَصْنَافٍ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَ مُعَاوِيَةُ فَرَأَى أَنَّ مُدَّيْنِ مِنْ بُرٍّ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَأَمَّا أَنَا فَلَا أَزَالُ أُخْرِجُهُ كَذَلِكَ
[මුහම්මද් බින් රාෆි'] අපට [අබ්දුර්රාසාක්] [මමර්] [ඉස්මායිල් බින් උමයියා] ගෙන් විස්තර කර ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [ඉයාද්ල් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් සාද් බින් අබු සර්හ්] මට වාර්තා කර ඇත්තේ [සයිද් අල් කුද්රි] මෙසේ පවසන බව ඔහු අසා ඇති බවයි: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ කාලයේ අපි තරුණ හා මහලු, නිදහස් හෝ වහල් සෑම දරුවෙකුගෙන්ම සකාත් අල්-ෆිතර් ගෙව්වා, ප්රධාන ආහාර තුනකින්, එනම්, රටඉඳි එකක් සා' හෝ චීස් එකක් සා' හෝ තිරිඟු එකක් සා' ලෙස. මුආවියාගේ පාලන කාලය දක්වා අපි එය එලෙසම ගෙව්වෙමු. ඔහුට අනුව, සිරියානු තිරිඟු මඩ දෙකක් රටඉඳි එකකට සමාන වේ. අබු සයිඩ් අල් කුද්රි පැවසුවේ, 'මම නම්, මම තවමත් සුපුරුදු පරිදි එය ගෙවමි' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Muslim : 1643
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ كُنَّا نُخْرِجُ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ ثَلَاثَةِ أَصْنَافٍ الْأَقِطِ وَالتَّمْرِ وَالشَّعِيرِ
[මුහම්මද් බින් රාෆි] මට කිව්වා [අබ්දුර්රාසාක්] අපට කිව්වා [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [හාරිට්ස් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබු ඩ්සුබාබ්] [ඉයාද්ල් බින් අබ්දුල්ලා බින් අබු සර්හ්] [සයිද් අල් කුද්රි] ගෙන් කිව්වා ඔහු කිව්වා: 'අපි කෙජි, රටඉඳි සහ තිරිඟු යන ප්රධාන ආහාර වර්ග තුනකින් සකාත් ෆිත්රා ගෙවන්නෙමු' කියලා.
හදීස්
Imam Muslim : 1644
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ مُعَاوِيَةَ لَمَّا جَعَلَ نِصْفَ الصَّاعِ مِنْ الْحِنْطَةِ عَدْلَ صَاعٍ مِنْ تَمْرٍ أَنْكَرَ ذَلِكَ أَبُو سَعِيدٍ وَقَالَ لَا أُخْرِجُ فِيهَا إِلَّا الَّذِي كُنْتُ أُخْرِجُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ
තවද [අම්ර් අන් නකිද්] මට [හාතිම් බින් ඉස්මායිල්] [ඉයාද්ල් බින් අබ්දුල්ලා බින් අබු සර්හ්] [සයිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [ඉබ්නු අජ්ලාන්] ගෙන් අපට පැවසූ බව [අම්ර් අන් නකිද්] මට පවසා ඇත. මුආවියා තිරිඟු භාගයක් රටඉඳි ගෙඩියක් සමඟ සමාන කළ විට, අබු සඊද් එය ප්රතික්ෂේප කර, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ කාලයේ මා ගෙවූ ප්රධාන ආහාරය වන රටඉඳි ගෙඩියක් හෝ වියළි මිදි ගෙඩියක් හෝ තිරිඟු හෝ චීස් ගෙඩියක් හැර මම සකාත් අල්-ෆිතර් ගෙවන්නේ නැත' යනුවෙන් පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1645
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِزَكَاةِ الْفِطْرِ أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلَاةِ
අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඊද් සලාතය ඉටු කිරීමට මිනිසුන් යාමට පෙර සකාත් ෆිත්රා ගෙවීමට නියෝග කළ බව [යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [අබු කයිට්සාමා] [මුසා බින් උක්බා] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට දන්වා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1646
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِإِخْرَاجِ زَكَاةِ الْفِطْرِ أَنْ تُؤَدَّى قَبْلَ خُرُوجِ النَّاسِ إِلَى الصَّلَاةِ
[මුහම්මද් බින් රාෆි'] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු අබු ෆුඩයික්] අපට පවසා ඇත [නෆි'] ගෙන් [අද්ල් දලහක්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් [නෆි' ගෙන්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ඊද් සලාතය ඉටු කිරීමට මිනිසුන් පිටත් වීමට පෙර සකාත් ෆිත්රා ගෙවිය යුතු යැයි නියෝග කළ බව අපට දන්වා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1647
و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ مَيْسَرَةَ الصَّنْعَانِيَّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ أَبَا صَالِحٍ ذَكْوَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلَا فِضَّةٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وَجَبِينُهُ وَظَهْرُهُ كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْإِبِلُ قَالَ وَلَا صَاحِبُ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا وَمِنْ حَقِّهَا حَلَبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ أَوْفَرَ مَا كَانَتْ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا فَصِيلًا وَاحِدًا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَعَضُّهُ بِأَفْوَاهِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْبَقَرُ وَالْغَنَمُ قَالَ وَلَا صَاحِبُ بَقَرٍ وَلَا غَنَمٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا شَيْئًا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلَا جَلْحَاءُ وَلَا عَضْبَاءُ تَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْخَيْلُ قَالَ الْخَيْلُ ثَلَاثَةٌ هِيَ لِرَجُلٍ وِزْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ فَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ وِزْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا رِيَاءً وَفَخْرًا وَنِوَاءً عَلَى أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَهِيَ لَهُ وِزْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ سِتْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي ظُهُورِهَا وَلَا رِقَابِهَا فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ فِي مَرْجٍ وَرَوْضَةٍ فَمَا أَكَلَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَرْجِ أَوْ الرَّوْضَةِ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا كُتِبَ لَهُ عَدَدَ مَا أَكَلَتْ حَسَنَاتٌ وَكُتِبَ لَهُ عَدَدَ أَرْوَاثِهَا وَأَبْوَالِهَا حَسَنَاتٌ وَلَا تَقْطَعُ طِوَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ آثَارِهَا وَأَرْوَاثِهَا حَسَنَاتٍ وَلَا مَرَّ بِهَا صَاحِبُهَا عَلَى نَهْرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَا يُرِيدُ أَنْ يَسْقِيَهَا إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ مَا شَرِبَتْ حَسَنَاتٍ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْحُمُرُ قَالَ مَا أُنْزِلَ عَلَيَّ فِي الْحُمُرِ شَيْءٌ إِلَّا هَذِهِ الْآيَةَ الْفَاذَّةُ الْجَامِعَةُ { فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ } و حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي حَقَّهَا وَلَمْ يَقُلْ مِنْهَا حَقَّهَا وَذَكَرَ فِيهِ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا فَصِيلًا وَاحِدًا وَقَالَ يُكْوَى بِهَا جَنْبَاهُ وَجَبْهَتُهُ وَظَهْرُهُ
[සුවයිද් බින් සයිද්] මට [හෆ්ෂ්, එනම් මයිසාරා අෂ් ෂනානිගේ පුත්] [සයිද් බින් අස්ලම්] ගෙන් අපට [අබු සාලිහ් දසාක්වාන්] [අබු හුරෙයිරා] පවසන බව අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය: 'රන් සහ රිදී ඇති නමුත් සකාත් නොගෙවන්නේ නම්, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔහු වෙනුවෙන් නිරයේ දැවෙන යකඩයක් සාදනු ලැබේ, පසුව ඔහුගේ බඩ, නළල සහ පිටුපස යකඩ දමනු ලැබේ. යකඩ සීතල වන සෑම අවස්ථාවකම, එය නැවත රත් කර සෑම දිනකම ඒ මත යකඩ දමනු ලැබේ - දිනයක් අවුරුදු පනහකට සමාන වේ - ලෝකයේ - - කාරණය තීරණය වන තුරු. ඊට පසු, ඔහුට පිටතට යන මාර්ගය පෙනෙන්නේ, සමහර විට ස්වර්ගයට සහ සමහර විට නිරයට'. එවිට ඔහුගෙන් විමසන ලදී, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔටුවන් ගැන කුමක් කිව හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔටුවන්ටද එය එසේම වේ, ඔවුන්ගේ අයිතිකරුවන් ඔවුන්ගේ සකාත් නොගෙවන්නේ නම්. ඔහුගේ සකාත් අතර ඔහු වතුර බොන්න එන දවසේදී කිරි බොන කිරි වලින් සදකා ගෙවීමද ඇතුළත් වේ. එබැවින් නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී, එම පුද්ගලයා පැතලි ස්ථානයක පැතිරී විශාලතම හා තරබාරු ඔටුවන් සහ ඔවුන්ගේ කුඩාම දරුවන් විසින් පාගා දමනු ලැබේ. ඔවුන් සියල්ලෝම තම කුරවලින් පාගා තියුණු දත්වලින් දෂ්ට කරති. පළමු එකා පසුකර යන සෑම අවස්ථාවකම, තවත් එකක් පැමිණ ඔහුව පාගා දමයි. නඩුව විභාග කර අවසන් වන තුරු මෙය සෑම දිනකම සිදු වේ. එක් දිනක් පෘථිවියේ අවුරුදු පනස් දහසකට සමාන වේ. එවිට පමණක් ඔහුට ඔහුගේ පිටවීමේ මාර්ගය දැකිය හැකිය, සමහර විට ස්වර්ගයට සහ සමහර විට නිරයට'. ඉන්පසු ඔහුගෙන් නැවත අසන ලදී, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා, එළදෙනුන් සහ එළුවන් ගැන කුමක් කිව හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, සකාත් නොගෙවන එළදෙනුන් සහ එළුවන්ගේ හිමිකරුවන් ද සිටිති. නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී, එළදෙනුන් සහ එළුවන්ට ඔවුන්ගේ තියුණු කුරවලින් ඔහුව පාගා ඔවුන්ගේ අංවලින් ඔහුට පහර දිය හැකි වන පරිදි ඔහුව පැතලි මතුපිටක් මත තබනු ලැබේ, එළුවාට වංක අං තිබේද, අං නොමැතිද, නැතහොත් කැඩුණු අං තිබේද යන්න. පළමු එක ගෙවී ගිය පසු, දෙවැන්න අනුගමනය කරනු ඇත, සහ කාරණය අවසානයේ තීරණය වන තෙක්. මේ ලෝකයේ එක් දිනක් මේ ලෝකයේ අවුරුදු පනස් දහසකට සමාන වේ. ඉන්පසු, ඔහු පාරාදීසයට යනවාද නැතහොත් නිරයට යනවාද යන්න ඔහුට පිටතට යන මාර්ගය දැකගත හැකිය.' ඉන්පසු ඔහුගෙන් නැවතත් අසන ලදී, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අශ්වයන් ගැන කුමක් කිව හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අශ්වයන් වර්ග තුනක් තිබේ: -පළමුව-, පාපය ගෙන ඒමට හැකි ඒවා, -දෙවනුව- බාධාවක් ලෙස සහ -තෙවනුව- විපාක ගෙන ඒමට හැකි ඒවා. පාපය ගෙන එන අශ්වයන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඒවා ප්රදර්ශනය සඳහා, උජාරුව සහ උඩඟුකම සඳහා හෝ ඉස්ලාමයට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා තබා ගනී. එබැවින් එම පුද්ගලයා සඳහා අශ්වයන් පාපයේ මූලාශ්රයක් බවට පත්වේ. -දෙවනුව-, බාධකයක් ලෙස අශ්වයා, එනම් අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ජිහාඩ් සඳහා සූදානම් කළ අශ්වයෙකු, එවිට එහි හිමිකරු අල්ලාහ්ගේ අයිතිවාසිකම් එය රැකබලා ගැනීමෙන් සහ ජිහාඩ් සඳහා භාවිතා කිරීමෙන් අමතක නොකරයි, එවිට එම පුද්ගලයා සඳහා අශ්වයා ඔහුට ආරක්ෂකයෙකි. -තෙවනුව-, විපාක ක්ෂේත්රයක් ලෙස අශ්වයා. එනම් අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ජිහාඩ් සඳහා සූදානම් කර ඇති සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ තණබිම් වල අවශ්යතා ආරක්ෂා කරන අශ්වයෙකි. එබැවින් අශ්වයා කෙතෙහි අනුභව කරන ඕනෑම දෙයක්, අශ්වයා අනුභව කරන තරමටම යහපත් ක්රියාවන්ගේ උයනේ හිමිකරුට වාර්තා වේ, එසේම අශ්වයා නිපදවන පොහොර සහ මුත්රා තරම් යහපත් ක්රියා ද වාර්තා වේ. අශ්වයාගේ කඹය කැඩී අශ්වයා පලා ගියහොත්, එහි හිමිකරුට අශ්වයාගේ පා සටහන් සහ ගොම තරම් යහපත් ක්රියා ද වාර්තා වේ. අශ්වයෙකු ගඟක් අසලින් යන සෑම අවස්ථාවකම, එය අහම්බෙන් පානය කරන විට හෝ එහි හිමිකරු විසින් ජලය ලබා දෙන සෑම අවස්ථාවකම, අල්ලාහ් එහි හිමිකරුට අශ්වයා පානය කළ ජලය තරම් යහපත් ක්රියා ද වාර්තා කරයි. ඊට පසු, නැවතත් අසන ලදී, 'හිමර් - බූරුවන් ගැන කුමක් කිව හැකිද - අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහ් හිමර් සම්බන්ධයෙන් කෙටි නමුත් පුළුල් පදයක් හැර වෙනත් කිසිදු හෙළිදරව්වක් මට පහළ කර නැත, එනම්, 'අබ ඇටයක් තරම් විශාල යහපත් ක්රියා කරන ඕනෑම කෙනෙකුට, ඔහු නිසැකවම ඔහුගේ විපාකය දකිනු ඇත.' "සර්රා වැනි බරපතළ පාපයක් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට නිසැකවම දඬුවම් ලැබෙනු ඇත." තවද ඔහු මට [යූනුස් බින් අබ්දුල් අලා අෂ් ෂඩාෆි] මට [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහ්බ්] [සයිද් බින් අස්ලම්] ගේ හදීසයේ අවසානය දක්වා අර්ථකථනය කරන බව [හිස්යාම් බින් සාද්] මෙම ඉස්නාද්හි මට පැවසූ බවත්, හෆ්ෂ් බින් මයිසාරාගේ හදීසය අර්ථකථනය කරන බවත් පැවසීය. ඔහු පැවසුවේ: 'ඔටුවෙකු හිමි තැනැත්තා ඔහුගේ යුතුකම -සකාත් - ගෙවන්නේ නැත'. ඔහු 'මින්හා හක්කිහා' - ඔහුගේ අයිතිවාසිකම් වලින් -' යැයි කීවේ නැත. ඔහු එහි සඳහන් කළේ: 'ලා යෆ්කිදු මින්හා ෆෂිඉලන් වාහිදන්', ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යුක්වා බිහා ජන්බාහු ව ජබාතුහු ව දහ්රුහු' - පසුව එය ඔහුගේ බඩ, නළල සහ පිටුපසට යකඩ කළේය-.
හදීස්
Imam Muslim : 1648
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ صَاحِبِ كَنْزٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهُ إِلَّا أُحْمِيَ عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُجْعَلُ صَفَائِحَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبَاهُ وَجَبِينُهُ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَ عِبَادِهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ ثُمَّ يَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ وَمَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهَا إِلَّا بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ كَأَوْفَرِ مَا كَانَتْ تَسْتَنُّ عَلَيْهِ كُلَّمَا مَضَى عَلَيْهِ أُخْرَاهَا رُدَّتْ عَلَيْهِ أُولَاهَا حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَ عِبَادِهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ ثُمَّ يَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ وَمَا مِنْ صَاحِبِ غَنَمٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهَا إِلَّا بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ كَأَوْفَرِ مَا كَانَتْ فَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا وَتَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلَا جَلْحَاءُ كُلَّمَا مَضَى عَلَيْهِ أُخْرَاهَا رُدَّتْ عَلَيْهِ أُولَاهَا حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ بَيْنَ عِبَادِهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ ثُمَّ يَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قَالَ سُهَيْلٌ فَلَا أَدْرِي أَذَكَرَ الْبَقَرَ أَمْ لَا قَالُوا فَالْخَيْلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا أَوْ قَالَ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا قَالَ سُهَيْلٌ أَنَا أَشُكُّ الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْخَيْلُ ثَلَاثَةٌ فَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ وَلِرَجُلٍ وِزْرٌ فَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَالرَّجُلُ يَتَّخِذُهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَيُعِدُّهَا لَهُ فَلَا تُغَيِّبُ شَيْئًا فِي بُطُونِهَا إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَجْرًا وَلَوْ رَعَاهَا فِي مَرْجٍ مَا أَكَلَتْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهَا أَجْرًا وَلَوْ سَقَاهَا مِنْ نَهْرٍ كَانَ لَهُ بِكُلِّ قَطْرَةٍ تُغَيِّبُهَا فِي بُطُونِهَا أَجْرٌ حَتَّى ذَكَرَ الْأَجْرَ فِي أَبْوَالِهَا وَأَرْوَاثِهَا وَلَوْ اسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كُتِبَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ تَخْطُوهَا أَجْرٌ وَأَمَّا الَّذِي هِيَ لَهُ سِتْرٌ فَالرَّجُلُ يَتَّخِذُهَا تَكَرُّمًا وَتَجَمُّلًا وَلَا يَنْسَى حَقَّ ظُهُورِهَا وَبُطُونِهَا فِي عُسْرِهَا وَيُسْرِهَا وَأَمَّا الَّذِي عَلَيْهِ وِزْرٌ فَالَّذِي يَتَّخِذُهَا أَشَرًا وَبَطَرًا وَبَذَخًا وَرِيَاءَ النَّاسِ فَذَاكَ الَّذِي هِيَ عَلَيْهِ وِزْرٌ قَالُوا فَالْحُمُرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيَّ فِيهَا شَيْئًا إِلَّا هَذِهِ الْآيَةَ الْجَامِعَةَ الْفَاذَّةَ { فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ } و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ بَدَلَ عَقْصَاءُ عَضْبَاءُ وَقَالَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وَظَهْرُهُ وَلَمْ يَذْكُر جَبِينُهُ و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ عَنْ ذَكْوَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا لَمْ يُؤَدِّ الْمَرْءُ حَقَّ اللَّهِ أَوْ الصَّدَقَةَ فِي إِبِلِهِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ
ඔහු [මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් අල් උමාවි] අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් අල් මුක්තාර්] අපට [සුහයිල් බින් අබු සාලිහ්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'තම සකාත් නොගෙවන දේපළ හිමියෙකු නැත, නමුත් නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔහු වෙනුවෙන් ගිනිමය යකඩයක් සාදනු ලැබේ, එය ජහන්නම් නිරයේ රත් කරනු ලැබේ, පසුව ඔහුගේ පැත්තේ, නළලේ සහ පිටුපස යකඩ දමනු ලැබේ. අල්ලාහ් තම සේවකයන් අතර පෘථිවියේ දිනයට සාපේක්ෂව අවුරුදු පනස් දහසකට සමාන දිනයක තීරණය කරන තුරු. එවිට ස්වර්ගයට හෝ නිරයට යන මාර්ගය පෙනෙනු ඇත. තවද ඔහුගේ ඔටුවාට හිමිවිය යුතු සකාත් ගෙවීමට අකමැති එක ඔටුවෙකුවත් නැත - නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී - ඔහුව පැතලි ස්ථානයක දිගු කර, පසුව ඔටුවන් විසින් ඔහුව පාගා දමා දෂ්ට කරනු ලැබේ. අවසාන ඔටුවා පසුකර යන සෑම අවස්ථාවකම, පළමු එළුවා නැවත පැමිණේ. මෙය එසේ වන්නේ අල්ලාහ් මිනිසුන් අතර යම් දිනක, එනම් පෘථිවියේ අවුරුදු පනස් දහසකට සමාන වන, ස්වර්ගයට හෝ නිරයට යන මාර්ගය දකින තුරු පමණි. එළුවෙකුගේ හිමිකරුවෙකු තම සකාත් ගෙවන්නේ නැත, ඔහු නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී පැතලි ස්ථානයක දිගු කරනු ලැබේ නම්, එවිට එළුවන් ඔහුගේ කුරවලින් ඔහුව පාගා දමා අංවලින් ඔහුට පහර දෙනු ඇත. එළුවන් අතර, නැමුණු අං ඇති කිසිවෙක් සිටියේ නැත, අං නොමැති කිසිවෙක් සිටියේ නැත. අවසාන එළුවා ඒ හරහා යන සෑම අවස්ථාවකම, පළමු එළුවා නැවත පැමිණේ. අල්ලාහ් මිනිසුන් අතර යම් දිනක කාරණා තීරණය කරන තුරු මෙය එසේ වේ, එය පෘථිවියේ අවුරුදු පනස් දහසකට සමාන වනු ඇත, එවිට පමණක් ඔහු ස්වර්ගයට හෝ නිරයට යන මාර්ගය දකිනු ඇත'. සුහයිල් පැවසීය; 'ඔහු ගවයන් ගැන සඳහන් කළාද නැද්ද යන්න මම නොදනිමි'. එවිට සහචරයින් ඇසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අශ්වයන් ගැන කුමක් කිව හැකිද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අශ්වයාගේ නළලත මත, නැවත නැඟිටීමේ දිනය දක්වා යහපත එයට බැඳී ඇත. අශ්වයන් වර්ග තුනක් ඇත; එනම්, හිමිකරුට විපාකයක් ලැබෙන අශ්වයෙකු, පලිහක් බවට පත්වන අශ්වයෙකු සහ හිමිකරුට පාපයක් ලැබෙන අශ්වයෙකු. හිමිකරුට විපාකයක් ලැබෙන අශ්වයෙකු යනු අල්ලාහ්ගේ ආගම ආරක්ෂා කිරීමට සහ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ජිහාඩ් කිරීමට සූදානම් අශ්වයෙකි. එබැවින් අශ්වයා අනුභව කරන ඕනෑම දෙයක් එහි හිමිකරුට අශ්වයා අනුභව කරන තරමටම හොඳක් ලෙස සටහන් වේ. ඔහු එය තණබිම්වල තෘණ කළහොත්, එය එහි හිමිකරුට අශ්වයා අනුභව කරන තරමටම හොඳක් ලෙස සටහන් වේ. අශ්වයාට ගඟෙන් වතුර බොන්න දුන්නොත්, එය එහි හිමිකරුට එය පානය කරන ජලය තරම් හොඳක් ලෙස සටහන් වේ. අශ්වයාගේ කඹය කැඩී එය ඉහළ ස්ථානයකට දිව ගියහොත්, එය එහි හිමිකරුට එය ගමන් කළ ධාවන පථ තරම් හොඳක් ලෙස සටහන් වේ. තම හිමිකරුට පලිහක් වන අශ්වයා සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, අල්ලාහ්ගේ අයිතිවාසිකම් අමතක නොකර ගෞරවය සහ අලංකාරය සඳහා අශ්වයෙකු තබා ගන්නා පුද්ගලයෙකි, එනම් අශ්වයෙකු ලෙස භාවිතා කිරීමට සහ ආහාර සඳහා රැකබලා ගැනීමට, පහසු කාලවලදී හෝ දුෂ්කර කාලවලදී. අශ්වයාගේ හිමිකරුට පාපයක් ලැබෙන්නේ යමෙකු එය උඩඟුකම සහ ප්රදර්ශනය සඳහා තබා ගන්නේ නම්, අශ්වයා එම පුද්ගලයාට පාපයේ මූලාශ්රයක් බවට පත්වේ. සහචරයින් නැවතත් ඇසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, බූරුවන් ගැන කුමක් කිව හැකිද?' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කෙටි නමුත් පුළුල් වූ මෙම පදය හැර අල්ලාහ් විසින් හිමර් ගැන කිසිවක් හෙළි කර නැත; 'සර්රා - අබ ඇටයක් - තරම් විශාල යහපත් ක්රියා කරන ඕනෑම කෙනෙකුට නිසැකවම ඔහුගේ විපාකය පෙනෙනු ඇත.' "සර්රා වැනි බරපතළ පාපයක් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට නිසැකවම විපාකය පෙනෙනු ඇත." තවද ඔහු අපට [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට [සුහයිල්] වෙතින් [අබ්දුල් අසීස් අද් දරවර්ඩි] මෙම ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇති අතර ඔහු හදීසයද විස්තර කර ඇත. තවද එය මට [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් බාසි'] අපට පවසා ඇත [යාසිද් බින් සුරායි'] අපට [රාවු බින් අල් කාසිම්] අපට [ෂුහයිල් බින් අබු සාලිහ්] මෙම ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇති අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය; ඔහු AQSHAA` වෙනුවට ADLBAA` සමඟ ආදේශ කළේය. තවද ඔහු මෙසේද සඳහන් කළේය; 'පසුව බඩේ සහ පිටුපස යකඩ ගැසුවේය'. ඔහු 'ජබිනුහු - ඔහුගේ නළල-' ගැන සඳහන් කළේ නැත. තවද [හාරුන් බින් සයිද් අල් අයිලි] මට [ඉබ්නු වහබ්] අපට [අම්රු බින් හාරිත්] මට පවසා ඇත [බුකයිර්] [අබු හුරයිරා] වෙතින් [බුකයිර්] තමාට [ඩසාක්වාන්] වෙතින් රසූලුල්ලාහ්ගෙන් [අබු හුරයිරා] වෙතින් පැවසූ බව අපට පැවසීය. 'සේවකයෙකු අල්ලාහ්ගේ අයිතිවාසිකම් හෝ ඔහුගේ සදකා - සකාත් - ඔහුගේ ඔටුවාගේ අයිතිවාසිකම් ඉටු නොකරන්නේ නම්...' යනුවෙන් පැවසූ බව සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූහ. ඉන්පසු ඔහු තම පියාගෙන් ලැබුණු හදීස් සුහයිල් ලෙස හදීසය විස්තර කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1649
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ لَا يَفْعَلُ فِيهَا حَقَّهَا إِلَّا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرَ مَا كَانَتْ قَطُّ وَقَعَدَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَسْتَنُّ عَلَيْهِ بِقَوَائِمِهَا وَأَخْفَافِهَا وَلَا صَاحِبِ بَقَرٍ لَا يَفْعَلُ فِيهَا حَقَّهَا إِلَّا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرَ مَا كَانَتْ وَقَعَدَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِقَوَائِمِهَا وَلَا صَاحِبِ غَنَمٍ لَا يَفْعَلُ فِيهَا حَقَّهَا إِلَّا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرَ مَا كَانَتْ وَقَعَدَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا لَيْسَ فِيهَا جَمَّاءُ وَلَا مُنْكَسِرٌ قَرْنُهَا وَلَا صَاحِبِ كَنْزٍ لَا يَفْعَلُ فِيهِ حَقَّهُ إِلَّا جَاءَ كَنْزُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَتْبَعُهُ فَاتِحًا فَاهُ فَإِذَا أَتَاهُ فَرَّ مِنْهُ فَيُنَادِيهِ خُذْ كَنْزَكَ الَّذِي خَبَأْتَهُ فَأَنَا عَنْهُ غَنِيٌّ فَإِذَا رَأَى أَنْ لَا بُدَّ مِنْهُ سَلَكَ يَدَهُ فِي فِيهِ فَيَقْضَمُهَا قَضْمَ الْفَحْلِ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُا هَذَا الْقَوْلَ ثُمَّ سَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ مِثْلَ قَوْلِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ و قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُا قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ الْإِبِلِ قَالَ حَلَبُهَا عَلَى الْمَاءِ وَإِعَارَةُ دَلْوِهَا وَإِعَارَةُ فَحْلِهَا وَمَنِيحَتُهَا وَحَمْلٌ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ
[ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට [අබ්දුර්රාසාක්] ගැන පවසා ඇත - තවත් පේළියකින් - සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි'] - ඔහුගේ ලෆාෂ් - [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු ජුරයිජ්] මට [අබු සුබයිර්]ට පවසා ඇති බව ඔහු [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අන්සාරි] පවසන බව මට ඇසුණි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'ඔටුවන්ගේ අයිතිකරුවන් තම අයිතිවාසිකම් ඉටු නොකරන බව මම අසා ඇත්තෙමි, ඔහු විනිශ්චය දිනයේදී විශාල වශයෙන් පැමිණෙන්නේ නම් මිස, පසුව ඔහුව පැතලි බිමකට දමනු ලැබේ, පසුව ගවයන් ඔහුගේ කුරවලින් ඔහුව පාගා දමයි. තවද ඔහුගේ අයිතිවාසිකම් ඉටු නොකරන ගවයෙකුගේ අයිතිකරුවන් ද එසේ නොවේ, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ගවයින් විශාල වශයෙන් පැමිණෙන තෙක්, ඔහු පැතලි බිමක තබනු ලබන අතර පසුව ගවයින් ඔහුගේ අංවලින් ඔහුව උදුරා ඔවුන්ගේ කුරවලින් ඔහුව පාගා දමනු ඇත. බැටළුවෙකුගේ අයිතිවාසිකම ඉටු නොකරන හිමිකරුවෙකු නැත, එය නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී විශාල වශයෙන් පැමිණෙනු ඇත, පසුව එය සමතලා බිමක තබනු ලැබේ, එළුවන් එය ඉරා දමා ඔවුන්ගේ කුරවලින් පාගා දමනු ඇත. ගවයන් අතර අං හෝ කැඩුණු අං නොමැති කෙනෙකු නොමැත. ඔහුගේ සකාත් නොගෙවන දේපළ හිමියෙකු නැත, නමුත් ඔහුගේ දේපළ විශාල හා විෂ සහිත සර්පයෙකු බවට පත්වනු ඇත, එය එහි හිමිකරු යන ඕනෑම තැනක අනුගමනය කරයි, ඔහුම සෑම විටම සර්පයාගෙන් පලා යයි. එවිට ඔහුට කියනු ලැබේ: 'ඔබ තබා ඇති ඔබේ මේ නිධානය ගන්න, මන්ද මම එයින් සර්ව ධනවත් වෙමි.' සර්පයාගෙන් පලා යා නොහැකි බව ඔහුට වැටහුණු විට, ඔහු තම අත උගේ මුඛයට දැමූ අතර, සර්පයා පිරිමි සතෙකු දෂ්ට කරන ආකාරයට ඔහුට දෂ්ට කළේය. [අබු සුබයිර්] මෙසේ පැවසීය: [උබයිද් ඉබ්න් උමෙයාර්] මෙම ප්රකාශය පවසන බව මට ඇසුණි. එවිට අපි ඒ ගැන ජබීර් ඉබ්න් අබ්දුල්ලාගෙන් විමසූ අතර, ඔහු උබයිද් ඉබ්න් උමෙයාර් පැවසූ දේ පැවසීය. [අබු සුබයිර්] මෙසේ පැවසීය: [උබයිද් බින් උමයිර්] මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; මිනිසෙක් මෙසේ ඇසුවේය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔටුවාගේ අයිතිවාසිකම් මොනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'එනම්, ඔහුව වතුරට ගෙන යාම - පානය කිරීම -, ගැහැණු සතුන් ඇති කිරීම, පිරිමින් ඇති කිරීම, කිරි දීම සහ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ භාවිතා කිරීම'.
හදීස්
Imam Muslim : 1650
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ وَلَا بَقَرٍ وَلَا غَنَمٍ لَا يُؤَدِّي حَقَّهَا إِلَّا أُقْعِدَ لَهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِقَاعٍ قَرْقَرٍ تَطَؤُهُ ذَاتُ الظِّلْفِ بِظِلْفِهَا وَتَنْطَحُهُ ذَاتُ الْقَرْنِ بِقَرْنِهَا لَيْسَ فِيهَا يَوْمَئِذٍ جَمَّاءُ وَلَا مَكْسُورَةُ الْقَرْنِ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا حَقُّهَا قَالَ إِطْرَاقُ فَحْلِهَا وَإِعَارَةُ دَلْوِهَا وَمَنِيحَتُهَا وَحَلَبُهَا عَلَى الْمَاءِ وَحَمْلٌ عَلَيْهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا مِنْ صَاحِبِ مَالٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهُ إِلَّا تَحَوَّلَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَتْبَعُ صَاحِبَهُ حَيْثُمَا ذَهَبَ وَهُوَ يَفِرُّ مِنْهُ وَيُقَالُ هَذَا مَالُكَ الَّذِي كُنْتَ تَبْخَلُ بِهِ فَإِذَا رَأَى أَنَّهُ لَا بُدَّ مِنْهُ أَدْخَلَ يَدَهُ فِي فِيهِ فَجَعَلَ يَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියාට] [අබ්දුල් මලික්] ගෙන් [අබු සුබයිර්] ගෙන් [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට මෙසේ කියනු ලැබේ: 'ඔටුවෙකු, එළදෙනක් හෝ එළුවෙකු ඇති අතර ඔහුගේ අයිතිවාසිකම් ඉටු නොකරන කිසිවෙක් නැත, නමුත් පසුව නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔහු පැතලි බිමක වාඩි වී ගවයන් විසින් පාගා දමනු ලැබේ. කුර සහිත කුර ඇති අතර අං වලින් අං ඇත. එදින අං නොමැති සතෙකු සිටියේ නැත, කිසිවෙකුගේ අං කැඩී නැත'. අපි ඇසුවෙමු, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔහුගේ අයිතිවාසිකම් මොනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'පිරිමි සතුන් බෝ කරන්න, ගැහැණු සතුන් බෝ කරන්න, කිරි දෙන්න, වතුරට ගෙන යන්න, අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ඒවා භාවිතා කරන්න. ඔහුගේ සකාත් නොගෙවන ධනයේ හිමිකරුවෙකු නැත, නමුත් ඔහුගේ ධනය විශාල තට්ට සර්පයෙකු බවට පත්වේ, එය එහි හිමිකරු යන ඕනෑම තැනක අනුගමනය කරයි, ඔහුම සැමවිටම සර්පයාගෙන් පලා යයි. එවිට ඔහුට මෙසේ කියනු ලැබේ: 'ඔබ මසුරු වන ඔබේ ධනය මෙයයි.' ඔහුට සර්පයාගෙන් පලා යා නොහැකි බව දුටු විට, ඔහු තම අත උගේ මුඛයට දමන අතර, සර්පයා පිරිමි සතෙකු දෂ්ට කරන ආකාරයටම ඔහුට දෂ්ට කරයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1651
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هِلَالٍ الْعَبْسِيُّ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ نَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِنَّ نَاسًا مِنْ الْمُصَدِّقِينَ يَأْتُونَنَا فَيَظْلِمُونَنَا قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْضُوا مُصَدِّقِيكُمْ قَالَ جَرِيرٌ مَا صَدَرَ عَنِّي مُصَدِّقٌ مُنْذُ سَمِعْتُ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا وَهُوَ عَنِّي رَاضٍ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[අබු කාමිල් ෆුඩ්ලයිල් බින් හුසේන් අල් ජහ්දාරි] අපට [අබ්දුල් වහීඩ් බින් සියාද්] අපට [මුහම්මද් බින් අබු ඉස්මායිල්] අපට [ජරීර් බින් අබ්දුල්ලා] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් හිලාල් අල් අබ්සි] අපට මෙසේ පැවසීය: සමහර ගම්බද අරාබිවරු රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණිලි කිරීමට පැමිණියහ. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: 'සමහර සකාත් නිලධාරීන් අප වෙත පැමිණියහ, පසුව ඔවුන් අපට හිරිහැර කළහ'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'සකාත් නිලධාරීන්ට හොඳින් සේවය කරන්න'. ජරීර් පැවසුවේ, 'එතැන් සිට සකාත් නිලධාරීන් තෘප්තිමත් සහ සතුටින් හැර ආපසු ගෙදර යන බව මම කිසිදා අසා නැත'. තවද [අබු බකර් බින් අබි සයයිබා] අපට [අබ්දුර්රහිම් බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇත - තවත් ආකාරයකින් - තවද [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත - තවත් ආකාරයකින් - තවද [ඉෂාක්] අපට [අබු උසාමා] [මුහම්මද් බින් අබු ඉස්මායිල්] වෙතින් මේ ඉස්නාද් සමඟ සියල්ල අපට පවසා ඇත, සමාන හදීසයක්.
හදීස්
Imam Muslim : 1652
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ هُمْ الْأَخْسَرُونَ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ قَالَ فَجِئْتُ حَتَّى جَلَسْتُ فَلَمْ أَتَقَارَّ أَنْ قُمْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي مَنْ هُمْ قَالَ هُمْ الْأَكْثَرُونَ أَمْوَالًا إِلَّا مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا مِنْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ وَعَنْ يَمِينِهِ وَعَنْ شِمَالِهِ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ وَلَا بَقَرٍ وَلَا غَنَمٍ لَا يُؤَدِّي زَكَاتَهَا إِلَّا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْظَمَ مَا كَانَتْ وَأَسْمَنَهُ تَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا كُلَّمَا نَفِدَتْ أُخْرَاهَا عَادَتْ عَلَيْهِ أُولَاهَا حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ النَّاسِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْمَعْرُورِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ انْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ وَكِيعٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا عَلَى الْأَرْضِ رَجُلٌ يَمُوتُ فَيَدَعُ إِبِلًا أَوْ بَقَرًا أَوْ غَنَمًا لَمْ يُؤَدِّ زَكَاتَهَا
[අබු බකර් බින් අබි සයිබා] අපට [වාකි] අපට [අල් මඃරුර් බින් සුවයිඩ්] [අබු දසාර්] වෙතින් [අල් අමාසි] අපට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කඃබාහි සෙවණෙහි වාඩි වී සිටියදී මම ඔහු වෙත පැමිණියෙමි. ඔහු මාව දුටු විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කඃබාහි ස්වාමියා මත දිවුරමින්, ඔවුන් පරාජිතයින්'. පසුව මම ඔහු වෙත ළඟා වී, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔවුන් කවුද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔවුන් බහුල ධනයක් ඇති අයයි. ඔවුන්ගේ යහපත් ක්රියාවන් ගණන් කරන අය හැර - මෙසේ, මෙසේ, මෙසේ - ඔහු ඉදිරියට සහ පසුපසට, දකුණට සහ වමට අභිනය කළ අතර -. නමුත් ඔවුන් ගණනින් ස්වල්පයක් පමණි. ඔටුවන්, ගවයන් හෝ එළුවන් හිමිකරුවෙකු තම ගවයන්ට සකාත් නොගෙවන්නේ නැත, නමුත් නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ඔහුගේ විශාලතම හා තරබාරුම ගවයා ඔහු වෙත පැමිණ, අංවලින් ඔහුට පහර දී, කුරවලින් ඔහුව පාගා දමනු ඇත. අන්තිමයා ඔහුව පාගා දැමූ වහාම, පළමුවැන්නා නැවත පැමිණේ. මේ අනුව, කාරණය තීරණය වන තුරු දඬුවම දිගටම පවතිනු ඇත. [අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් ඉබ්න් අල් අල`] [අල් ම'රුර්] වෙතින් [අබු දර්] වෙතින් [අල් අ'මාෂ්] අපට මෙසේ පැවසීය: මම ඒ කාලයේ කবාහි සෙවණෙහි නවාතැන් ගෙන සිටි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණියෙමි. එබැවින් ඔහු වකීගේ හදීසයට සමාන හදීසයක් ද පැවසීය. ඔහු පමණක් මෙසේ පැවසීය: 'මගේ ආත්මය කාගේ අතෙහිද යන්න ඔහු මත දිවුරමින්, මේ ලෝකයේ කිසිවෙකු සකාත් නොගෙවූ ඔටුවෙකු, ගවයෙකු හෝ එළුවෙකු ඉතිරි කර මිය යන්නේ නැත.'
හදීස්
Imam Muslim : 1653
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامٍ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَسُرُّنِي أَنَّ لِي أُحُدًا ذَهَبًا تَأْتِي عَلَيَّ ثَالِثَةٌ وَعِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ إِلَّا دِينَارٌ أَرْصُدُهُ لِدَيْنٍ عَلَيَّ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සල්ලාම් අල් ජුහාමි] අපට [අර් රබී', එනම් ඔහුගේ පුත් මුස්ලිම්] [මුහම්මද් බින් සියාද්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූ බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූහ: 'මා මගේ ණය ගෙවීමට සූදානම් කර ඇති දේට අමතරව, තුන්වන දිනයේදී උහුද් කන්දට සමාන රත්තරන් මා සතුව තිබුනේ නම්, එයින් තවත් ඩිනාර් එකක් ඉතිරිව තිබුනේ නම් එය මට සතුටු නොවනු ඇත'. තවද [මුහම්මද් බින් බසිෂාර්] අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට [සියුබා] අපට [මුහම්මද් බින් සියාද්] ගෙන් ඔහු අපට [අබු හුරෙයිරා] අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1654
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرَّةِ الْمَدِينَةِ عِشَاءً وَنَحْنُ نَنْظُرُ إِلَى أُحُدٍ فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا أُحِبُّ أَنَّ أُحُدًا ذَاكَ عِنْدِي ذَهَبٌ أَمْسَى ثَالِثَةً عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ إِلَّا دِينَارًا أَرْصُدُهُ لِدَيْنٍ إِلَّا أَنْ أَقُولَ بِهِ فِي عِبَادِ اللَّهِ هَكَذَا حَثَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهَكَذَا عَنْ يَمِينِهِ وَهَكَذَا عَنْ شِمَالِهِ قَالَ ثُمَّ مَشَيْنَا فَقَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّ الْأَكْثَرِينَ هُمْ الْأَقَلُّونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا مِثْلَ مَا صَنَعَ فِي الْمَرَّةِ الْأُولَى قَالَ ثُمَّ مَشَيْنَا قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ كَمَا أَنْتَ حَتَّى آتِيَكَ قَالَ فَانْطَلَقَ حَتَّى تَوَارَى عَنِّي قَالَ سَمِعْتُ لَغَطًا وَسَمِعْتُ صَوْتًا قَالَ فَقُلْتُ لَعَلَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُرِضَ لَهُ قَالَ فَهَمَمْتُ أَنْ أَتَّبِعَهُ قَالَ ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَهُ لَا تَبْرَحْ حَتَّى آتِيَكَ قَالَ فَانْتَظَرْتُهُ فَلَمَّا جَاءَ ذَكَرْتُ لَهُ الَّذِي سَمِعْتُ قَالَ فَقَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَانِي فَقَالَ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قَالَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] සහ [අබු බකර් බින් අබි සයිබා] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන සියල්ලන්ම [අබු මුආවියා] ගෙන් අපට පවසා ඇත - [යාහ්යා] මෙසේ පැවසීය - [අබු දසාර්] ගෙන් [අල් අමාසි] ගෙන් [සයිද් බින් වහබ්] ගෙන් [අබු මුආවියා] ගෙන් [අබු දසාර්] ගෙන් අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: එක් සැන්දෑවක, අපි උහුද් කන්ද දෙස බලා සිටියදී කළු පාෂාණමය බිමක රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ඇවිද ගියෙමි. හදිසියේම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට කතා කර මෙසේ කීවේය: 'ඕ අබු දසාර්'. මම පිළිතුරු දුන්නා, 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'උහුද් කන්ද මට රන් බවට පත් වුවහොත්, තුන්වන දිනයේදී මම ණය ගෙවීමට සූදානම් කළ එක් ඩිනාර් එක හැරුණු විට රත්තරන් මගේ අතේ ඩිනාර් එකක් තිබුණත් එය මට සතුටක් ගෙන දෙන්නේ නැත. නමුත් මම අල්ලාහ්ගේ සේවකයන්ට කතා කරන්නම්, මම ඔවුන්ට කියන්නම් - ඔහු ඔවුන් ඉදිරියට, දකුණට සහ වමට විසි කරන අතරතුර, ඔහු ඔවුන් බෙදන්නාක් මෙන් - 'මේ අතර අපි ඇවිදිමින් සිටියෙමු, පසුව ඔහු මට නැවත කතා කළේය: 'ඕ අබු දසාර්!' මම පිළිතුරු දුන්නා, 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ධනයෙන් පොහොසත් අය පසුව නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී දුප්පත් වනු ඇත, මුල් අනාගතවක්තෘවරුන් කළාක් මෙන් මෙය, මෙය - ඔවුන්ගේ ධනය බෙදා ගන්න-' යැයි පවසන අය හැර. ඉන්පසු අබු දසාර් තවදුරටත් පැවසීය; මේ අතර, අපි ඇවිදිමින් සිටියෙමු, හදිසියේම ඔහු මට නැවතත් කතා කළේය: 'ඕ අබු දසාර්, මම නැවත පැමිණෙන තුරු මෙහි රැඳී සිටින්න'. ඉන්පසු ඔහු මගේ ඇස්වලින් අතුරුදහන් වන තුරු ගියේය. වැඩි කල් නොගොස්, මට ශබ්දයක් ඇසුණා, සමහර විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට කරදරයක් ඇති බව මම සිතුවෙමි. මමත් ඔහුව අනුගමනය කිරීමට අදහස් කළෙමි. නමුත් මට ඔහුගේ නියෝග මතකයි, මම ආපසු එන තුරු කොහේවත් යන්න එපා. ඒ නිසා, මම ඔහු එනතුරු බලා සිටිමි. ඔහු පැමිණි විට, මට ඇසුණු ශබ්දය ගැන මම ඔහුට කීවෙමි. ඉතින් ඔහු කිව්වා: 'ඒ ගේබ්රියෙල්, ඔහු මා ළඟට ආවා. ජිබ්රිල් කිව්වා, 'ඔබේ ජනතාවගෙන් කවුරුහරි අල්ලාහ්ට කිසිම දෙයකට හවුල් නොවී මිය ගියොත්, ඔහු නිසැකවම ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත.' නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඇසුවා: 'ඔහු කාමමිථ්යාචාරය කළත් සොරකම් කළත්?' ජිබ්රිල් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔව්, ඔහු කාමමිථ්යාචාරය කළත් සොරකම් කළත්' කියායි.
හදීස්
Imam Muslim : 1655
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ رُفَيْعٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ خَرَجْتُ لَيْلَةً مِنْ اللَّيَالِي فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَحْدَهُ لَيْسَ مَعَهُ إِنْسَانٌ قَالَ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ يَكْرَهُ أَنْ يَمْشِيَ مَعَهُ أَحَدٌ قَالَ فَجَعَلْتُ أَمْشِي فِي ظِلِّ الْقَمَرِ فَالْتَفَتَ فَرَآنِي فَقَالَ مَنْ هَذَا فَقُلْتُ أَبُو ذَرٍّ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ قَالَ يَا أَبَا ذَرٍّ تَعَالَهْ قَالَ فَمَشَيْتُ مَعَهُ سَاعَةً فَقَالَ إِنَّ الْمُكْثِرِينَ هُمْ الْمُقِلُّونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا مَنْ أَعْطَاهُ اللَّهُ خَيْرًا فَنَفَحَ فِيهِ يَمِينَهُ وَشِمَالَهُ وَبَيْنَ يَدَيْهِ وَوَرَاءَهُ وَعَمِلَ فِيهِ خَيْرًا قَالَ فَمَشَيْتُ مَعَهُ سَاعَةً فَقَالَ اجْلِسْ هَا هُنَا قَالَ فَأَجْلَسَنِي فِي قَاعٍ حَوْلَهُ حِجَارَةٌ فَقَالَ لِي اجْلِسْ هَا هُنَا حَتَّى أَرْجِعَ إِلَيْكَ قَالَ فَانْطَلَقَ فِي الْحَرَّةِ حَتَّى لَا أَرَاهُ فَلَبِثَ عَنِّي فَأَطَالَ اللَّبْثَ ثُمَّ إِنِّي سَمِعْتُهُ وَهُوَ مُقْبِلٌ وَهُوَ يَقُولُ وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى قَالَ فَلَمَّا جَاءَ لَمْ أَصْبِرْ فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ مَنْ تُكَلِّمُ فِي جَانِبِ الْحَرَّةِ مَا سَمِعْتُ أَحَدًا يَرْجِعُ إِلَيْكَ شَيْئًا قَالَ ذَاكَ جِبْرِيلُ عَرَضَ لِي فِي جَانِبِ الْحَرَّةِ فَقَالَ بَشِّرْ أُمَّتَكَ أَنَّهُ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ فَقُلْتُ يَا جِبْرِيلُ وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ وَإِنْ سَرَقَ وَإِنْ زَنَى قَالَ نَعَمْ وَإِنْ شَرِبَ الْخَمْرَ
ඔහු අපට [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට [ජාරිර්] [අබ්දුල් අසීස්, එනම් රූෆයිගේ පුත්රයා] [සයිද් බින් වහබ්] [අබු දසාර්] ගෙන් අපට මෙසේ කීවේය: එක් රාත්රියක, මම පිටතට ගිය විට, හදිසියේම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කිසිවෙකු ඔහු සමඟ නොමැතිව තනිවම ඇවිදිනවා දුටුවෙමි. එබැවින් අනෙක් අය ඔහු සමඟ ඇවිදින විට ඔහු එයට කැමති නැති බව මම සිතුවෙමි. එබැවින් මම සඳෙහි සෙවනැල්ල යට ඇවිදිමින් සිටියෙමි, පසුව ඔහු හැරී මා දුටුවේය, එබැවින් ඔහු ඇසුවේය: 'මේ කවුද?' මම පිළිතුරු දුන්නෙමි, 'අබු දසාර්, අල්ලාහ් මට ඔබ වෙනුවෙන් වන්දියක් ලබා දේවා'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ අබු දසාර්, මෙහි එන්න'. එබැවින් මම ඔහු සමඟ මොහොතක් ඇවිද ගියෙමි, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ධනය රැස් කිරීමට කැමති අය, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී අඩුපාඩු වලින් පිරුණු අය අතර වනු ඇත.' අල්ලාහ් යහපත ලබා දෙන අයට හැර - පසුව ඔහු එය ඔහුගේ දකුණට, වමට, සහ ඉදිරිපසට සහ පිටුපසට ලබා දෙයි - පසුව ඔහු එය හොඳින් කළමනාකරණය කරයි. ' ඊට පස්සේ, අපි ටික වේලාවක් ඇවිද ගියෙමු. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මෙහි වාඩි වන්න'. එබැවින් ඔහු මාව ගල්වලින් වට වූ පුළුල්, පැතලි ස්ථානයක තැබුවේය. ඉන්පසු ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔබ වෙත නැවත පැමිණෙන තුරු මෙහි වාඩි වන්න'. ඉන්පසු ඔහු ඉක්මනින් හුරේ වෙත ගියේය - වැලි සහිත නොවන දේශයක් - මම ඔහුව තවදුරටත් නොදුටු තුරු. බොහෝ කලකට පසු, ඔහු මෙසේ අසන බව මට ඇසුණි: 'ඔහු සොරකම් කර කාමමිථ්යාචාරය කළත්?' ඉතින් ඔහු නොඉවසිලිමත්ව ආපසු පැමිණි විට, මම වහාම ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ නබිතුමනි, අල්ලාහ් මට ඔබේ වන්දිය ලබා දෙයිද, වැලි සහිත නොවන දේශය අසල ඔබ කා සමඟ කතා කළාද? ඔබේ ප්රශ්නයට කිසිවෙකු පිළිතුරු නොදුන් බව මට ඇසුණි.' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඒ ගේබ්රියෙල්, ඔහු වැලි සහිත භූමිය අසල මාව මුණගැසී, 'ඔබේ ජනතාවට ශුභාරංචිය කියන්න, ඔවුන්ගෙන් කවුරුන් අල්ලාහ් සමඟ කිසිවක් සම්බන්ධ නොකර මිය ගියත්, ඔහු නිසැකවම ස්වර්ගයට ඇතුළු වන බව' පැවසීය. එබැවින් මම ඇසුවෙමි, 'ඕ ජිබ්රිල්, ඔහු සොරකම් කර කාමමිථ්යාචාරය කළත්?' ' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔව්, ඔහු වරක් සොරකම් කර කාමමිථ්යාචාරය කළත්' කියායි. මම නැවත ඇසුවෙමි, 'ඔව්, ඔහු වරක් සොරකම් කර කාමමිථ්යාචාරය කළත්' කියා ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. මම නැවත ඇසුවෙමි, 'ඔව්, ඔහු වරක් සොරකම් කර කාමමිථ්යාචාරය කළත්' කියා ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. 'ඔව්, ඔහු වරක් සොරකම් කර වයින් පානය කළත්' කියා ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1656
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَبَيْنَا أَنَا فِي حَلْقَةٍ فِيهَا مَلَأٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ أَخْشَنُ الثِّيَابِ أَخْشَنُ الْجَسَدِ أَخْشَنُ الْوَجْهِ فَقَامَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ بَشِّرْ الْكَانِزِينَ بِرَضْفٍ يُحْمَى عَلَيْهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُوضَعُ عَلَى حَلَمَةِ ثَدْيِ أَحَدِهِمْ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ نُغْضِ كَتِفَيْهِ وَيُوضَعُ عَلَى نُغْضِ كَتِفَيْهِ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ حَلَمَةِ ثَدْيَيْهِ يَتَزَلْزَلُ قَالَ فَوَضَعَ الْقَوْمُ رُءُوسَهُمْ فَمَا رَأَيْتُ أَحَدًا مِنْهُمْ رَجَعَ إِلَيْهِ شَيْئًا قَالَ فَأَدْبَرَ وَاتَّبَعْتُهُ حَتَّى جَلَسَ إِلَى سَارِيَةٍ فَقُلْتُ مَا رَأَيْتُ هَؤُلَاءِ إِلَّا كَرِهُوا مَا قُلْتَ لَهُمْ قَالَ إِنَّ هَؤُلَاءِ لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا إِنَّ خَلِيلِي أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَانِي فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ أَتَرَى أُحُدًا فَنَظَرْتُ مَا عَلَيَّ مِنْ الشَّمْسِ وَأَنَا أَظُنُّ أَنَّهُ يَبْعَثُنِي فِي حَاجَةٍ لَهُ فَقُلْتُ أَرَاهُ فَقَالَ مَا يَسُرُّنِي أَنَّ لِي مِثْلَهُ ذَهَبًا أُنْفِقُهُ كُلَّهُ إِلَّا ثَلَاثَةَ دَنَانِيرَ ثُمَّ هَؤُلَاءِ يَجْمَعُونَ الدُّنْيَا لَا يَعْقِلُونَ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ مَا لَكَ وَلِإِخْوَتِكَ مِنْ قُرَيْشٍ لَا تَعْتَرِيهِمْ وَتُصِيبُ مِنْهُمْ قَالَ لَا وَرَبِّكَ لَا أَسْأَلُهُمْ عَنْ دُنْيَا وَلَا أَسْتَفْتِيهِمْ عَنْ دِينٍ حَتَّى أَلْحَقَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] [අල් ජුරෙයිරි] [අබුල් අලා`] [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] [අල් ජුරෙයිරි] [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] [අල් අබ්දුල් අලා`] [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] [අල් ජුරෙයිරි ජුරෙයිරි] [අල් අබ්දුල් අලා`] [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] [අල් ජුරෙයිරි] [අල් ජුරෙයිරි] [අල් ජුරෙයිරි] [අල් ජුරෙයිෂිවරුන්] කණ්ඩායමක් අතර සිටියදී, හදිසියේම [මිනිසෙක්] රළු රෙදි වලින් සැරසී පැමිණියේය, ඔහුගේ සම සහ මුහුණ ද රළු විය. එවිට මිනිසා නැඟිට මෙසේ පැවසීය, 'සකාත් නොගෙවා ධනය රැස් කරන අයට - නිරයේ රත් වූ ගල් වලින් ඔවුන්ට දඬුවම් කරන බවට ශුභාරංචිය දෙන්න. ඉන්පසු එය ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකුගේ උරහිසෙන් ගල එළියට එන තුරු ඔහුගේ පපුව මත තබනු ලැබේ. ඉන්පසු ගල ඔහුගේ පපුවෙන් උතුරන තෙක් ඔහුගේ උරහිස් දෙක අතර තබනු ලැබේ.' - එය ඇසූ විට - ජනතාව හිස නමා ආචාර කළහ. ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු ඔහු දෙස ආපසු හැරී බලන බව මම දුටුවේ නැත. එවිට මිනිසා හැරී ගියේය, ඔහු තම කණ්ඩායම සමඟ වාඩි වන තුරු මම ඔහු පසුපස ගියෙමි. එවිට මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි, 'මම ඔවුන්ව නොදකිමි, නමුත් ඔබ පැවසූ දේට වෛර කරමි.' ඔහු මෙසේ පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඒ මිනිසුන්ට සුළු දෙයක්වත් තේරෙන්නේ නැත.' ඇත්ත වශයෙන්ම, මගේ පෙම්වතා වන අබු අල් කාසිම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් මට කතා කළේය, පසුව මම ඔහුගේ ඇමතුමට පිළිතුරු දුන්නෙමි. පසුව ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'ඔබ උහුද් කන්දේ කන්ද දුටුවාද?' එවිට මම හිරු එළිය මා මත පායනු දුටුවෙමි, ඔහු මට යම් කාර්යයක් සඳහා එවනු ඇතැයි මම සිතුවෙමි, පසුව මම මෙසේ පිළිතුරු දුන්නෙමි: 'ඔව්, මට පෙනේ'. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මට ඒ කන්ද තරම් විශාල රත්තරන් තිබුණත් එය මට සතුටක් ගෙන දෙන්නේ නැත, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඒ සියල්ල නාස්ති කරමි, ඩිනාර් තුනක් හැර'. නමුත් ඔවුන් ලෞකික දේපළ රැස් කරගෙන ඇති අතර ඔවුන්ට සුළු බුද්ධියක්වත් නැත'. මම ඇසුවෙමි, 'ඔබ සහ කුරෙයිෂ්හි ඔබේ සහෝදරියන් ගොස් ඔවුන්ගෙන් අසන්නේ නැත්තේ ඇයි?' ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය, 'නැත, ඔබේ රබ්බිගේ නාමයෙන්, මම අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා හමුවන තුරු මම ඔවුන්ගෙන් ලෝකය ඉල්ලා නොසිටිමි, ඔවුන්ගෙන් ෆත්වා ඉල්ලා නොසිටිමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1657
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ حَدَّثَنَا خُلَيْدٌ الْعَصَرِيُّ عَنْ الْأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ قَالَ كُنْتُ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَمَرَّ أَبُو ذَرٍّ وَهُوَ يَقُولُ بَشِّرْ الْكَانِزِينَ بِكَيٍّ فِي ظُهُورِهِمْ يَخْرُجُ مِنْ جُنُوبِهِمْ وَبِكَيٍّ مِنْ قِبَلِ أَقْفَائِهِمْ يَخْرُجُ مِنْ جِبَاهِهِمْ قَالَ ثُمَّ تَنَحَّى فَقَعَدَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا أَبُو ذَرٍّ قَالَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ مَا شَيْءٌ سَمِعْتُكَ تَقُولُ قُبَيْلُ قَالَ مَا قُلْتُ إِلَّا شَيْئًا قَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ نَبِيِّهِمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ مَا تَقُولُ فِي هَذَا الْعَطَاءِ قَالَ خُذْهُ فَإِنَّ فِيهِ الْيَوْمَ مَعُونَةً فَإِذَا كَانَ ثَمَنًا لِدِينِكَ فَدَعْهُ
තවද [සයිබාන් බින් ෆාරුක්] අපට [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] තුමා [අබුල් අස්හබ්] අපට [කුලයිද් අල් 'අෂාරි] තුමා [අල් අහ්නාෆ් බින් කයිස්] තුමාගෙන් අපට [අබුල් අස්හබ්] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය: මම වරක් කුරෙයිෂ් ජනයාගේ කණ්ඩායමක සිටියෙමි, එවිට [අබු දසාර්] ඔවුන් පසුකර ගියේ, 'ධනය රැස් කරන අයට - ඔවුන්ගේ සකාත් නොගෙවන අයට - ශුභාරංචිය දෙන්න, ඔවුන්ගේ බෙල්ලේ ගෙලෙන් එළියට එන ඔවුන්ගේ පිටේ යකඩවලින් ඔවුන්ට වධ හිංසා කරනු ලැබේ' යනුවෙනි. ඉන්පසු ඔහු පසෙකට වී වාඩි විය. එවිට මම ඇසුවෙමි, 'මේ කවුද?' ජනතාව පිළිතුරු දුන්හ, 'මේ අබු දර්'. ඉතින් මම ඔහු වෙත ළඟා වී ඇසුවෙමි, 'මට දැන් ඇසුණු දේ ඔබ කීවේ කුමක්ද?' අබු දසාර් පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා නොතිබුනේ නම් මම මීට පෙර කිසිවක් නොකියමි. එවිට මම ඇසුවෙමි, 'මේ ත්යාගය ගැන ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' අබු ඩ්සාර් පිළිතුරු දෙමින්, 'ඒක ගන්න, මොකද තෑග්ග දැන් උදව්වක්. නමුත් තෑග්ග ඔයාගේ ආගම වෙනුවෙන් ගෙවන්න නම්, ඒක අතහරින්න' කියලා කිව්වා.
හදීස්
Imam Muslim : 1658
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى يَا ابْنَ آدَمَ أَنْفِقْ أُنْفِقْ عَلَيْكَ وَقَالَ يَمِينُ اللَّهِ مَلْأَى وَقَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ مَلْآنُ سَحَّاءُ لَا يَغِيضُهَا شَيْءٌ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම මට මෙය පැවසූහ, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] විසින් [අල් අ'රාජ්] සිට [අබු හුරෙයිරා] දක්වා [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] විසින් [අබු සිනාද්] සිට [අබු හුරෙයිරා] දක්වා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දක්වා අපට මෙය පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් තබාරකා ව ත'අලා මෙසේ පැවසීය: 'ආදම්ගේ පුත්රය, ඔබට දෙන්න, එවිට මම ඔබට නිසැකවම විපාක දෙන්නෙමි.' ඔහු මෙසේද පැවසීය: 'දෙවියන් වහන්සේගේ දීමනා සැමවිටම බහුලයි'. ඉබ්නු නුමෙයාර් මෙසේ පැවසීය, 'එය දිවා රෑ ගලා ගියත් කිසිදා අඩු නොවන තෑග්ගක්'.
හදීස්
Imam Muslim : 1659
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَخِي وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِي أَنْفِقْ أُنْفِقْ عَلَيْكَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمِينُ اللَّهِ مَلْأَى لَا يَغِيضُهَا سَحَّاءُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ أَرَأَيْتُمْ مَا أَنْفَقَ مُذْ خَلَقَ السَّمَاءَ وَالْأَرْضَ فَإِنَّهُ لَمْ يَغِضْ مَا فِي يَمِينِهِ قَالَ وَعَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ وَبِيَدِهِ الْأُخْرَى الْقَبْضَ يَرْفَعُ وَيَخْفِضُ
තවද [මුහම්මද් බින් රාෆි'] අපට [අබ්දුර්රාසාක් බින් හමාම්] අපට [ම'මර් බින් රසයිඩ්] ඔහුගේ සහෝදර වහබ් බින් මුනබ්බිහ්ගෙන්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; මේවා [අබු හුරෙයිරා] අපට පැවසූ හදීස් කිහිපයකි, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගෙන් - එබැවින් ඔහු හදීස් ද සඳහන් කළේය, ඒවා අතර- සහ රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් මට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට ඉන්ෆාක් කරන්න, මම නිසැකවම ඔබට ඉන්ෆාක් දෙන්නෙමි - වන්දි දෙන්න'.' තවද නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් ද මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දීමනා සැමවිටම ප්රමාණවත් වන අතර ඒවා දිවා රෑ ගලා ගියත් කිසි විටෙකත් අඩු නොවේ. අහස සහ පොළොව මැවූ දා සිට දෙවියන් වහන්සේ ඔබට කොපමණ ප්රමාණයක් ලබා දී ඇත්දැයි ඔබ කවදා හෝ සිතා තිබේද? ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ අතේ ඇති දේ එයින් කිසි විටෙකත් අඩු නොවේ. ඔහුගේ අර්ෂ් ජලය මත පිහිටා ඇති අතර, ඔහුගේ අනෙක් අතේ මරණය ඇත, එය ඔහුගේ සේවකයන්ගේ ආහාර පුළුල් කරයි හෝ සීමා කරයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1660
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ دِينَارٍ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ دِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى عِيَالِهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ الرَّجُلُ عَلَى دَابَّتِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَدِينَارٌ يُنْفِقُهُ عَلَى أَصْحَابِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ وَبَدَأَ بِالْعِيَالِ ثُمَّ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ وَأَيُّ رَجُلٍ أَعْظَمُ أَجْرًا مِنْ رَجُلٍ يُنْفِقُ عَلَى عِيَالٍ صِغَارٍ يُعِفُّهُمْ أَوْ يَنْفَعُهُمْ اللَّهُ بِهِ وَيُغْنِيهِمْ
[අබු රබී අස් සහ්රානි] සහ [කුටයිබා බින් සඊද්] යන දෙදෙනාම [හම්මාද් බින් සඊද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත - [අබු රබී] අපට පවසා ඇත - [හම්මාද්] අපට පවසා ඇත [අයුබ්] [අබු කිලාබා] ගෙන් [අබු අස්මා] ගෙන් [සෞබාන්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'පුද්ගලයෙකු වියදම් කරන හොඳම ඩිනාර් - මුදල් හෝ දේපළ - ඔහුගේ පවුල වෙනුවෙන්, ඔහු ඇති කරන ගවයන් සඳහා, අල්ලාහ්ගේ ආගම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සහ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ සටන් කරන ඔහුගේ සහචරයින්ගේ ආහාර සැපයීම සඳහා වියදම් කරන එකයි'. අබු කිලාබා මෙසේ පැවසීය; ඔහු පවුලෙන් ආරම්භ කළේය'. එවිට අබු කිලාබා මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් ප්රතිලාභ ලබා දෙන සහ ඔවුන්ට ප්රමාණවත් දේ ලබා දෙන අයව මහිමයට පත් කරමින් කුඩා පවුලකට දෙන මිනිසෙකුට වඩා උතුම් විපාකයක් ඇත්තේ කාටද?'
