Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1601
و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الْحِمْصِيِّ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي الطَّاهِرِ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ يَقُولُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَاعْفُ عَنْهُ وَعَافِهِ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِمَاءٍ وَثَلْجٍ وَبَرَدٍ وَنَقِّهِ مِنْ الْخَطَايَا كَمَا يُنَقَّى الثَّوْبُ الْأَبْيَضُ مِنْ الدَّنَسِ وَأَبْدِلْهُ دَارًا خَيْرًا مِنْ دَارِهِ وَأَهْلًا خَيْرًا مِنْ أَهْلِهِ وَزَوْجًا خَيْرًا مِنْ زَوْجِهِ وَقِهِ فِتْنَةَ الْقَبْرِ وَعَذَابَ النَّارِ قَالَ عَوْفٌ فَتَمَنَّيْتُ أَنْ لَوْ كُنْتُ أَنَا الْمَيِّتَ لِدُعَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ذَلِكَ الْمَيِّتِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [ނަޝްރޫ ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] ދެމީހުންވެސް [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙަމްޒާ އަލް ހިމްޝީ] ގެ އަރިހުން -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ތާހިރު] އާއި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] ކިޔައިދީފައި -އަދި ލަފުޒު ނިސްބަތްވަނީ އަބޫ ތާހިރަށް- ދެމީހުންވެސް ބުނި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނޫ ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ [ޢަމްރޫ ބިން ޙާރިޘް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙަމްޒާ ބިން ސުލައިމް] އިން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޖުބައިރު ބިން ނޫފައިރު] ގެ ކިބައިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢައުފް ބިން މާލިކް އަލް އަސީޖާޢީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ I heard the Prophet sallallaahu 'alaihi wasallam read the prayer in the funeral prayer: 'ALLAHUMMAGHFIR LAHU WARHAMHU WA'FU 'ANHU WA 'AAFIHI WA AKRIM NUZULAHU WA WASSI' MUDKHALAHU WAGHSILHU BILMAA`I WATS TSALJI WAL BARADI WA NAQQIHI MINAL KHATHAAYAA ކަމާ ޔުނާކްޤުޓްސް ސައުބުލް އަބްޔާދުލޫ މިނާދު ދަނާސީ ވާ އަބްދީލްހޫ ދަރާން ޚައިރާން މިން ދަރީހީ ވާ އަހްލާން ޚައިރާން މިން އަހްލިހީ ވާ ޒައުޖާން ޚައިރާން މިން ޒައުޖީހީ ވާ ޤިހީ 'އަދުޒާބާލް ޤޯބްރީ ވާ 'އަދުޒާބާން ނައަރީ'. -'އޭ الله، އޭނާއަށް - މަރުވެފައިވާ މީހާ - ރަޙްމަތްތެރިވެ، އޭނާއަށް މާފުކޮށް، އޭނާ - ކަމުނުދާ ބައެއް ކަންކަމުން - ސަލާމަތްކޮށްދެއްވާ -، އަދި މަތިވެރި ތަނެއްގައި - ސުވަރުގެ - ބަހައްޓައި، އޭނާގެ ގަބުރު ފުޅާކޮށް، ސްނޯ ފެނާއި އައިސް ފެނުން ފެންވަރާށެވެ. ހުދު ހެދުންތައް ނަޖިހުން ސާފުކޮށް، އޭނާގެ ގެއަށްވުރެ ރަނގަޅު ގެއެއް -ދުނިޔޭގައި- އޭނާއަށް ދެއްވައި، އޭނާގެ އާއިލާއަށް ވުރެ ރަނގަޅު އާއިލާއެއް -ނުވަތަ ސުވަރުގެވަންތަ އަނބިމީހާއެއް- ދުނިޔޭގައި-، އަނބިމީހާ -ނުވަތަ ފިރިމީހާއަށްވުރެ މޮޅު އަނބިމީހާ -ނުވަތަ ފިރިމީހާ- ސުވަރުގެއަށް ވަދެ، ޤަބުރާއި ނަރަކައިގެ އަނިޔާއިން ރައްކާތެރިކޮށް، ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވާ ފަދައިންނެވެ ޤަބުރުގެ އަޒާބު ނުވަތަ ނަރަކައިގެ އަޒާބު'-. އައުފް ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެންގެ ހަށިގަނޑަށް ވާނެ ކަމަށް ހުވަފެނުގައި ދެކޭހާ ހިނދަކު، ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ދުޢާތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1602
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حُسَيْنِ بْنِ ذَكْوَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَلَّى عَلَى أُمِّ كَعْبٍ مَاتَتْ وَهِيَ نُفَسَاءُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّلَاةِ عَلَيْهَا وَسَطَهَا و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ح و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالْفَضْلُ بْنُ مُوسَى كُلُّهُمْ عَنْ حُسَيْنٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرُوا أُمَّ كَعْبٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ތަމީމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޢަބްދުލް ވަރިތު ބިން ސަޢީދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޙުސައިން ބިން ދަކާންގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމަށާއި، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ، ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ އަޅުގަނޑަށް ސަމުރާ ބިން ޖުންދުބުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ ވިހެއުމަށްފަހުގެ މުއްދަތުގައި (ވިހެއުމަށްފަހު) އެވެ. އެވަގުތު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާގެ ކަކުލުގައި ހުއްޓެވެ.' އަދި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އިބްނުލްމުބާރަކާއި ޔަޒީދު ބިން ހާރޫން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1603
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ حُسَيْنٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ قَالَ قَالَ سَمُرَةُ بْنُ جُنْدُبٍ لَقَدْ كُنْتُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا فَكُنْتُ أَحْفَظُ عَنْهُ فَمَا يَمْنَعُنِي مِنْ الْقَوْلِ إِلَّا أَنَّ هَا هُنَا رِجَالًا هُمْ أَسَنُّ مِنِّي وَقَدْ صَلَّيْتُ وَرَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى امْرَأَةٍ مَاتَتْ فِي نِفَاسِهَا فَقَامَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ وَسَطَهَا وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ فَقَامَ عَلَيْهَا لِلصَّلَاةِ وَسَطَهَا
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [އުޤްބާޙް ބިން މުކްރަމް އަލް ޢައްމީ] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އިބްނު އަބޫ އަދީ] [ޙުސައިންގެ އަރިހުން] [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި އަޅުގަނޑަކީ އަދިވެސް ކުޑަކުއްޖެއް ކަމުން، އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން -ބައެއް ޙަދީޘްތައް- ހިތުދަސްކޮށްފައި ވާތީ، އަޅުގަނޑަށްވުރެ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން މިތަނުގައި ތިބިކަން ފިޔަވައި އެއްވެސް ކަމެއް އަޅުގަނޑަށް ހުރަހެއް ނާޅައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ވިހެއުމަށްފަހު -ވިހެއުމަށްފަހު- މަރުވި އަންހެނެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ދުޢާކުރުމަށްޓަކައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ފަހަތުގައި އެއްފަހަރަކު -ޖަނަޒާ- ދުޢާ ކުރިން. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ -ޖަނަޒާ ނަމާދު- އެކަމަނާގެ ހަށިގަނޑުގެ މެދުގައި ހުއްޓެވެ' އެވެ. އިބްނުލް މުއްސައްނާގެ ރިވާޔަތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އެހެންކަމުން އޭނާ ހުރީ ހަމަ މެދުގައި އޭނައަށްޓަކައި ދުޢާ ކުރުމަށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1604
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِفَرَسٍ مُعْرَوْرًى فَرَكِبَهُ حِينَ انْصَرَفَ مِنْ جَنَازَةِ ابْنِ الدَّحْدَاحِ وَنَحْنُ نَمْشِي حَوْلَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވިއެވެ: ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - ވާކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ މާލިކް ބިން މިޣްވާލްގެ އަރިހުން ސިމާކް ބިން ހަރުބުގެ އަރިހުން ޖާބިރު ބިން ސަމުރާގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ އިބްނު ދަހުދާގެ ހަށިގަނޑު ބަލަހައްޓަމުން ދިޔައިރު، އަޅުގަނޑުމެން އެތަނުގެ ވަށައިގެން ހިނގާލަ ހިނގާލަ ތިއްބެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1605
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ابْنِ الدَّحْدَاحِ ثُمَّ أُتِيَ بِفَرَسٍ عُرْيٍ فَعَقَلَهُ رَجُلٌ فَرَكِبَهُ فَجَعَلَ يَتَوَقَّصُ بِهِ وَنَحْنُ نَتَّبِعُهُ نَسْعَى خَلْفَهُ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَمْ مِنْ عِذْقٍ مُعَلَّقٍ أَوْ مُدَلًّى فِي الْجَنَّةِ لِابْنِ الدَّحْدَاحِ أَوْ قَالَ شُعْبَةُ لِأَبِي الدَّحْدَاحِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީރު] - އިބްނުލް މުޘައްނާގެ ބަސްފުޅުން - އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެއީ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަދި [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ސިމާކް ބިން ޙަރްބު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަދު ދަހުދާގެ ޖަނާޒާގެ ނަމާދު އިސްކޮށް އުޅުއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާއަށް ދިނީ އުދުހިގެން ނުދާ އަސްއެކެވެ. އެ އަސް ދެން މީހަކު ބަނދެފައި އޮތީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެ އަސް އެއަށް އަރައި މަޑުމަޑުން ހިނގައިގަންނަންދެން، އަހަރެމެން އެކަލޭގެފާނުގެ ފަހަތުން ހިނގައިގަތީމެވެ. ޖާބިރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ރައްޔިތެއްގެ މީހަކު ސުވާލުކުރިއެވެ: 'ދަހުދާއަށްޓަކައި ސުވަރުގެ ތަޅުވާފައި ހުރި ގަސްތަކުގެ ކިތައް ފަތްކޮޅު ދޭނެ ހެއްޔެވެ؟' ނުވަތަ ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ދަހުދާއަށްޓަކައި'.
Hadith
Imam Muslim : 1606
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمِسْوَرِيُّ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي هَلَكَ فِيهِ الْحَدُوا لِي لَحْدًا وَانْصِبُوا عَلَيَّ اللَّبِنَ نَصْبًا كَمَا صُنِعَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ޖަޢުފަރު އަލް މިސްވާރީ] [އިސްމާޢީލް ބިން މުޙައްމަދު ބިން ސަޢުދު] ގެ އަރިހުން [އާމިރު ބިން ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝް] އޭނާ މަރުވުމަށް މެދުވެރިވި ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ގަބުރު.'
Hadith
Imam Muslim : 1607
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ وَوَكِيعٌ جَمِيعًا عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جُعِلَ فِي قَبْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطِيفَةٌ حَمْرَاءُ قَالَ مُسْلِم أَبُو جَمْرَةَ اسْمُهُ نَصْرُ بْنُ عِمْرَانَ وَأَبُو التَّيَّاحِ وَاسْمَهْ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ مَاتَا بِسَرَخْسَ
[ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] އަށް -އަނެއްގޮތަކަށް ކިޔައިދިނީ- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޣުންދަރު] އަދި [ވާކީޢު] އެންމެން [ޝުޢޫބާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] -އެ ބަސްފުޅުވެސް އޭނާގެ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ] ކިޔައިދިނެވެ ޖަމްރާ] [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ގަބުރުމަތީގައި ރަތްކުލައިގެ އިސްތަށިގަނޑެއް ފަދަ ބޯ ފޮތިގަނޑެއް ބަހައްޓާފައި ވެއެވެ'. މުސްލިމް ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަބޫ ޖަމްރާގެ ނަމަކީ ނަޞްރު ބިން އިމްރާން އަދި އަބޫ ޠައްއްޔާގެ ނަމަކީ ޔަޒީދު ބިން ހުމައިދު ކަމުގައިވާ ދެމީހުންވެސް މަރުވެފައިވަނީ ސަރަޚްސާގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1608
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ فِي رِوَايَةِ أَبِي الطَّاهِرِ أَنَّ أَبَا عَلِيٍّ الْهَمْدَانِيَّ حَدَّثَهُ وَفِي رِوَايَةِ هَارُونَ أَنَّ ثُمَامَةَ بْنَ شُفَيٍّ حَدَّثَهُ قَالَ كُنَّا مَعَ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ بِأَرْضِ الرُّومِ بِرُودِسَ فَتُوُفِّيَ صَاحِبٌ لَنَا فَأَمَرَ فَضَالَةُ بْنُ عُبَيْدٍ بِقَبْرِهِ فَسُوِّيَ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُ بِتَسْوِيَتِهَا
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު އަޙްމަދު ބިން އަމްރޫ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި އަދި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޢަމްރު ބިން ހާރިޘް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް ޢާއިލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ [އަމްރު ބިން ހާރިޘް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ - އަބޫ ޠާހިރުގެ ރިވާޔަތުގައި ހުއްޓާ - އެއީ [އަބޫ ޢަލީ އަލް ޙަމްދާނީ] އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ - އެ... ހާރޫންގެ ރިވާޔަތް - އެއީ [ޓްސުމާމާ ބިން ޝުފާއީ] އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ވާހަކަ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެން އެއްދުވަހަކު ރޯމަނުންގެ ޤައުމުގައި ތިބީ ފަދުالله ބިން އުބައިދުއާއެކު، ހަމަ ރޫދީސްގައެވެ. ދެން އަޅުގަނޑުމެންގެ އެއް ޞަޙާބީ އަވަހާރަވުމުން، [ފަދުﷲ ބިން އުބައިދު] ވަޅުލައި، އެކަލޭގެފާނުގެ ޤަބުރު އެއްވަރު ކުރުމަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. ދެން ވިދާޅުވިއެވެ؛ ގަބުރުތައް އެއްވަރު ކުރުމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަމުރުކުރެއްވި އަޑު އިވުނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1609
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي الْهَيَّاجِ الْأَسَدِيِّ قَالَ قَالَ لِي عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَلَا أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا تَدَعَ تِمْثَالًا إِلَّا طَمَسْتَهُ وَلَا قَبْرًا مُشْرِفًا إِلَّا سَوَّيْتَهُ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي حَبِيبٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ وَلَا صُورَةً إِلَّا طَمَسْتَهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު - އިތުރު ދެމީހަކު - ބުނީ، ވަޤީ ސޫފިޔާންގެ ކިބައިން ހަބީބު ބިން އަބޫ ޘާބިތުން އަބޫ ވަޢީލް ގެ އަރިހުން އަބޫ ޙަޔާޖު އަލް އަސާދީ ގެ އަރިހުން އޭނާ ބުނީ، ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ފޮނުވީތަ؟ ބުދުތައް ހަލާކުކޮށްލުން ނޫނީ ނުބާއްވާށެވެ، އަދި ގަބުރުތައް އެއްވަރުކޮށްގެން ނޫނީ ގަބުރުތައް ނުބާއްވާށެވެ'. އަދި އަބޫބަކުރު ބިން ޚައްލާދު އަލް ބަހިލީ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. ޔަހްޔާ އަލް ޤަތުތާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. ސުފްޔާން އަހަރެންނަށް [ހަބީބު] ގާތު މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު ކިޔައިދިނީ، އަދި އޭނާ ބުނީ 'އަދި ފޮޓޯ ފޮހެލާފައި ނޫނީ ތަސްވީރުތައް ނުބާއްވާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1610
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجَصَّصَ الْقَبْرُ وَأَنْ يُقْعَدَ عَلَيْهِ وَأَنْ يُبْنَى عَلَيْهِ و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އެއީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެއް އެއީ [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] [އިބްނު ޖުރައިޖު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ކަމެކެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގަބުރުތަކުގައި ޕްލާސްޓަރ ޖަހައި، އެތަންތަނުގައި އިށީނދެ އެތަންތަނުގައި ބިނާކުރުން މަނާކުރެއްވިއެވެ'. އަދި އެއީ [ޙާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް އެއީ [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަދި އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އެ އެންމެން [އިބްނު ޖުރައިޖް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ އަބްދުالله] ބުނާށެވެ؛ މިކަހަލަ ޙަދީޘަކާއެކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1611
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ نُهِيَ عَنْ تَقْصِيصِ الْقُبُورِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ: 'ގަބުރުތައް ހުދުކުރުން މަނާވެއްޖެ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1612
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنْ يَجْلِسَ أَحَدُكُمْ عَلَى جَمْرَةٍ فَتُحْرِقَ ثِيَابَهُ فَتَخْلُصَ إِلَى جِلْدِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَجْلِسَ عَلَى قَبْرٍ و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ ح و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޖާރިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުހައިލް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ހުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރައްވައިފިއެވެ. އަދި [ޤުޠަޢިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް އަދު ދަރަވަރުދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން. އަދި [އަމްރޫ އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބޫ އަޙްމަދު އަޒް ޒުބައިދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންނަށްވެސް [ސުހައިލް] އިން ކިޔައިދިނީ މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު، އެއްގޮތް ޙަދީޘެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1613
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ وَاثِلَةَ عَنْ أَبِي مَرْثَدٍ الْغَنَوِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَجْلِسُوا عَلَى الْقُبُورِ وَلَا تُصَلُّوا إِلَيْهَا
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު އަސް ސަޢީދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ވަލީދު ބިން މުސްލިމް] [އިބްނު ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [ބުޞްރު ބިން އުބައިދުالله] ގެ ކިބައިން [ވަތުސިލާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މާރްޞަދު އަލް ޣަނާވީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1614
و حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ الْبَجَلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ عَنْ وَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ عَنْ أَبِي مَرْثَدٍ الْغَنَوِيِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُصَلُّوا إِلَى الْقُبُورِ وَلَا تَجْلِسُوا عَلَيْهَا
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ [ޙަސަން ބިން ރަބީޢު އަލް ބަޖަލީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނުލް މުބާރަކް] [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [ބުޞްރު ބިން އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އިދްރީސް އަލް ޚައުލާނީ] ގެ އަރިހުން [ވަތުސިލާ ބިން އަލް އަޞޢީޤާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މަރްސާދު އަލް ޣަނާވީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: ޤަބުރުތަކާ ކުރިމަތިލައިގެން ނަމާދު ނުކުރައްވާ އަދި އެތަންތަނުގެ މަތީގައި އިށީނދެވަޑައިނުގަންނަވާށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1615
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَ عَلِيٌّ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ بْنِ حَمْزَةَ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ أَمَرَتْ أَنْ يَمُرَّ بِجَنَازَةِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ فِي الْمَسْجِدِ فَتُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَأَنْكَرَ النَّاسُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ مَا أَسْرَعَ مَا نَسِيَ النَّاسُ مَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سُهَيْلِ بْنِ الْبَيْضَاءِ إِلَّا فِي الْمَسْجِدِ
އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު އައްސާދީ] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހިމް އަލް ޙަންޒާލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ - ބަސްތަކަކީ އިސްޙާޤުގެ ބަސްތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް - ޢަލީ ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ - އިޝާޤު ވިދާޅުވިއިރު - [ޢަބްދުލް އަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] [ޢަބްދުލް ވަޙީދު ބިން ޙަމްޒާ] ގެ އަރިހުން [ޢައްބާދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢައްބާދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޒުބައިރު] ސަޢުދުގެ ހަށިގަނޑު ނަގަން އަމުރުކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ ބިން އަބޫ ވަޤާސް މިސްކިތަށް އެތަނަށް ނަމާދު ކުރެއްވުމަށެވެ. އެކަމަކު އެމީހުން އެ އަމުރަށް ބޯނުލަނބާތީ ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1616
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا لَمَّا تُوُفِّيَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ أَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَمُرُّوا بِجَنَازَتِهِ فِي الْمَسْجِدِ فَيُصَلِّينَ عَلَيْهِ فَفَعَلُوا فَوُقِفَ بِهِ عَلَى حُجَرِهِنَّ يُصَلِّينَ عَلَيْهِ أُخْرِجَ بِهِ مِنْ بَابِ الْجَنَائِزِ الَّذِي كَانَ إِلَى الْمَقَاعِدِ فَبَلَغَهُنَّ أَنَّ النَّاسَ عَابُوا ذَلِكَ وَقَالُوا مَا كَانَتْ الْجَنَائِزُ يُدْخَلُ بِهَا الْمَسْجِدَ فَبَلَغَ ذَلِكَ عَائِشَةَ فَقَالَتْ مَا أَسْرَعَ النَّاسَ إِلَى أَنْ يَعِيبُوا مَا لَا عِلْمَ لَهُمْ بِهِ عَابُوا عَلَيْنَا أَنْ يُمَرَّ بِجَنَازَةٍ فِي الْمَسْجِدِ وَمَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سُهَيْلِ بْنِ بَيْضَاءَ إِلَّا فِي جَوْفِ الْمَسْجِدِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ބަހުޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ވުހައިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޢައްބާދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޒުބައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އައިޝަތު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ ސަޢުދު ބިން އަބީ ވަޤާސް އަވަހާރަވުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން އެކަލޭގެފާނުގެ ހަށިގަނޑު މިސްކިތަށް ގެންގޮސް އެތަނުގައި ނަމާދު ކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވި ކަމަށެވެ. އެމީހުން މި އެދުމަށް ތަބާވުމުން، އެތަނުން ނަމާދު ކުރުމަށްޓަކައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުންގެ ކޮޓަރިއަށް ހަށިގަނޑު ގެންގޮސްފިއެވެ. ދެން އަނބުރާ ބޭރަށް ނެގީ ގޮނޑިއާއި ގުޅިފައި އޮތް ބޮޑީގެ ދޮރުންނެވެ. އޭގެ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ރަސޫލާގެ އަނބިކަނބަލުންނާ ހަމައަށް އެތައް ބަޔަކު އެމީހުންގެ އަމަލުތަކަށް ފާޑުކިޔާ ޚަބަރެއް ފޯރިއެވެ. އެމީހުން ބުނީ ހަށިގަނޑު މިސްކިތަށް ގެންނަން ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ. އެ މީހުންގެ ވާހަކަ އައިޝާއާ ހަމައަށްވެސް ފޯރިއެވެ. އެހެންކަމުން އައިޝާ ބުނީ ރައްޔިތުންނަށް ނޭނގޭ ކަންކަމަށް ފާޑުކިޔުން ކިހާ އަވަހަކަށް ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފާޑުކިޔާފައި ވަނީ ހަށިގަނޑު މިސްކިތަށް ގެނައީތީއެވެ. ހަޤީޤަތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސުހައިލް ބިން ބައިދުލާ ނަމާދުގައި މިސްކިތުގައި މެނުވީ އިސްކޮށް އުޅުއްވާފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1617
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي ابْنَ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَائِشَةَ لَمَّا تُوُفِّيَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَتْ ادْخُلُوا بِهِ الْمَسْجِدَ حَتَّى أُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَأُنْكِرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ وَاللَّهِ لَقَدْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى ابْنَيْ بَيْضَاءَ فِي الْمَسْجِدِ سُهَيْلٍ وَأَخِيهِ قَالَ مُسْلِم سُهَيْلُ بْنُ دَعْدٍ وَهُوَ ابْنُ الْبَيْضَاءِ أُمُّهُ بَيْضَاءُ
އަދި [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] - އެ ބަސްފުޅަކީ ވެސް އިބްނު ރާފީޢު - އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އިބްނު އަބޫ ފުޑައިކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަދުލްދުލަހަކް]، އެއީ އިބްނު ޢުޘްމާން، [އަބޫ ޞަލަމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމަތު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝް އަވަހާރަވިއިރު، [އައިޝަތު] ވިދާޅުވިއެވެ އަހަންނަށް އޭނާއަށް ދުޢާ ކުރެވޭހާ ހިނދަކު މިސްކިތަށް ވަދެވުނެވެ'. އެކަމަކު އެމީހުން އެކަމާ އެއްބަހެއް ނުވުމުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިސްކިތުގައި ބައިދުލާ` ގެ ދެ ދަރިކަލުން ކަމަށްވާ ސުހައިލް އާއި އޭނާގެ ބޭބެއަށް ދުޢާ ކުރެއްވި ކަމަށެވެ. މުސްލިމް ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ސުހައިލް ބިން ދާޢުދަކީ އިބްނުލް ބައިދުލާ`، އަދި އޭނާގެ މަންމައަކީ ބައިދުލާ` އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1618
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شَرِيكٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي نَمِرٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّمَا كَانَ لَيْلَتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْرُجُ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ إِلَى الْبَقِيعِ فَيَقُولُ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَأَتَاكُمْ مَا تُوعَدُونَ غَدًا مُؤَجَّلُونَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَهْلِ بَقِيعِ الْغَرْقَدِ وَلَمْ يُقِمْ قُتَيْبَةُ قَوْلَهُ وَأَتَاكُمْ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ތަމީމީގައި އަދި ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު އަދި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު - އިތުރު ދެމީހަކު ބުނި - އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ދެމީހަކު ބުނީ - الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު އެކަލޭގެފާނުގެ ނަންބަރަށް ދިޔަ ރޭ، ރޭ ނިމުނުއިރު ބާގީއަށް ނުކުމެވަޑައިގެން ވިދާޅުވިއެވެ. އޭ މުއުމިނުންގެ ކިބައިން ޤަބުރުތަކުގެ މީސްތަކުންނެވެ. الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަޢުދުވެވޮޑިގެންވާ އެއްޗެއް، މާދަމާ - ޤިޔާމަތް ދުވަހު - ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހަމަކަށަވަރުން ލިބިގެންދާނެ ކަމަށާއި، އަޅުގަނޑުމެން އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ތިޔަބައިމީހުންގެ ފަހަތުން ދާނަމެވެ. އޭ الله، ގެނބިގެން ދިޔަ ބަޤީޢުގެ އަހުލުވެރިންނަށް މާފުކުރައްވާށެވެ.' ޤުތައިބާ ފާހަގައެއް ނުކުރައްވައެވެ؛ 'ވާ އަތާކުމް' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1619
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ قَيْسٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ تُحَدِّثُ فَقَالَتْ أَلَا أُحَدِّثُكُمْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنِّي قُلْنَا بَلَى ح و حَدَّثَنِي مَنْ سَمِعَ حَجَّاجًا الْأَعْوَرَ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ بْنِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ قَالَ يَوْمًا أَلَا أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنْ أُمِّي قَالَ فَظَنَنَّا أَنَّهُ يُرِيدُ أُمَّهُ الَّتِي وَلَدَتْهُ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ أَلَا أُحَدِّثُكُمْ عَنِّي وَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْنَا بَلَى قَالَ قَالَتْ لَمَّا كَانَتْ لَيْلَتِي الَّتِي كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا عِنْدِي انْقَلَبَ فَوَضَعَ رِدَاءَهُ وَخَلَعَ نَعْلَيْهِ فَوَضَعَهُمَا عِنْدَ رِجْلَيْهِ وَبَسَطَ طَرَفَ إِزَارِهِ عَلَى فِرَاشِهِ فَاضْطَجَعَ فَلَمْ يَلْبَثْ إِلَّا رَيْثَمَا ظَنَّ أَنْ قَدْ رَقَدْتُ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ رُوَيْدًا وَانْتَعَلَ رُوَيْدًا وَفَتَحَ الْبَابَ فَخَرَجَ ثُمَّ أَجَافَهُ رُوَيْدًا فَجَعَلْتُ دِرْعِي فِي رَأْسِي وَاخْتَمَرْتُ وَتَقَنَّعْتُ إِزَارِي ثُمَّ انْطَلَقْتُ عَلَى إِثْرِهِ حَتَّى جَاءَ الْبَقِيعَ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ انْحَرَفَ فَانْحَرَفْتُ فَأَسْرَعَ فَأَسْرَعْتُ فَهَرْوَلَ فَهَرْوَلْتُ فَأَحْضَرَ فَأَحْضَرْتُ فَسَبَقْتُهُ فَدَخَلْتُ فَلَيْسَ إِلَّا أَنْ اضْطَجَعْتُ فَدَخَلَ فَقَالَ مَا لَكِ يَا عَائِشُ حَشْيَا رَابِيَةً قَالَتْ قُلْتُ لَا شَيْءَ قَالَ لَتُخْبِرِينِي أَوْ لَيُخْبِرَنِّي اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَأَخْبَرْتُهُ قَالَ فَأَنْتِ السَّوَادُ الَّذِي رَأَيْتُ أَمَامِي قُلْتُ نَعَمْ فَلَهَدَنِي فِي صَدْرِي لَهْدَةً أَوْجَعَتْنِي ثُمَّ قَالَ أَظَنَنْتِ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ قَالَتْ مَهْمَا يَكْتُمِ النَّاسُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ جِبْرِيلَ أَتَانِي حِينَ رَأَيْتِ فَنَادَانِي فَأَخْفَاهُ مِنْكِ فَأَجَبْتُهُ فَأَخْفَيْتُهُ مِنْكِ وَلَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ عَلَيْكِ وَقَدْ وَضَعْتِ ثِيَابَكِ وَظَنَنْتُ أَنْ قَدْ رَقَدْتِ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَكِ وَخَشِيتُ أَنْ تَسْتَوْحِشِي فَقَالَ إِنَّ رَبَّكَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَأْتِيَ أَهْلَ الْبَقِيعِ فَتَسْتَغْفِرَ لَهُمْ قَالَتْ قُلْتُ كَيْفَ أَقُولُ لَهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ قُولِي السَّلَامُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَيَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَلَاحِقُونَ
އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް ޢާއިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ޖުރައިޖް] [ޢަބްދުالله ބިން ކާތިރު ބިން މުއްތަލިބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޤައިސް] ބުނި އަޑު އިވިގެން، [އައިޝާ] ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވިއްޖެ ކަމަށް، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތިމަންރަސްކަލާނގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އަދި އަހަރެންގެ ކިބައިން ވެސް ޙަދީޘެއް ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރިވާކޮށްދޭނަން ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެމެން ބުނީމެވެ. -އަނެއް ސަފުހާއެއްގައި- އަދި [މީހަކު] ހައްޖާޖު އަލް އަޢުވާރުގެ އަޑުއެހި، އަދި އެ ބަސްފުޅަކީ ވެސް އޭނާގެ ވާހަކައެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله] -ޤުރައިޝްގެ މީހަކު- [މުޙައްމަދު ބިން ޤައިސް ބިން މަޚްރަމާ ބިން އަލް މުއްތަލިބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ އެއްދުވަހަކު އޭނާ ބުނީ، 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް -ޙަދީޘް- އިން ރަޙްމަތް ކުރާނަމޭ އަހަރެންނާއި މަންމަގެ ފަރާތުން؟' -އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ހީކުރީ އޭނާގެ މަންމަ ކިޔަމުން ދޭހަވާ އެއްޗަކީ އޭނާ ވިހެއި މަންމަ ކަމަށް- އޭނާ ބުންޏެވެ؛ [އައިޝަތު] ދެންނެވިއެވެ. އަހަރެމެން ބުނީމެވެ، އާދެ، އަހަރެން ކުރާނަމެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ؛ އެއްރެއަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެންގެ ގެއަށް އައުމުގެ ނަންބަރު ޖެހުމުން، ހެދުން ނަގައި، ފައި ކައިރީގައި ސެންޑަލް ބަހައްޓައި، އެނދުގައި ހެދުމުގެ ކޮޅު ފަތުރާލުމަށްފަހު، އޮށޯތެވެ. އިރުކޮޅަކުން، އަދި ފަހަރެއްގައި އަހަރެންނަށް ނިދިއްޖެ ކަމަށް ހީކޮށް، ހެދުމާއި ސެންޑަލް ނަގައި މަޑުމަޑުން ދޮރު ހުޅުވާލުމަށްފަހު އަނެއްކާވެސް މަޑުމަޑުން ބަންދުކޮށްލިއެވެ. އެގޮތަށް އޭނާ ފެނުމުން އަހަރެން ހެދުން އަޅައިގެން ބޮލުގައި ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާކޮށްލީމެވެ، ދެން ފަހަތުން އޭނާގެ ފަހަތުން ގޮސް ބާޤީއާ ހަމައަށް އާދެވުނެވެ. އެތަނަށް އާދެވުމުން އިރުކޮޅަކު ހުއްޓިލުމަށްފަހު ތިންފަހަރު އަތް އުފުލާލުމަށްފަހު ފަހަތަށް އެނބުރި ގެއަށް ދިޔައެވެ. އަހަރެން ފަހަތަށް އެނބުރި އޭނާގެ ކުރިމައްޗަށް ދިޔައީމެވެ. އޭނާ އަވަހަށް ހިނގައިގަތް ނަމަ ދެން އަހަރެން ހިނގައިގަތީ އަވަހަށް. އޭނާ ޖޮގް ކުރިނަމަ އަހަރެން ވެސް ކުރިން. އޭނާ އައުމުން އަހަރެން އޭނާގެ ކުރިން އައިސްފައި ހުއްޓެވެ. ދެން ގެއަށް ވަދެ ނިދާލީމެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ ވަދެގެން އަހާލިއެވެ: ‘އައިޝާ ކަލޭގެ ކޮން މައްސަލައެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެންނަށް އިވުނީ ކަލޭގެ ނޭވާ ފަށަލަ ފަށަލައަށް ދާ އަޑު.؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެއްވެސް ކަމެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަންނަށް ކިޔައިދީބަލަ ނޫނީ الله - އެންމެ އޯގާތެރި އަދި ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެ - އަހަންނަށް ކިޔައިދެއްވާނެ'. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެންގެ ބައްޕައާއި މަންމަގެ ފަރާތުން' ކަމަށެވެ. ދެން އަސްލު ވީގޮތް ކިޔައިދިނީމެވެ. އޭނާ ބުނީ ދެން ތިޔައީ ކުރިން އަހަރެންގެ ކުރިމަތީގައި ފެނުނު ކަޅު ހިޔަނި ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ އާދެ، އެއީ ތެދެއް، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ’ އެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެންގެ މޭގައި ތަދުވާންދެން ބާރަށް ކޮއްޕާލިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'މީހަކު ސިއްރުކުރާ ކޮންމެ ކަމެއް، ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އެކަން الله އަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނެ' އެވެ. ދެން ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާ ނުކުމެވަޑައިގަތީ ކީއްވެގެންކަން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: ޖިބްރީލް އައީ، އެކަމަކު އެތަނުން ކަލޭ ފެނުމުން، ކަލޭގެ އަޑު ނީވޭ ވަރަށް މަޑުމަޑުން އަހަންނަށް ގޮވާލިއެވެ. އަހަރެން އޭނާގެ ކޯލަށް ޖަވާބު ދިނީ ކަލެއަށް ވެސް އަޑު އިވިފައެއް ނުވެއެވެ. އޭނާ އެގެއަށް ނުވަދެވުނީ، ކަލޭގެ ހެދުން ނަގާތީއެވެ. އަދި އަހަރެން ވެސް ހީކުރީ ކަލޭ ނިދާފައި އޮތް ކަމަށް ކަމުން ކަލޭ ހޭލައްވާލަން ފަސްޖެހުނީ ކަލޭގެ އެކަނިވެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވިދާނެތީއެވެ. ޖިބްރީލް އަހަންނަށް ވިދާޅުވީ، 'الله އަމުރުކުރެއްވީ ބާގީއަށް އައިސް އެތަނުގެ އަހުލުވެރިންނަށް މާފު ހޯދުމަށް' ކަމަށެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ، ދެން އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެން އެތަނަށް އާދެވުނުއިރު އަހަރެން ކިޔެވީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟ ' ޖިބްރީލް ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ކިޔެވުން: އަސް ސަލާމު ޢަލާ އަހުލިދު ދިޔާރު މިނަލް މުކްމިނީން ވަލް މުސްލިމީން ވާ ޔަރްހަމުالله މުސްތަޤްދީމީން މިނާ ވަލް މުސްތާ`ޚިރީން ވާ އިންނާ އިންސާއާ`الله ބިކޫމް ލާހިޤޫން - މި މުއުމިނުންނާއި މުސްލިމުންގެ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ސަލާމަތް އޮހޮރުވާލައްވާށި. އަދި އަހަރެމެންގެ ކުރިން ދިޔަ މީހުންނާއި އަހަރެމެންގެ ފަހަތުން އަންނަ މީހުންނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1620
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَسَدِيُّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُهُمْ إِذَا خَرَجُوا إِلَى الْمَقَابِرِ فَكَانَ قَائِلُهُمْ يَقُولُ فِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ السَّلَامُ عَلَى أَهْلِ الدِّيَارِ وَفِي رِوَايَةِ زُهَيْرٍ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الدِّيَارِ مِنْ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُسْلِمِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَلَاحِقُونَ أَسْأَلُ اللَّهَ لَنَا وَلَكُمْ الْعَافِيَةَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله އަލް އަސާދީ] [ސުފްޔާން] އިން [އަލްޤަމާ ބިން މާރތްސާދު] އިން [ސުލައިމާން ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށެވެ. ޤަބުރުތަކަށް ޒިޔާރަތް ކުރަން ބޭރަށް ނުކުންނަން ބޭނުން ވަގުތެއްގައި ކުރަންވީ ކަންތައްތައް ދަސްކޮށްދެއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެވެ. ފަހެ އެއިން އެކަކު އަބޫބަކުރުގެ ރިވާޔަތުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ފަދައިން ދުޢާ ކިޔުއްވިއެވެ: އަސްލާމު ޢާލާ އަޙްލިދު ދިޔާރު -ޒުހައިރުގެ ރިވާޔަތުގައި- އަސް ޞަލާމު ޢަލައިކުމް އަޙްލާދު ދިޔާރީ މިނާލް މުކްމިނީން ވަލް މުސްލިމީން ވާ އިއްނަ އިންޞާ`الله ބިކޫމް ލާހިޤޫން އަސަލޫއްލާހާ ލާނާ ވަލަކުމުލް އެވެ ޢާފިޔާ -މުއުމިނުންނާއި މުސްލިމުންގެ ތެރެއިން ޤަބުރުތަކުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ޞުލްޙަ ލައްވާށި އަދި އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ ތިޔަ އެންމެންގެ މައްޗަށް ޞުލްޙަ ފޮނުއްވާނަމެވެ. އަހަރެން الله އަށް އެދެނީ އަހަރެމެންނަށާއި ކަލޭގެފާނަށްޓަކައި އަލް ޢަފިއްޔާ -ސަލާމަތް-'.
