Imam Muslim : 141
حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ حَدَّثَنَا أَبُو ظِبْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ يُحَدِّثُ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحُرَقَةِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَصَبَّحْنَا الْقَوْمَ فَهَزَمْنَاهُمْ وَلَحِقْتُ أَنَا وَرَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ رَجُلًا مِنْهُمْ فَلَمَّا غَشِينَاهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَكَفَّ عَنْهُ الْأَنْصَارِيَّ وَطَعَنْتُهُ بِرُمْحِي حَتَّى قَتَلْتُهُ قَالَ فَلَمَّا قَدِمْنَا بَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِي يَا أُسَامَةُ أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ مَا قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا كَانَ مُتَعَوِّذًا قَالَ فَقَالَ أَقَتَلْتَهُ بَعْدَ مَا قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ أَسْلَمْتُ قَبْلَ ذَلِكَ الْيَوْمِ
या'कुब अद-दौराकी अस्मान् प्रति वर्णितवान् हुशैमः अस्मान् प्रति वर्णितवान् हुशैनः अस्मान् प्रति वर्णितवान् अबू द्लिब्यान् अवदत्, मया उसामाह बिन् जैद बिन् हरिथाहः कथयति इति श्रुतवान्, सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अस्मान् जुहैना-क्षेत्रेषु अन्यतमं अल-हुराकाहनगरं प्रेषितवान्। ततः प्रातःकाले वयं तान् आक्रमितवन्तः यावत् वयं तान् पराजितवन्तः, ततः अहं एकेन अन्सारपुरुषेण सह तेभ्यः एकं पुरुषं मिलितवन्तौ। यदा वयं तस्य समीपं गतवन्तः तदा सः अवदत् - 'ला इलाहा इल्लाहु - अल्लाहं विहाय कोऽपि देवः पूजनीयः नास्ति -। अतः अंसारः तं मारयितुं निवृत्तः, अहं तु शूलेन तं यावत् न मारितवान् तावत् यावत् तं मारितवान्।' उसामाहः अवदत्, 'यदा वयं आगताः, तदा घटना नबी इत्यस्य समीपं प्राप्तवती, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, अतः सः मां अवदत्, 'ला इलाहा इल्लाल्लाहुः - अल्लाह-इत्येतत् पूजनीयः कोऽपि देवः नास्ति-? ' अहं प्रत्युवाच, 'हे अल्लाहस्य दूत, सः केवलं कवचरूपेण एव तत् अवदत्' इति। कथाकारः अवदत्, 'ईश्वरस्य दूतः उक्तवान् - 'तस्य तत् वाक्यं उक्त्वा किं त्वया तं मारितम्? ' उसामाहः अवदत् - 'सः च मां पुनः पुनः वदति स्म यावत् अहं तस्मिन् समये इस्लामधर्मं न स्वीकृतवान् इति न कल्पितवान्'' इति ।
Imam Muslim : 142
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ أَنَّ خَالِدًا الْأَثْبَجَ ابْنَ أَخِي صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ حَدَّثَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ أَنَّهُ حَدَّثَ أَنَّ جُنْدَبَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيَّ بَعَثَ إِلَى عَسْعَسِ بْنِ سَلَامَةَ زَمَنَ فِتْنَةِ ابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالَ اجْمَعْ لِي نَفَرًا مِنْ إِخْوَانِكَ حَتَّى أُحَدِّثَهُمْ فَبَعَثَ رَسُولًا إِلَيْهِمْ فَلَمَّا اجْتَمَعُوا جَاءَ جُنْدَبٌ وَعَلَيْهِ بُرْنُسٌ أَصْفَرُ فَقَالَ تَحَدَّثُوا بِمَا كُنْتُمْ تَحَدَّثُونَ بِهِ حَتَّى دَارَ الْحَدِيثُ فَلَمَّا دَارَ الْحَدِيثُ إِلَيْهِ حَسَرَ الْبُرْنُسَ عَنْ رَأْسِهِ فَقَالَ إِنِّي أَتَيْتُكُمْ وَلَا أُرِيدُ أَنْ أُخْبِرَكُمْ عَنْ نَبِيِّكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ بَعْثًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ إِلَى قَوْمٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَإِنَّهُمْ الْتَقَوْا فَكَانَ رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَقْصِدَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَصَدَ لَهُ فَقَتَلَهُ وَإِنَّ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ قَصَدَ غَفْلَتَهُ قَالَ وَكُنَّا نُحَدَّثُ أَنَّهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَلَمَّا رَفَعَ عَلَيْهِ السَّيْفَ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَتَلَهُ فَجَاءَ الْبَشِيرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ فَأَخْبَرَهُ حَتَّى أَخْبَرَهُ خَبَرَ الرَّجُلِ كَيْفَ صَنَعَ فَدَعَاهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ لِمَ قَتَلْتَهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْجَعَ فِي الْمُسْلِمِينَ وَقَتَلَ فُلَانًا وَفُلَانًا وَسَمَّى لَهُ نَفَرًا وَإِنِّي حَمَلْتُ عَلَيْهِ فَلَمَّا رَأَى السَّيْفَ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَتَلْتَهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرْ لِي قَالَ وَكَيْفَ تَصْنَعُ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ فَجَعَلَ لَا يَزِيدُهُ عَلَى أَنْ يَقُولَ كَيْفَ تَصْنَعُ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ إِذَا جَاءَتْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[अहमद बिन् अल-हसन बिन् खिरासी] अस्मान् अवदत् [अम्रु बिन् असिम] अस्मान् अवदत् [मुअतामीर] सः अवदत्, अहं श्रुतवान् [मम पिता] कथयति यत् [खालिद अल-अत्स्बाज] मम भ्रातुः पुत्रः सफवान बिन् मुहरिज्, [शफान बिन् मुहरिज्] इत्यस्मात् अवदत् यत् सः अवदत्, यत् इब्न जुबैरस्य [जुन्दाब्रिज्] इत्यस्य क्लेशसमये अब्दुल्लाह अल-बजाली] अस्अस् बिन् सलामाह इत्यस्य समीपं दूतं प्रेषितवान् आसीत् यत् 'भवतः केचन भ्रातरः सङ्गृहीताः येन अहं तान् काश्चन वार्तालापं वक्तुं शक्नोमि।' अतः तेषां समीपं एकः प्रेषितः, यदा ते समागताः अभवन्, तदा जुण्डबः पीतं शिरःपट्टं धारयन् आगत्य अवदत् यत् भवन्तः सर्वदा यत् कथयन्ति स्म तत् वदन्तु’, यावत् तयोः मध्ये तत् संभाषणं न अभवत्। यदा च सम्भाषणं तस्य समीपं प्राप्तम् तदा सः स्वस्य शिरःपट्टं विमोच्य अवदत् यत् अहं भवतः समीपम् आगतः, भवतः नबी भवतः वार्ताम् प्रसारयितुं न अभिलषन्। खलु अल्लाहस्य दूतः ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, एकदा मुसलमानानां कृते मुशरीकानां कृते दूतं प्रेषितवान्। तथा च ते वास्तवतः परस्परं एतावत् सम्मुखीभवन्ति यत् यदि मुसलमानानां कश्चन अपि वधं कर्तुं लक्ष्यं कर्तुम् इच्छति तर्हि सः अवश्यमेव तं मारयितुं समर्थः भविष्यति, तथैव मुसलमानानाम् एकः अपि सः प्रमादात् तं लक्ष्यं कर्तुं शक्नोति' इति। सः अवदत्, 'तस्मिन् समये च अस्मान् उसामाह बिन् जैदस्य घटनायाः विषये सूचितम्, यस्मिन् सः खड्गं उत्थापितवान् तदा मुश्रिकः सहसा अवदत्, 'अल्लाहं विहाय कोऽपि देवः -पूजायाः योग्यः- नास्ति', परन्तु सः तं तथापि मारितवान्। अतः बशीरः नबी इत्यस्य समीपं गतः, ईश्वरः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, तस्य विषये शिकायतुं पृच्छितुं च। सः तस्मै अवदत्, तस्य पुरुषस्य कृतं च। अतः सः उसामम् आहूय पृष्टवान् यत् त्वया किमर्थं तं मारितः? ' सः अवदत् - 'हे अल्लाहस्य दूत, सः मुसलमानान् क्षतिं कृतवान्, फलां फलान् मारितवान्, तस्मै च नाम उक्तवान्, तस्य च तस्य विरुद्धं वास्तवमेव द्वेषः अस्ति, परन्तु मम एतत् खड्गं दृष्ट्वा सः अवदत्, 'अल्लाहं विहाय कोऽपि देवः नास्ति -यस्य पूज्यस्य अधिकारः अस्ति-' इति। अल्लाहस्य दूतः सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम पुनः पृष्टवान् यत् भवन्तः तं मारितवन्तः वा? ' सः 'आम्' इति प्रत्युवाच । सः पुनः पृष्टवान् - 'तर्हि भवन्तः किं कर्तुं अभिलषन्ति यत् 'अल्लाहं विहाय कोऽपि देवः -यस्य पूज्यस्य अधिकारः अस्ति-', यदि कयामतदिने सः आगच्छति -लेखं याचयितुम्-? ' .
Imam Muslim : 143
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا
[जुहैर बिन् हरब] तथा [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] उभौ अवदताम्, [याह्या अर्थात् अल-कथथान] अस्मान् अवदत्। -अन्ये कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [अबु बकर बिन् अबू शैबा] अस्मान् अवदत्। [अबू उसामाह] तथा [इब्न नुमैर] सर्वे अस्मान् [उबैदुल्लाह] इत्यस्मात् [नाफी'तः] [इब्न उमरतः] नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् अवदन्। -अन्ये आख्याने उल्लिखितम्- तथा च [याह्या बिन् याह्या] अस्मान् अवदत् शब्दः च तस्य एव इति सः अवदत्; अहं [मलिकस्य] पुरतः पठितवान्; [नाफी'] इत्यस्मात् [इब्न उमर] इत्यस्मात् यत् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः अवदत् यत् 'यः अस्मान् आक्रमणं कर्तुं खड्गं गृह्णाति, तर्हि सः अस्मात् नास्ति' इति।
Imam Muslim : 144
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُصْعَبٌ وَهُوَ ابْنُ الْمِقْدَامِ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ سَلَّ عَلَيْنَا السَّيْفَ فَلَيْسَ مِنَّا
अस्मान् [अबू बकर बिन अबू शैबाह] तथा [इब्न नुमैर] इत्येतयोः कृते उक्तं यत्, अस्मान् [मुशअब] - अर्थात् इब्न अल-मिक्दम् - इत्यस्मै कथितं यत् [इक्रिमा बिन् अम्मारः] अस्मान् [इयास बिन् सलामाह] इत्यस्मात् [स्वपितुः] पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् अस्मान् अवदत् यत्, 'यः कोऽपि स्वस्य खड्गं आकर्षयति अस्मान् आक्रमितुं तर्हि सः अस्मात् नास्ति।'
Imam Muslim : 145
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا
अस्मान् [अबु बकर बिन अबू शैबाह] इत्यस्मै कथितम्। तथा [अब्दुल्लाह बिन् बर्राद अल-अश'री] तथा [अबू कुरैब] ते अवदन्, [अबू उसामाह] अस्मान् [बुरैदतः] [अबू बुर्दाह] इत्यस्मात् [अबू मूसा] इत्यस्मात् [अबू मूसा] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम इत्यस्मात् अवदत्, सः अवदत् - 'यः अस्मान् आक्रमणं कर्तुं खड्गं दर्शयति, तर्हि सः अस्मात् नास्ति' इति।
Imam Muslim : 146
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ ح و حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ مُحَمَّدُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ كِلَاهُمَا عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلَاحَ فَلَيْسَ مِنَّا وَمَنْ غَشَّنَا فَلَيْسَ مِنَّا
[कुताबियाह बिन सैइद] अस्मान् अवदत्, [या'कुब] -अर्थात्। इब्न अब्दुर्रहमान अल-करी- अस्मान् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [अबू अल-अहवाश मुहम्मद बिन हय्यान्] अस्मान् अवदत्, [इब्न अबू हाजिम] अस्मान् अवदत्, तौ [सुहैल बिन् अबू सालिह] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [अबु हुरैरा] इत्यस्मात् यत् अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) उक्तवान् यत् - 'यः अस्मान् आक्रमणं कर्तुं खड्गं गृह्णाति सः अस्मात् न। यः च अस्मान् वञ्चयति सः अस्मात् नास्ति।'
Imam Muslim : 147
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى صُبْرَةِ طَعَامٍ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِيهَا فَنَالَتْ أَصَابِعُهُ بَلَلًا فَقَالَ مَا هَذَا يَا صَاحِبَ الطَّعَامِ قَالَ أَصَابَتْهُ السَّمَاءُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَفَلَا جَعَلْتَهُ فَوْقَ الطَّعَامِ كَيْ يَرَاهُ النَّاسُ مَنْ غَشَّ فَلَيْسَ مِنِّي
तथा [याह्या बिन् अय्यूब] तथा [कुतैबा] तथा [इब्न हुजर] सर्वे अस्मान् [इस्माइल बिन् जा'फर] इत्यस्मात् कथितवन्तः, [इब्न अय्यूबः] अवदत्, [इस्माइलः] अस्मान् अवदत्, सः अवदत्, [अल-अला'] [अबु हुरैरा] इत्यस्मात् [स्वपितुः] मां सूचितवान् यत् अल्लाहस्य दूतः भोजनस्य राशौ अतीत्य गतः, ततः सः तस्मिन् हस्तं स्थापयति स्म, ततः तस्य हस्तः किमपि आर्द्रं स्पृशति स्म, अतः सः पृष्टवान्- किम् एतत् अन्नस्वामिने? स्वामिना प्रत्युवाच - 'अन्नं वर्षा स्पृष्टम्, हे अल्लाहस्य दूत' इति। सः अवदत्- 'किमर्थं भोजने न स्थापयसि येन जनाः तत् द्रष्टुं शक्नुवन्ति। यः वञ्चयति, तर्हि सः अस्मात् न भवति' इति।
Imam Muslim : 148
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ أَوْ شَقَّ الْجُيُوبَ أَوْ دَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ هَذَا حَدِيثُ يَحْيَى وَأَمَّا ابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ فَقَالَا وَشَقَّ وَدَعَا بِغَيْرِ أَلِفٍ و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَا وَشَقَّ وَدَعَا
[याह्या बिन् याह्या] अस्मान् अवदत् [अबु मुअविया] अस्मान् [अबु मुअविया] अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [अबू मुअवियाह] [वाकी'] च अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [इब्न नुमैर] अस्मान् [मम पितुः] सर्वं [अल्-अ'माशतः] [अब्दुल्लाह बिन मुर्राह] इत्यस्मात् [मस्रुक्] इत्यस्मात् [अब्दुल्लाह] इत्यस्मात् सर्वान् अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'सः अस्मात् न अस्ति यः गण्डौ थप्पड़ं मारयति, जेबं विदारयति वा याचनां करोति।' अज्ञानजनानाम् याचनाभिः सह' इति । इति [यह्या] इत्यस्य हदीसः । यथा [इब्न नुमैर] [अबू बकर] च तौ अवदताम् - 'अलिफं विना विदारयन् याचना च' इति । तथा [उस्मान बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [जरीर्] अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [इशाक बिन् इब्राहिमः] [अली बिन् कसीरामः] च उभौ अवदताम्, [ईसा बिन् यूनुस्] अस्मान् सर्वान् [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् एतया संक्रमणशृङ्खलायाः सह कथितवान्, उभौ च उल्लिखितवन्तौ, 'तथा च विदारयन् याचनां च' इति।
Imam Muslim : 149
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى الْقَنْطَرِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُخَيْمِرَةَ حَدَّثَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى قَالَ وَجِعَ أَبُو مُوسَى وَجَعًا فَغُشِيَ عَلَيْهِ وَرَأْسُهُ فِي حَجْرِ امْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ فَصَاحَتْ امْرَأَةٌ مِنْ أَهْلِهِ فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَرُدَّ عَلَيْهَا شَيْئًا فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّا بَرِئَ مِنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِئَ مِنْ الصَّالِقَةِ وَالْحَالِقَةِ وَالشَّاقَّةِ
अस्मान् [अल-हकम् बिन् मूसा अल-कन्थारी] प्रति कथितं यत् [अब्दुर्रहमान बिन् यजीद बिन् जाबिर] इत्यस्मात् [याह्या बिन् हमजाहः] यत् [अल-कासिम बिन् मुखैमिराह] तस्मै अवदत्, सः अवदत्; अस्मान् [अबू बुर्दाह बिन् अबू मूसा] प्रति कथितं यत् सः अवदत् यत्, 'अबू मूसा यावत् सः मूर्च्छितः न अभवत् तावत् यावत् वेदनाम् अनुभवति स्म, यदा तस्य शिरः स्वपरिवारस्य एकस्याः महिलायाः अङ्के आश्रित्य आसीत्, सा च हिस्टेरिकरूपेण क्रन्दितवती यदा सः -अबु मूसा- किमपि कर्तुं न शक्नोति स्म - यतः सः मूर्च्छितः अभवत् यदा सः होशं प्राप्तवान् तदा [अबू मूसा] अवदत् यत् अहं तस्मात् कर्मात् मुक्तः अस्मि यस्मात् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) स्वं मुक्तवान्। ननु अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) स्वं स्त्रियः मुक्तवान्, ये विपत्तौ आहत्य क्रन्दन्ति, ये च तेषां केशान् छित्त्वा वस्त्राणि विदारयन्ति।'
Imam Muslim : 150
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَا أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَخْرَةَ يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ وَأَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى قَالَا أُغْمِيَ عَلَى أَبِي مُوسَى وَأَقْبَلَتْ امْرَأَتُهُ أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ تَصِيحُ بِرَنَّةٍ قَالَا ثُمَّ أَفَاقَ قَالَ أَلَمْ تَعْلَمِي وَكَانَ يُحَدِّثُهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّنْ حَلَقَ وَسَلَقَ وَخَرَقَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ عِيَاضٍ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ امْرَأَةِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا دَاوُدُ يَعْنِي ابْنَ أَبِي هِنْدٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ عِيَاضٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ لَيْسَ مِنَّا وَلَمْ يَقُلْ بَرِيءٌ
[अब्द बिन् हुमैद] तथा [इशक बिन् मंसूर] उभौ अस्मान् अवदताम्, [जा'फर बिन् औन] अस्मान् अवदताम्, [अबू उमैस्] उभौ अवदताम्, अहं [अबू शखराह] [अब्दुर्रहमान बिन् यजीद] इत्यस्मात् कथयन् श्रुतवान् तथा च [अबू बुर्दाह बिन् अबू मूसा] उभौ अवदताम्, '[अबू मूसा] मूर्च्छितः अभवत्, तस्य पत्नी उम् अब्दुल्लाहः तस्य अभिवादनं कृतवती हिस्टेरिकल् क्रन्दनम्' इति । उभौ अपि स्ववचनं निरन्तरं वदतः, 'यदा सः होशं प्राप्तवान् तदा सः अवदत्, 'किं त्वं न जानासि - रोदनस्य नियमः-, ' ततः सः तस्मै अवदत् यत् अल्लाहस्य दूतः अवदत् - 'अहं तेभ्यः मुक्तः अस्मि ये तेषां केशान् छिनन्ति, उद्घोषयन्ति, वस्त्राणि च विदारयन्ति' इति। [अब्दुल्लाह बिन् मुती'] अस्मान् अवदत्, [हुशैमः] अस्मान् [हुसैनात्] [इयादल् अल-अश'री] इत्यस्मात् [अबू मूसा इत्यस्य पत्नीतः] [अबू मूसा] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् अवदत्। -अन्ये आख्याने उक्तम्-। तथा [हज्जाज बिन अश-स्याइर] अस्मान् अवदत्, [अब्द अश-शमद] अस्मान् अवदत्, सः अवदत्, [मम पिता] अस्मान् अवदत्, [दाऊदः] - अर्थात् इब्न अबू हिन्दः - अस्मान् [आसिम] [सफवान बिन् मुहरिज्] इत्यस्मात् [अबू मूसा] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात् अवदत्। - अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति - तथा च [अल-हसन बिन अली अल-हुलवानी] अस्मान् अवदत्, [अब्द अश-शमद] मम [शु'बाह] [अब्दुल मलिक बिन् उमैर] इत्यस्मात् [रिब'इ बिन् हिरासी] इत्यस्मात् [अबू मूसा] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यस्मात् एतया हदीसेन सह उक्तवान्, केवलं इयादल् इत्यस्य हदीसे इति व्यतिरिक्तम् अल-अश'री, सः अवदत्, 'न अस्माकं समूहात्' इति। सः च 'मुक्तः' इति न अवदत्।
Imam Muslim : 151
و حَدَّثَنِي شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ وَهُوَ ابْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الْأَحْدَبُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ رَجُلًا يَنُمُّ الْحَدِيثَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ نَمَّامٌ
तथा [शयबन् बिन् फारुख] तथा [अब्दुल्लाह बिन् मुहम्मद बिन् असमा' अद्ल्-द्लुबाई] उभौ अवदताम्, [महदी] - अर्थात् इब्न मैमुन - अस्मान् अवदत्, [वशिल अल-अहदाब] अस्मान् [हुदैफा] इत्यस्मात् [अबू व'इल] इत्यस्मात् अवदत् यत् तस्य समीपं प्राप्तम् यत् कश्चन पुरुषः कस्यचित् विषये विवादं कुर्वन् अस्ति, अतः हुदैफा अवदत्, 'अहं श्रुतवान् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) कथयति यत् - 'यः कोऽपि विवादं कर्तुं रोचते सः जन्नतं न प्रविशति।''
Imam Muslim : 152
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ كَانَ رَجُلٌ يَنْقُلُ الْحَدِيثَ إِلَى الْأَمِيرِ فَكُنَّا جُلُوسًا فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ الْقَوْمُ هَذَا مِمَّنْ يَنْقُلُ الْحَدِيثَ إِلَى الْأَمِيرِ قَالَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَيْنَا فَقَالَ حُذَيْفَةُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ
[अली बिन् हुज्र अस-स'दी] तथा [इशाक बिन् इब्राहिम] अस्मान् अवदन् यत् [इशहाक्] अस्मान् अवदत् यत् [जरिर्] अस्मान् अवदत् यत् [मंशुरः] अस्मान् अवदत् यत् [इब्राहिमः] अस्मान् अवदत् यत् [हम्मम बिन् अल-हरिथः] अवदत् यत्, 'एकः पुरुषः मस्जिदे उपविष्टस्य अमीरस्य समीपे एकं वार्तालापं कथितवान्।' अतः जनाः अवदन् यत् एषः एव व्यक्तिः अमीरस्य समक्षं संभाषणं कथितवान् । कथाकारः अवदत्, 'अतः सः आगत्य अस्माकं सम्मुखे उपविष्टवान्, [हुदैफाहः] ततः अवदत्, 'मया अल्लाहस्य दूतं (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतं यत् - यः कोऽपि गपशपं करोति सः स्वर्गं न प्रविशति।'' इति।
Imam Muslim : 153
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ حُذَيْفَةَ فِي الْمَسْجِدِ فَجَاءَ رَجُلٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَيْنَا فَقِيلَ لِحُذَيْفَةَ إِنَّ هَذَا يَرْفَعُ إِلَى السُّلْطَانِ أَشْيَاءَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ إِرَادَةَ أَنْ يُسْمِعَهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ
[अबु बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [अबु मुअवियाह], [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् [वाकी'] च अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [मिन्जाब बिन् अल-हरित् अत्-तमीमी] अस्मान् अवदत् तथा च शब्दः तस्य एव अस्ति, [इब्न मुशीर्] अस्मान् [अल्-अ'माशतः] [इब्राहिमतः] [हम्म्म बिन् अल-हरित्] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'वयं हुदैफा सह मस्जिदे उपविष्टाः आसन्, तदा एकः पुरुषः आगत्य अस्माकं सम्मुखे उपविष्टवान्।' तदा हुधैफः इत्यस्मै उक्तं यत्, 'ननु अयं मनुष्यः शासकस्य कृते वार्ताम् आनयत्' इति। अतः [हुदैफा] तस्य श्रवणस्य अभिप्रायं कृत्वा अवदत् यत्, 'मया अल्लाहस्य दूतं (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतम् - 'कोऽपि कलहं प्रेम्णा जन्नतं न प्रविशति।'' इति।
Imam Muslim : 154
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ قَالَ فَقَرَأَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ مِرَارًا قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَابُوا وَخَسِرُوا مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْمُسْبِلُ وَالْمَنَّانُ وَالْمُنَفِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحَلِفِ الْكَاذِبِ
[अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] तथा [इब्न बश्यार] अस्मान् अवदन्, [मुहम्मद बिन् जा'फर] अस्मान् [शुबाहतः] [अली बिन् मुद्रिक्] इत्यस्मात् [अबू ज़ुराहात्] [खरस्याह बिन अल-हुर्र] इत्यस्मात् [अबू धार्र] इत्यस्मात् नबी (स.अ.व.) इत्यस्मात् तस्य उपरि भव) इति उक्तवान्: 'अस्ति त्रयः समूहाः सन्ति येषां सह अल्लाहः कयामतदिने न वदिष्यति, न च तान् पश्यति, न च तेषां पापात् शुद्धिं करिष्यति, तेषां दुःखददण्डः भविष्यति। अबू धर्र् उवाच - अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) त्रिवारं पठितवान्। अबु धर्र् उवाच - ते हारिणीः हारिणः च, ते के सन्ति हे अल्लाहस्य दूत? स प्रत्युवाच वस्त्रदीर्घीकरणं यो दास्यति यो मिथ्याशपथेन व्यापारं करोति।
Imam Muslim : 155
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ خَرَشَةَ بْنِ الْحُرِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ الْمَنَّانُ الَّذِي لَا يُعْطِي شَيْئًا إِلَّا مَنَّهُ وَالْمُنَفِّقُ سِلْعَتَهُ بِالْحَلِفِ الْفَاجِرِ وَالْمُسْبِلُ إِزَارَهُ و حَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
तथा [अबू बकर बिन खल्लाद अल-बहिली] अस्मान् अवदत्, [याह्या] - अर्थात् अल-कथथान - अस्मान् अवदत्, [सुफियान्] अस्मान् अवदत्, [सुलेमान अल-अ'मासी] अस्मान् अवदत्, [सुलेमान बिन मुशीर] इत्यस्मात् [खरस्याह बिन अल-हुर्र] इत्यस्मात् [अबू धारर] इत्यस्मात् पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यस्मात्, सः अवदत्: 'त्रयः जनाः सन्ति येषां समीपे अल्लाहः कयामतदिने न वदिष्यति : यः व्यक्तिः दातुं प्रीयते, परन्तु केवलं तस्य उल्लेखेन एव ददाति - रियाकारणात्' -, यः व्यक्तिः मिथ्याशपथेन स्वस्य मालवस्तुं विक्रयति, यः व्यक्तिः इस्बलं करोति - वस्त्रं दीर्घं करोति तथा च [बिशर बिन् खालिद्] अस्मान् अवदत्, [मुहम्मदः] - अर्थात् इब्न जा'फरः - [शुबाहतः] सः अवदत्, मया [सुलेमानं] एतया संक्रमणशृङ्खलायाः सह श्रुतम्, सः च उल्लेखितवान् यत्, 'त्रयः जनाः सन्ति येषां समीपे अल्लाहः न वदिष्यति, न तान् पश्यति, न च तान् शुद्धयिष्यति।' तेषां च दुःखदः दण्डः भविष्यति' इति।
Imam Muslim : 156
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمْ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ شَيْخٌ زَانٍ وَمَلِكٌ كَذَّابٌ وَعَائِلٌ مُسْتَكْبِرٌ
तथा [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [वाकी'] [अबु मुअवियाह] [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् [अबू हाजिम] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य सल्लल्लाहुः अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) अवदत् - 'त्रयः जनाः सन्ति येषां समीपे अल्लाहः कयामतदिने वक्तुं न आह्वयति, न च शुद्धं करिष्यति।' ते'। अबू मुअवियाहः उक्तवान् यत् 'न च तान् पश्यति।' तेषां च दुःखदः दण्डः भविष्यति: व्यभिचारी मातापितरौ, मृषावादी नेता, दरिद्रः अभिमानी च'।
Imam Muslim : 157
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَهَذَا حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَا يُزَكِّيهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ رَجُلٌ عَلَى فَضْلِ مَاءٍ بِالْفَلَاةِ يَمْنَعُهُ مِنْ ابْنِ السَّبِيلِ وَرَجُلٌ بَايَعَ رَجُلًا بِسِلْعَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَحَلَفَ لَهُ بِاللَّهِ لَأَخَذَهَا بِكَذَا وَكَذَا فَصَدَّقَهُ وَهُوَ عَلَى غَيْرِ ذَلِكَ وَرَجُلٌ بَايَعَ إِمَامًا لَا يُبَايِعُهُ إِلَّا لِدُنْيَا فَإِنْ أَعْطَاهُ مِنْهَا وَفَى وَإِنْ لَمْ يُعْطِهِ مِنْهَا لَمْ يَفِ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ وَرَجُلٌ سَاوَمَ رَجُلًا بِسِلْعَةٍ و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أُرَاهُ مَرْفُوعًا قَالَ ثَلَاثَةٌ لَا يُكَلِّمُهُمْ اللَّهُ وَلَا يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ رَجُلٌ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ عَلَى مَالِ مُسْلِمٍ فَاقْتَطَعَهُ وَبَاقِي حَدِيثِهِ نَحْوُ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ
तथा [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [अबू कुरैब] उभौ अवदताम्, [अबू मुअवियाह] अस्मान् [अल्-अ'माश] इत्यस्मात् [अबू सालिह] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् तथा च एषा अबू बकरस्य हदीस् अस्ति, सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः, अल्लाह तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, उक्तवान् - 'त्रयः जनाः सन्ति येषां समीपे अल्लाहः न वदति, करोति।' न तान् पश्यति, न शुद्धयति तेषां कृते च कष्टप्रदः दण्डः अस्ति: यस्य मनुष्यस्य मरुभूमिषु जलं अवशिष्टं भवति तथा च सः यात्रिकाणां तत् ग्रहीतुं निषेधं करोति, सः पुरुषः यः अस्रस्य अनन्तरं कस्मैचित् किमपि विक्रयति, सः च अल्लाहस्य शपथं करोति यत् सः तत् तादृशेन तादृशेन पूंजीभिः क्रीतवन् यत् क्रेता तस्मिन् विश्वासं करोति, परन्तु सः न करोति। द्वितीयं, यः पुरुषः यस्य नेतारं प्रति निष्ठां शपथं करोति, तस्मै लौकिकविषयान् विहाय निष्ठां शपथं करोति, यदि नेता तस्मै किमपि ददाति तर्हि सः स्वस्य निष्ठाप्रतिज्ञां पूरयति, यदि न करोति तर्हि तत् न पूरयति' इति। तथा [जुहैर बिन् हरब्] अस्मान् [जरिर्] अवदत्। -अन्येषु कथनेषु तस्य उल्लेखः अस्ति- सः च अस्मान् अवदत् [सैद बिन् अम्रु अल-असीअत्सी] अस्मान् [अब्त्सर] उभौ [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् अपि अस्मिन् लिङ्केन सह उक्तवान् उदाहरणार्थं, केवलं जरीरस्य हदीस् मध्ये एव उल्लेखः अस्ति, 'पुरुषः अन्यस्मात् व्यक्तितः किमपि सौदां करोति' इति। तथा च सः मां अवदत् [अम्रु-अन-नकिद्] अस्मान् [सुफ्यान्] [अम्रुतः] [अबू सालिह] तः [अबू हुरैरा] तः अवदत् सः अवदत्, मम शङ्का अस्ति यत् सः मार्फू अस्ति', सः उल्लेखितवान्, 'त्रयः जनाः सन्ति येषां समीपं अल्लाहः तं वक्तुं न आमन्त्रितवान्, तं न दृष्टवान्, तेषां कृते च कष्टप्रदः यातना: सः एकः पुरुषः अस्ति यः एकस्य सम्पत्तिषु अस्र-नमाजस्य अनन्तरं शपथं कृतवान् मुस्लिमः, ततः सः तत् जप्तवान्' इति। शेषः च हदीसः अल-अ'मास्यस्य हदीसस्य सदृशः अस्ति।
Imam Muslim : 158
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَتَوَجَّأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ شَرِبَ سَمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَرَدَّى فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ ح و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كُلُّهُمْ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ ذَكْوَانَ
अस्मान् [अबू बकर बिन अबू शैबाह] तथा [अबू सईद अल-अशजाज] उभौ अवदताम्, अस्मान् [वाकी'] [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् [अबू सालिह] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् कथितं यत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि) उक्तवान् - 'यः कश्चित् एकेन खण्डेन आत्मनः हत्यां करोति।' लोहं, ततः तत् लोहं हस्ते कृत्वा सः नरके निरन्तरं उदरं च्छिन्दति, सः नरके एव तिष्ठति। विषं पिबन् आत्मानं हन्ति स विषं नरके निरन्तरम् आस्वादयिष्यति सदा नरके तिष्ठति। तथा च यः कश्चित् पर्वतशिखरात् उत्प्लुत्य आत्महत्यां करोति, तदा सः आत्महत्यायै निरन्तरं नरकं प्लवति, सः च नरके शाश्वतं तिष्ठति' इति। अस्मान् च [जुहैर बिन् हर्ब्] इत्यस्मै कथितं यत् [जरीर्] अस्मान् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च अस्मान् उक्तवान् [सैद बिन् अम्रु अल-अशअत्सी] अस्मान् [अब्त्सर] अवदत्। -अन्ये कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तया च अस्मान् कथितम् [याह्या बिन् हबीब अल-हरिथि] अस्मान् [खालिद्] -अर्थात्। इब्न अल-हरित्- अस्मान् [शु'बाह] सर्वान् एतया संचरणशृङ्खलया एतादृशेन सह कथितवान्। [सुलेमान] इत्यस्मात् च [शु'बाहस्य] आख्याने सः अवदत्, अहं [धक्वान्] इति श्रुतवान्।
Imam Muslim : 159
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامِ بْنِ أَبِي سَلَّامٍ الدِّمَشْقِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ أَنَّ أَبَا قِلَابَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ ثَابِتَ بْنَ الضَّحَّاكِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ بَايَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ بِمِلَّةٍ غَيْرِ الْإِسْلَامِ كَاذِبًا فَهُوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ عُذِّبَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَيْسَ عَلَى رَجُلٍ نَذْرٌ فِي شَيْءٍ لَا يَمْلِكُهُ
याह्या बिन याह्या अस्मान् प्रतिवेदितवान् यत् मुअविय्याह बिन सल्लम बिन अबू सल्लम अद-दिमाशकी अस्मान् याह्या बिन अबू कथिर इत्यस्मात् कथितवान् यत् अबू किलाबाहः तस्मै अवदत् यत् थाबिट् बिन् अद-दलाहहकः तस्मै अवदत् यत् अल्लाहस्य रसूलुल्लाहः स्व. "यस्य इस्लामधर्मात् परं धर्मं मिथ्याशपथं करोति तस्य स्थितिः यथा वदति तथा एव भवति। यः किमपि वस्तुना आत्महत्यां करोति सः कयामतदिने तेन दण्डं प्राप्स्यति। मनुष्यस्य किमपि प्रतिज्ञां कर्तुं न सम्यक् यत् तस्य नास्ति।
Imam Muslim : 160
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلَابَةَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ عَلَى رَجُلٍ نَذْرٌ فِيمَا لَا يَمْلِكُ وَلَعْنُ الْمُؤْمِنِ كَقَتْلِهِ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَيْءٍ فِي الدُّنْيَا عُذِّبَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنْ ادَّعَى دَعْوَى كَاذِبَةً لِيَتَكَثَّرَ بِهَا لَمْ يَزِدْهُ اللَّهُ إِلَّا قِلَّةً وَمَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ فَاجِرَةٍ
अस्मान् [अबु गस्सन अल-मिस्माई] प्रति कथितं यत् [मुअधः] - अर्थात् इब्न हिशाम - उक्तवान्, अस्मान् [मम पितुः] [याह्या बिन् अबू कथिर] इत्यस्मात् कथितं यत् [अबू किलाबाह] अस्मान् [थाबिट् बिन् अदल्-द्लाहहक] इत्यस्मात् अवदत् यत् नबी (स.अ.व.) इत्यनेन उक्तं यत्: 'अ मनुष्यः अस्वामिना किमपि प्रतिज्ञां न कुर्यात्, आस्तिकस्य शापः तस्य वधवत् भवति। यः कश्चिद्साधनेन हन्ति लोके तेन पुनरुत्थानदिने दण्डः भवेत्। यः तया सह किमपि वस्तुनः मूल्यं वर्धयितुं मिथ्यारूपेण दावान् करोति सः अल्लाहः तस्य मूल्यं न वर्धयिष्यति अपितु केवलं तस्य मूल्यं न्यूनीकरिष्यति। यः च धैर्यशपथेन किमपि शपथं करोति - यः शपथः स्वामिनः दुष्टं घृणितकार्यं च निवारयति'।