Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1561
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهُنَّ فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބް، އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އަދި އަމްރު އަން ނާޤިދު ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިބްނު އުލައިއްޔާގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި - އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ ޙަފްޝާއިން ޚާލިދުގެ އަރިހުން އުއްމު ޢަތިއްޔާއިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެބައިމީހުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ -: 'އޭނާގެ ކަނާތްފަރާތުން ފެށިގެން - ފުރަތަމަ - ވުޟޫކުރުން'.
Hadith
Imam Muslim : 1562
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ خَبَّابِ بْنِ الْأَرَتِّ قَالَ هَاجَرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نَبْتَغِي وَجْهَ اللَّهِ فَوَجَبَ أَجْرُنَا عَلَى اللَّهِ فَمِنَّا مَنْ مَضَى لَمْ يَأْكُلْ مِنْ أَجْرِهِ شَيْئًا مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ فَلَمْ يُوجَدْ لَهُ شَيْءٌ يُكَفَّنُ فِيهِ إِلَّا نَمِرَةٌ فَكُنَّا إِذَا وَضَعْنَاهَا عَلَى رَأْسِهِ خَرَجَتْ رِجْلَاهُ وَإِذَا وَضَعْنَاهَا عَلَى رِجْلَيْهِ خَرَجَ رَأْسُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَعُوهَا مِمَّا يَلِي رَأْسَهُ وَاجْعَلُوا عَلَى رِجْلَيْهِ الْإِذْخِرَ وَمِنَّا مَنْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ فَهْوَ يَهْدِبُهَا و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ތަމީމީ އާއި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު އާއި އަބޫ ކުރައިބް - އެ ބަސްތަކަކީ ޔަޙްޔާގެ ބަސްތަކެއް - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އޭނާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި - އަނެއް ބަޔަކު ބުނި ގޮތުގައި - އަބޫ މުޢާވިޔަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އަލް އަޢްމާސީން ޝަޤީޤުން ޚައްބާބު ބިން އަލް އަރަތު ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: އަހަރެމެން الله ގެ މަގުގައި ހިޖުރަކުރީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކުގައެވެ الله ގެ ނިޢުމަތްތައް އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް) ހަމައެކަނި الله ގެ މޫނަށް ވާޞިލްވުމަށްޓަކައި، ފަހެ، الله ތަޢާލާ އަހަރެމެންނަށް އެކަލޭގެފާނުގެ ޘަވާބު ދެއްވާނެ - ޣަނީމާ ހިމެނޭ ގޮތަށް -. އެކަމަކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި އެއްގޮތަކަށްވެސް ސަވާބުގެ ރަހަ ނުބަލާ މީހުން ތިބިއިރު، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކީ މުސްޢަބް ބިން އުމައިރު، އުޙުދު ހަނގުރާމައިގައި އޭނާ މަރާލެވުނީތީއެވެ. އޭރު ބުރުދަލެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއް ނެތް ކަމަށާއި، އެ ބުރުގާ އަޅުގަނޑުމެން ބޮލުގައި އަޅުވައިފިނަމަ އޭނާގެ ފައި ފެންނާނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ފައިގައި ބަހައްޓައިފިނަމަ ބޯ ފެންނާނެ ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި މޭވާ ހޭވިފައި ހުރި މީހުން ވެސް ތިއްބެވެ. އަދި [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޖަރީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކަށް - އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [މިންޖާބު ބިން ހާރިތު ތަމީމީގައި] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަލީ ބިން މުޝީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އެންމެން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ [އިބްނު އުއްޔިނާ] ގެ އަރިހުން [އަލް ޢަޢްމާޝް] އިން މި އިސްނަދާއި އެއްފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1563
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ بِيضٍ سَحُولِيَّةٍ مِنْ كُرْسُفٍ لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلَا عِمَامَةٌ أَمَّا الْحُلَّةُ فَإِنَّمَا شُبِّهَ عَلَى النَّاسِ فِيهَا أَنَّهَا اشْتُرِيَتْ لَهُ لِيُكَفَّنَ فِيهَا فَتُرِكَتْ الْحُلَّةُ وَكُفِّنَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ بِيضٍ سَحُولِيَّةٍ فَأَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ لَأَحْبِسَنَّهَا حَتَّى أُكَفِّنَ فِيهَا نَفْسِي ثُمَّ قَالَ لَوْ رَضِيَهَا اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِنَبِيِّهِ لَكَفَّنَهُ فِيهَا فَبَاعَهَا وَتَصَدَّقَ بِثَمَنِهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި އަބޫ ކުރައިބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - ބަސްފުޅު ޔަޙްޔާގެ ކިބައިން ވާއިރު - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި - އެހެން ދެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވިއެވެ - އަބޫ މުޢާވިޔަތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ ހިޝާމް ބިން އުރުވާގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަ ޢާއިޝާގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޤުރުއާން - ކޮޓަން - އިން ހަދާފައިވާ މަޑު ހުދު ފޮތިގަނޑެއްގެ ތިން ފޮތިގަނޑަކުން ފޮރުވިފައި ވާއިރު، އޭގައި ގަމީހެއް އަދި ބުރުގާއެއް ނެތެވެ. އަލް ހުއްލާ - ޔަމަނުގެ ފޮތިގަނޑެއް - އަށް ބަލާއިރު، އެއީ އޭނާގެ ކަފުންގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ކުރަން ގަތް ނަމަވެސް، އެ ޞަޙާބީން ކަންބޮޑުވި ފޮތިގަނޑެއް - އެ ހުއްލާ ވެސް ބޭނުން ނުކުރި އެވެ. އޭނާ އޮތީ މަޑު ހުދު ފޮތިގަނޑެއްގެ ތިން ފޮތިގަނޑަކުންނެވެ. ދެން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރު ހުالله ނަގައިގެން ވިދާޅުވީ، މި ފޮތިގަނޑުގައި ކަފުން ނިމެންދެން އަޅުގަނޑު އެތަން ބަހައްޓާނަމޭ’ ކަމަށެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އެ ވިއްކާލައި އެފައިސާ ހަދިޔާ ކުރިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1564
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُدْرِجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حُلَّةٍ يَمَنِيَّةٍ كَانَتْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ثُمَّ نُزِعَتْ عَنْهُ وَكُفِّنَ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ سُحُولٍ يَمَانِيَةٍ لَيْسَ فِيهَا عِمَامَةٌ وَلَا قَمِيصٌ فَرَفَعَ عَبْدُ اللَّهِ الْحُلَّةَ فَقَالَ أُكَفَّنُ فِيهَا ثُمَّ قَالَ لَمْ يُكَفَّنْ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُكَفَّنُ فِيهَا فَتَصَدَّقَ بِهَا و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَابْنُ إِدْرِيسَ وَعَبْدَةُ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمْ قِصَّةُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ
އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު ޞަޢީދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރުގެ ހުއްލާ ޔަމަނިއްޔާ - ޔަމަނުން އައި ފޮތިގަނޑު - ގައި ހިމެނިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. ދެން އެ ފޮތިގަނޑު އޭނާގެ އަތުން ދޫކޮށްލާފައި، ދެން އޭނާ އަށް ޔަމަނީ ކޮޓަން އިން ހަދާފައިވާ ހުދު ފޮތިގަނޑެއްގެ ތިން ފޮތިގަނޑެއް ފޮރުވާފައި އެތެރޭގައި ބުރުގާއެއް، ގަމީހެއް ވެސް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން ޢަބްދުﷲ ހުالله ޔަމަނިއްޔާ ނަގައިގެން ބުނީ، އަހަރެން ބޭނުންވަނީ އެއިން ނިވާކުރަން، ދެން ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްވިއެވެ. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] އާއި [އިބްނު އުޔާނާ] އަދި [އިބްނު އިދްރީސް] އަދި [ޢަބްދާ] އަދި [ވާކީޢު] -އެހެން ސަފުހާތަކުގައި- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] އެންމެންވެސް މި އިސްނަދާއެކު [ހިޝާމް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެބައިމީހުންގެ ޙަދީޘްތަކުގައި ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1565
و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ يَزِيدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّهُ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهَا فِي كَمْ كُفِّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ فِي ثَلَاثَةِ أَثْوَابٍ سَحُولِيَّةٍ
އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢަޒީޒު] [ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން [އައިޝާ] އާއި ސުވާލުކޮށް، އަހަރެން ބުނީމެވެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަފުން ކުރެއްވީ ކިތައް ފޮތިގަނޑެއް ހެއްޔެވެ؟ އައިޝާ ޖަވާބު ދިނީ '-އޭނާ ކަފުންކޮށްފައި އޮތީ- ހުދު ފޮތިގަނޑެއްގެ ތިން ކޮޅަކުން' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1566
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْ سُجِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ مَاتَ بِثَوْبِ حِبَرَةٍ و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ سَوَاءً
[ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އާއި [ޙަސަން އަލް ހުލްވާނީ] އަދި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] -ޢަބްދު ވިދާޅުވިއެވެ- އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވީ -އަދި އިތުރު ދެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވިއެވެ- [ޔަޢުޤޫބު ބިން އިބްރާހީމް ބިން ސަޢުދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޅުގަނޑުގެ ބައްޕަ] [ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އޭނާއަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި [އައިޝަތު] އުއްމުލް މުޢުމިނީން ވިދާޅުވީ، 'އެ... الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަވަހާރަވުމުން، އޭނާ ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާވެވަޑައިގަތީ -އެއީ ކޮޓަން އިން ހަދާފައިވާ ފޮތިގަނޑަކުން-' އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަބްދުއްބުން ޙުމައިދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަންގަވައި ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ [މަޢުމަރު] -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަދްދަރީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުލް] ކިޔައިދިނެވެ ޔަމާން] މި އިސްނަދާއެކު، އަދި މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢޫޢިބު] ކިޔައިދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1567
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ يَوْمًا فَذَكَرَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِهِ قُبِضَ فَكُفِّنَ فِي كَفَنٍ غَيْرِ طَائِلٍ وَقُبِرَ لَيْلًا فَزَجَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُقْبَرَ الرَّجُلُ بِاللَّيْلِ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهِ إِلَّا أَنْ يُضْطَرَّ إِنْسَانٌ إِلَى ذَلِكَ وَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَفَّنَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ فَلْيُحَسِّنْ كَفَنَهُ
އަޅުގަނޑުމެން [ޙާރޫން ބިން ޢަބްދުﷲ] އާއި [ޙައްޖާޖު ބިން އަޝް ޞަޢިރު] އަށް ރިވާވެގެންވަނީ އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވާކަމަށެވެ، އަޅުގަނޑުމެން [ޙައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިބްނު ޖުރައިޖު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑަށް [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ރިވާވެގެންވާ އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ އެއްދުވަހަކު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެވެ. ދަރުސް ދެއްވައި އޭނާގެ އެކުވެރިންގެ ތެރެއިން އެކަކު މަރުވެ މުޅި ހަށިގަނޑު ނުނިވާ ފޮތިގަނޑަކުން ފޮރުވާފައި، ދެން ރޭގަނޑު ވަޅުލާފައިވާ ވާހަކަ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދު ކުރެވެންދެން ރޭގަނޑު ވަޅުލުން މަނާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1568
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَسْرِعُوا بِالْجَنَازَةِ فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ لَعَلَّهُ قَالَ تُقَدِّمُونَهَا عَلَيْهِ وَإِنْ تَكُنْ غَيْرَ ذَلِكَ فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ قَالَ لَا أَعْلَمُهُ إِلَّا رَفَعَ الْحَدِيثَ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އިބްނު އުޔާނާ] ގެ އަރިހުން - [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ މަރުވެފައިވާ، ސަބަބަކީ އޭނާއަކީ ޞާލިޙު މީހެއްނަމަ - ފަހަރެއްގައި އޭނާ ބުނާނެ - ހެޔޮކަމަށް އަވަސްކޮށްލާށެވެ. އެކަމަކު އޭނާއަކީ ޞާލިޙު މީހުންގެ ތެރެއިން ނޫން ނަމަ، ތިބާގެ ކޮނޑުން ނުބައިކަން ނައްތާލުމަށް ތިބާ އަވަސްވެގަތީމެވެ'. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އާއި [ޢަބްދުއްބުން ޙުމައިދު] އެންމެން [ޢަބްދުއްރަޟާޤު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުންނެވެ. ހަމައެކަނި މަޢުމަރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އޭނާ ވިދާޅުވެފައި އޮތީ؛ އެ ޙަދީޘް ޞައްޙަކޮށްފައިވުން ފިޔަވައި، އަޅުގަނޑަކަށް އެކަމެއް ނޭނގެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1569
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ قَالَ هَارُونُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَسْرِعُوا بِالْجَنَازَةِ فَإِنْ كَانَتْ صَالِحَةً قَرَّبْتُمُوهَا إِلَى الْخَيْرِ وَإِنْ كَانَتْ غَيْرَ ذَلِكَ كَانَ شَرًّا تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ
އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް ޢާއިލީ] - ހާރޫން ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން - އެހެން ދެ މީހަކު ބުނި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [ޔޫނުސް ބިން ޔަޒީދު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ޢުމާމާ ބިން ޞަޙްލު ބިން ޙުނައިފް] [އަބޫ ހުރައިރާ] އިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ: މަރުވެފައިވާ މީހާ ވަޅުލުން އަވަސްކޮށްދެއްވާށެވެ. އެކަމަކު އޭނާއަކީ ޞާލިޙު މީހުންގެ ކިބައިން އައިސްފައިވާ މީހެއް ނޫން ނަމަ، ތިބާގެ ކޮނޑުން ނުބައިކަން ނައްތާލުމަށް ތިބާ އަވަސްވެގަތީމެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1570
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَاللَّفْظُ لِهَارُونَ وَحَرْمَلَةَ قَالَ هَارُونُ حَدَّثَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ هُرْمُزَ الْأَعْرَجُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ الْجَنَازَةَ حَتَّى يُصَلَّى عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ شَهِدَهَا حَتَّى تُدْفَنَ فَلَهُ قِيرَاطَانِ قِيلَ وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ مِثْلُ الْجَبَلَيْنِ الْعَظِيمَيْنِ انْتَهَى حَدِيثُ أَبِي الطَّاهِرِ وَزَادَ الْآخَرَانِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يُصَلِّي عَلَيْهَا ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَلَمَّا بَلَغَهُ حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَقَدْ ضَيَّعْنَا قَرَارِيطَ كَثِيرَةً و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ كِلَاهُمَا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى قَوْلِهِ الْجَبَلَيْنِ الْعَظِيمَيْنِ وَلَمْ يَذْكُرَا مَا بَعْدَهُ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْأَعْلَى حَتَّى يُفْرَغَ مِنْهَا وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ حَتَّى تُوضَعَ فِي اللَّحْدِ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي رِجَالٌ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَعْمَرٍ وَقَالَ وَمَنْ اتَّبَعَهَا حَتَّى تُدْفَنَ
[އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] - އަދި ހާރޫނާއި ޙަރުމަލާގެ ބަސްފުޅުތައް، ހާރޫން ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ދެމީހަކު ބުނިއިރު - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑަށް [އަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޙުރުމުޒު އަލްއަޢުރާޖް] ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ހުރައިރާ] ބުންޏެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޖަނާޒާގެ ޖަލްސާ ވަޅުވަންދެން ހެކިވެއްޖެނަމަ، ދެން އޭނާއަށް ދެ ޤިރާތާ އެއްވަރުގެ ޘަވާބެއް ލިބިގެންވެއެވެ'. ދެން ސުވާލު ކުރެވުނީ، ދެ ޤިރާތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ބޮޑު ދެ ފަރުބަދައެއް ފަދައިން' އެވެ. މިއީ އަބޫ ޠާހިރުގެ ޙަދީޘްފުޅެވެ. ދެން އެ ދެމީހުން އިތުރަށް ބުނީ؛ އިބްނު ޝިހާބު ވިދާޅުވިއެވެ، ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އިބްނު ޢުމަރު އެއްފަހަރަކު ޖަނާޒާއަށް ދުޢާ ކުރެއްވުމަށްފަހު ފަތުރާލެއްވުމަށްފަހު ނިކުމެވަޑައިގަތެވެ. އަދި އަބޫ ޙުރައިރާގެ ޙަދީޘް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތުމުން ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޢުލާ] -އެހެން ގޮތަކަށް ވިދާޅުވެފައި- އަދި [ޢަބްދުއްރަޟާޤު] ގެ ކިބައިން [އަބްދުއްރަފީޢު] އަދި [ޢަބްދުއްބުން ޙުމައިދު] އަށް [މާޢުމަރު] ގެ ކިބައިން [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ ކިބައިން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ ވަސަލަމް، ވާޞިލްވާންދެން؛ 'ބޮޑު ދެ ފަރުބަދައެއް ފަދައިން'. އަދި އޭގެފަހުން އެއްވެސް ވާހަކައެއް ނުދައްކަވައެވެ. އަދި ޢަބްދުލްޢަޢުލާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވެއެވެ؛ 'ޖަނާޒާގެ އިންތިޒާމުތައް -ނިމެންދެން'. ޢަބްދުއްރަޒާޤުގެ ރިވާޔަތުގައި ބަޔާންވެގެންވާއިރު؛ 'ޖަނާޒާ - ގަބުރުގައި ބަހައްޓަންދެން'. އަދި [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ޝުޢަޢިބު ބިން ލައިތު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ކާފަ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، [އުޤައިލް ބިން ޚާލިދު] އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވި، [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، [މީހަކު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އެއީ މަޢުމަރުގެ ޙަދީޘް ފަދައިންނެވެ. އަދި އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ؛ '-މަރުވެފައިވާ މީހާ- ވަޅުލާންދެން'.
Hadith
Imam Muslim : 1571
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنِي سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ وَلَمْ يَتْبَعْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ تَبِعَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ قِيلَ وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ أَصْغَرُهُمَا مِثْلُ أُحُدٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ބަޙްޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ވުހައިބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ސުހައިލް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާގެ އަރިހުން، الله ތަޢާލާ އޭނާއަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞަލަވާތް ދެއްވާށި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އެއާއެކު އޭނާ ދާނަމަ ދެ ޤިރާތުގެ ޘަވާބު ލިބޭނެއެވެ.' ދެން ސުވާލު ކުރެވުނީ، އެ ދެ ޤިރާތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ކުޑަ އެއްޗަކީ އުހުދު ފަރުބަދަ ފަދަ އެއްޗެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1572
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ اتَّبَعَهَا حَتَّى تُوضَعَ فِي الْقَبْرِ فَقِيرَاطَانِ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَمَا الْقِيرَاطُ قَالَ مِثْلُ أُحُدٍ
[މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޒީދު ބިން ކައިސަން] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޙާޒިމް] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އޭނާއަށް ދެ ޤިރާތުގެ ޘަވާބު ލިބިގެންވެއެވެ'. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ އަބޫ ހުރައިރާ، މި ދެ ޤިރާތަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ 'އެއީ އުހުދު ފަރުބަދަ ފަދަ ކަމެއް' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1573
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ حَدَّثَنَا نَافِعٌ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ تَبِعَ جَنَازَةً فَلَهُ قِيرَاطٌ مِنْ الْأَجْرِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ أَكْثَرَ عَلَيْنَا أَبُو هُرَيْرَةَ فَبَعَثَ إِلَى عَائِشَةَ فَسَأَلَهَا فَصَدَّقَتْ أَبَا هُرَيْرَةَ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لَقَدْ فَرَّطْنَا فِي قَرَارِيطَ كَثِيرَةٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝައިބާން ބިން ފާރޫޚް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޖަރީރު ބިން ހާޒިމް] އެ [ނާފިޢު] ވިދާޅުވި އެވެ؛ އިބްނު ޢުމަރަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އައިޝާގެ އަރިހަށް މީހަކު ފޮނުއްވައި އެވާހަކަ ސުވާލުކުރުމުން [އައިޝާ] އަބޫ ހުރައިރާ ކަށަވަރުކޮށްދެއްވިއެވެ. ދެން އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1574
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنِي حَيْوَةُ حَدَّثَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ دَاوُدَ بْنَ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ إِذْ طَلَعَ خَبَّابٌ صَاحِبُ الْمَقْصُورَةِ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ أَلَا تَسْمَعُ مَا يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ خَرَجَ مَعَ جَنَازَةٍ مِنْ بَيْتِهَا وَصَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ تَبِعَهَا حَتَّى تُدْفَنَ كَانَ لَهُ قِيرَاطَانِ مِنْ أَجْرٍ كُلُّ قِيرَاطٍ مِثْلُ أُحُدٍ وَمَنْ صَلَّى عَلَيْهَا ثُمَّ رَجَعَ كَانَ لَهُ مِنْ الْأَجْرِ مِثْلُ أُحُدٍ فَأَرْسَلَ ابْنُ عُمَرَ خَبَّابًا إِلَى عَائِشَةَ يَسْأَلُهَا عَنْ قَوْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَيْهِ فَيُخْبِرُهُ مَا قَالَتْ وَأَخَذَ ابْنُ عُمَرَ قَبْضَةً مِنْ حَصْبَاءِ الْمَسْجِدِ يُقَلِّبُهَا فِي يَدِهِ حَتَّى رَجَعَ إِلَيْهِ الرَّسُولُ فَقَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ صَدَقَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَضَرَبَ ابْنُ عُمَرَ بِالْحَصَى الَّذِي كَانَ فِي يَدِهِ الْأَرْضَ ثُمَّ قَالَ لَقَدْ فَرَّطْنَا فِي قَرَارِيطَ كَثِيرَةٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ހައިވާ] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޝަޚްރާ] [ޔާޒީދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޤުސައިޘް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ، [ދައުދު ބިން އަމީރު ބިން ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝް] [ދައުދު ބިން އަމީރު ބިން ސަޢުދު ބިން އަބޫ ވަޤާޝް] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް ކިޔައިދިނީ އެއްދުވަހަކު އިބްނު އުމަރު އާއި އެކު އިށީނދެގެން އިން ވާހަކަ، ކުއްލިއަކަށް ކަމަށެވެ މަޤްޝޫރާގެ ވެރިފަރާތް ޚައްބާބު އައިސް ވިދާޅުވީ، އޭ ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު، [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވިދާޅުވި ވާހަކައެއް، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކަ އަޑުއަހާފައި ނުވާނެ ހެއްޔެވެ؟ ކޮންމެ ޤަރާތަކީ އުޙުދު ފަރުބަދަ ފަދަ އެއްޗެކެވެ. އަދި އެކަމަށް ދުޢާކޮށްފައި ދެން ސީދާ ގެއަށް ދާ މީހަކަށް، އޭރުން އޭނާއަށް އުޙުދު ފަރުބަދަ ފަދަ ޘަވާބެއް ލިބޭނެއެވެ'.' އެހެންކަމުން އިބްނު ޢުމަރު ޚައްބާބު [އައިޝާ] އަށް ފޮނުއްވީ އެކަލޭގެފާނު ދެއްކެވި ވާހަކަތަކާ ބެހޭގޮތުން އަބޫ ހުރައިރާ އާއި ސުވާލުކުރުމަށެވެ. އެއަށްފަހު އެނބުރި އައިސް އައިޝާގެ ކޮމެންޓް ރިޕޯޓު ކޮށްލިއެވެ. އެކަމަނާ އެނބުރި އަންނަތަން ފެނުމުން އިބްނު ޢުމަރު ވަގުތުން މިސްކިތުގައި އޮތް ވެލިގަނޑެއް ނަގައި، އޭނާގެ ރަސޫލާ އެނބުރި އަންނަންދެން އަތުގައި އޮތް ވެލި އަނބުރާލިއެވެ. އެތަނަށް ވަޑައިގަތުމުން ރަސޫލާ ބުންޏެވެ؛ އައިޝާ ވިދާޅުވީ، 'އަބޫ ހުރައިރާ ވަނީ ހަގީގަތް ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާފައި' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ވަގުތުން އިބްނު އުމަރު ވަގުތުން އަތުގައި އޮތް އަތްތިލަ ފަސްގަނޑެއް ބިންމައްޗަށް އުކާލެއްވުމުން، ދެން ވިދާޅުވީ، 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވަރަށް ގިނަ ޤިރާތް ގެއްލިއްޖެ' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1575
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَى جَنَازَةٍ فَلَهُ قِيرَاطٌ فَإِنْ شَهِدَ دَفْنَهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ الْقِيرَاطُ مِثْلُ أُحُدٍ و حَدَّثَنِي ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ كُلُّهُمْ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَفِي حَدِيثِ سَعِيدٍ وَهِشَامٍ سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْقِيرَاطِ فَقَالَ مِثْلُ أُحُدٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޔަޙްޔާ، އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢުބާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޤަތަދާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސަލީމް ބިން އަބުލް ޖަޢުދު] ގެ އަރިހުން [މަޢުދާން ބިން އަބޫ ތަލްޙާ އަލް ޔަޢުމަރީ] ގެ އަރިހުން [ޞައުބާން] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީގެ އަރިހުން އެ... الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ވަޅުލުމުގެ ހެކިވެރިއަކަށް، ދެން އޭނާއަށް ދެ ޤިރާތް ޘަވާބު ލިބޭނެއެވެ. އެއް ޤިރާތުގެ ސައިޒު އުހުދު ފަރުބަދަ ފަދަ ސައިޒެއްގައި ވާއިރު.' އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝާރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [މުޢާޛު ބިން ހިޝާމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ބައްޕަ] ބުންޏެވެ. އަދި [އިބްނުލް މުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އިބްނު އަބޫ އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި -އެހެން ގޮތަކަށް- އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ['އައްފާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އަބާން] އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް [ޤަތަދާއިން] ކިޔައިދިނީ މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު، އެއާ އެއްގޮތް ޙަދީޘެކެވެ. އަދި ސަޢީދާއި ހިޝާމްގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި؛ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޤިރާޢަތާއި ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ދެއްވީ: '-އެއީ- އުހުދު ފަރުބަދަ ވަރުގެ ބޮޑު ތަނެއް' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1576
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سَلَّامُ بْنُ أَبِي مُطِيعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ رَضِيعِ عَائِشَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ مَيِّتٍ تُصَلِّي عَلَيْهِ أُمَّةٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَبْلُغُونَ مِائَةً كُلُّهُمْ يَشْفَعُونَ لَهُ إِلَّا شُفِّعُوا فِيهِ قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهِ شُعَيْبَ بْنَ الْحَبْحَابِ فَقَالَ حَدَّثَنِي بِهِ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[އަލްޙަސަން ބިން ޢީސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނުލް މުބާރަކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޞައްލަމް ބިން އަބޫ މުޘީޢު] ގެ އަރިހުން [އައްޔޫބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤިލާބާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން ޢާއިޝާގެ ބެލެހެއްޓުންތެރިޔާގެ އަރިހުން، [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވަނީ: ސަތޭކައަށްވުރެ ގިނަ މުސްލިމް ނަމާދުކޮށްފިނަމަ އޭނާއަށްޓަކައި، އަދި އެ އެންމެން އޭނާއަށްޓަކައި ދުޢާކޮށް، އެމީހުންގެ ދުޢާ އިޖާބަވެގެންދާނެއެވެ.' ދެން އަޅުގަނޑު [ޝުޢޫޢިބު ބިން ޙަބަބް] އަށް އެވާހަކަ ކިޔައިދިނީމެވެ، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1577
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَهَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَالْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعٍ السَّكُونِيُّ قَالَ الْوَلِيدُ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ كُرَيْبٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ مَاتَ ابْنٌ لَهُ بِقُدَيْدٍ أَوْ بِعُسْفَانَ فَقَالَ يَا كُرَيْبُ انْظُرْ مَا اجْتَمَعَ لَهُ مِنْ النَّاسِ قَالَ فَخَرَجْتُ فَإِذَا نَاسٌ قَدْ اجْتَمَعُوا لَهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ تَقُولُ هُمْ أَرْبَعُونَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَخْرِجُوهُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَمُوتُ فَيَقُومُ عَلَى جَنَازَتِهِ أَرْبَعُونَ رَجُلًا لَا يُشْرِكُونَ بِاللَّهِ شَيْئًا إِلَّا شَفَّعَهُمْ اللَّهُ فِيهِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ مَعْرُوفٍ عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
[ހާރޫން ބިން މަޢުރޫފް] އާއި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އަދި [އަލް ވަލީދު ބިން ޝުޖާޢު އަސް ސަކުނީ] -[އަލް ވަލީދު] ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން -އެހެން ދެ މީހަކު ބުނި އިރު- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޝަޚްރު] [ޝަރީކް ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ނަމީރު] ގެ އަރިހުން [ކުރައިބް] މައުލާ އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަތުން، [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނުގެ... ދަރިފުޅު މަރުވެފައި އޮތީ ޤުދާއިދު ނުވަތަ އުސްފާނުގެ ސަރަޙައްދުގައި ކަމުން އޭނާ ބުނީ އޭ ކުރައިބު، އޭނާއަށްޓަކައި ދުޢާ ކުރަން އެއްވެފައިވަނީ ކިތައް މީހުންތޯ’ ކަމަށެވެ. ކުރައިބު ވިދާޅުވި އެވެ؛ އެހެންކަމުން އަހަރެން ބޭރަށް ނުކުމެގެން ދިޔައިރު އެނގުނީ އޭނާއަށްޓަކައި ދުޢާކުރަން މީހުން އެއްވެފައި ތިބި ކަމެވެ. ދެން އަޅުގަނޑު އިބްނު ޢައްބާސްއަށް އެވާހަކަ ކިޔައިދިނުމުން، އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ކުރައިބު ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ' އެވެ. ދެން އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ އިބްނު އައްބާސް އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1578
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرًا فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ قَالَ عُمَرُ فِدًى لَكَ أَبِي وَأُمِّي مُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا خَيْرٌ فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَمُرَّ بِجَنَازَةٍ فَأُثْنِيَ عَلَيْهَا شَرٌّ فَقُلْتَ وَجَبَتْ وَجَبَتْ وَجَبَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَمَنْ أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا وَجَبَتْ لَهُ النَّارُ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ كِلَاهُمَا عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ مُرَّ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجَنَازَةٍ فَذَكَرَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَتَمُّ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު އަސް ސަޢީދީ] މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [އިބްނު އުލައިއްޔާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު - އެ ބަސްފުޅަކީ ޔަޙްޔާގެ - [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ސުހައިބް] [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ: އެއްފަހަރަކު ޖަނާޒާގެ ޖަލްސާއެއް ކުރިއަށް ދިޔައީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އާއި މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އޭނާގެ ހެޔޮކަމަށް ތައުރީފު ކުރެވުނު ކަމުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެއީ އޭނާއަށް ވާޖިބު، އޭނާއަށް ވާޖިބު، އޭނާއަށް ވާޖިބު' އެވެ. ދެން އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ޖަނާޒާގެ އެހެން ޖަލްސާއެއް ފާއިތުވެގެން ގޮސް މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް ނުބައިކަމުން ފުރައްސާރަ ކުރުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ. ދެން އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެންގެ މަންމައާއި ބައްޕައަކީ ކަލޭގެފާނުގެ ފިދާއެއް، ޖަނާޒާގެ ޖަލްސާ ފާއިތުވެގެން ގޮސް މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އޭނާގެ ހެޔޮކަމަށް ތައުރީފު ކުރެވުނު، ދެން ކަލޭ ވިދާޅުވީ: 'އޭނާއަށް ވާޖިބުވެގެންވާ، އޭނާއަށް ވާޖިބުވާ، އޭނާއަށް ވާޖިބުވެގެންވާ' ކަމަށެވެ. އެއަށްފަހު އެހެން ޖަނާޒާއެއް ފާއިތުވެގެން ގޮސް، އެ ޖަނާޒާއަށް ނުބައިކަމުން ފުރައްސާރަކޮށް، ތިބާ ބުނީ: 'އޭނާއަށް ވާޖިބުވެގެންވާ، އޭނާއަށް ވާޖިބުވެގެންވާ، އޭނާއަށް ވާޖިބުވެގެންވާ' ކަމަށެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި ނުބައިކަމުން ފުރައްސާރަކުރި މީހަކަށް ނަރަކަ ވާޖިބުވެގެންވެއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންނަކީ ދުނިޔޭގައި الله ގެ ޝަހީދުން، ތިޔަބައިމީހުންނަކީ ދުނިޔޭގައި الله ގެ ޝަހީދުންނެވެ.' އަދި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، އެއީ އިބްނު ޒައިދު - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޖަޢުފަރު ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ މާނަ، އަނަސްގެ ކިބައިން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ހަމައެކަނި ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ޙަދީޘް މާ ފުރިހަމަ ވުމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1579
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ بْنِ رِبْعِيٍّ أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرَّ عَلَيْهِ بِجَنَازَةٍ فَقَالَ مُسْتَرِيحٌ وَمُسْتَرَاحٌ مِنْهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُسْتَرِيحُ وَالْمُسْتَرَاحُ مِنْهُ فَقَالَ الْعَبْدُ الْمُؤْمِنُ يَسْتَرِيحُ مِنْ نَصَبِ الدُّنْيَا وَالْعَبْدُ الْفَاجِرُ يَسْتَرِيحُ مِنْهُ الْعِبَادُ وَالْبِلَادُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ ابْنٍ لِكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ يَسْتَرِيحُ مِنْ أَذَى الدُّنْيَا وَنَصَبِهَا إِلَى رَحْمَةِ اللَّهِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކު ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން - އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ޙަދީޘާ ގުޅުންހުރި - [މުޙައްމަދު ބިން އަމްރޫ ބިން ޙަލަލާ] ގެ އަރިހުން [މަޢުބަދު ބިން ކަޢުބު ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޤަޠަދާ ބިން ރަބީޢީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ؛ އެއްފަހަރަކު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ކުރިމަތީގައި ޖަނާޒާގެ ޖަލްސާއެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: މުޠަރީޙް އަދި މުސްތަރާޢަތެވެ. ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'މުއުމިނު އަޅަކު ދުނިޔެ ތަނަވަސްކަމުން އަރާމުކުރާއިރު، ނިކަމެތި ޚާދިމަކަށް، ހަގީގަތުގައި ހުރިހާ އަޅުންނާއި، ޤައުމުތަކާއި، ގަސްތަކާއި، ރެޕްޓައިލްތައް އެމީހުންގެ އަނިޔާވެރިކަމުން އަރާމުކުރާނެއެވެ.' އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެން [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަށް އެހެން ގޮތަކުން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] [ޢަބްދުالله ބިން ސަޢީދު ބިން އަބޫ ހިންދު] އިން ފެށިގެން [މުޙައްމަދު ބިން އަމްރޫ] އިން ފެށިގެން [އިބްނު ކަޢުބު ބިން މާލިކް] އިން ފެށިގެން [އަބޫ ޤަޠަދާ] އިން ފެށިގެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ހުރިހާ ވާހަކައެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި: '-މުއުމިނު އަޅަކު- ދުނިޔޭގެ ދަތިތަކާއި ވަރުބަލިކަމުން الله ގެ ރަޙްމަތާ ދިމާއަށް އަރާމުވާނެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1580
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَى لِلنَّاسِ النَّجَاشِيَ فِي الْيَوْمِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَخَرَجَ بِهِمْ إِلَى الْمُصَلَّى وَكَبَّرَ أَرْبَعَ تَكْبِيرَاتٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު މާލިކަށް ރިވާކުރީ ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބުގެ އަރިހުން އަބޫ ޙުރައިރާގެ އަރިހުން އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުސްލިމުންނަށް ގޮވާލެއްވީ އެކަލޭގެފާނު މަރުވި ދުވަހު ނޭގޫސް އަށް 'ނުފެންނަ ނަމާދު' ކުރުމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުންނާއެކު ނަމާދުގެއަށް ނުކުމެ ހަތަރު ފަހަރު ތަކްބީރު ކިޔެވިއެވެ.
