Imam Muslim : 1541
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ صَفْوَانَ أَبُو يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ لَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ أَقْبَلَ صُهَيْبٌ مِنْ مَنْزِلِهِ حَتَّى دَخَلَ عَلَى عُمَرَ فَقَامَ بِحِيَالِهِ يَبْكِي فَقَالَ عُمَرُ عَلَامَ تَبْكِي أَعَلَيَّ تَبْكِي قَالَ إِي وَاللَّهِ لَعَلَيْكَ أَبْكِي يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ يُبْكَى عَلَيْهِ يُعَذَّبُ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِمُوسَى بْنِ طَلْحَةَ فَقَالَ كَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ إِنَّمَا كَانَ أُولَئِكَ الْيَهُودَ
Akangambira [Ali bin Hujr] atugambiire [Syu’aib bin Shafwan Abu Yahya] kuruga ahari [Abdul Malik bin Umair] kuruga ahari [Abu Burdah Abu Musa] kuruga ahari [Abu Musa] akagira ati; Khalifa [Umar] ku yatungire butandu - akateerwa omuntu - Shuhaib akaija omuka ye. Ku yaahikireyo, yaayemerera haihi na Umar, arikurira. Mbwenu Umar akabuuza ati ahabwenki norira, norira nyowe? Shuhaib akagarukamu ati, 'Eego, ahari Allah, ninkurira, iwe Amirul mukminin'. Umar akagira ati: 'N'ahabw'ekyo, ninyijuka ngu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Orikurira, naija kubonabonesibwa'. Nahabwekyo eki nkakigambira Musa bin Talhah, yagira ati, ‘Aisyah akagira ati; Ngu kikaba nikiija kuhika aha Bayudaaya bonka’.
Imam Muslim : 1542
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ لَمَّا طُعِنَ عَوَّلَتْ عَلَيْهِ حَفْصَةُ فَقَالَ يَا حَفْصَةُ أَمَا سَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُعَوَّلُ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ وَعَوَّلَ عَلَيْهِ صُهَيْبٌ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْمُعَوَّلَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ
Kandi angambire [Amru An Naqid] atugambiire [‘Affan bin Muslim] atugambiire [Hammad bin Salamah] kuruga [Tsabit] kuruga [Anas] ngu [Umar] ku yaateirwe eicumu, obwo Hafshah akarira ahaiguru ye n’eiraka rihango, obwo ahonaaho Umar akagira ati, ‘Owa Hafshah ow’omugabe. 'alaihi wasallam gira ngu: 'Omuntu orikurira, naija kubonabonesibwa'.' Reero Shuhaib nawe akarira arikwimutsya eiraka rye, mbwenu Umar akagira ati, iwe Shuhaib, tomanya ngu omuntu ou oririra naija kufubirwa?
Imam Muslim : 1543
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانَ بِنْتِ عُثْمَانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدٌ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنْ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ كَأَنَّهُ يَعْرِضُ عَلَى عَمْرٍو أَنْ يَقُومَ فَيَنْهَاهُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ قَالَ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ لِي اذْهَبْ فَاعْلَمْ لِي مَنْ ذَاكَ الرَّجُلُ فَذَهَبْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ قَالَ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَلَمَّا قَدِمْنَا لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَا أَخَاهْ وَا صَاحِبَاهْ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوَ لَمْ تَسْمَعْ قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ أَوَ لَمْ تَعْلَمْ أَوَ لَمْ تَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ قَالَ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضِ فَقُمْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَحَدَّثْتُهَا بِمَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنَّهُ قَالَ إِنَّ الْكَافِرَ يَزِيدُهُ اللَّهُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ { أَضْحَكَ وَأَبْكَى } { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ أَيُّوبُ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِّي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ
Atugambiire [Dawud bin Rusyaid] atugambiire [Isma’il bin Ulayyah] atugambiire [Ayyub] kuruga ahari [Abdullah bin Abumulaikah] akagira ati; Obwire obumwe nkashutama aharubaju rwa [Ibnu Umar] ndikutegyereza omutumbi gwa Umm Aban bint Uthman, obwo aharubaju rwe hariho na Amru bin Uthman. Bwanyima Ibn Abbas akaija, arikwebemberwa omuntu owamugambira ahu Ibn Umar ari. Bwanyima Ibnu Abbas akaija yashutama aharubaju rwangye. Obwe ndi ahagati y’ebi bibiri. Ahonaaho eiraka rikaruga omunju, n’ahabw’ekyo Ibnu Umar akagira nk’orikworeka Amru ngu ayemerere abaremese. akagira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Buzima, omufu buzima naija kubonabonesibwa ahabw’okurira kw’eka ye’. Bwanyima Abdullah akatuma omutumwa. [Ibn Abbas] akagira ati; Tukaba turi na Amirul Mukminin [Umar bin Al Khaththab]. Ku twahikire Al Baida`, ahonaaho akareeba omushaija ayemereire omu kicuucu ky'omuti, atyo yangira ati, 'Gyenda ongambire omushaija ogwo buzima'. Nkazayo, kyashangwa ngu omushaija ogwo ni Shuhaib. Reero nagaruka nagira nti, 'Ondagiire kusherura ogwo mushaija n'oha, ni Shuhaib'. Umar ati: 'Muragiire agyende naitwe'. Nkagira nti, ‘Buzima ari n’eka ye’. Umar akagira ati, ‘N’obu araabe yaabaire ari n’eka ye’. Nikireebeka Ayyub akagira ati; 'Mumuragiire, ngu agyende naitwe'. Ku twahikireyo kandi Amirul Mukminin atakamazire obwire buraingwa, Shuhaib akaija yagira ati, 'Ei murumuna wangye, Iwe munywani wangye...!' Umar kandi akagira ati, 'Tiwahurira - Ayyub akagira - tiwamanyire - nari - tiwahurira ngu Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam rimwe akagira ati: 'Buzima, omufu buzima naija kubonabonesibwa ahabw'okurira kw'eka ye'.' Abdullah akatuma omutumwa, obwo Umar arikugira ati; Reero nyemerera nabugana Aisyah. Bwanyima nkamugambira eki Ibn Umar yashohoize. Aisha akagira ati; Ngaaha, ahari Allah, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam taragambire ati: ‘Buzima, omufu buzima naija kubonabonesibwa ahabw’okurira kw’omuntu’. Kwonka eki yagambire kikaba kiri ati: ‘Buzimazima, aha muhakani, Allah naija kwongyera aha kubonabona kwe ahabw’okurira kw’eka ye. Kandi buzima ni Allah orikushekyerera abantu n’okurira. Kandi omusiisi tarikubaasa kwemera ebibi by’abandi’.’ [Ayyub] akagira ati; [Ibn Abu Awalkah] akagira ati; akangambira [Al Qasim bin Muhammad] ngu akagira ati; Ebigambo bya Umar na Ibnu ku byahikire ahari [Aisyah], yagira ati: Ongambira -hadith- kuruga aha muntu otari omu babeihi. Kwonka okutu nikwo kuhurira kubi’.
Imam Muslim : 1544
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ قَالَ فَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا قَالَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الْآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ كَانَ عُمَرُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ فَقَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلَاءِ الرَّكْبُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ قَالَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَلَمَّا أَنْ أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَا أَخَاهْ وَا صَاحِبَاهْ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَيَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ عُمَرَ لَا وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنْ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ حَسْبُكُمْ الْقُرْآنُ { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ { أَضْحَكَ وَأَبْكَى } قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَوَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ مِنْ شَيْءٍ و حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ كُنَّا فِي جَنَازَةِ أُمِّ أَبَانَ بِنْتِ عُثْمَانَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَنُصَّ رَفْعَ الْحَدِيثِ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا نَصَّهُ أَيُّوبُ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَحَدِيثُهُمَا أَتَمُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرٍو
Atugambiire [Muhammad bin Rafi’] na [Abdu bin Humaid] - [Ibnu Rafi’] akagira- atugambiire [Abdurrazaq] atugambiire [Ibnu Juraij] angambire [Abdullah bin Abumulaikah] akagira ati; Muhara wa Uthman bin Affan ku yaafiire omuri Mecca, tukaija kumutaayaayira. Kandi abaabaire bariho omu bwire obwo bakaba bari, omu bandi, Ibnu Umar na Ibnu Abbas. Kandi nkashutama ahagati y'abo bombi. Reero omuntu ondiijo yaija yashutama haihi naanye. Reero [Abdullah bin Umar] akabuuza Amru bin Uthman owaabaire asitami aha rubaju rwa Abdullah ati: ‘Ahabw’enki otarikuzibira abantu abarikurira? Mazima, nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzima, omufu buzima naija kubonabonesibwa ahabw’okuba ab’eka ye nibamurira’.’ Nahabwekyo [Ibn Abbas] akagarukamu ati, ‘Buzima [Umar] akagira ekyo rimwe’. Bwanyima Ibn Abbas akagumizamu ati; Obwire obumwe nkaruga Makkah na Umar, kandi ku twahikire Baida`, ahonaaho tukabugana ekibinja ky'emotoka zirikwemerera ahansi y'ekicuucu ky'omuti. Umar akagira ati, 'Gyezaho kureeba ngu omwebembezi wa guruupu n'oha'. Bwanyima y’okureeba, kikashangwa ngu omwebembezi w’ekibiina ekyo akaba ari Shuhaib. Reero nkagambira Umar. Umar akaragiira ati, 'Mumwete hanu'. Nkagaruka ahari Shuhaib kandi namuragiira nti, ‘Suma oshangye Amirul Mu’minin hati’. Umar ku yatungire obuzibu bw’okuteerwa omuntu, Shuhaib akaija arira yagira ati ‘Ei murumuna wangye, Ai murumuna wangye...’ reero Umar yagira ati ‘Shuhaib, nondira? n’obu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaabaire agambire ngu omufu naija kubonabonesibwa ahabw’okugira ngu ab’eka ye bakaba nibamurira.’ [Ibn Abbas] akagira ati: Umar ku yaafiire, nkahitsya hadiisi ei Umar yagambiire Aisha. Nahabwekyo [Aisyah] akagira ati, Allah agirire embabazi Umar. Ngaaha, na Ruhanga, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam taragambire ngu Allah nafubira abaikiriza ahabw'okurira kw'omuntu. Nangwa, akagamba ekintu nk’eki; ‘Buzima, Allah naayongyera okubonabonesa abakaafiire, ahabw’okurira kw’amaka gaabo aharibo.’ Abdullah akagira ati; Ekindi Aisyah akagira ati; Ekigambo kya Allah eki nikimara nk’obuhame ahariiwe, ‘Kandi omusiisi tarikwija kwekorera ebibi by’abandi’. Ibn Abbas akagira ati: ‘Reero Allah akushekyerera kandi akurire’. Ibn Awalkah akagira ati: ‘N’okuramya Allah, Ibn Umar taragambire kintu kyona -okuhurira okushoborora kwa ‘Aisyah-’. Kandi [Abdurrahman bin Bisyr] atugambireho [Sufyan] akagira [Amru] kuruga ahari [Ibn Abu Awalkah] akagira ati; Tukateeranira aha mubiri gwa Umm Aban bint Uthman. Kandi akashoborora hadiisi, kwonka taragambire amakuru ga hadiisi kuruga ahari Ibn Umar kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam nk’oku Ayyub na Ibn Juraij baagambire. Kandi hadiisi zaabo ibiri nizihikiirira kukira hadiisi ya Amru.
Imam Muslim : 1545
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
Kigambirwe nyowe [Harmalah bin Yahya] akatugambira [Abdullah bin Wahb] akangira [Umar bin Muhammad] ngu [Salim] akakigambira kuruga ahari [Abdullah bin Umar] ngu omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Buzima abafu b’abo abakiriho nibaija kubonabonesibwa’.
Imam Muslim : 1546
و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ جَمِيعًا عَنْ حَمَّادٍ قَالَ خَلَفٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ قَوْلُ ابْنِ عُمَرَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعَ شَيْئًا فَلَمْ يَحْفَظْهُ إِنَّمَا مَرَّتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ وَهُمْ يَبْكُونَ عَلَيْهِ فَقَالَ أَنْتُمْ تَبْكُونَ وَإِنَّهُ لَيُعَذَّبُ
Atugambiire [Khalaf bin Hisham] na [Abu Rabi’ Az Zahrani] byona ebya [Hammad] - [Khalaf] akagira- atugambiire [Hammad bin Zaid] ebya [Hisham bin Urwah] ebya [ishe] akagira ati; Aisyah rimwe akagamba aha bigambo bya Umar ngu omufu naija kubonabonesibwa ahabw’okugira ngu ab’eka bakaba nibamurira, n’ahabw’ekyo [Aisyah] akagira ati, ‘Ruhanga agirire embabazi Abu Abdurrahman, ahuriire hadiisi ya nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, kwonka taragikwatsire omu mutwe -gye-. Ekibaireho kiri nk’eki; Obwire bumwe omubiri gw’omuyudaaya gukahingura omu maisho ga nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’eka ye bakacura. Nahabwekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Noomurira, obwo buzima arikubonabonesibwa -ahabw'okurira kwawe-''.
Imam Muslim : 1547
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ يَرْفَعُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَتْ وَهِلَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ أَوْ بِذَنْبِهِ وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الْآنَ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ يَوْمَ بَدْرٍ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ وَقَدْ وَهِلَ إِنَّمَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ثُمَّ قَرَأَتْ { إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى } { وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ } يَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَحَدِيثُ أَبِي أُسَامَةَ أَتَمُّ
Atugambiire [Abu Kuraib] atugambiire [Abu Usamah] kuruga ahari [Hisham] kuruga ahari [ishe] akagira ati; Kigambirweho [Aisyah] ebyafaayo ebi Ibn Umar yaagambiire nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ngu akagira ati: ‘Buzima, omutumbi nigwija kubonabonesibwa omu kituuro kyagwo ahabw’okurira kw’eka yaagwo aharigwo’. N’ahabw’ekyo Aisha akagira ati: ‘Akaba ashobize. Tikiri nk’ekyo, omu mazima eki nabi yaagambire; ngu omufu naija kubonabonesibwa ahabw’enshobi ze nari ebibi bye. Omubwire obwo, ab'eka ye hati nibamurira kwonka. Eki nikiba kitahikire nk’oku enfumu erikugira ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akaguma ayemereire aha rubaju rw’ekiina omu rutaro rwa Badr, kandi niho emitumbi y’abashiriki yaabaire eziikwa. Bwanyima akagira ati: ‘Buzimazima bakahurira eki naagambire’. Buzima akaba ashobize, amazima gari ngu, akagira ati: ‘Buzima, buzima nibaija kumanya - omu magara g’enyima y’okufa - ngu eki mbagambiire n’amazima’. Bwanyima Aisyah akashoma orunyiriri oru: ‘Buzimazima torikubaasa kureetera abafu kuhurira’. Kandi orunyiriri oru, ‘Kandi torikubaasa kureetera abantu abari omu kituuro kuhurira’. Akakigamba obu baabaire nibatebeekanisa entebe zaabo kuruga omu muriro ogutaraara. Kandi kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’] atugambiire [Hsyam bin Urwah] na isnad egi, erikushushana na hadiisi ya Usamah, kwonka hadiisi ya Usamah neekirayo kuhikiirira.
Imam Muslim : 1548
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ وَذُكِرَ لَهَا أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَغْفِرُ اللَّهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَمَا إِنَّهُ لَمْ يَكْذِبْ وَلَكِنَّهُ نَسِيَ أَوْ أَخْطَأَ إِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى يَهُودِيَّةٍ يُبْكَى عَلَيْهَا فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَبْكُونَ عَلَيْهَا وَإِنَّهَا لَتُعَذَّبُ فِي قَبْرِهَا
Tugambiire [Qutaibah bin Sa’id] kuruga ahari [Malik bin Anas] - ekiine akakwate na hadiisi eyashomirwe - kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Amrah bint Abdurrahman] ngu akamumanyisa ngu akahurira [Aisyah] kandi kikaba kigambirwe omu muringo gw’okubonabonesibwa akagira ngu, I. ahabw'okurira kw'abakiriho'. Nahabwekyo Aisyah akagira ati, ‘Allah asasira Abu Abdurrahman, omu mazima tarikubeiha, kwonka ayebirwe nari akozire enshobe. Ekintu kyenyine ekyabaho kikaba kiri; Obwire bumwe ku nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaabaire naahingura aha mubiri gw’omukazi Omuyudaaya kandi arikugurira, akagira ati: ‘Buzima nibamurira, kandi omutumbi buzima nigwija kubonabonesibwa omu kituuro kye’.
Imam Muslim : 1549
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ الطَّائِيِّ وَمُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَوَّلُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ بِالْكُوفَةِ قَرَظَةُ بْنُ كَعْبٍ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ فَإِنَّهُ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسْدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sa’id bin Ubaid Ath Tha`i] na [Muhammad bin Qais] kuruga ahari [Ali bin Rabi’ah] akagira ati; Omuntu owabandize kucurira omuri Kufah akaba ari Qarazhah bin Ka’ab, obwo [Al Mughirah bin Syu’bah] akagira ati; Nkahurira Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Orikucurira omuntu ofiire, omufu naija kubonabonesibwa aha izooba ry’okuzooka ahabw’okurira okwo’. Kandi kikangambirwa [Ali bin Hujr Nk’oku Sa’di] atugambiire [Ali bin Mushir] atugambiire [Muhammad bin Qais Al Asdi] kuruga ahari [Ali bin Rabi’ah Al Asdi] kuruga ahari [Al Mughirah bin Syu’bah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam nk’eky’okureeberaho. Kandi kitugambirwe [Ibn Abu Umar] atugambiire [Marwan Al Fazari] atugambiire [Sa’id bin Ubaid Ath Tha`i] kuruga ahari [Ali bin Rabi’ah] kuruga ahari [Al Mughirah bin Syu’bah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam nk’eky’okureeberaho.
Imam Muslim : 1550
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى أَنَّ زَيْدًا حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ فِي أُمَّتِي مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يَتْرُكُونَهُنَّ الْفَخْرُ فِي الْأَحْسَابِ وَالطَّعْنُ فِي الْأَنْسَابِ وَالْاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ وَالنِّيَاحَةُ وَقَالَ النَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَيْهَا سِرْبَالٌ مِنْ قَطِرَانٍ وَدِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ
Atugambiire [Abu Bakr Bin Abu Syaibah] atugambiire [‘Affan] atugambiire [Aban Bin Yazid] -omu muringo ogundi- Kandi atugambiire [Ishaq Bin Mansur] -kandi lafazh nayo n’eye- atugambiire [Habban Bin Hilal] atugambiire ngu [AbanZald] atugambire [AbanZald]] [Abu Sallam] amugambiire ngu [Abu Malik] Al Ash’ari] akaba amugambiire ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Hariho ebintu bina eby’obutamanya ebikiriho n’abantu bangye kandi tibakabirekire: Okwehimbisa ahabw’omwanya gwabo, okujumirira nasab -oruganda-, okushaba okushaba enyonyoozi n’enyonyoozi. Kandi akagira ati: ‘Omuntu orikucurira omufu, yaaba atakayeteisize atakafiire, obwo aha izooba ry’okuzooka naija kuzooka ajwaire ebijwaro biraingwa ebirikwiragura kandi ajwaire engabo ekozirwe omu rurara orurimu obuhuta’.
Imam Muslim : 1551
و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ قَالَتْ وَأَنَا أَنْظُرُ مِنْ صَائِرِ الْبَابِ شَقِّ الْبَابِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ أَنْ يَذْهَبَ فَيَنْهَاهُنَّ فَذَهَبَ فَأَتَاهُ فَذَكَرَ أَنَّهُنَّ لَمْ يُطِعْنَهُ فَأَمَرَهُ الثَّانِيَةَ أَنْ يَذْهَبَ فَيَنْهَاهُنَّ فَذَهَبَ ثُمَّ أَتَاهُ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَتْ فَزَعَمَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اذْهَبْ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ مِنْ التُّرَابِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ وَاللَّهِ مَا تَفْعَلُ مَا أَمَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْعَنَاءِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ ح و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْعِيِّ
Atugambiire [Ibnu Mutsanna] kandi [Ibnu Abu Umar] - [Ibnu Mutsana] akagira- atugambiire [Abdul Wahhab] ati, nkahurira [Yahya bin Sa’id] arikugira, angambire [Amrah] ngu akahurira [Aisyah] arikugira ati; Amakuru g’okufa kwa Ibn Harithah, Ja’far bin Abi Talib, na Abdullah bin Rawahah ku gaahikire ahari Rasulullah, akashutama kandi hakaba hariho obubonero bw’obusaasi aha maisho ge. ‘Aisyah akagira ngu ekindi; Nkareeba kuruga omu nshozi z’omu rwigi, omushaija yaija ahariwe yagira ati, ‘Ei Mutumwa wa Allah, omukazi wa Ja’far naarira’. Rasulullah akagambira omushaija ogwo ngu ahuname. Reero omuntu ogwo yaagyenda. Tihahingwireho obwire buraingwa omuntu ogwo akagaruka yaamugira ngu tibarikwenda kurekwa bonka. Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam nawe akamuragiira kugaruka, kwonka hatakahingwireho obwire buraingwa, akagaruka kandi yagira ati, 'Na Allah, tibarikwija kuhunama kandi tibarikwija kunhurikiza, iwe Mutumwa wa Allah'. Aisyah akateekateeka ngu Rasulullah akasindika omuntu ogwo arikugira ati: ‘Gyenda! Kandi omute omu kanwa ke obukooko!’ Kandi Aisyah akagira ati: 'Okabonabona, na Allah, tohikire gye eki omutumwa wa Allah (saww) yaakuragiire, n'ahabw'ekyo orekire nabi (saww) omu kabi.' Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abdullah bin Numair] -omu muringo ogundi- Kandi atugambiire [Abu Thahir] atugambiire [Abdullah bin Wahb] kuruga [Mu’awiyah bin Shalih] -omu muringo ogundi- atugambiire [Ahmad bin Ibraqid ku] Atugambiire [Abdul Aziz bin Muslim] kuruga ahari [Yahya bin Sa’id] na isnad egi nk’eky’okureeberaho. Kandi omu hadiisi ya Abdul Aziz; 'Kandi mwasigaho okuruha ahabw'omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Imam Muslim : 1552
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَخَذَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الْبَيْعَةِ أَلَّا نَنُوحَ فَمَا وَفَتْ مِنَّا امْرَأَةٌ إِلَّا خَمْسٌ أُمُّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ الْعَلَاءِ وَابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ امْرَأَةُ مُعَاذٍ أَوْ ابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ وَامْرَأَةُ مُعَاذٍ
Akangambira [Abu Rabi’ Az Zahrani] atugambiire [Hammad] atugambire [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad] kuruga ahari [Ummu ‘Athiyyah] akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aturaganiise obwesigwa obutakora Niyahah -okurira omufu-. Nahabwekyo tihaine omukazi n’omwe omuriitwe owafiire - kandi tukamucurira - okwihaho abantu bataano, nibo Umm Sulaim, Ummul ‘Ala, muhara wa Abu Sabrah, omukazi wa Mu’adz nari muhara wa Abu Sabrah kandi omukazi wa Mu’adz’.
Imam Muslim : 1553
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَسْبَاطٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَخَذَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْبَيْعَةِ أَلَّا تَنُحْنَ فَمَا وَفَتْ مِنَّا غَيْرُ خَمْسٍ مِنْهُنَّ أُمُّ سُلَيْمٍ
Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Asbath] atugambiire [Hsyam] kuruga ahari [Hafshah] kuruga ahari [Umm ‘Athiyah] akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aturaganiise obwesigwa obutakora Niyahah -okurira omufu-. Nahabwekyo tihaine n'omwe omu bakazi baitu owaafa - kandi tukamucurira - okwihaho bataano, otwariiremu na Umm Sulaim'.
Imam Muslim : 1554
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا } { وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ } قَالَتْ كَانَ مِنْهُ النِّيَاحَةُ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا آلَ فُلَانٍ فَإِنَّهُمْ كَانُوا أَسْعَدُونِي فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَا بُدَّ لِي مِنْ أَنْ أُسْعِدَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا آلَ فُلَانٍ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim] buri kimwe kuruga ahari [Abu Mu’awiyah] - [Zuhair] akagira- Atugambiire [Muhammad bin Khazim] atugambiire [‘Ashim] kuruga ahari [Amuthiyya akagira]; Orunyiriri oru ku rwashuuma, '-Ku haraabe hariho abakazi abaikiriza- kuraganisa obwesigwa, ngu tibarikwija kukwatanisa na Allah, ... kandi tibarikwija kukugomera omu bintu birungi'. Ummu Athyiyyah akagira ati; Eki nikitwariramu An Niyahah - okurira omufu -. Nkagira nti, ‘Okwihaho eka ya Fulan, omu mazima bakanyeta kukora nabo niyahah omu bwire bwa jahiliyah, n’ahabw’ekyo nkagyemeserezibwa kubahereeza omu kukikora’. Akagira ati: ‘Okwihaho eka ya Fulan’.
Imam Muslim : 1555
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ قَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ كُنَّا نُنْهَى عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
Atugambiire [Yahya bin Ayyub] atugambiire [Ibn ‘Ulayyah] atugambiire [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad bin Sirin] akagira ati; [Umm ‘Athiyyah] akagira ati, ‘Tukazibirwa kuhereeza omubiri, kwonka - okuzibirwa okwo - buzima tikwatuteirweho’.
Imam Muslim : 1556
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ هِشَامٍ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ نُهِينَا عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu Usamah] -omu muringo ogundi- Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Isa binu Yunus] bombi kuruga [Hsyam] kuruga [Hafshah] kuruga [Ummu ‘Athiyyah] akagira ati; 'Tukazibirwa kuhereeza omutumbi, kwonka - okuzibirwa okwo - buzima tikwatuteirweho'.
Imam Muslim : 1557
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ مَشَطْنَاهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ كُلُّهُمْ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ تُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَتْ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَتْ ابْنَتُهُ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكِ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكِ فَقَالَتْ حَفْصَةُ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ وَجَعَلْنَا رَأْسَهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ
Atugambiire [Yahya bin Yahya] atugambiire [Yazid bin Zurai’] kuruga ahari [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad bin Sirin] kuruga ahari [Umm ‘Athiyyah] akagira ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akaija yatureeba twabaire nitunaaba muhara we. Bwanyima akagira ati: ‘Mumunaabe emirundi eshatu nari etaano, nari n’okukiraho. Bwanyima y’ekyo, kozesa amaizi n’ebibabi bya bidara ebitabwire. Omu bwire obwo, ahabw’okusheeshasheesha okurikuhererukayo, kozesa kaamu, nari ekika kya kaamu. Ku oraheze, ongambire'. Ku twaherize kwoga, tukamugambira, ahonaaho yatuha ekijwaro ekyo yagira ati: ‘Mukijware ahansi y’omubiri’. Kandi atugambiire [Yahya bin Yahya] atugambiire [Yazid bin Zurai’] kuruga ahari [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad bin Sirin] kuruga ahari [Hafshah bint Sirin] kuruga ahari [Ummu ‘Athiyyah] akagira ati, ‘Tukahindura eishokye rye omu bishatu’. Kandi atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] kuruga [Malik bin Anas] -omu murongooti ogundi- Atugambiire [Abu Rabi’ Az Zahrani] na [Qutaibah bin Sa’id] bombi bakagira, atugambiire [Hammad] -omu murongooti ogundi- Kandi atugambiire [Yahya bin Ayyub] buri kimwe kuruga ahari [UAyyub] aine kutugambira]. [Muhammad] kuruga [Ummu Athiyyah] akagira ati; 'Omwe ahari bahara ba nabi akafa'. Omu bwire obwo omu hadiisi ya Ibn Ulayyah; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akaija yatureeba ababaire nibozya omutumbi gwa muhara we. Omu bwire obwo, omu hadiisi ya Malik; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akaija yatureeba obu muhara we yaafa. Nikishushana na hadiisi ya Yazid bin Zurai’ kuruga Ayyub kuruga ahari Muhammad kuruga Umm ‘Atyiyyah’. Kandi akatugambira [Qutaibah bin Sa’id] akatugambira [Hammad] kuruga [Ayyub] kuruga [Hafshah] kuruga [Ummu Athiyyah] aine hadiisi erikushushana, we wenka akagira ‘emirundi eshatu nari etaano nari mushanju nari okukiraho. Nahabwekyo Hafshah akagira kuruga ahari Umm 'Athiyah ati, 'Kandi twahindura eishokye rye omu bishatu'.
Imam Muslim : 1558
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ وَأَخْبَرَنَا أَيُّوبُ قَالَ وَقَالَتْ حَفْصَةُ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا قَالَ وَقَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ مَشَطْنَاهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ
Atugambiire [Yahya bin Ayyub] atugambiire [Ibn Ulayyah] kandi atugambiire [Ayyub] ngu akagira, kandi atugambire [Hafshah] kuruga [Umm ‘Athiyyah] ati; 'Mumuyogye - muhara wa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam - n'omubaro ogutarikushushana, nikwo kugira ngu emirundi eshatu, etaano nari mushanju'. Umm ‘Atyhiyyah nawe akagira ati, ‘Kandi twazihindura eishokye rye omu nshaho ishatu’.
Imam Muslim : 1559
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ لَمَّا مَاتَتْ زَيْنَبُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا وَاجْعَلْنَ فِي الْخَامِسَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا غَسَلْتُنَّهَا فَأَعْلِمْنَنِي قَالَتْ فَأَعْلَمْنَاهُ فَأَعْطَانَا حَقْوَهُ وَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ إِحْدَى بَنَاتِهِ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكِ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَيُّوبَ وَعَاصِمٍ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَتْ فَضَفَرْنَا شَعْرَهَا ثَلَاثَةَ أَثْلَاثٍ قَرْنَيْهَا وَنَاصِيَتَهَا
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Amru An Naqid] buri kimwe kuruga ahari [Abu Mu’awiyah] - [Amru] akagira- Atugambiire [Muhammad bin Khazim Abu Mu’awiyah] Atugambiire [Ashim Al Ahwal] kuruga ahari [Hafshah bint he Sirin akagira]; Zainad bint Rasulullah ku yaafiire, Rasulullah akatugira ati: Mumuyogye n’omubaro ogutarikushushana, eshatu, etaano nari mushanju. Kandi aha namba ya kataano, ogitabwire n’ekikaari nari ekintu nk’ekikaari. Kandi ku oraaheze kumunaabisa, obwo ongambire'. Umm 'Athiyyah akagira ati: Bwanyima y'ekyo, tukamugambira, mbwenu yatuha ekijwaro kandi yagira ati: 'Mumujware'. Kandi atugambiire [Amru An Naqid] atugambiire [Yazid bin Harun] atugambiire [Hsyam bin Hassan] kuruga [Hafshah bint Sirin] kuruga [Ummu ‘Athiyyah] akagira ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akatubugana, obu twabaire nituyoga omwe ahari bahara be. Akagira ati: ‘Munaabe n’omubaro ogutarikushushana, etaano nari kukiraho’. ekirikushushana na hadiisi ya Ayyub na ‘Ashim. Reero omu hadiisi akagira ati; ‘Bwanyima twamuteera eishokye rye n’ebirungo bishatu, nikwo kugira ngu aha mahembe ge abiri n’ekimwe aha mutwe gwe.’
Imam Muslim : 1560
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَمَرَهَا أَنْ تَغْسِلَ ابْنَتَهُ قَالَ لَهَا ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
Kitugambirwe [Yahya bin Yahya] akatugambira [Husyaim] kuruga ahari [Khalid] kuruga ahari [Hafshah bint Sirin] kuruga ahari [Ummu ‘Athiyyah] ngu omutumwa wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emigisha ya Allah ebe ahariwe) ku yamuragiire kunaaba omubiri gwa muhara we, akagira ati: ba memba’.