Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1541
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ صَفْوَانَ أَبُو يَحْيَى عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ لَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ أَقْبَلَ صُهَيْبٌ مِنْ مَنْزِلِهِ حَتَّى دَخَلَ عَلَى عُمَرَ فَقَامَ بِحِيَالِهِ يَبْكِي فَقَالَ عُمَرُ عَلَامَ تَبْكِي أَعَلَيَّ تَبْكِي قَالَ إِي وَاللَّهِ لَعَلَيْكَ أَبْكِي يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ يُبْكَى عَلَيْهِ يُعَذَّبُ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِمُوسَى بْنِ طَلْحَةَ فَقَالَ كَانَتْ عَائِشَةُ تَقُولُ إِنَّمَا كَانَ أُولَئِكَ الْيَهُودَ
[ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޝުޢޫޢިބު ބިން ޞަފްވާން އަބޫ ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އުމައިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ބުރުދާ އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. ޚަލީފާ [ޢުމަރު] އަށް މުޞީބާތެއް ކުރިމަތިވުމުން - މީހަކު ވަޅިން ހަމަލާދިނުމުން - ސުހައިބު އޭނާގެ ގެއަށް އައެވެ. އެތަނަށް އާދެވުމުން އޭނާ ރޮމުން ޢުމަރު ކައިރީ ހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން އުމަރު ސުވާލު ކުރެއްވީ ކީއްވެގެންތޯ ރޮނީ، އަހަންނަށްޓަކައި ރޮނީ؟ ސުހައިބު ޖަވާބު ދެއްވީ އާދެ، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، އަޅުގަނޑު މި ރޮނީ ކަލޭގެފާނަށްޓަކައި، އޭ ވަފާތެރިންގެ ކޮމާންޑަރެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވީ، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާކަން ހަނދާން އެބަހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑު މޫސާ ބިން ތަލްހާއަށް އެކަން ކިޔައިދިނީމެވެ، އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'އައިޝާ ވިދާޅުވީ: އެކަން ވާނީ ހަމައެކަނި ޔަހޫދީންނަށް' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1542
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ لَمَّا طُعِنَ عَوَّلَتْ عَلَيْهِ حَفْصَةُ فَقَالَ يَا حَفْصَةُ أَمَا سَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُعَوَّلُ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ وَعَوَّلَ عَلَيْهِ صُهَيْبٌ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْمُعَوَّلَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ
އަދި [ޢަމްރޫ އަން ނަޤީދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢައްފާން ބިން މުސްލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [ޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ] [ތަބީތު] އިން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢުމަރު] އަށް ވަޅިން ހަމަލާދިން އިރު، ޙަފްސާ ބާރަށް ރޮއެގަތީ، އެހެންކަމުން ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ އަދަބު ލިބޭނެ'. ދެން ޝުހައިބުވެސް ބާރަށް ރޮއިގަތުމުން ޢުމަރު ވިދާޅުވީ އޭ ޝުހައިބް، ރޮއިގަންނަ މީހަކަށް އަދަބު ލިބޭނެކަން ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟
Hadith
Imam Muslim : 1543
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانَ بِنْتِ عُثْمَانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدٌ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنْ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ كَأَنَّهُ يَعْرِضُ عَلَى عَمْرٍو أَنْ يَقُومَ فَيَنْهَاهُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ قَالَ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ لِي اذْهَبْ فَاعْلَمْ لِي مَنْ ذَاكَ الرَّجُلُ فَذَهَبْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ قَالَ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا فَلَمَّا قَدِمْنَا لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَا أَخَاهْ وَا صَاحِبَاهْ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوَ لَمْ تَسْمَعْ قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ أَوَ لَمْ تَعْلَمْ أَوَ لَمْ تَسْمَعْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ قَالَ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضِ فَقُمْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَحَدَّثْتُهَا بِمَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَتْ لَا وَاللَّهِ مَا قَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَطُّ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنَّهُ قَالَ إِنَّ الْكَافِرَ يَزِيدُهُ اللَّهُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ { أَضْحَكَ وَأَبْكَى } { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ أَيُّوبُ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِّي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلَا مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ
[ދާއޫދު ބިން ރުސައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިސްމާޢީލް ބިން އުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ މުލައިކާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [އިބްނު ޢުމަރު] ކައިރީގައި އިށީނދެގެން އުއްމު އަބާން ބިންތު ޢުޘްމާނުގެ ޖަނާޒާގެ އިންތިޒާރުގައި އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައިރު، ޢަމްރު ބިން ޢުޘްމާންވެސް އޭނާގެ އަރިހުގައި ހުއްޓެވެ. ދެން އިބްނު ޢައްބާސް އައީ އިބްނު ޢުމަރު ހުރިތަން ކިޔައިދިން މީހަކު އިސްކޮށް ހުރެގެންނެވެ. ދެން އިބްނު އައްބާސް އައިސް އަހަރެންގެ ކައިރީގައި އިށީނެވެ. އެދެމެދުގައި އަހަރެން ހުއްޓެވެ. ކުއްލިއަކަށް ގޭތެރެއިން އަޑެއް އިވިގެން ދިޔައިރު އިބްނު ޢުމަރު ބުނީ އަމްރުއަށް އިޝާރާތްކުރާ ފަދައިން ތެދުވެ އެމީހުން ހުއްޓުވާށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. ދެން އަބްދުالله ރަސޫލަކު ފޮނުއްވިއެވެ. [އިބްނު ޢައްބާސް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެން ތިބީ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރު [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] އާއި އެކުގައެވެ. އަހަރެމެން އަލް ބައިދާ` އަށް އާދެވުނުއިރު ކުއްލިއަކަށް އޭނާއަށް ފެނުނީ ގަހެއްގެ ހިޔަލުގައި ހުއްޓިފައި ހުރި މީހަކު ކަމުން އޭނާ އަހަރެންނަށް ބުނީ 'ގޮސް އެމީހަކީ އަސްލު ކާކުކަން ކިޔައިދީބަލަ' ކަމަށެވެ. އަހަރެން ދިޔައިރު، އެނގުނީ އެމީހަކީ ޝުހައިބް ކަމަށެވެ. ދެން އަހަރެން އެނބުރި އައިސް ބުނީމެވެ، 'ކަލޭ އަހަންނަށް އަމުރުކުރީ އެމީހަކީ ކާކުތޯ، އެއީ ޝުހައިބެއްތޯ'. އުމަރު ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެމެންނާއެކު ދާން އަމުރު ކުރައްވާށެވެ'. އަހަރެން ބުނީމެވެ، 'ހަމަކަށަވަރުން އޭނާ ހުރީ އޭނާގެ އާއިލާއާއެކު'. އުމަރު ވިދާޅުވީ އާއިލާއާއެކު އުޅުނު ނަމަވެސް' ކަމަށެވެ. ހީވަނީ އައްޔޫބު ވިދާޅުވިހެން؛ 'އަހަރެމެންނާއެކު ދާން އޭނާއަށް އަމުރުކުރާށެވެ'. އަހަރެމެން އާދެވުނު އިރު، ކޮމާންޑަރ އޮފް ދަ ފޭސްފިލް މާގިނައިރު ނުހުންނައިރު، ޝުހައިބު އައިސް ބުނީ، އޭ އަހަރެންގެ ބޭބެ، އޭ އަހަރެންގެ އެކުވެރިޔާ..! އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބްދުالله ރަސޫލަކު ފޮނުއްވިއިރު، އުމަރު ވިދާޅުވީ؛ ދެން އަހަރެން ތެދުވެ އައިޝާ ކައިރިއަށް ދިޔައީމެވެ. ދެން އިބްނު ޢުމަރު ދެއްކި ވާހަކަތައް ކިޔައިދިނީމެވެ. އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ ނޫން، الله ގެ ޙަޟްރަތުން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވަހަކުވެސް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި އެއްޗަކީ: 'ހަމަކަށަވަރުން، ކާފަރަށްޓަކައި، الله ތަޢާލާ އިތުރުކުރައްވާނެ - އޭނާގެ އަޒާބު - އޭނާގެ ޢާއިލާގެ ރުއިމުގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން މީސްތަކުން ހެއްވާ ރޮއްވާލައްވަނީ الله އެވެ. އަދި ފާފަވެރިއަކަށް އަނެކެއްގެ ފާފަތަކަށް ކެތްނުކުރެވޭނެއެވެ'.' [އައްޔޫބު] ބުންޏެވެ؛ [އިބްނު އަބޫ މުލައިކާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [އަލްޤާސިމް ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވީ؛ ޢުމަރާއި އިބްނުގެ ބަސްފުޅު [އައިޝާ] އަށް ފޯރުވުމުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަކު ގޯސްކޮށް އަޑުއަހާ ކަންފަތެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1544
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ تُوُفِّيَتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ بِمَكَّةَ قَالَ فَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا قَالَ فَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الْآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ مُوَاجِهُهُ أَلَا تَنْهَى عَنْ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ كَانَ عُمَرُ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ ثُمَّ حَدَّثَ فَقَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ شَجَرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلَاءِ الرَّكْبُ فَنَظَرْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ قَالَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَلَمَّا أَنْ أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَا أَخَاهْ وَا صَاحِبَاهْ فَقَالَ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَيَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ فَقَالَتْ يَرْحَمُ اللَّهُ عُمَرَ لَا وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ يُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَحَدٍ وَلَكِنْ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ حَسْبُكُمْ الْقُرْآنُ { وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى } قَالَ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ { أَضْحَكَ وَأَبْكَى } قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ فَوَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ مِنْ شَيْءٍ و حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ عَمْرٌو عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ كُنَّا فِي جَنَازَةِ أُمِّ أَبَانَ بِنْتِ عُثْمَانَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَمْ يَنُصَّ رَفْعَ الْحَدِيثِ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَمَا نَصَّهُ أَيُّوبُ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَحَدِيثُهُمَا أَتَمُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرٍو
[މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] - [އިބްނު ރަފީޢު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ މުލައިކާ] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢުޘްމާން ބިން ޢައްފާނުގެ ދަރިކަނބަލުން މައްކާގައި އަވަހާރަވުމުން އަހަރެމެން އެކަމަނާއަށް ޒިޔާރަތް ކުރަން އައީމެވެ. އަދި އެދުވަސްވަރު ޙާޟިރުވެވަޑައިގެންނެވީ، އެހެނިހެން ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި، އިބްނު ޢުމަރާއި އިބްނު ޢައްބާސް އެވެ. އަދި އެދެމެދުގައި އިށީނީމެވެ. އެވަގުތު އެހެން މީހަކު އައިސް އަހަރެންގެ ގާތުގައި އިށީނެވެ. ދެން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ޢަބްދުالله އާއި ދިމާލުގައި އިށީނދެގެން އިން އަމްރު ބިން ޢުޘްމާނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ހަމަކަށަވަރުން [އުމަރު] އެގޮތަށް ވިދާޅުވި' ކަމަށެވެ. ދެން އިބްނު އައްބާސް ކުރިއަށް ގެންދެވިއެވެ؛ އަހަރެން އުމަރާއެކު މައްކާއިން އައިސް، ބައިދާ` އަށް އާދެވުނުއިރު، ކުއްލިއަކަށް ދިމާވީ ގަހެއްގެ ހިޔަލުގައި ހުއްޓިފައި ތިބި އުޅަނދުތަކުގެ ގްރޫޕަކާއެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރަކީ ކާކުތޯ ބެލުމަށް މަސައްކަތް ކުރާށެވެ. ބަލާލުމަށްފަހު އެނގުނީ އެ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރަކީ ޝުހައިބް ކަމަށެވެ. ދެން އަހަރެން އުމަރު ގާތު ބުނީމެވެ. އުމަރު އަމުރުކުރީ 'މިތަނަށް ގޮވާލާ' ކަމަށެވެ. އަހަރެން އެނބުރި ގޮސް ޝުހައިބާ ބައްދަލުކޮށް އަމުރުކުރީމެވެ، 'މިވަގުތު ތިރިއަށް ގޮސް އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރާއި ބައްދަލުކޮށްލާށެވެ'. އުމަރަށް މީހަކު ވަޅިން ހަމަލާދިނުމުން ޝުހައިބު ރޮމުން އައިސް ބުނީ އޭ އަހަރެންގެ ބޭބެ އޭ އަހަރެންގެ ކޮއްކޮ... ޢުމަރު ބުނީ ޝުހައިބް އަހަންނަށްޓަކައި ރޮނީތަ؟ މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އަނިޔާ ލިބޭނީ އޭނާގެ އާއިލާ އޭނާއަށްޓަކައި ރޮމުންދާތީ ކަމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި ހިނދު'. [އިބްނު ޢައްބާސް] ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން [އައިޝާ] ވިދާޅުވިއެވެ. ނޫން، الله ގެ ހަޟްރަތުން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވަހަކުވެސް ވިދާޅުވެފައެއް ނުވެއެވެ. ހަގީގަތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ މިކަހަލަ އެއްޗެއް؛ 'ހަމަކަށަވަރުން، ކާފަރުގެ މައްޗަށް ޢާއިލާގެ މީހުން ރޮއިގަތުމުގެ ސަބަބުން الله ތަޢާލާގެ އަދަބު އިތުރުކުރައްވައެވެ'.' އަބްދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ ދެން އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ الله ގެ މި ބަސްފުޅު ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދަލީލެއްގެ ގޮތުގައި ފުދޭނެއެވެ. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ. އިބްނު މުލައިކާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ބިޝްރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަންގަވައިދެއްވީ، [އަމްރޫ] [އިބްނު އަބޫ މުލައިކާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: އަޅުގަނޑުމެން އެއްވީ އުއްމު އަބާން ބިންތު ޢުޘްމާންގެ ޖަނާޒާއަށެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘެއް ރިވާކުރެއްވި ނަމަވެސް އައްޔޫބު އާއި އިބްނު ޖުރައިޖު ވިދާޅުވެފައިވާ ފަދައިން އިބްނު ޢުމަރުގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ޙަދީޘް އިޢުލާން ކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެ ދެ ޙަދީޘްވެސް އަމްރޫގެ ޙަދީޘަށްވުރެ ފުރިހަމައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1545
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَنَّ سَالِمًا حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުﷲ ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޢުމަރު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސަލީމް] [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ: 'މަރުވެފައިވާ މީހުންނަށް އަދަބު ލިބޭނީ ދިރިތިބި މީހުންގެ ރުއިމުގެ ސަބަބުންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1546
و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَأَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ جَمِيعًا عَنْ حَمَّادٍ قَالَ خَلَفٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ قَوْلُ ابْنِ عُمَرَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ سَمِعَ شَيْئًا فَلَمْ يَحْفَظْهُ إِنَّمَا مَرَّتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ وَهُمْ يَبْكُونَ عَلَيْهِ فَقَالَ أَنْتُمْ تَبْكُونَ وَإِنَّهُ لَيُعَذَّبُ
[ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އާއި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްމާދު] ގެ ފަރާތުން - [ޚަލަފް] ވިދާޅުވި - [ޙައްމާދު ބިން ޒައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ ޢާއިޝާގެ ފަރާތުން ޢުމަރުގެފާނުގެ ބަސްފުޅާ ބެހޭގޮތުން ބުނި ގޮތުގައި މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އަނިޔާކުރާނެ ކަމަށް އާއިލާއިން އޭނާގެ މައްޗަށް ރުއިމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހާދިސާ މިހެންނެވެ؛ އެއްފަހަރަކު ޔަހޫދީއެއްގެ ހަށިގަނޑު ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ ކުރިމައްޗަށް ފާއިތުވެގެން ގޮސް އޭނާގެ އާއިލާ ރޮއެގަތެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުން އޭނާއަށްޓަކައި ރޮއިގަންނަނީ، ހަގީގަތުގައި އޭނާއަށް އަނިޔާ ލިބެމުންދާއިރު - ތިޔަބައިމީހުންގެ ރުއިމުގެ ސަބަބުން - ''.
Hadith
Imam Muslim : 1547
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ يَرْفَعُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَتْ وَهِلَ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ أَوْ بِذَنْبِهِ وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الْآنَ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ يَوْمَ بَدْرٍ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ وَقَدْ وَهِلَ إِنَّمَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ثُمَّ قَرَأَتْ { إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى } { وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ } يَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنْ النَّارِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَحَدِيثُ أَبِي أُسَامَةَ أَتَمُّ
އަބޫ ކުރައިބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަބޫ އުސާމާގެ އަރިހުން ހިޝާމްގެ އަރިހުން އޭނާގެ ބައްޕަގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ: ޢާއިޝާއަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އިބްނު ޢުމަރު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ: ‘މަރުވެފައިވާ މީހާގެ ކުށް ނުވަތަ ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން އޭނާގެ ޤަބުރުގައި އަނިޔާ ލިބޭނެއެވެ. އޭނާގެ އާއިލާ މިހާރު ހަމައެކަނި ރޮނީ އޭނާގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ބަދުރުގެ ހަނގުރާމައިގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަޅުގަނޑެއްގެ ކައިރީ ހުއްޓެވެ، މުޝްރިކުންގެ ހަށިގަނޑު ވަޅުލެވުނު ތަނަކީ އެއީ ކަމަށް ބުނުމާއި އެއްވަރަށް ގޯހެވެ. ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: ‘އެމީހުންނަށް ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެން ބުނި އެއްޗެއް އަޑުއިވިއްޖެއެވެ.’ އޭނާއަށް ހަމަކަށަވަރުން އޮޅިއްޖެ، ޞައްޙަ ބަސްފުޅަކީ އޭނާ ވިދާޅުވީ: ‘އެމީހުންނަށް ހަމަކަށަވަރުން އެނގޭނެ - އާޚިރަތުގައި - އަހަރެން އެމީހުންނަށް ކިޔައިދިން ވާހަކައަކީ ތެދެއްކަން.’ ދެން އައިޝާ މި އާޔަތް ކިޔައިދިނެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން، މަރުވެފައިވާ މީހުންނަށް އަޑުއިވޭކަށް ނެތެވެ'. އަދި 'އަދި ޤަބުރުތަކުގައި ތިބި މީހުންނަށް އަޑު އިވޭކަށް ނުކެރޭނެ' މި އާޔަތެވެ. އެމަނިކުފާނު މިހެން ވިދާޅުވީ އަލިފާނުން ގޮނޑިތައް ތައްޔާރުކުރަމުން ދަނިކޮށެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] މި އިސްނަދާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1548
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ وَذُكِرَ لَهَا أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَغْفِرُ اللَّهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَمَا إِنَّهُ لَمْ يَكْذِبْ وَلَكِنَّهُ نَسِيَ أَوْ أَخْطَأَ إِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى يَهُودِيَّةٍ يُبْكَى عَلَيْهَا فَقَالَ إِنَّهُمْ لَيَبْكُونَ عَلَيْهَا وَإِنَّهَا لَتُعَذَّبُ فِي قَبْرِهَا
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކް ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން - އޭނާއަށް ކިޔަވާފައިވާ ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން - [ޢަބްދުالله ބިން އަބޫބަކުރު] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢާއިޝާ] އަށް އަޑުއިވިފައިވާކަން އަންގަވާފައިވާ ކަމަށާއި، އިބްނު ޢުމަރު ވިދާޅުވީ، ‘ހަމަކަށަވަރުން، މަރުވެފައިވާ މީހާއަށް އަދަބު ލިބޭނެ’ ކަމަށް އެކަމަނާއާ ގުޅިފައިވާ ކަމަށެވެ ދިރިތިބި މީހުންގެ ރުއިމެވެ.' އެހެންކަމުން ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަސްލު ހާދިސާއަކީ؛ އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޔަހޫދީ އަންހެނެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ ކައިރިން ފާއިތުވެވަޑައިގެން އެކަމަނާ ރޮމުން ދިޔައިރު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1549
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ عُبَيْدٍ الطَّائِيِّ وَمُحَمَّدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَوَّلُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ بِالْكُوفَةِ قَرَظَةُ بْنُ كَعْبٍ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ فَإِنَّهُ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قَيْسٍ الْأَسْدِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ الْأَسْدِيِّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِي الْفَزَارِيَّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّائِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ސަޢީދު ބިން އުބައިދު އާތު ތަޢީ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ޤައިސް] ގެ އަރިހުން [ޢަލީ ބިން ރަބީޢަތް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ކޫފާގައި އެންމެ ފުރަތަމަ ހިތާމަ ކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ ޤަރާޟާ ބިން ކަޢާބު، ދެން [އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު ޞަޢްދީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަލީ ބިން މުޝީރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޤައިސް އަލް އަސްދީ] [ޢަލީ ބިން ރަބީޢަތު އަލް އަސްދީ] ގެ އަރިހުން [އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢުބާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މިފަދަ ވާހަކައެއް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [މަރްވާން އަލް ފަޒާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ސަޢީދު ބިން އުބައިދު އާތު ތަޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޢަލީ ބިން ރާބިޢާ] ގެ އަރިހުން [އަލްމުޣިރާ ބިން ޝުޢޫބާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، އަދި މިފަދަ ކަންތައްތަކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1550
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى أَنَّ زَيْدًا حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا مَالِكٍ الْأَشْعَرِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرْبَعٌ فِي أُمَّتِي مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ لَا يَتْرُكُونَهُنَّ الْفَخْرُ فِي الْأَحْسَابِ وَالطَّعْنُ فِي الْأَنْسَابِ وَالْاسْتِسْقَاءُ بِالنُّجُومِ وَالنِّيَاحَةُ وَقَالَ النَّائِحَةُ إِذَا لَمْ تَتُبْ قَبْلَ مَوْتِهَا تُقَامُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَيْهَا سِرْبَالٌ مِنْ قَطِرَانٍ وَدِرْعٌ مِنْ جَرَبٍ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އައްފާން] އަޅުގަނޑުމެން [އަބާން ބިން ޔަޒީދު] އަށް - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި - އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިޝާޤު ބިން މަންސޫރު] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ - އަދި އެ ބަސްފުޅަކީ ވެސް އޭނާގެ - [ޙައްބާން ބިން ހިލާލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ] އަންގަވާފައިވާ ވާހަކަ [ޒައިދު] އޭނާއަށް [އަބޫ] ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކައެވެ ޞައްލަމް] އޭނާއަށް ކިޔައިދެއްވާފައިވާ ގޮތުގައި [އަބޫ މާލިކް އަލް އަޝްޢަރީ] އޭނާއަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1551
و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ قَالَتْ وَأَنَا أَنْظُرُ مِنْ صَائِرِ الْبَابِ شَقِّ الْبَابِ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ أَنْ يَذْهَبَ فَيَنْهَاهُنَّ فَذَهَبَ فَأَتَاهُ فَذَكَرَ أَنَّهُنَّ لَمْ يُطِعْنَهُ فَأَمَرَهُ الثَّانِيَةَ أَنْ يَذْهَبَ فَيَنْهَاهُنَّ فَذَهَبَ ثُمَّ أَتَاهُ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَتْ فَزَعَمَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اذْهَبْ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ مِنْ التُّرَابِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ وَاللَّهِ مَا تَفْعَلُ مَا أَمَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْعَنَاءِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ ح و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ كُلُّهُمْ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْعِيِّ
[އިބްނުލް މުޘައްނާ] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ - [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޢަބްދުލް ވަޙްހާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އިބްނު ހަރީޘާއި ޖަޢުފަރު ބިން އަބީ ޠާލިބް، އަދި ޢަބްދުالله ބިން ރަވާޙާ މަރުވި ޚަބަރު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް ފޯރުވުމުން އޭނާ އިށީނދެވަޑައިގަތުމުން ހިތާމައިގެ އަލާމާތެއް މޫނުމަތިން ފެންނަން ހުއްޓެވެ. 'އައިޝާ އިތުރަށް ބުންޏެވެ؛ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ ދޮރުގެ ރެނދުތަކުން މީހަކު އޭނާގެ ގާތަށް އައިސް ބުނީ އޭ ރަސޫލާ، ޖަޢުފަރުގެ އަންހެނުން ރޮނީ’ ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެމީހާގެ ގާތުގައި މަޑުމަޑުން ހުރުމަށް އެންގެވިއެވެ. އެވަގުތު އެމީހާ ނިކުމެއްޖެއެވެ. އޭގެ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އެމީހާ އެނބުރި އައިސް އެމީހުން މަޑުމަޑުން ތިބެން ބޭނުން ނުވާ ވާހަކަ ބުންޏެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވެސް އެނބުރި ވަޑައިގަތުމަށް އެންގެވި ނަމަވެސް މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ އެނބުރި ވަޑައިގެން ވިދާޅުވީ الله ގެ ރަސޫލާ އެމީހުން މަޑުމައިތިރިވާން ބޭނުން ނުވާތީ އަހަންނަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދިނެވެ. އައިޝާ ހީކުރީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެމީހާއަށް ދިއުމަށް އަމުރުކުރެއްވީ: 'ދާށެވެ! އަދި އޭނާގެ އަނގައިގައި ކޮންމެވެސް ބިމެއް އަޅާށެވެ!' އަދި ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުﷲ ބިން ވަޙްބު] [މުޢާވިޔަތު ބިން ޞާލިޙް] ގެ ކިބައިން ކިޔައިދިނީ -އަނެއްގޮތަކަށް- އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އަޙްމަދު ބިން އިބްރާހީމް އަދު ދައުރާޤީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބްދުލް އަޒީޒް ބިން މުސްލިމް] [ޔަޙްޔާ ބިން] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ ސަޢީދު] މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެއާ އެއްފަދައިންނެވެ. އަދި ޢަބްދުލްޢަޒީޒުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި؛ 'އަދި ތިޔަބައިމީހުން ވަރުބަލިކަން ދޫކޮށްލީ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަށް'.
Hadith
Imam Muslim : 1552
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَخَذَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَ الْبَيْعَةِ أَلَّا نَنُوحَ فَمَا وَفَتْ مِنَّا امْرَأَةٌ إِلَّا خَمْسٌ أُمُّ سُلَيْمٍ وَأُمُّ الْعَلَاءِ وَابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ امْرَأَةُ مُعَاذٍ أَوْ ابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ وَامْرَأَةُ مُعَاذٍ
[އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު] [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] އިން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބައިޢަތު ހިފުން ހުވާކުރެއްވީ ނިޔާހާ ނުކުރުމަށް - މަރުވެފައިވާ މީހުންގެ މައްޗަށް ހިތާމަކުރުން -. އެހެންކަމުން އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް އަންހެނަކު މަރުވެފައެއް ނުވެއެވެ - އަދި އަހަރެމެން ހިތާމަކުރީ - ފަސް މީހަކު ފިޔަވައި، އެއީ އުއްމު ސުލައިމް، އުއްމު ޢަލާ، މުޢާޛުގެ އަނބިކަނބަލުން އަބޫ ޞަބްރާގެ ދަރިކަނބަލުން ނުވަތަ އަބޫ ޞަބްރާގެ ދަރިކަނބަލުން އަދި މުޢާޛުގެ އަނބިކަނބަލުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1553
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَسْبَاطٌ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَخَذَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْبَيْعَةِ أَلَّا تَنُحْنَ فَمَا وَفَتْ مِنَّا غَيْرُ خَمْسٍ مِنْهُنَّ أُمُّ سُلَيْمٍ
އަޅުގަނޑުމެން [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަސްބަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޙިޝާމް] [ޙަފްޝާޙް] އިން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް އަންހެނަކު މަރުވެފައެއް ނުވެއެވެ - އަދި އަހަރެމެން އެކަމަނާއަށް ހިތާމަކުރީމެވެ - ފަސް މީހަކު ފިޔަވައި، އޭގެ ތެރޭގައި އުއްމު ސުލައިމް ވެސް ހިމެނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1554
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا } { وَلَا يَعْصِينَكَ فِي مَعْرُوفٍ } قَالَتْ كَانَ مِنْهُ النِّيَاحَةُ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا آلَ فُلَانٍ فَإِنَّهُمْ كَانُوا أَسْعَدُونِي فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَا بُدَّ لِي مِنْ أَنْ أُسْعِدَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا آلَ فُلَانٍ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ގެ އަރިހުން - [ޒުހައިރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ޚާޒިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ޢާސިމް] ގެ އަރިހުން [ޙަފްޝާޙް] އިން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] އިން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވިއިރު، '-މުއުމިނުން އަންހެނުން ތިޔަބައިމީހުންގެ އަރިހަށް އަންނައިރު- الله އަށް ޝަރީކު ނުކުރާނެ ކަމާއި، ... އަދި ހެޔޮ ކަންކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ނުކިޔަމަންތެރި ނުވާނެ ކަމުގެ ޢަހުދު ހެދުމަށެވެ'. އުއްމު އާތިއްޔާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އޭގެ ތެރޭގައި އަން ނިޔާހާ - މަރުވެފައިވާ މީހާއާ މެދު ހިތާމަކުރުން- ހިމެނެއެވެ. އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ، 'ފަންނީގެ އާއިލާ ފިޔަވައި، ހަމަކަށަވަރުން އެމީހުން އަޅުގަނޑަށް ދައުވަތު ދިނީ، ޖާހިލުކަމުގެ ދުވަސްވަރު، އެމީހުންނާއެކު ނިޔާޙަތް ކުރުމަށް، އަޅުގަނޑަށް އެކަން ކުރަން މަޖުބޫރުވާންދެން'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ފަންނާގެ އާއިލާ ފިޔަވައި' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1555
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ قَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ كُنَّا نُنْهَى عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
[ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އިބްނު ޢުލައިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] [މުޙައްމަދު ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އުއްމު ޢާތިއްޔާ] ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޖަނާޒާގެ ޖަލްސާގައި ބައިވެރިވުން މަނާކުރި ނަމަވެސް -މަނާކުރުން- އަޅުގަނޑުމެންގެ މައްޗަށް ބާރުއަޅާފައެއް ނުވެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1556
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ هِشَامٍ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ نُهِينَا عَنْ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާޙް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [އަބޫ އުސާމާ] -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢީސާ ބިން ޔޫނުސް] [ޙިޝާމް] އިން [ޙަފްޝާޙް] އިން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] އިން އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންނަށްވެސް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ: މަނާކުރުން- އަޅުގަނޑުމެންނަށް މާބޮޑަށް ބާރުއެޅިފައެއް ނުވެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1557
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ وَاجْعَلْنَ فِي الْآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ مَشَطْنَاهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ كُلُّهُمْ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ تُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَتْ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَتْ ابْنَتُهُ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكِ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكِ فَقَالَتْ حَفْصَةُ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ وَجَعَلْنَا رَأْسَهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ޔަޒީދު ބިން ޒުރާއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އައްޔޫބުން މުޙައްމަދު ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން އުއްމު އާތިޔާގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ދެން ވިދާޅުވިއެވެ: ތިން ފަހަރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ފެންވަރާލާށެވެ. އެއަށްފަހު ފެނާއި ބިދާރާ ފަތް އެއްކޮށްގެން ބޭނުން ކުރާށެވެ. އެންމެ ފަހު ޝަވަރ އަށް ބަލާއިރު، ކާފަރު، ނުވަތަ ވައްތަރެއްގެ ކާފަރު ބޭނުން ކުރާށެވެ. ނިމުމުން ބުނެބަލަ. ފެންވަރާ ނިމުމުން އަހަރެމެން ބުނީމެވެ، އަދި ވަގުތުން ފޮތިގަނޑު ދެއްވައި ވިދާޅުވީ: އެ ފޮތިގަނޑު އޭނަގެ ތިރީގައި އަޅާށެވެ. އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި ޔަޒީދު ބިން ޒުރާއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އައްޔޫބުގެ އަރިހުން މުޙައްމަދު ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން ޙަފްޝާ ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން އުއްމު އާތިޔާގެ ކިބައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާލިކް ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާދަށް] ކިޔައިދީފައި - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އުލައްޔާ] ހުރިހާ ކަމެއް [އައްޔޫބު] އިން [މުޙައްމަދު] އިން [އުއްމަދުން] ކިޔައިދީފައިވެއެވެ ޢަތިއްޔާ] އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދަރިކަނބަލުންގެ ތެރެއިން އެކަކު މަރުވެއްޖެ'. އިބްނު އުލައިއްޔާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ހުންނަވަނިކޮށެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވީ އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ މަރުފުޅު ފެންވަރާވަޑައިގަންނަވަނިކޮށެވެ. މަލިކުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ހުންނަވަނިކޮށެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތީ އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅު މަރުވުމުންނެވެ. އައްޔޫބުގެ އަރިހުން މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އަރިހުން އުއްމު ޢަތިއްޔާއިން ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިޢު ގެ ޙަދީޘާ އެއްގޮތެވެ. އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާދު] [އައްޔޫބު] އިން [ޙަފްޝާޙް] އިން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] ގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ކިޔައިދެއްވީ، ހަމައެކަނި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ ތިން ފަހަރު ނުވަތަ ފަސް ފަހަރު ނުވަތަ ހަތް ފަހަރު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ހަފްޝާހު އުއްމު އާތިއްޔާގެ ކިބައިން ވިދާޅުވީ، 'އަދި އަހަރެމެން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ތިން ބަޔަކަށް ބުރިކޮށްލީމެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1558
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ وَأَخْبَرَنَا أَيُّوبُ قَالَ وَقَالَتْ حَفْصَةُ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا قَالَ وَقَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ مَشَطْنَاهَا ثَلَاثَةَ قُرُونٍ
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އިބްނު އުލައިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަދި އައްޔޫބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަދި ޙަފްޝާ އުއްމު އާތިޔާގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، "އެކަމަނާ - الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދަރިކަނބަލުން ފެންވަރާށެވެ." އުއްމު އާތިޔާ ވެސް ވިދާޅުވީ "އަދި އަހަރެމެން އޭނާގެ އިސްތަށިގަނޑު ތިން ބުރިއަކަށް ބްރޭޑް ކޮށްލީމެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1559
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَازِمٍ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ لَمَّا مَاتَتْ زَيْنَبُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا ثَلَاثًا أَوْ خَمْسًا وَاجْعَلْنَ فِي الْخَامِسَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ فَإِذَا غَسَلْتُنَّهَا فَأَعْلِمْنَنِي قَالَتْ فَأَعْلَمْنَاهُ فَأَعْطَانَا حَقْوَهُ وَقَالَ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ حَسَّانَ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ إِحْدَى بَنَاتِهِ فَقَالَ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكِ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَيُّوبَ وَعَاصِمٍ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالَتْ فَضَفَرْنَا شَعْرَهَا ثَلَاثَةَ أَثْلَاثٍ قَرْنَيْهَا وَنَاصِيَتَهَا
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަމްރު އަން ނާޤިދު] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] ގެ އަރިހުން - [އަމްރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [މުޙައްމަދު ބިން ޚާޒިމް އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އާޝިމް އަލް އަޙްވާލް] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޙަފްޝާ ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޒައިނަބު ބިންތު ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަވަހާރަވުމުން ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ފަސްވަނަ ނަންބަރުގައި ކާފަރު ނުވަތަ ކާފަރު ވައްތަރުގެ އެއްޗެއް އެއްކޮށްލާށެވެ. އަދި އޭނާ ފެންވަރާ ނިމުމުން ދެން އަހަންނަށް އަންގާށެވެ'. އުއްމު އާތިއްޔާ ވިދާޅުވީ، އޭގެ ފަހުން އަޅުގަނޑުމެން އޭނާއަށް އެކަން އަންގާފައި ވާތީ، އޭނާގެ ފޮތިގަނޑު ދެއްވައިގެން ވިދާޅުވީ: 'އޭނާގެ މައްޗަށް އަޅާށެވެ'. އަދި [އަމްރޫ އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔާޒީދު ބިން ހާރޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް ބިން ޙަސަން] [ޙަފްޝާޙް ބިންތު ސިރީން] ގެ ކިބައިން [އުއްމު ޢަތިއްޔާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެމެންގެ އަރިހަށް ވަޑައިގަތީ އެކަލޭގެފާނުގެ އަންހެން ދަރިންގެ ތެރެއިން އެކަކު ފެންވަރާލައިގެން ތިއްބަވައިގެންނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ: 'އޮޑް ނަންބަރަކުން، ފަސް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ އަދަދަކުން ފެންވަރާލާށެވެ'. މިއީ އައްޔޫބާއި އާސިމްގެ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތެވެ. ދެން ޙަދީޘްފުޅުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'ދެން އަހަރެމެން ތިން ބުރިއަކުން އިސްތަށިގަނޑު ބުރިކޮށްލީމެވެ، އެއީ ދެ ކަނޑިއާއި ނިތްކުރިމަތީގައި އެއް ބުރިއެއް'.
Hadith
Imam Muslim : 1560
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أَمَرَهَا أَنْ تَغْسِلَ ابْنَتَهُ قَالَ لَهَا ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ޙުޝައިމް އުއްމު އާތިޔާގެ އަރިހުން ހަފްޝާ ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން ޚާލިދުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ފެންވަރާލުމަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ.
