Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1521
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يُخْبِرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّهُمَا آيَةٌ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا
තවද [හාරුන් බින් සයිද් අල් අයිලි] මට [ඉබ්නු වහබ්] මට [අම්රු බින් අල් හාරිත්] පැවසූ බව මට දන්වා ඇත. [අබ්දුල්ලාහ් බින් කාසිම්] ඔහුගේ පියා [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද් බින් අබු බකර් අෂ් සිද්දික්] ගෙන්, [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන්, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වාර්තා කළ බව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම යමෙකුගේ මරණය හෝ උපත නිසා හිරු හා චන්ද්ර ග්රහණ සිදු නොවීය, නමුත් දෙකම අල්ලාහ්ගේ ආයාවන් වේ. එබැවින්, ඔබ සූර්යග්රහණය දුටුවහොත්, යාඥා කරන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 1522
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُصْعَبٌ وَهُوَ ابْنُ الْمِقْدَامِ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عِلَاقَةَ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ قَالَ زِيَادُ بْنُ عِلَاقَةَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ يَقُولُ انْكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَادْعُوا اللَّهَ وَصَلُّوا حَتَّى تَنْكَشِفَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [මුෂාබ්] අපට පවසා ඇත්තේ ඔහු මික්දම්ගේ පුත්රයා බව, [සයිදා] අපට පවසා ඇත්තේ [සියාද් බින් ඉලාකා] අපට පැවසූ බව - අබු බකර්ගේ ඉතිහාසයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය; සියාද් බින් ඉලාකා මෙසේ පැවසීය- [අල් මුගීරා බින් සයූබා] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ සූර්යග්රහණයක් ඇති වූ අතර එය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ පුත් ඉබ්රාහිම්ගේ මරණ දිනයට සමපාත විය, එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සූර්යයා සහ චන්ද්රයා අල්ලාහ්ගේ වාක්ය දෙකකි. එක් අයෙකුගේ හෝ අනෙකාගේ මරණය නිසා ඒ දෙකෙහිම ග්රහණයක් සිදු නොවේ. එමනිසා, ඔබ ඒ දෙකෙහිම ග්රහණයක් දුටුවහොත්, ඒවා නැවත බැබළෙන තුරු අල්ලාහ්ට යාඥා කරන්න.
හදීස්
Imam Muslim : 1523
و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ بِشْرٍ قَالَ أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عُمَارَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ جَمِيعًا بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[බිසීර්] හි [අබු කාමිල් අල් ජහ්දාරි ෆුඩ්ලයිල් බින් හුසේන්] සහ [උස්මාන් බින් අබු සයිබා] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ - [අබු කාමිල්] මෙසේ පැවසීය - [උමාරා බින් ගාසියා] අපට [යාහ්යා බින් උමාරා] අපට පැවසූහ, [අබු සායිද් අල් කුද්රි] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසූහ: 'ඔවුන්ගේ මරණයේ අවසානයේ සිටින අයට 'ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ්' යන වාක්යය කියවීමට මඟ පෙන්වන්න.' තවද [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට [අබ්දුල් අසීස් අද් දරවර්දි] අපට පවසා ඇත - තවත් පේළියකින් - [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [කාලිඩ් බින් මක්ලාද්] අපට [සුලෙයිමාන් බින් බිලාල්] අපට පවසා ඇති බව අපට පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1524
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُثْمَانُ ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ ح و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ قَالُوا جَمِيعًا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقِّنُوا مَوْتَاكُمْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ
[අබු බකර්] සහ [උස්මාන්] - දෙදෙනාම අබු සයිබාගේ පුතුන් - තවත් ආකාරයකින් - අපට පවසා ඇත - තවද [අම්රු අන් නකිඩ්] පැවසූ සියල්ල මට පවසා ඇත, [අබු හසීම්] [යාසිඩ් බින් කයිසාන්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු කාලිඩ් අල් අහ්මර්] අපට පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසුවේ, 'ලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ්' යන වාක්ය ඛණ්ඩයෙන් මරණයේ අවසානයේ සිටින මිනිසුන්ට මඟ පෙන්වන්න' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Muslim : 1525
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنِي سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ عَنْ ابْنِ سَفِينَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ أَنَّهَا قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ مُسْلِمٍ تُصِيبُهُ مُصِيبَةٌ فَيَقُولُ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ { إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ } اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا إِلَّا أَخْلَفَ اللَّهُ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا قَالَتْ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ مِنْ أَبِي سَلَمَةَ أَوَّلُ بَيْتٍ هَاجَرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ إِنِّي قُلْتُهَا فَأَخْلَفَ اللَّهُ لِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَرْسَلَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاطِبَ بْنَ أَبِي بَلْتَعَةَ يَخْطُبُنِي لَهُ فَقُلْتُ إِنَّ لِي بِنْتًا وَأَنَا غَيُورٌ فَقَالَ أَمَّا ابْنَتُهَا فَنَدْعُو اللَّهَ أَنْ يُغْنِيَهَا عَنْهَا وَأَدْعُو اللَّهَ أَنْ يَذْهَبَ بِالْغَيْرَةِ
[යාහ්යා බින් අයුබ්] සහ [කුටයිබා] සහ [ඉබ්නු හුජ්ර්] [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆර්] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත - [ඉබ්නු අයුබ්] පැවසීය - [ඉස්මායිල්] [උම්මු සලාමා] ගෙන් [ඉබ්නු සෆීනා] ගෙන් [සයිඩ් බින් සයිද්] [උමර් බින් කතීර් බින් අෆ්ලා] ගෙන් [සයිඩ් බින් සයිද්] මට පැවසූ බව අපට ඇසිණි; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'විපතකින් පහර වැදී අල්ලාහ් අණ කළ දේ කියවන ඇදහිලිවන්තයෙකු නොවේ, 'ඉනා ලිල්ලාහි වයින්නා ඉලයිහි රාජි'උන් අල්ලාහුම්ම`ජුර්නි එෆ්අයි මුෂිඉබාති ව අක්ලිෆ් ලියි කයිරාන් මින්හා - ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි අල්ලාහ්ට අයත් වන අතර අල්ලාහ් වෙත නැවත පැමිණෙමු. අල්ලාහ්, මෙම විපතට අපට විපාක දී එය මට වඩා හොඳ දෙයක් සමඟ හුවමාරු කර ගන්න-'. නමුත් අල්ලාහ් ඔහුට වඩා හොඳ එකක් හුවමාරු කර ගත්තේය'. උම් සලාමා මෙසේ පැවසුවාය; අබු සලාමා මිය ගිය විට, මම ඇසුවෙමි, 'අබු සලාමාට වඩා හොඳ මුස්ලිම්වරයා කවුද? ඔහු මුලින්ම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත සංක්රමණය වූ තැනැත්තා විය. පසුව මම යාච්ඤාව කීවෙමි. එබැවින් අල්ලාහ් මා වෙනුවට ඔහු වෙනුවට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්' යැවීය. උම් සලාමා මෙසේ පැවසුවාය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට තමා වෙනුවෙන් යෝජනා කිරීමට හතිබ් බින් අබු බල්තාආ එව්වා. එබැවින් මම පිළිතුරු දුන්නා, 'එය කෙසේ විය හැකිද, මට දැනටමත් දියණියක් සිටී, මමත් ඊර්ෂ්යා කරන පුද්ගලයෙක්'. ඉන්පසු ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔහුගේ පුතා සම්බන්ධයෙන්, අල්ලාහ් ඔහුගේ අවශ්යතා සපුරාලන ලෙස අපි යාච්ඤා කරන අතර, අල්ලාහ් ඔහුගේ ඊර්ෂ්යාව ඉවත් කරන ලෙසද මම යාච්ඤා කරමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1526
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ كَثِيرِ بْنِ أَفْلَحَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ سَفِينَةَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أُمَّ سَلَمَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ تُصِيبُهُ مُصِيبَةٌ فَيَقُولُ { إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ } اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا إِلَّا أَجَرَهُ اللَّهُ فِي مُصِيبَتِهِ وَأَخْلَفَ لَهُ خَيْرًا مِنْهَا قَالَتْ فَلَمَّا تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ كَمَا أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْلَفَ اللَّهُ لِي خَيْرًا مِنْهُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ يَعْنِي ابْنَ كَثِيرٍ عَنْ ابْنِ سَفِينَةَ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ وَزَادَ قَالَتْ فَلَمَّا تُوُفِّيَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ مَنْ خَيْرٌ مِنْ أَبِي سَلَمَةَ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ عَزَمَ اللَّهُ لِي فَقُلْتُهَا قَالَتْ فَتَزَوَّجْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබු උසාමා] [සඅද් බින් සඊද්] ගෙන් අපට [උමර් බින් කතීර් බින් අෆ්ලා] තුමා අපට [අබු උසාමා] තුමා අපට [උමර් බින් කතිර් බින් අෆ්ලා] තුමා අපට [අබු සෆීනා] තුමාට [අහස] තුමාට [අහස] තුමා අපට [අහස] තුමා අපට [අහස] තුමාට [අහස] තුමාට [අහස] තුමාට [අහස] තුමාට [අහස] තුමා අපට [අහස] තුමා අපට [අහස] තුමා අපට [අහස] තුමාට] තුමාට [අහස] තුමාට [අහස] තුමාට අබු සලාමා මිය ගිය විට, රසූල් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ නියෝගය පරිදි මම කියෙව්වා, එවිට අල්ලාහ් මා වෙනුවට ඔහුට වඩා හොඳ කෙනෙකුව පත් කළේය, එනම් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්. තවද එය අපට [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයිර්] අපට පවසා ඇත [මගේ පියා] අපට [සාද් බින් අබු සයිද්] මට [උමර් බින් කතීර්] [ඉබ්නු සෆිනා] මවුලා උම් සලාමාගෙන්, [උම්මු සලාමා] ගෙන්, [උම්මු සලාමා]ගෙන්, නබිතුමාගේ භාර්යාව වූ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව පවසා ඇත. අබු උසාමාගේ හදීසයට සමාන රසූල් (සල්) තුමාණන් පවසනු මට ඇසුණු අතර ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය. -උම් සලාමා - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ මිතුරා වන අබු සලාමාට වඩා හොඳ කවුද, එවිට අල්ලාහ් එය පැවසීමට මගේ හදවත ශක්තිමත් කළේය. පසුව මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ විවාහ වුණෙමි.
හදීස්
Imam Muslim : 1527
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا حَضَرْتُمْ الْمَرِيضَ أَوْ الْمَيِّتَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ قَالَتْ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سَلَمَةَ قَدْ مَاتَ قَالَ قُولِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً قَالَتْ فَقُلْتُ فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ مَنْ هُوَ خَيْرٌ لِي مِنْهُ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [අල් අ'මාසි] [සියාකික්] [උම්මු සලාමා] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට මෙසේ පැවසූහ; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ රෝගියෙකු හෝ මියගිය පුද්ගලයෙකු බැලීමට ගිය විට, හොඳ යාච්ඤා කරන්න, මන්ද දේවදූතයන් ඔබේ වචන සනාථ කරයි'. අබු සලාමා මෙසේ පැවසීය; අබු සලාමා මිය ගිය විට, මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වෙත ගොස්, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, නියත වශයෙන්ම අබු සලාමා මිය ගොස් ඇත' යනුවෙන් පැවසුවෙමි. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහුම්මග්ෆිර් ලි ව ලාහු ව'අ'කිබ්නි මින්හු උක්බා හසනාහ් - අල්ලාහ්, මට සමාව දී ඔහුට සමාව දෙන්න. ඔහුගේ මරණයට වඩා හොඳ දෙයකින් මට වන්දි ගෙවන්න-'.' ඉතින් මම එය කියෙව්වා, ඒ නිසා අල්ලාහ් එය වඩා හොඳ දෙයක්, එනම් මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ප්රතිස්ථාපනය කළා.
හදීස්
Imam Muslim : 1528
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَبِي سَلَمَةَ وَقَدْ شَقَّ بَصَرُهُ فَأَغْمَضَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرُّوحَ إِذَا قُبِضَ تَبِعَهُ الْبَصَرُ فَضَجَّ نَاسٌ مِنْ أَهْلِهِ فَقَالَ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ إِلَّا بِخَيْرٍ فَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَبِي سَلَمَةَ وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي الْمَهْدِيِّينَ وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الْغَابِرِينَ وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْقَطَّانُ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ مُعَاذِ بْنِ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ وَاخْلُفْهُ فِي تَرِكَتِهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ أَوْسِعْ لَهُ فِي قَبْرِهِ وَلَمْ يَقُلْ افْسَحْ لَهُ وَزَادَ قَالَ خَالِدٌ الْحَذَّاءُ وَدَعْوَةٌ أُخْرَى سَابِعَةٌ نَسِيتُهَا
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට [මුආ'වියා බින් අම්රු] අපට [අබු ඉෂාක් අල් ෆසාරි] [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] [අබු කිලාබා] [කබිෂා බින් ඩ්සුඅයිබ්] [උම්මු සලාමා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: අබු සලාමා මිය ගිය විට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුගේ දේහය බැලීමට අපගේ නිවසට පැමිණියේය. ඒ අවස්ථාවේදී, අබු සලාමාගේ දෑස් විශාල වූ බැවින් ඔහු ඒවා වසා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ආත්මය රැගෙන ගිය විට, දර්ශනය ඒ පසුපස හඹා යන අතර පවුලේ අය උමතු ලෙස හඬා වැටෙනු ඇත. යහපත හැර ඔබ වෙනුවෙන් කිසි විටෙකත් යාච්ඤා නොකරන්න, මන්ද එවිට දේවදූතයන් ඔබ පවසන දේ තහවුරු කරනු ඇත.' ඊට පස්සේ, ඔහු මෙහෙම යාච්ඤා කළා: 'අල්ලාහුම්මග්ෆිර් ලියබි සලාමා වර්ෆා' දරාජතහු ෆිල් මහදියියියින් වක්ලුෆ්හු ෆි 'අකිබිහි ෆිල් ගබිරියින්, වග්ෆිර් ලනා වලහු යා රබ්බල් 'අලමින්, වෆ්සා ලාහු ෆී කබ්රිහි ව නව්විර් ලාහු ෆි - ඕ අල්ලාහ්, අබු සලාමාට සමාව දෙන්න, ඔබේ මඟ පෙන්වීමෙන් මඟ පෙන්වනු ලබන අය අතර ඔහුගේ තරාතිරම උසස් කර ඔහු හැර ගිය ඔහුගේ පවුල වෙනුවට ඔහු වෙනුවට ආදේශ කරන්න. අපට සමාව දී ඔහුට සමාව දෙන්න. ඕ ලෝකවල ස්වාමීනි. ඔහුගේ සොහොන පුළුල් කර ඔහුගේ සොහොනෙහි ඔහුව ආලෝකමත් කරන්න-'. තවද [මුහම්මද් බින් මූසා අල් කත්තන් අල් වාසිති] අපට පවසා ඇති බව [අල් මුට්සන්නා බින් මුආඩ්ස්] අපට පවසා ඇති බව [මගේ පියා] අපට පවසා ඇති බව [උබයිදුල්ලාහ් බින් අල් හසන්] අපට [කාලිඩ් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] මෙම ඉස්නාද් සහ ඒ හා සමාන දේ සමඟ පැවසූ බව අපට පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔහුගේ පවුල වෙනුවෙන් ඔහුව ආදේශ කරන්න'. ඔහු මෙසේද කීවේය; 'අල්ලාහ්, සොහොන පුළුල් කරන්න'. ඔහු මෙසේද කීවේ නැත; 'ඉෆ්සා ලාහු - ඔහුට ඉඩක් දෙන්න-'. ඔහු නැවතත් මෙසේද කීවේය; කාලිඩ් අල් හඩ්සා` මෙසේ පැවසීය; 'තවත් හත්වන යාච්ඤාව මට අමතක විය'.
හදීස්
Imam Muslim : 1529
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ يَعْقُوبَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا الْإِنْسَانَ إِذَا مَاتَ شَخَصَ بَصَرُهُ قَالُوا بَلَى قَالَ فَذَلِكَ حِينَ يَتْبَعُ بَصَرُهُ نَفْسَهُ و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇති බව [අල් අල` බින් යා'කුබ්] තුමා අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, [මගේ පියා] මට පවසා ඇති බව ඔහු [අබු හුරෙයිරා] පවසනු ඇසූ බව; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ දුටුවේ නැද්ද? පුද්ගලයෙකු මිය ගිය විට ඔහුගේ ඇස් විශාල වන බව?' සහචරයින් පිළිතුරු දුන්හ, 'ඔව්, අපි දුටුවෙමු'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය සිදු වූයේ ඔහුගේ ඇස් ඔහුගේ ශරීරයෙන් පිටතට පැමිණි ඔහුගේ ආත්මය පසුපස හඹා ගිය විටය'. තවද [කුටයිබා බින් සයිද්] අපට [අල් අල`] තුමාගෙන් [අබ්දුල් අසීස් අද් දරවර්ඩි] මෙම ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1530
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ لَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ غَرِيبٌ وَفِي أَرْضِ غُرْبَةٍ لَأَبْكِيَنَّهُ بُكَاءً يُتَحَدَّثُ عَنْهُ فَكُنْتُ قَدْ تَهَيَّأْتُ لِلْبُكَاءِ عَلَيْهِ إِذْ أَقَبَلَتْ امْرَأَةٌ مِنْ الصَّعِيدِ تُرِيدُ أَنْ تُسْعِدَنِي فَاسْتَقْبَلَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ أَتُرِيدِينَ أَنْ تُدْخِلِي الشَّيْطَانَ بَيْتًا أَخْرَجَهُ اللَّهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ فَكَفَفْتُ عَنْ الْبُكَاءِ فَلَمْ أَبْكِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉබ්නු නුමයිර්] සහ [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] [ඉබ්නු උයෙයිනා] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත - [ඉබ්නු නුමයිර්] මෙසේ පැවසීය - [ඉබ්නු අබු නජිහ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] [උබයිද් බින් උමයිර්] ගෙන් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත; [උම් සලාමා] මෙසේ පැවසීය; අබු සලාමා මිය ගිය විට, මම මෙසේ කීවෙමි, 'විදේශිකයෙක්, ඔහු විදේශීය රටක මිය ගියේය. ඔහු ජනතාවගේ කතාබහට ලක්වන පරිදි මට හැකි තරම් මම ඔහුට ශෝක වෙමි'. මම ශෝක වීමට සූදානම් වන විට, හදිසියේම ගමේ කාන්තාවක් පැමිණ මට ශෝක වීමට උදව් කිරීමට ඉදිරිපත් විය. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ඔහු වෙත පැමිණ, 'අල්ලාහ් මෙතැනින් පිටතට ගෙන ආ මේ නිවසට ඔබ තවත් යක්ෂයෙකු ගෙන ඒමට යනවාද?' ඔහු එය දෙවරක් නැවත නැවතත් කීවේය. ඉතින් මම ඔහුගේ වචන ඇසූ විට, මම අවසානයේ මාවම පාලනය කරගෙන අඬා වැටීම නැවැත්වූවෙමි.
හදීස්
Imam Muslim : 1531
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ إِحْدَى بَنَاتِهِ تَدْعُوهُ وَتُخْبِرُهُ أَنَّ صَبِيًّا لَهَا أَوْ ابْنًا لَهَا فِي الْمَوْتِ فَقَالَ لِلرَّسُولِ ارْجِعْ إِلَيْهَا فَأَخْبِرْهَا أَنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى فَمُرْهَا فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ فَعَادَ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّهَا قَدْ أَقْسَمَتْ لَتَأْتِيَنَّهَا قَالَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَامَ مَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمْ فَرُفِعَ إِلَيْهِ الصَّبِيُّ وَنَفْسُهُ تَقَعْقَعُ كَأَنَّهَا فِي شَنَّةٍ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ لَهُ سَعْدٌ مَا هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ جَمِيعًا عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ حَمَّادٍ أَتَمُّ وَأَطْوَلُ
[අබු කාමිල් අල් ජහ්දාරි] අපට [අෂිම් අල් අහ්වාලි] [අබු උත්මාන් අන් නහ්දි] [උසාමා බින් සයිද්] වෙතින් [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය: එක් දිනක් අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අසල සිටියදී, හදිසියේම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ දියණිය වන සයිනබ් බින්ට් මුහම්මද්ගෙන් පණිවිඩයක් ආවා, ඇගේ පුතා - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මුණුපුරා - මිය ගිය බව තමාට කියන්නැයි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඉල්ලා සිටියාය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ද නියෝගයට මෙසේ පැවසීය: 'ගෙදර ගොස් සයිනබ්ට කියන්න අල්ලාහ්ගේ දේ ලබාගෙන ඇති බවත් එය ලබා දී ඇති බවත්. දෙවියන් වහන්සේ සියල්ලේ අවසානය තීරණය කර ඇත. එබැවින්, ඔහුට ඉවසිලිවන්තව හා සංයමයෙන් කටයුතු කරන ලෙස කියන්න.' වැඩි කල් නොගොස්, පණිවිඩකරු ආපසු පැමිණ, "රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇයව බැලීමට පැමිණෙනු ඇතැයි සයිනබ් සැබවින්ම බලාපොරොත්තු වේ" යැයි පැවසීය. එබැවින් ඔහු තම මිතුරන් සමඟ, සාද් බින් උබදා, මුආද්ස් බින් ජබාර් සහ මා සමඟ පිටත් විය. ඔහු එහි ගිය විට, ඔහු මියගිය දරුවා ඔහුට භාර දුන්නේය. හදිසියේම ඔහු වෙහෙසට පත් වූවාක් මෙන් හුස්ම ගැනීමට හුස්ම හිර කළේය, ඔහුගේ ඇස්වලින් කඳුළු වැටුණි. එවිට සාද් ඇසුවේ, "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඒ කුමක්ද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: "මෙය දයාව - අනුකම්පාව - අල්ලාහ් තම සේවකයන්ගේ හදවත් තුළ තබා ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ සේවකයන් ඔහුගෙන් ආශීර්වාද ලත් අය අනුකම්පාව ඇති අය පමණි". තවද [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] අපට [ඉබ්නු ෆුඩ්ලයිල්] - වෙනත් ආකාරයකින් - අපට [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබු මුආවියා] [අෂිම් අල් අහ්වාල්] වෙතින් සියල්ල අපට පවසා ඇත, හම්මද්ගේ හදීස් පමණක් වඩාත් සම්පූර්ණ හා දිගු වේ."
හදීස්
Imam Muslim : 1532
حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ اشْتَكَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ شَكْوَى لَهُ فَأَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُهُ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ وَجَدَهُ فِي غَشِيَّةٍ فَقَالَ أَقَدْ قَضَى قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَبَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَأَى الْقَوْمُ بُكَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكَوْا فَقَالَ أَلَا تَسْمَعُونَ إِنَّ اللَّهَ لَا يُعَذِّبُ بِدَمْعِ الْعَيْنِ وَلَا بِحُزْنِ الْقَلْبِ وَلَكِنْ يُعَذِّبُ بِهَذَا وَأَشَارَ إِلَى لِسَانِهِ أَوْ يَرْحَمُ
[යූනුස් බින් අබ්දුල් අලා අෂ් ෂඩාෆි] සහ [අම්රු බින් සව්වාඩ් අල් අමිරි] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්] [සාද් බින් අල් හාරිස් අල් අන්සාරි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් [අම්රු බින් හාරිස්] මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; සාද් බින් උබදා වරක් තමා විඳින වේදනාව ගැන පැමිණිලි කළ බැවින්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් 'අවුෆ්, සාද් බින් අබි වක්කාෂ් සහ අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් ඔහු බැලීමට ගියහ. ඔහු ඇතුළු වීමට සූදානම් වූ විට, ඔහු තම පවුලේ අය විසින් වට කර ඇති බව දුටුවේය, එබැවින් ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'ඔහු මිය ගොස් තිබේද?' සහචරයින් පිළිතුරු දුන්නේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, තවමත් නැත' යනුවෙනි. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා කඳුළු සැලුවේය. ඔහු අඬන බව දුටු ඔහුගේ මිතුරන් ද හැඬුවේය. එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අහන්න, ඔබ, ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් කෙනෙකුට ඔහු හැර ගිය පුද්ගලයාගේ හැඬීම හෝ දුක නිසා දඬුවම් නොකරයි - නමුත් ඔහු ඔහුට දඬුවම් කරන්නේ මේ නිසා ය - ඔහු තම දිවෙන් ලකුණක් ලබා දෙයි - නැතහොත් ඔහු ඔහුට ආදරය කරනු ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1533
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عُمَارَةَ يَعْنِي ابْنَ غَزِيَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُعَلَّى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ كُنَّا جُلُوسًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَدْبَرَ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَخَا الْأَنْصَارِ كَيْفَ أَخِي سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقَالَ صَالِحٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَعُودُهُ مِنْكُمْ فَقَامَ وَقُمْنَا مَعَهُ وَنَحْنُ بِضْعَةَ عَشَرَ مَا عَلَيْنَا نِعَالٌ وَلَا خِفَافٌ وَلَا قَلَانِسُ وَلَا قُمُصٌ نَمْشِي فِي تِلْكَ السِّبَاخِ حَتَّى جِئْنَاهُ فَاسْتَأْخَرَ قَوْمُهُ مِنْ حَوْلِهِ حَتَّى دَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ الَّذِينَ مَعَهُ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා අල් අනසි] අපට [මුහම්මද් බින් ජහ්ද්ලම්] අපට පවසා ඇත. [සායිද් බින් අල් හාරිත් අල් මුඅල්ලා] [අබ්දුල්ලා බින් උමර්] ගෙන් [ගාසියාගේ පුත් උමාරා] ගෙන් [ඉස්මායි බින් ජ'ෆර්] අපට මෙසේ පැවසීය: අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ වාඩි වී සිටියදී, හදිසියේම අන්ෂෝර්ගේ මිතුරෙකු පැමිණ ඔහුට ආචාර කළේය. පසුව අන්සාර්ගේ මිතුරා පිටත්ව යාමට සූදානම් වූ විට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසීය: 'අනේ අන්සාර්හි මගේ සහෝදරයා, මගේ සහෝදරයා සාද් බින් උබදා කොහොමද?' 'ඔහු හොඳින්'. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ ඇසීය: 'ඔබෙන් කවරෙක් ඔහුව බැලීමට කැමතිද?' ඉන්පසු ඔහු නැඟිට්ටා, අපිත් ඔහු සමඟ සිටගත්තා, ඒ වෙලාවේ අපි දුසිම් ගණනක් හිටියා, අපි සෙරෙප්පු, සපත්තු, තොප්පි හෝ සිවුරු පැළඳ සිටියේ නැහැ. අපි ඔහුගේ ස්ථානයට ළඟා වන තුරු ලිහිල් බිමක ඇවිද ගියෙමු, පසුව ඔහු තමා වටා සිටි ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේ අනාගතවක්තෘ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට සහ ඒ අවස්ථාවේ ඔහු සමඟ සිටි සහචරයින්ට තමා වෙත සමීප වීමට හැකි වන පරිදි පසුපසට යන ලෙසයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1534
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَى
[මුහම්මද් බින් බස්සියර් අල් අබ්දි] අපට මෙසේ පැවසීය [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] [තාබිත්] ගෙන් [සියුබා] අපට මෙසේ පැවසීය, [අනස් බින් මලික්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්තෙන්ම ඉවසීම ඇත්තේ පළමු කම්පනය තුළය'.
හදීස්
Imam Muslim : 1535
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عَلَى امْرَأَةٍ تَبْكِي عَلَى صَبِيٍّ لَهَا فَقَالَ لَهَا اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي فَقَالَتْ وَمَا تُبَالِي بِمُصِيبَتِي فَلَمَّا ذَهَبَ قِيلَ لَهَا إِنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَهَا مِثْلُ الْمَوْتِ فَأَتَتْ بَابَهُ فَلَمْ تَجِدْ عَلَى بَابِهِ بَوَّابِينَ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَعْرِفْكَ فَقَالَ إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ أَوَّلِ صَدْمَةٍ أَوْ قَالَ عِنْدَ أَوَّلِ الصَّدْمَةِ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو ح و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالُوا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ بِقِصَّتِهِ وَفِي حَدِيثِ عَبْدِ الصَّمَدِ مَرَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِامْرَأَةٍ عِنْدَ قَبْرٍ
[මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට [උස්මාන් බින් උමර්] [සු'බා] [තාබිත් අල් බුනානි] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [සයු'බා] අපට පවසා ඇති බව [උස්මාන් බින් උමර්] අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම මියගිය දරුවා ගැන හඬමින් සිටි කාන්තාවක් වෙත පැමිණි බව ඔහු ඔහුට පැවසීය: 'අල්ලාහ්ට බිය වී ඉවසිලිවන්ත වන්න'. කාන්තාව පිළිතුරු දුන්නේ, 'මා විඳි විපතේ වේදනාව ඔබට දැනෙන්නේ නැත' යනුවෙනි. ඔහු ගිය පසු, කාන්තාවට ඇයට කතා කළ පුද්ගලයා අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් බව දන්වන ලදී. මෙය ඇසූ කාන්තාව - අඩක් මරණයට බිය වූ - පසුව ඇය අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් හමුවීමට ගිය අතර ඔහුගේ නිවස ආරක්ෂා කර නොමැති බව දුටුවාය, පසුව ඇය ඇතුළට ගොස්, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම ඔබව දැන සිටියේ නැත - මට සමාව දෙන්න -' යනුවෙන් පැවසුවාය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සැබෑ ඉවසීම පළමු කම්පනය සමඟ ඇත'. තවද [යාහ්යා බින් හබීබ් අල් හරිට්සි] අපට [කාලිද් බින් හාරිත්] ගැන තවත් පේළියකින් - සහ [උක්බා බින් මුක්රම් අල් අම්මි] අපට [අබ්දුල් මලික් බින් අම්රු] ගැන තවත් පේළියකින් - සහ [අහ්මද් බින් ඉබ්රාහිම් අද් දවුරාකි] අපට [අබ්දුෂ් ෂමාද්] ගැන තවත් පේළියකින් - අපට [සියුබා] ගැන මෙම ඉස්නාද් සහ උස්මාන් බින් උමර්ගේ හදීසයට සමානව අපට [සියුබා] ගැන පැවසූ බව මට පැවසීය. තවද අබ්දුෂ් ෂමාද්ගේ හදීසයේ; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා සොහොන් ගෙය අසල කාන්තාවක් පසුකර ගියේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1536
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ بِشْرٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ حَفْصَةَ بَكَتْ عَلَى عُمَرَ فَقَالَ مَهْلًا يَا بُنَيَّةُ أَلَمْ تَعْلَمِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] ගෙන් [ඉබ්නු බිසීර්] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත - [අබු බකර්] පැවසීය- [උබයිදුල්ලා බින් උමර්] ගෙන් [මුහම්මද් බින් බිසීර් අල් අබ්දි] ගෙන් අපට පවසා ඇත, [අබ්දුල්ලා] ගෙන් [නෆි] ගෙන් අපට පවසා ඇත, හෆ්ෂා ඇගේ පියා වන [උමර් බින් කත්තාබ්] වෙනුවෙන් හඬා වැලපුණු බව, එබැවින් උමර් මෙසේ පැවසීය, 'ඉවසිලිවන්ත වන්න. මගේ පුතේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා වරක් මෙසේ පැවසූ බව ඔබ දන්නේ නැද්ද: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මියගිය තැනැත්තා ඔහුගේ පවුලේ අය ඔහු වෙනුවෙන් හඬා වැලපෙන නිසා ඔහුට වධ හිංසා කරනු ලැබේ'.'
හදීස්
Imam Muslim : 1537
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ
[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට [සියුබා] අපට මෙසේ කීවේය. “[කටාදා] [සයිද් බින් අල් මුසයියාබ්] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [උමර්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ගෙන් මෙසේ ඇසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: “මළ සිරුරට එල්ල වන විලාපය නිසා එහි මිනීවළේ වධ හිංසා කරනු ලැබේ”.
හදීස්
Imam Muslim : 1538
و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ
[මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉබ්නු අබු ආදි] [සයිද්] [කටාදා] වෙතින් [සයිද් බින් අල් මුසයියාබ්] [ඉබ්නු උමර්] [උමර්] වෙතින් [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මළ සිරුරට එල්ල වන විලාපය නිසා එහි සොහොන තුළ වධ හිංසා කරනු ලැබේ'.
හදීස්
Imam Muslim : 1539
و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا طُعِنَ عُمَرُ أُغْمِيَ عَلَيْهِ فَصِيحَ عَلَيْهِ فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَمَا عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
[අලි බින් හුජ්ර් අස් සාදි] [අල් අ'මාසි] [අබු සාලිහ්] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [අලි බින් මුෂීර්] අපට මෙසේ පැවසීය: කලීෆ් [උමර්] පිහියෙන් ඇන විට ඔහු සිහිසුන්ව ඇද වැටුණු අතර ජනතාව ඔහු ගැන වැලපුණා. සිහිය ආ පසු, උමර් මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ දන්නේ නැද්ද රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ජීවත්ව සිටින අයගේ කෑගැසීම් නිසා මළවුන් සැබවින්ම වධ හිංසාවට ලක් වනු ඇත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1540
حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ جَعَلَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَا أَخَاهْ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ يَا صُهَيْبُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [අළු සයයිබානි] [අබු බර්දා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අලි බින් මුෂීර්] අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අබු බර්දා] ගෙන් [අළු බින් මුෂීර්] අපට මෙසේ පැවසීය: උමර්ට පිහියෙන් ඇන විට, ෂුහයිබ් - විලාප දෙමින් - 'අනේ මගේ මිතුරා' යැයි කීවේය. එබැවින් [උමර්] ඔහුට මෙසේ කීවේය, 'ඕ ෂුහයිබ්, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ජීවත්ව සිටින අයගේ කෑගැසීම් නිසා මළවුන් සැබවින්ම වධ හිංසාවට ලක් වේ' යැයි පැවසූ බව ඔබ දන්නේ නැද්ද?'
