Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1501
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ قَالَ قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ أَبُو عَمْرٍو وَغَيْرُهُ سَمِعْتُ ابْنَ شِهَابٍ الزُّهْرِيَّ يُخْبِرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ الشَّمْسَ خَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَعَثَ مُنَادِيًا الصَّلَاةُ جَامِعَةٌ فَاجْتَمَعُوا وَتَقَدَّمَ فَكَبَّرَ وَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ
[මුහම්මද් බින් මිහ්රාන් අර් රාසි] අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] තුමා අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, [අල් අවුසායි අබු අම්රු] සහ තවත් අය පවසා ඇති පරිදි, [අයිසියා] තුමාගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ බව [උර්වා] තුමාගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ් අස් සුහ්රි] තුමා මට ඇසුණි. එබැවින් ඔහු මුස්ලිම්වරුන් එක්රැස් වන පරිදි 'අෂ් ෂලාතු ජාමියා'හ් - අපි එකට යාච්ඤා කරමු -' යනුවෙන් කෑ ගැසීමට කෙනෙකු යැවීය. ඔහු ඉදිරියට ගොස් - යාච්ඤාව මෙහෙයවා - තක්බීර් ඉටු කර රකඅත් හතරක් යාච්ඤා කළේය. සෑම රකඅතකම සුජූද් හතරක් ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1502
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَمِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ يُخْبِرُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَهَرَ فِي صَلَاةِ الْخُسُوفِ بِقِرَاءَتِهِ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ
[මුහම්මද් බින් මිහ්රාන්] අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් නම්ර්] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් නම්ර්] අපට [අයිෂා] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [උර්වා] ගෙන් ලැබුණු වාර්තාවට සවන් දුන් බව අපට දැනුම් දුන්නේය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කුසුෆ් සලාතයේදී - චන්ද්‍රග්‍රහණයේදී - තම හඬ අවදි කළ බවත්, ඔහු යාඥා කළ බවත්, රකඅත් දෙකකින් ඔහු හිස නමා ආචාර හතරක් සහ සුජූද් හතරක් සිදු කළ බවත් ඔහු පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1503
قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ و حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ الزُّبَيْدِيُّ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسٍ يُحَدِّثُ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ كَانَ يُحَدِّثُ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ كَسَفَتْ الشَّمْسُ بِمِثْلِ مَا حَدَّثَ عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ
[මුහම්මද් බින් මිහ්රාන්] අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් නමීර්] [අස් සුහ්රි] පවසන දේ අසා ඇති බවත්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [කට්සිර් බින් අබ්බාස්] මට පැවසූ බවත්, කුසුෆ් සලාතයේදී ඔහු රකඅත් දෙකකින් රුකු හතරක් සහ සුජූද් හතරක් කළ බවත් අපට [හජිබ් බින් අල් වලීද්] අපට [මුහම්මද් බින් හාර්බ්] අපට [අස් සුහ්රි] ගෙන් [මුහම්මද් බින් අල් වලීද් අස් සුබයිදි] අපට පැවසූ බවත් ඔහු පැවසීය, [කට්සිර් බින් අබ්බාස්] අපට [ඉබ්නු අබ්බාස්] කුසුෆ් සලාතය - සූර්යග්‍රහණය - ගැන පැවසූ බව පැවසීය.
හදීස්
Imam Muslim : 1504
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً يَقُولُ سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي مَنْ أُصَدِّقُ حَسِبْتُهُ يُرِيدُ عَائِشَةَ أَنَّ الشَّمْسَ انْكَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ قِيَامًا شَدِيدًا يَقُومُ قَائِمًا ثُمَّ يَرْكَعُ ثُمَّ يَقُومُ ثُمَّ يَرْكَعُ ثُمَّ يَقُومُ ثُمَّ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعِ سَجَدَاتٍ فَانْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ وَكَانَ إِذَا رَكَعَ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْكَعُ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَكْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّهُمَا مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ فَإِذَا رَأَيْتُمْ كُسُوفًا فَاذْكُرُوا اللَّهَ حَتَّى يَنْجَلِيَا
[ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට [මුහම්මද් බින් බකර්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට මෙසේ පැවසීය, [අතා`] පවසන බව මට ඇසුණි, [උබයිද් බින් උමයිර්] පවසන බව මට ඇසුණි, [අයිෂා] යන වචනයෙන් මා විශ්වාස කරන පුද්ගලයෙකු මට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් ඇති විය. එබැවින් ඔහු සිටගෙන - යාච්ඤා කරමින් - දිගු වේලාවක්, පසුව ඔහු නැමී, පසුව සිටගෙන සිටියේය. පසුව ඔහු නැවත නැමී, පසුව ඔහු නැගී සිට දුනු තුනකින් සහ සුජූද් හතරකින් රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය. ඉන්පසු ඔහු නැවත හිරු බබළන අතරතුර පිටත්ව ගියේය. ඔහු නැමීමට ආසන්න වූ විට, ඔහු 'අල්ලාහු අක්බාර්' කියවා පසුව නැමී. ඔහු නැමීමෙන් නැගිට්ට විට, ඔහු මෙසේ කියෙව්වේය: 'සමිඅල්ලාහු ලිමන් හමීදා - අල්ලාහ් තම සේවකයාගේ ප්‍රශංසාව සියල්ල අසයි-'. ඉන්පසු ඔහු නැඟිට අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කර ප්‍රශංසා කළේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා ග්‍රහණය වන්නේ පුද්ගලයෙකුගේ මරණය නිසා හෝ ඔහුගේ උපත නිසා නොවේ, නමුත් දෙකම අල්ලාහ්ගේ සංඥා අතර වේ. ඒවා සමඟ, අල්ලාහ් තම සේවකයන් බිය ගැන්වීමට කැමති වේ, එබැවින් ඔබ ග්‍රහණයක් දුටු විට, එය නැවත බැබළෙන තුරු අල්ලාහ්ව සිහි කරන්න - යාච්ඤා කරන්න.'
හදීස්
Imam Muslim : 1505
و حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ
[අබු ගසාන් අල් මිස්මායි] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ, [මුආද් බින් හිෂාම්] [කටාදාහි] [අතා`බින් අබු රබාහි] [උබයිද් බින් උමයිර්හි] [අයිෂාහි] [මුආද් බින් හිෂාම්] මට [මගේ පියා] පැවසුවේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දුනු හයක් සහ සුජූද් හතරක් සමඟ -කුසුෆ් - යාච්ඤා කළ බවයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1506
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ عَمْرَةَ أَنَّ يَهُودِيَّةً أَتَتْ عَائِشَةَ تَسْأَلُهَا فَقَالَتْ أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يُعَذَّبُ النَّاسُ فِي الْقُبُورِ قَالَتْ عَمْرَةُ فَقَالَتْ عَائِشَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَائِذًا بِاللَّهِ ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ غَدَاةٍ مَرْكَبًا فَخَسَفَتْ الشَّمْسُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَخَرَجْتُ فِي نِسْوَةٍ بَيْنَ ظَهْرَيْ الْحُجَرِ فِي الْمَسْجِدِ فَأَتَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَرْكَبِهِ حَتَّى انْتَهَى إِلَى مُصَلَّاهُ الَّذِي كَانَ يُصَلِّي فِيهِ فَقَامَ وَقَامَ النَّاسُ وَرَاءَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ ذَلِكَ الرُّكُوعِ ثُمَّ رَفَعَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنِّي قَدْ رَأَيْتُكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ كَفِتْنَةِ الدَّجَّالِ قَالَتْ عَمْرَةُ فَسَمِعْتُ عَائِشَةَ تَقُولُ فَكُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ يَتَعَوَّذُ مِنْ عَذَابِ النَّارِ وَعَذَابِ الْقَبْرِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ ح و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ
[අම්රා] හි [යාහ්යා] හි [සුලෙයිමාන් බින් බිලාල්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්ලාමා අල් ක'නබි] අපට [සුලෙයිමාන් බින් බිලාල්] විසින් [අම්රා] හි [අල්ලාහ්] වෙත යුදෙව් කාන්තාවක් පැමිණ, 'අල්ලාහ් ඔබව සොහොන් වධයෙන් ආරක්ෂා කරත්වා' යනුවෙන් පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; එබැවින් මම ඇසුවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ් මිනීවළේදී මිනිසුන්ට වධ දෙයිද?' අම්රා මෙසේ පැවසුවාය; අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේ: 'අල්ලාහ්ගෙන් ආරක්ෂාව ඉල්ලන්න' යනුවෙනි. එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් දිවා කාලයේදී මෝටර් රථයකින් ගමන් කළේය, හදිසියේම සූර්යග්‍රහණයක් ඇති විය. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; එබැවින් මම කාන්තාවන් කිහිප දෙනෙකු සමඟ පල්ලිය තුළ නිවසේ දොරෙන් පිටතට ගියෙමි. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තම වාහනයෙන් පැමිණියේය, ඔහු මුෂල්ලා - කෙතක් - වෙත පැමිණෙන තෙක් ඇවිද ගියේය. පසුව ඔහු නැඟිට - යාච්ඤා කරමින් - මුස්ලිම්වරු ද - ඔහු පිටුපස සිට - යාච්ඤා කරමින් - සිටියහ. අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය; ඔහු දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, පසුව ඔහු දිගු වේලාවක් හිස නමා, පසුව ඔහු නැඟිට දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, නමුත් ඔහු පළමු වරට මෙන් නොවේ. පසුව ඔහු ඉතා දිගු වේලාවක් හිස නමා, නමුත් ඔහුගේ පළමු දුන්න තරම් දිගු නොවේ, පසුව ඔහු නැවත හිරු බබළන අතරතුර නැගිට්ටේය. අවසානයේ ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සැබවින්ම, ඔබ දජ්ජාල්ගේ අපහාසයක් මෙන් සොහොනෙහි පරීක්ෂාවට ලක් වන බව මම දුටුවෙමි'. ආශිර්වාදවල අම්රා; අයිසියා මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි, 'ඊට පසු, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් නිරයේ දඬුවමෙන් සහ මිනීවළේ දඬුවමෙන් ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටිනු මට ඇසුණි'. තවද [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] අපට [අබ්දුල් වහබ්] අපට පවසා ඇත - වෙනත් ආකාරයකින් - සහ [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [යහ්යා බින් සයිද්] වෙතින් සියල්ල [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, මෙම ඉස්නාද් සමඟ සහ සුලෙයිමාන් බින් බිලාල්ගේ හදීසයේ අර්ථයට අනුකූලව.
හදීස්
Imam Muslim : 1507
و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمٍ شَدِيدِ الْحَرِّ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَصْحَابِهِ فَأَطَالَ الْقِيَامَ حَتَّى جَعَلُوا يَخِرُّونَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ رَفَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ رَفَعَ فَأَطَالَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَصَنَعَ نَحْوًا مِنْ ذَاكَ فَكَانَتْ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّهُ عُرِضَ عَلَيَّ كُلُّ شَيْءٍ تُولَجُونَهُ فَعُرِضَتْ عَلَيَّ الْجَنَّةُ حَتَّى لَوْ تَنَاوَلْتُ مِنْهَا قِطْفًا أَخَذْتُهُ أَوْ قَالَ تَنَاوَلْتُ مِنْهَا قِطْفًا فَقَصُرَتْ يَدِي عَنْهُ وَعُرِضَتْ عَلَيَّ النَّارُ فَرَأَيْتُ فِيهَا امْرَأَةً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ تُعَذَّبُ فِي هِرَّةٍ لَهَا رَبَطَتْهَا فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ وَرَأَيْتُ أَبَا ثُمَامَةَ عَمْرَو بْنَ مَالِكٍ يَجُرُّ قُصْبَهُ فِي النَّارِ وَإِنَّهُمْ كَانُوا يَقُولُونَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَا يَخْسِفَانِ إِلَّا لِمَوْتِ عَظِيمٍ وَإِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُرِيكُمُوهُمَا فَإِذَا خَسَفَا فَصَلُّوا حَتَّى تَنْجَلِيَ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَرَأَيْتُ فِي النَّارِ امْرَأَةً حِمْيَرِيَّةً سَوْدَاءَ طَوِيلَةً وَلَمْ يَقُلْ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ
[යා'කුබ් බින් ඉබ්‍රාහිම් අද් දවුරාකි] [ඉස්මායිල් බින් උලයියා] [හිස්යාම් අද් දස්තවායි] ගෙන් අපට [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් අපට [අබු සුබයිර්] ගෙන් අපට [ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් අපට [අබු සුබයිර්] ගෙන් අපට [සූර්යග්‍රහණයක්] ඇති වූ බව ඔහු මට පැවසීය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ අතර, ඒ කාලයේදී සූර්ය තාපය ඉතා දැඩි විය. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම සගයන් සමඟ -ග්‍රහණය - යාච්ඤා කළේය. ඔහු තම මිතුරන් වැටෙන තුරු තම ඉරියව්ව දිගු කළ අතර පසුව ඔවුන් වෙහෙසට පත්ව සිටි නිසා වාඩි විය. පසුව ඔහු හිස නමා දුන්න දිගු කළේය, පසුව නැඟිට ඔහුගේ ඉරියව්ව නැවත දිගු කළේය. ඉන්පසු ඔහු හිස නමා දුන්න දිගු කළේය. ඉන්පසු ඔහු නැඟිට දෙවරක් සුජූද් කළේය. පසුව ඔහු නැඟිට රකඅත් හතරක් සහ සුජූද් හතරක් වන තුරු එකම දේ කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ ඇතුළු වන සියල්ල මට පෙන්වා ඇත.' ජන්නා මට ඉහළින් පෙන්වන ලදී, එවිට මම ඔහුගෙන් පලතුරු පොකුරක් කඩා ගත්තොත් මම එය ගන්නෙමි - නැතහොත් ඔහු පැවසීය - මම ඔහුගෙන් පලතුරු පොකුරක් කඩා ගැනීමට උත්සාහ කළ නමුත් මගේ අත ළඟා නොවීය. නිරය ද මට පෙන්වන ලදී, එවිට මම එහි බළලෙකු බැඳ දමා එයට පෝෂණය නොකළ නිසා හෝ බළලාට භූමික කෘමීන් අනුභව කළ හැකි වන පරිදි එය අතහැර නොදැමූ නිසා වධ හිංසාවට ලක් වූ බානු ඊශ්‍රායෙල් කාන්තාවක් දුටුවෙමි. තවද නිරයේ ඔහුගේ පිටේ ඇදගෙන යනු ලැබූ අබු ත්සුමමා අම්රු බින් මලික් ද මම දුටුවෙමි. ඔවුන් - ජාහිලියා - ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයෙකුගේ මරණය නිසා හැර හිරු හා චන්ද්‍ර ග්‍රහණයක් සිදු නොවන බව පවසති. ඇත්ත වශයෙන්ම, දෙකම අල්ලාහ් පෙන්වූ ඔහුගේ පදවල පද වේ. එබැවින් ඒ දෙකෙහිම ග්‍රහණයක් සිදු වුවහොත්, එය නැවත දිස්වන තුරු යාච්ඤා කරන්න'. තවද [අබු ගසාන් අල් මිස්මායි] [හිෂාම්] වෙතින් [අබ්දුල් මලික් බින් ෂබා] අපට පවසා ඇති බව මට පැවසීය. ඔහු සඳහන් කළේ: 'නිරයේ මම හිමාර් වෙතින් උස, කළු කාන්තාවක් දුටුවෙමි' යනුවෙනි. තවද ඔහු 'ඊශ්‍රායෙල් දරුවන්ගෙන්' යනුවෙන් සඳහන් කළේ නැත.
හදීස්
Imam Muslim : 1508
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ قَالَ انْكَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّاسُ إِنَّمَا انْكَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِالنَّاسِ سِتَّ رَكَعَاتٍ بِأَرْبَعِ سَجَدَاتٍ بَدَأَ فَكَبَّرَ ثُمَّ قَرَأَ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَقَرَأَ قِرَاءَةً دُونَ الْقِرَاءَةِ الْأُولَى ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَقَرَأَ قِرَاءَةً دُونَ الْقِرَاءَةِ الثَّانِيَةِ ثُمَّ رَكَعَ نَحْوًا مِمَّا قَامَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ ثُمَّ انْحَدَرَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ أَيْضًا ثَلَاثَ رَكَعَاتٍ لَيْسَ فِيهَا رَكْعَةٌ إِلَّا الَّتِي قَبْلَهَا أَطْوَلُ مِنْ الَّتِي بَعْدَهَا وَرُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ سُجُودِهِ ثُمَّ تَأَخَّرَ وَتَأَخَّرَتْ الصُّفُوفُ خَلْفَهُ حَتَّى انْتَهَيْنَا وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى انْتَهَى إِلَى النِّسَاءِ ثُمَّ تَقَدَّمَ وَتَقَدَّمَ النَّاسُ مَعَهُ حَتَّى قَامَ فِي مَقَامِهِ فَانْصَرَفَ حِينَ انْصَرَفَ وَقَدْ آضَتْ الشَّمْسُ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَإِنَّهُمَا لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِمَوْتِ بَشَرٍ فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَصَلُّوا حَتَّى تَنْجَلِيَ مَا مِنْ شَيْءٍ تُوعَدُونَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي صَلَاتِي هَذِهِ لَقَدْ جِيءَ بِالنَّارِ وَذَلِكُمْ حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَأَخَّرْتُ مَخَافَةَ أَنْ يُصِيبَنِي مِنْ لَفْحِهَا وَحَتَّى رَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَ الْمِحْجَنِ يَجُرُّ قُصْبَهُ فِي النَّارِ كَانَ يَسْرِقُ الْحَاجَّ بِمِحْجَنِهِ فَإِنْ فُطِنَ لَهُ قَالَ إِنَّمَا تَعَلَّقَ بِمِحْجَنِي وَإِنْ غُفِلَ عَنْهُ ذَهَبَ بِهِ وَحَتَّى رَأَيْتُ فِيهَا صَاحِبَةَ الْهِرَّةِ الَّتِي رَبَطَتْهَا فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الْأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ جُوعًا ثُمَّ جِيءَ بِالْجَنَّةِ وَذَلِكُمْ حِينَ رَأَيْتُمُونِي تَقَدَّمْتُ حَتَّى قُمْتُ فِي مَقَامِي وَلَقَدْ مَدَدْتُ يَدِي وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَتَنَاوَلَ مِنْ ثَمَرِهَا لِتَنْظُرُوا إِلَيْهِ ثُمَّ بَدَا لِي أَنْ لَا أَفْعَلَ فَمَا مِنْ شَيْءٍ تُوعَدُونَهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي صَلَاتِي هَذِهِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] - තවත් ආකාරයකින් - අපට [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] - උච්චාරණය බොහෝ දුරට සමාන බව අපට පවසා ඇත - ඔහු පැවසීය, [මගේ පියා] අපට [අබ්දුල් මලික්] [ජාබීර්] වෙතින් අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් ඇති වූ අතර එය ඉබ්‍රාහිම් බින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මිය ගිය දිනයට සමපාත විය, එබැවින් මිනිසුන් පැවසුවේ, 'ඉබ්‍රාහිම්ගේ මරණය නිසා සූර්යග්‍රහණය සිදු විය' යනුවෙනි. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම සගයන් සමඟ රක්අත් හයකින් ග්‍රහණ සලාතය ඉටු කිරීමට නැගී සිටියේය. පළමුව ඔහු තක්බීර් පවසා, පදය කියවා කියවීම දිගු කළේය. ඉන්පසු ඔහු සිටගෙන සිටින තාක් කල් දිගු වේලාවක් හිස නමා සිටියේය. ඉන්පසු ඔහු රුකු-ඉ'ටිඩල්- සිට හිස ඔසවා, පසුව ඔහු පදය කියෙව්වා, නමුත් පළමු පදය තරම් දිගු නොවේ. ඉන්පසු ඔහු සිටගෙන සිටින තාක් කල් හිස නමා ආචාර කළේය. පසුව ඉ'ටිඩල්, පසුව පදය කියෙව්වා, නමුත් දිග දෙවන පදය තරම් දිගු නොවේ. ඉන්පසු ඔහු සිටගෙන සිටින තාක් කල් හිස නමා ආචාර කළේය. ඉන්පසු ඔහු හිස නමා ආචාර කිරීමෙන් හිස ඔසවා වහාම සුජූද් කිරීමට ගොස් දෙවරක් සුජූද් කළේය. ඉන්පසු ඔහු නැඟිට, ඉන්පසු ඔහු තුන් වතාවක් නැමී; පෙර සෑම රකඅතයක්ම කියවීම ඊට පසු එකට වඩා දිගු වේ. එලෙසම, සුජූද් කිරීමේ කාලය ද බොහෝ දුරට සමාන වේ. ඉන්පසු ඔහු පසුපසට ගියේය, එබැවින් ඔහු පිටුපසින් සිටි සියලුම පේළි කාන්තාවන් සිටින පේළියට ළඟා වන තෙක් පසුපසට ගමන් කළේය. ඉන්පසු ඔහු ඉදිරියට ගිය අතර, ඔහු ඔහුගේ මුල් ස්ථානයට ළඟා වන තුරු මුළු සභාවම ඔහු පසුපස ගියේය. ඉන්පසු, ග්‍රහණ සලාතය අවසන් වූ අතර, හිරු නැවතත් දීප්තිමත් විය. ඔහුගේ දේශනාවේදී, වෙනත් දේ අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ජනයෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා යනු අල්ලාහ්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය පිළිබඳ බොහෝ සාක්ෂි අතර පද දෙකකි - සාක්ෂි -. තවද ඒ දෙකෙහිම ග්‍රහණය කිසිවෙකුගේ මරණය නිසා සිදු නොවේ. එබැවින්, ඔබ ග්‍රහණයක් දුටු විට, එය නැවත පැහැදිලි වන තුරු යාච්ඤා කරන්න. අල්ලාහ් පොරොන්දු වූ සියල්ල මගේ මෙම කෙටි යාච්ඤාවෙන් මට පෙන්වා ඇත. ඔහු මට නිරය පෙන්නුවා; එනම්, ඔබ මා පසුබසිනවා දකින විට, මම ලෙවකෑමට බිය වන නිසා. ඉතින් මම දණ්ඩක් සහිත - නැමුණු කෙළවරක් සහිත - මිනිසෙකු නිරයට ඔහුගේ බඩවැල් ඇදගෙන යන බව දුටුවෙමි, මන්ද ඔහු කලින් වන්දනාකරුවන්ගේ දේපළ සොරකම් කර තිබුණි. "ඔබ සොරකම් කළේ ඇයි?" යමෙක් ඔහුගෙන් ඇසුවොත්, ඔහු පිළිතුරු දෙයි, "මම එය අහම්බෙන් කළා, මොකද ඒක මගේ හෙල්ලයට හසු වූ නිසා." නමුත් යමෙකු නොසැලකිලිමත් නම්, ඔහු නැවතත් සොරකම් කරයි. මම නිරයේ බළලෙකු ඇති කාන්තාවක් ද දුටුවෙමි. ඇය බළලා බැඳ තබයි, නමුත් එය පෝෂණය නොකරයි, වියළි තණකොළ මෙන් තමන්ගේම ආහාර සොයා ගැනීමට ඇය එය ලිහිල් නොකරයි, අවසානයේ එය කුසගින්නෙන් මිය යන තුරු. එවිට මට පාරාදීසය පෙන්වනු ලැබීය; එනම්, ඔබ මා ඉදිරියට යන බව දකින විට, මම මෙහි සිටගෙන සිටියත්, ඔබ සැමට එය දැකගත හැකි වන පරිදි එහි ඵල නෙලීමට මම මගේ අත දිගු කරමි. නමුත් මට එසේ කළ නොහැක. අල්ලාහ් පොරොන්දු වූ කිසිවක් නැත, නමුත් මගේ යාච්ඤාවේදී මම එය පැහැදිලිව දකිමි.
හදීස්
Imam Muslim : 1509
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْ خَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ وَهِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ يُصَلُّونَ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ فَقُلْتُ آيَةٌ قَالَتْ نَعَمْ فَأَطَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِيَامَ جِدًّا حَتَّى تَجَلَّانِي الْغَشْيُ فَأَخَذْتُ قِرْبَةً مِنْ مَاءٍ إِلَى جَنْبِي فَجَعَلْتُ أَصُبُّ عَلَى رَأْسِي أَوْ عَلَى وَجْهِي مِنْ الْمَاءِ قَالَتْ فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ تَجَلَّتْ الشَّمْسُ فَخَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ مَا مِنْ شَيْءٍ لَمْ أَكُنْ رَأَيْتُهُ إِلَّا قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ وَإِنَّهُ قَدْ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ قَرِيبًا أَوْ مِثْلَ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ أَوْ الْمُوقِنُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ هُوَ مُحَمَّدٌ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَأَجَبْنَا وَأَطَعْنَا ثَلَاثَ مِرَارٍ فَيُقَالُ لَهُ نَمْ قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ إِنَّكَ لَتُؤْمِنُ بِهِ فَنَمْ صَالِحًا وَأَمَّا الْمُنَافِقُ أَوْ الْمُرْتَابُ لَا أَدْرِي أَيَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَيَقُولُ لَا أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ فَاطِمَةَ عَنْ أَسْمَاءَ قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ وَإِذَا هِيَ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ قَالَ لَا تَقُلْ كَسَفَتْ الشَّمْسُ وَلَكِنْ قُلْ خَسَفَتْ الشَّمْسُ
[මුහම්මද් බින් අල` අල් හම්දානි] අපට [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට [අස්මා] සිට [ෆාතිමා] සිට [හිස්යාම්] අපට මෙසේ පැවසීය: ඔහු මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු විය. පසුව මම අයිසියා බැලීමට ගිය විට, ඇය යාච්ඤා කරන බව මම දුටුවෙමි. මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි, 'මිනිස්සු යාච්ඤා කරන්නේ ඇයි?' ඔහු තම හිස අහස දෙසට ඉඟි කළේය. මම ඇසුවෙමි, 'ආයතනය - අල්ලාහ්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයේ ලකුණක්-?' අයිසියා පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔව්, අල්ලාහ්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වයේ ලකුණක්'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් බොහෝ වේලාවක් යාච්ඤාවේ රැඳී සිටි නිසා මට කරකැවිල්ල ඇති විය. පසුව මම එක් කිර්බාවකින් ජලය ගෙන එය මා වෙත ගෙන ආවෙමි. පසුව මම මගේ හිස සහ මුහුණ තෙත් කළෙමි. අස්මා ඊළඟට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් යාච්ඤාව අවසන් කළ විට, හිරු නැවතත් දීප්තිමත් වූ විට, ඔහු මිනිසුන් ඉදිරියේ දේශනයක් කළේය. මුලින්ම ඔහු අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කර ප්‍රශංසා කළේය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම කවදාවත් දැක නැති දෙයක් නැත, නමුත් මම මගේ යාච්ඤාවේදී එය දුටුවෙමි, ස්වර්ගය සහ නිරය පවා. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ ඉක්මනින් සොහොනේදී හෝ දජ්ජා ව්‍යසනයේ අපහාසය මෙන් ප්‍රශ්න කරනු ලබන බව මට හෙළිදරව් කර ඇත. ඔබ සෑම කෙනෙකුම ළඟට ගොස්, 'මේ පුද්ගලයා ගැන ඔබ දන්නේ කුමක්ද - මුහම්මද් -?' යනුවෙන් අසනු ඇත. විශ්වාස කරන සහ විශ්වාස කරන අය පිළිතුරු දෙනු ඇත, 'ඔහු මුහම්මද් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්, ඔහු තොරතුරු සහ උපදෙස් සමඟ අප වෙත පැමිණියේය, පසුව අපි පිළිගෙන කීකරු විය'. ප්‍රශ්නය තුන් වතාවක් පුනරාවර්තනය විය. ඊට පසු, ඔහුට නිදා ගැනීමට කියන ලදී. ඔහු පැවසුවේ, 'ඔබ ඔහුව සැබවින්ම විශ්වාස කරන බව අපි දැනටමත් දනිමු. එබැවින් හොඳින් නිදාගන්න'. කුහකයින් සහ ඔවුන්ගේ විශ්වාසයන් සැක කරන අය සම්බන්ධයෙන්, ඔවුන් පිළිතුරු දෙනු ඇත, 'මම එසේ නොකරමි.' "බොහෝ දෙනෙක් මෙය සහ එය පවසනු මට ඇසුණි, පසුව මම එයද පැවසුවෙමි." [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අබු කුරෙයිබ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [ෆාතිමා] සිට [හිෂාම්] සිට [අබු උසාමා] අපට පැවසූහ [අස්මා`] සිට ඔහු මෙසේ පැවසීය; මම අයිසියා වෙත ගියෙමි, මිනිසුන් සිටගෙන - යාච්ඤා කරමින් සිටින බව පෙනී ගියේය -, එබැවින් මම ඇසුවෙමි, 'මිනිස්සු යාච්ඤා කරන්නේ ඇයි?' ඔහු හදීසයද විස්තර කළේය, හිෂාම්ගේ ඉබ්නු නුමෙයාර්ගේ හදීසය අපට වාර්තා කර ඇති පරිදි යහ්යා බින් යාහ්යා උර්වාහි අස් සුහ්රිගෙන් සුෆියාන් බින් උයෙයිනා අපට වාර්තා කර ඇත; 'කසාෆත් අස් සයාම්සු' යැයි නොකියන්න. නමුත් 'අසි සියම්සු බලපෑම් - සූර්යග්‍රහණයක් සිදු විය-' යැයි පවසන්න.
හදීස්
Imam Muslim : 1510
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي مَنْصُورُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُمِّهِ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ أَنَّهَا قَالَتْ فَزِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا قَالَتْ تَعْنِي يَوْمَ كَسَفَتْ الشَّمْسُ فَأَخَذَ دِرْعًا حَتَّى أُدْرِكَ بِرِدَائِهِ فَقَامَ لِلنَّاسِ قِيَامًا طَوِيلًا لَوْ أَنَّ إِنْسَانًا أَتَى لَمْ يَشْعُرْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكَعَ مَا حَدَّثَ أَنَّهُ رَكَعَ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ قِيَامًا طَوِيلًا يَقُومُ ثُمَّ يَرْكَعُ وَزَادَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى الْمَرْأَةِ أَسَنَّ مِنِّي وَإِلَى الْأُخْرَى هِيَ أَسْقَمُ مِنِّي
[යාහ්යා බින් හබීබ් අල් හරිට්සි] අපට පවසා ඇති බව [කාලිද් බින් අල් හාරිට්ස්] අපට පවසා ඇති බව [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [ඔහුගේ මව වන ෂාෆියා බින්ත් සයයිබා] [අස්මා` බින් අබු බකර්] ගෙන් [මන්සූර් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය: සූර්යග්‍රහණය සිදු වූ දිනයේදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කම්පනයට පත් විය. එබැවින් ඔහු වහාම සන්නාහය ගෙන එය තම ඇඳුම් සමඟ පැළඳ ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු සමූහයා සමඟ යාච්ඤා කිරීමට නැගී සිටියේය. ඔහු එතරම් කාලයක් සිටගෙන සිටි අතර, යමෙකු පැමිණියේ නම්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හිස නමා ආචාර කරනු ඇතැයි ඔහු අනුමාන නොකරනු ඇත, මන්ද ඔහු එතරම් කාලයක් සිටගෙන සිටියේය. තවද [සයිද් බින් යාහ්යා අල් උමාවි] මට පවසා ඇති පරිදි [මගේ පියා] මෙම ඉස්නාද් සමඟ [ඉබ්නු ජුරයිජ්] අපට පැවසූ බව, ඒ හා සමාන හදීසයක්. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දිගු වේලාවක් රැඳී සිටින්න.' ඔහු නැඟිට, පසුව හිස නමා ආචාර කළේය. තවද ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඊට පස්සේ මම මට වඩා වයසින් අඩු කාන්තාවන් දෙසත්, මට වඩා කෙට්ටු කාන්තාවන් දෙසත් බැලුවෙමි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1511
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ كَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَفَزِعَ فَأَخْطَأَ بِدِرْعٍ حَتَّى أُدْرِكَ بِرِدَائِهِ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَتْ فَقَضَيْتُ حَاجَتِي ثُمَّ جِئْتُ وَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمًا فَقُمْتُ مَعَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ حَتَّى رَأَيْتُنِي أُرِيدُ أَنْ أَجْلِسَ ثُمَّ أَلْتَفِتُ إِلَى الْمَرْأَةِ الضَّعِيفَةِ فَأَقُولُ هَذِهِ أَضْعَفُ مِنِّي فَأَقُومُ فَرَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ حَتَّى لَوْ أَنَّ رَجُلًا جَاءَ خُيِّلَ إِلَيْهِ أَنَّهُ لَمْ يَرْكَعْ
[අහ්මද් බින් සයිද් අද් දාරිමි] මට [හබ්බාන්] අපට [අස්මා බින්ට් අබු බකර්] ගෙන් [ඔහුගේ මව] [මන්සූර්] ගෙන් [වුහයිබ්] අපට [මන්සූර්] ගැන පැවසූ බව මට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ බැවින්, ඔහු ඉක්මන් වී වැරදීමකින් තම ඇඳුම් ඇති ස්ථානය පෙන්වන තෙක් ඔහුගේ සන්නාහය ගත්තේය. පසුව මම මළපහ කළෙමි, පසුව පැමිණ පල්ලියට ඇතුළු විය. එවිට මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සිටගෙන සිටිනු දුටුවෙමි, මම ඔහු සමඟ සිටගෙන - යාච්ඤා කරමින් - සිටියෙමි. මට වාඩි වීමට අවශ්‍ය වන තෙක් ඔහු තම ඉරියව්ව දිගු කළේය, පසුව මම දුර්වල කාන්තාව දෙසට හැරී, 'මේ කාන්තාව මට වඩා දුර්වලයි' යැයි කීවෙමි. අවසානයේ මම නැගිට්ටා. පසුව ඔහු හිස ඔසවා තම ඉරියව්ව නැවත දිගු කළේය, එවිට මිනිසෙකු පැමිණියහොත් ඔහු හිස නමන්නේ නැතැයි සිතනු ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1512
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ انْكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ مَعَهُ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا قَدْرَ نَحْوِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الْأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ انْجَلَتْ الشَّمْسُ فَقَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَفَفْتَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لَأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتْ الدُّنْيَا وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ بِكُفْرِهِنَّ قِيلَ أَيَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ بِكُفْرِ الْعَشِيرِ وَبِكُفْرِ الْإِحْسَانِ لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ يَعْنِي ابْنَ عِيسَى أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ
[සුවයිද් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති බව [හෆ්ෂ් බින් මයිසාරා] අපට පවසා ඇති බව [අතා`බින් යසාර්] ගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [සයිද් බින් අස්ලම්] මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු විය. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සලාම් යාච්ඤාව ඉටු කළ අතර ඔහුගේ සගයන් ද ඔහු සමඟ එක් විය. ඉන්පසු ඔහු ඉතා දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, සූරත අල් බකරා පාරායනය කරන තෙක් පමණ, පසුව ඔහු ඉතා දිගු වේලාවක් හිස නමා ආචාර කළේය. පසුව ඔහු නැමීමෙන් නැගිට ඉතා දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, නමුත් පළමු සිටගෙන සිටින තාක් කල් නොවේ, පසුව ඔහු හිස නමා ආචාර කළේය. ඉන්පසු ඔහු නැවත නැඟිට ඉතා දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, නමුත් පළමු සිටගෙන සිටින තාක් කල් නොවේ. ඉන්පසු ඔහු දිගු වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, නමුත් ඔහුගේ පළමු දුන්න තරම් නොවේ. ඉන්පසු ඔහු නැඟිට බොහෝ වේලාවක් සිටගෙන සිටියේය, නමුත් ඔහු පළමු වරට සිටගෙන සිටි තාක් කල් නොවේ, පසුව ඔහු ඉතා දිගු වේලාවක් හිස නමා, නමුත් ඔහුගේ පළමු දුන්න තරම් දිගු නොවේ. පසුව ඔහු සුජූද් කළේය, ඉන්පසු ඔහු නැඟිට - ඔහු යාච්ඤාව අවසන් කිරීමෙන් පසු - හිරු නැවත දීප්තිමත් වන තුරු. එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම හිරු සහ චන්ද්‍රයා අල්ලාහ්ගේ වාක්‍යවල පද දෙකක් වේ. පුද්ගලයෙකුගේ මරණය හෝ උපත නිසා ග්‍රහණයක් සිදු නොවේ. ඔබ එය දුටුවහොත් අල්ලාහ් මතක තබා ගන්න'. සහචරයින්, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ සිටගෙන සිටින ස්ථානයට ඔබ යමක් ලබා ගන්නා බව අපට පෙනේ, ඔබ අත් දෙකම අල්ලාගෙන සිටින බව ද අපට පෙනේ'. එබැවින් ඔහු පැහැදිලි කළේය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ස්වර්ගය දුටුවෙමි, පසුව මට පොකුරක් හමු විය, මම එය ගත්තොත්, මේ ලෝකය පවතින තාක් කල් ඔබ නිසැකවම එයින් අනුභව කරනු ඇත. ඊට පස්සේ මමත් නිරය දුටුවෙමි, එබැවින් අද තරම් භයානක දසුනක් මම කිසිදා දැක නැත, එහි වැසියන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් කාන්තාවන් බව මම දුටුවෙමි.' සහචරයින් ඇසුවේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, හේතුව කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔවුන්ගේ අවිශ්වාසය නිසා' කියායි. ඉන්පසු ඔහුගෙන් නැවතත් අසන ලදී: 'ඔවුන් අල්ලාහ්ව විශ්වාස කරන්නේ නැද්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඒ කුෆ්ර් - සැමියාගේ ශක්තීන් පිළිගැනීම සහ ඔහුගේ යහපත්කමට ප්‍රශංසා කිරීම නොවේ. ඔබ ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙකුට සැමවිටම යහපත කළහොත්, පසුව ඔහු ඔබෙන් එක නරක දෙයක් සොයා ගන්නේ නම්, ඔහු නිසැකවම මෙසේ කියනු ඇත, 'මම ඔබෙන් එක හොඳ දෙයක්වත් සොයා ගත්තේ නැත'. තවද [මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට [ඉෂාක්] එනම් ඉබ්නු ඊසා] අපට [සයිද් බින් අස්ලම්] වෙතින් [මලික්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. උදාහරණයක් ලෙස මෙම ඉස්නාද්හි [මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට [ඉෂාක්] එනම් ඉබ්නු ඊසා] අපට පවසා ඇත. ඔහු සඳහන් කළේ; 'එවිට අපි ඔබව මොහොතකට රඳවා තබා ගත්තා දුටුවෙමු'.
හදීස්
Imam Muslim : 1513
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ كَسَفَتْ الشَّمْسُ ثَمَانَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَعَنْ عَلِيٍّ مِثْلُ ذَلِكَ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [ඉස්මායිල් බින් උලයියා] [සුෆියාන්] [හබීබ්] [තාවුස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් අපට [ඉස්මායිල් බින් උලයියා] අපට මෙසේ පැවසීය: සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ විට, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දුනු අටක් සහ සුජූද් හතරක් සමඟ රකඅත් දෙකකින් - සූර්යග්‍රහණයට යාඥා කළහ. තවද [අලි බින් අබු තාලිබ්] ගෙන් ද එය එලෙසම විස්තර කරන ලදී.
හදීස්
Imam Muslim : 1514
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ كِلَاهُمَا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنَا حَبِيبٌ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ قَالَ وَالْأُخْرَى مِثْلُهَا
[යාහ්යා අල් කත්තාන්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් අල් මුට්සන්නා] සහ [අබු බකර් බින් කලද්] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇත - [ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] මෙසේ පැවසීය - [සුෆ්යාන්] වෙතින් [යාහ්යා] අපට පවසා ඇත, [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [තාවුස්] වෙතින් [හබීබ්] අපට පවසා ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [හිබ්], ඔහු සූර්යග්‍රහණ සලාතය ඉටු කළ බව. ඔහු -ආයතනය කියෙව්වා, පසුව නැමී, පසුව නැවත කියෙව්වා, පසුව නැමී, පසුව නැවත කියෙව්වා, පසුව නැමී, පසුව නැමී, පසුව නැමී, පසුව නැමී. ඔහු මෙසේ පැවසීය; තවත් සමහරු එවැනි දෙයක් විස්තර කරති.
හදීස්
Imam Muslim : 1515
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَهُوَ شَيْبَانُ النَّحْوِيُّ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ خَبَرِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا انْكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نُودِيَ بِ الصَّلَاةَ جَامِعَةً فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ جُلِّيَ عَنْ الشَّمْسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَكَعْتُ رُكُوعًا قَطُّ وَلَا سَجَدْتُ سُجُودًا قَطُّ كَانَ أَطْوَلَ مِنْهُ
[මුහම්මද් බින් රාෆි] මට කිව්වා [අබු නද්ල්ර්] අපට කිව්වා [අබු මුආවියා] ඔහු ෂයිබාන් අන් නහ්වි, [යාහ්යා] සිට [අබු සලාමා] සිට [අබ්දුල්ලා බින් අම්රු බින් අෂ්] - තවත් ආකාරයකින් - සහ [අබ්දුල්ලා බින් අම්රු බින් අෂ්] අපට කිව්වා [අබ්දුල්ලා බින් අම්රු බින් අෂ්] අපට කිව්වා [අබ්දුල්ලා බින් අම්රු බින් අෂ්] ඔහු මට [අබු සලාමා බින් අබ්දුල්ලා බින් අෂ්] මට වාර්තා කළා ඔහු මෙසේ පැවසුවා: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ විට, 'අෂ් ෂලාතු ජාමියා' - අපි සමූහ යාච්ඤාව ඉටු කරමු-' යනුවෙන් මුස්ලිම්වරුන්ට ආයාචනයක් කරන ලදී. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එක් සුජූද් එකකදී රකඅත් දෙකක් නැමූහ, පසුව ඔහු නැඟිට එක් සුජූද් එකකදී රකඅත් දෙකක් නැමූහ. ඉන්පසු සූර්යයා සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් වූ බැවින්, අයිෂා මෙසේ පැවසුවාය, 'මම කිසි විටෙකත් සුජූද් කර නැත, ඊට වඩා දිගු සුජූද් කර නැත'.
හදීස්
Imam Muslim : 1516
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ وَإِنَّهُمَا لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَصَلُّوا وَادْعُوا اللَّهَ حَتَّى يُكْشَفَ مَا بِكُمْ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [හුසයිම්] [ඉස්මායිල්] [කයිස් බින් අබු හසීම්] [අබු මසූද් අල් අන්සාරි] වෙතින් අපට [අබු මසූද් අල් අන්සාරි] වෙතින් අපට [හුසයිම්] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා අල්ලාහ්ගේ වාක්‍ය දෙකක් වන අතර, ඒවායින් අල්ලාහ් තම සේවකයන් බිය ගැන්වීමට කැමති වේ. තවද කිසිවෙකුගේ මරණය හෝ උපත නිසා ග්‍රහණයක් සිදු නොවේ. ඔබ ග්‍රහණයක් දුටුවහොත්, සූර්යයා සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්වන තෙක් - පෙර මෙන් - අල්ලාහ්ට යාච්ඤා කර යාච්ඤා කරන්න'.
හදීස්
Imam Muslim : 1517
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيْسَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَقُومُوا فَصَلُّوا و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَمَرْوَانُ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَوَكِيعٍ انْكَسَفَتْ الشَّمْسُ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ فَقَالَ النَّاسُ انْكَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ
අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස් අල් අන්බාරි] සහ [යාහ්යා බින් හබීබ්] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇත, [අබු මස්'උද්] තුමාණන් [ඉස්මායිල්] තුමාණන් [මුතමීර්] තුමාණන් [කයිස්] තුමාණන් [අබු මස්'උද්] තුමාණන් අපට පවසා ඇත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සූර්යග්‍රහණ සිදුවන්නේ පුද්ගලයෙකුගේ මරණය හෝ උපත නිසා නොවේ. නමුත් දෙකම අල්ලාහ්ගේ වාක්‍යවල වාක්‍ය දෙකකි, එබැවින් ඔබ -ග්‍රහණය- දුටුවහොත්, නැඟිට යාච්ඤා කරන්න'. තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වකී] සහ [අබු උසාමා] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත - තවත් ආකාරයකින් - තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට [ජරීර්] සහ [වකී] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත - තවත් ආකාරයකින් - තවද [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන්] සහ [මර්වාන්] අපට [ඉස්මායිල්] වෙතින් මෙම ඉස්නාද් සමඟ සියල්ල පවසා ඇත. තවද සුෆ්යාන් සහ වාකි' යන හදීසයේ මෙසේ සඳහන් වේ: ඉබ්‍රාහිම් මිය ගිය දින සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ බැවින්, 'ඉබ්‍රාහිම්ගේ මරණය නිසා සූර්යග්‍රහණයක් සිදු විය' යනුවෙන් මිනිසුන් පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 1518
حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ خَسَفَتْ الشَّمْسُ فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ فَزِعًا يَخْشَى أَنْ تَكُونَ السَّاعَةُ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَقَامَ يُصَلِّي بِأَطْوَلِ قِيَامٍ وَرُكُوعٍ وَسُجُودٍ مَا رَأَيْتُهُ يَفْعَلُهُ فِي صَلَاةٍ قَطُّ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذِهِ الْآيَاتِ الَّتِي يُرْسِلُ اللَّهُ لَا تَكُونُ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلَا لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُرْسِلُهَا يُخَوِّفُ بِهَا عِبَادَهُ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَافْزَعُوا إِلَى ذِكْرِهِ وَدُعَائِهِ وَاسْتِغْفَارِهِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْعَلَاءِ كَسَفَتْ الشَّمْسُ وَقَالَ يُخَوِّفُ عِبَادَهُ
[අබු අමීර් අල් අස්යාරි අබ්දුල්ලා බින් බරාද්] සහ [මුහම්මද් බින් අල් අල`] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [අබු මූසා] වෙතින් [බුරෙයිද්] වෙතින් [අබු බුර්දා] වෙතින් [අබු උසාමා] අපට පැවසූහ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ කාලයේ සූර්යග්‍රහණයක් ඇති වූ අතර, ඔහු කම්පනයට පත් වී ඔහුගේ දෙපා ළඟට දිව ගියේ ලෝක අවසානය සිදුවනු ඇතැයි ඔහු බිය වූ බැවිනි. ඔහු පල්ලියට ඇතුළු වී ඉතා දිගු වේලාවක් සිටගෙන, හිස නමා සහ සුජූද් කරමින් සලාතය ඉටු කරන තුරු, ඔහු මීට පෙර මෙතරම් කාලයක් කියවීම දිගු කරනු මම කිසි විටෙකත් දැක නැත, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් එවූ මේ සියලු සලකුණු කෙනෙකුගේ මරණය හෝ උපත නිසා ඇති වූවක් නොවේ, නමුත් අල්ලාහ් ඒවා එව්වේ ඔහුගේ සේවකයන් බිය ගැන්වීමට ය. එබැවින්, ඔබ එය දුටුවහොත්, ඉක්මන් වී අල්ලාහ් සිහිපත් කර, ඔහුට යාච්ඤා කර, ඔහුගේ සමාව අයැද සිටින්න'. ඉබ්නු අල් 'අලා' විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයේ මෙසේ සඳහන් වේ: 'සූර්යග්‍රහණයක් ඇති විය...' ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔහුගේ සේවකයන් බිය ගැන්වීමට'.
හදීස්
Imam Muslim : 1519
و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ حَيَّانَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا أَرْمِي بِأَسْهُمِي فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ انْكَسَفَتْ الشَّمْسُ فَنَبَذْتُهُنَّ وَقُلْتُ لَأَنْظُرَنَّ إِلَى مَا يَحْدُثُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي انْكِسَافِ الشَّمْسِ الْيَوْمَ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ يَدْعُو وَيُكَبِّرُ وَيَحْمَدُ وَيُهَلِّلُ حَتَّى جُلِّيَ عَنْ الشَّمْسِ فَقَرَأَ سُورَتَيْنِ وَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ
[උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර් අල් කවාරිරි] අපට [බිසීර් අල් මුෆද්ලාල්] අපට [අල් ජුරයිරි] [අබ්දුල් අල` හයාන් බින් උමයිර්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සමුරා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'එක්තරා කාලයක නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ, මම ඊතල වාදනය කරමින් සිටියදී, හදිසියේම සූර්යග්‍රහණයක් ඇති විය. එවිට මම මගේ සියලු ක්‍රීඩා උපකරණ විසි කළෙමි. මම මෙසේ කීවෙමි; එවැනි සූර්යග්‍රහණයක් සිදුවුවහොත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කුමක් කරනු ඇත්දැයි මම දකිමි. මම ඔහුගේ ස්ථානයට පැමිණි පසු, හිරු නැවත දීප්තිමත් වන තුරු ඔහු තම දෑත් සලාතය, තක්බීර්, තහ්මිද් සහ තහ්ලීල් ලෙස ඔසවා සිටිනු මම දුටුවෙමි. ඔහු සූරත දෙකක් කියවා රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1520
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ حَيَّانَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُنْتُ أَرْتَمِي بِأَسْهُمٍ لِي بِالْمَدِينَةِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ كَسَفَتْ الشَّمْسُ فَنَبَذْتُهَا فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَأَنْظُرَنَّ إِلَى مَا حَدَثَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ قَائِمٌ فِي الصَّلَاةِ رَافِعٌ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يُسَبِّحُ وَيَحْمَدُ وَيُهَلِّلُ وَيُكَبِّرُ وَيَدْعُو حَتَّى حُسِرَ عَنْهَا قَالَ فَلَمَّا حُسِرَ عَنْهَا قَرَأَ سُورَتَيْنِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ عَنْ حَيَّانَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا أَتَرَمَّى بِأَسْهُمٍ لِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ خَسَفَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمَا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල් අලා බින් අබ්දුල් අලා] [අල් ජුරෙයිරි] [හයියන් බින් උමයිර්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සමුරා] වෙතින් අපට [අබ්දුල් අලා බින් අබ්දුල් අලා] අපට පවසා ඇත - ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ කාලයේ මම මෙඩිනාහි ඊතල සමඟ සෙල්ලම් කරමින් සිටියෙමි, හදිසියේම සූර්යග්‍රහණයක් ඇති විය, එබැවින් මම වහාම එය ඉවත දමා, 'අල්ලාහ් මත දිවුරන්න, සූර්යග්‍රහණයක් ඇති වූ විට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කුමක් කිරීමට යන්නේ දැයි මම සැබවින්ම දකිමි' යනුවෙන් පැවසීය. පසුව මම ඔහු වෙත ගියෙමි, ඔහු දෑත් ඔසවාගෙන යාච්ඤා කිරීමට සිටගෙන සිටින බව පෙනී ගියේය. ඔහු තස්බිහ්, තහ්මිද්, තහ්ලීල් සහ තක්බීර් කියවා නැවත හිරු බැබළෙන තුරු යාච්ඤා කළේය. හිරු නැවත බැබළුණු පසු, ඔහු සූරත දෙකක් කියවා රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය. [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත [සලීම් බින් නූහ්] අපට පවසා ඇත [අල් ජුරෙයිරි] [හයියන් බින් උමයිර්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සමුරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: “නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ මම ඊතල විසි කරන විට හදිසියේම සූර්යග්‍රහණයක් ඇති විය. ඉන්පසු ඔහු දෙවන හදීසයට සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය.
