Imam Muslim : 1461
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ وَصَفَ تَطَوُّعَ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَكَانَ لَا يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ حَتَّى يَنْصَرِفَ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ قَالَ يَحْيَى أَظُنُّنِي قَرَأْتُ فَيُصَلِّي أَوْ أَلْبَتَّةَ
Kandi ku yaaherize kutugambira [Yahya bin Yahya] akagira ati; Nkashomera [Malik] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Abdullah bin Umar] ngu akakora okushaba kwa tathawwu’ Rasulullah n’omugisha, akagira ati; "Obwire obwingi tarikushaba bwanyima y'okushaba orwakatano kuhisya obu arikugaruka omuka, reero ashaba rak'a ibiri zonka omuka." Yahya akagira ati; Ninteekateeka munonga, ngu nkashoma; 'Nahabwekyo -akashaba nari Al Batah -buzima-'.
Imam Muslim : 1462
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ
Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] na [Ibnu Numair] -Zhuhair akagira- atugambiire [Sufyan bin Uyainah] atugambiire [Amru] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Salim] kuruga ahari [ishe] ngu bwanyima ya nabi sa’allah ababiri. Okushaba kw’Orwakatano.
Imam Muslim : 1463
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ أَرْسَلَهُ إِلَى السَّائِبِ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ يَسْأَلُهُ عَنْ شَيْءٍ رَآهُ مِنْهُ مُعَاوِيَةُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ نَعَمْ صَلَّيْتُ مَعَهُ الْجُمُعَةَ فِي الْمَقْصُورَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ الْإِمَامُ قُمْتُ فِي مَقَامِي فَصَلَّيْتُ فَلَمَّا دَخَلَ أَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ لَا تَعُدْ لِمَا فَعَلْتَ إِذَا صَلَّيْتَ الْجُمُعَةَ فَلَا تَصِلْهَا بِصَلَاةٍ حَتَّى تَكَلَّمَ أَوْ تَخْرُجَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنَا بِذَلِكَ أَنْ لَا تُوصَلَ صَلَاةٌ بِصَلَاةٍ حَتَّى نَتَكَلَّمَ أَوْ نَخْرُجَ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءٍ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ أَرْسَلَهُ إِلَى السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا سَلَّمَ قُمْتُ فِي مَقَامِي وَلَمْ يَذْكُرْ الْإِمَامَ
Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Ghundar] kuruga ahari [Ibn Juraij] akagira ati, angambiire [Umar bin Atha‘ bin Abul Khuwar] ngu Nafi’ bin Jubair akamutuma ahari [Sa`ib] mutabani wa munyaanya wa Namir kubuuza aha kintu eki yaabaire aine eki Sa`ib yaagambire ngu, I`n, kihikire ngu rimwe nkaba nshaba nawe eshaara z’orwakatano. Mu’awiyah omu Maqshurah - ekishengye ekyombekirwe omunda y’omuzigiti -. Bwanyima ya Imam kunramutsya, nkemerera omu mwanya gwangye reero naakora okushaba kwa sunnah. Mu'awiyah ku yaataahiremu, yantumaho omuntu kandi omutumwa akagira ati Otagaruka omu ki waakora. Waheza kushaba eshaara z’orwakatano, otagumizamu n’eshaara za sunna otakagizire ekiganiiro nari otakarugire omu muzigiti. Ahabw’okuba Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akaturagiira, ngu, ‘Mutakwatanisa eshaara emwe n’eshaara endiijo, okwihaho twaheza kugamba ebigambo nari kuruga omu muzigiti.’ Kandi ku yaaherize kutugambira [Harun Bin Abdullah] ngu akatugambira [Hajjaj Bin Muhammad] akagira ati, [Ibn Juraij] akagira ati; n’okumanyisa [Umar bin Atha`] ngu Nafi’ bin Jubair amutumire ahari [Sa`ib bin Yazid bin Ukhti Namir]. Kandi akagamba na hadiisi erikushushana, kwonka akagira ati; 'Ku yaramutsya, ahonaaho nyemerera omu mwanya gwangye'. Tagambire ekigambo Imam.
Imam Muslim : 1464
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدْتُ صَلَاةَ الْفِطْرِ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكُلُّهُمْ يُصَلِّيهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ يَخْطُبُ قَالَ فَنَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجَلِّسُ الرِّجَالَ بِيَدِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا } فَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى فَرَغَ مِنْهَا ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا أَنْتُنَّ عَلَى ذَلِكِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا مِنْهُنَّ نَعَمْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ لَا يُدْرَى حِينَئِذٍ مَنْ هِيَ قَالَ فَتَصَدَّقْنَ فَبَسَطَ بِلَالٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ فِدًى لَكُنَّ أَبِي وَأُمِّي فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِمَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ
Kandi angambire [Muhammad bin Rafi’] na [Abdu bin Humaid] buri kimwe kuruga ahari [Abdurrazaq] - [Ibnu Rafi’] - akagira, akatugambira [Abdurrazaq] atugambiire [Ibn Juraij] angambiire [Al Hasan bin Muslim] kuruga ahari [Thawus] akagira ngu; 'Obwire obumwe nkaza omu kushaba kwa Eid al-Fitr na Rasulullah, Abu Bakr, Umar na Uthman, boona bakabanza bashaba batakatandikire kubuurira'. Reero Ibn Abbas akagira ngu Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akashuuma aha minbari, ninteekateeka ngu nkamureeba obu yaashaba abashaija kushutama n’akamanyiso k’omukono, reero yaahingura ahagati n’ahabw’ekyo akaija aha bakazi barikuhererukayo Bilal, kandi akashoma orunyiriri oru: ‘Ei nabi, obu barikwija kwikiriza algilemi ku, abanywani ba Allah...’ akashoma orunyiriri kuhisya obu rwahwaire. Bwanyima y’ekyo, akambuuza ati: ‘Nooyenda kuba omwe aha barikugambwaho omu runyiriri orwo?’ omukazi akagarukamu - omu bwire obwo tihaine ondiijo mukazi owaagarukiremu -, 'Ekyo kihikire, iwe Nabiyullah'. Omu bwire obwo, akaba atarikumanya omukazi ogwo. Akagira ati: ‘Reero muheyo’. Reero Bilal ajanjaaza ekijwaro, reero yagira ati, 'Ija! Buzima, obuyambi obu nibwija kukucungura kuruga omu -kubonabona kwa gehena-'. Aha muheru, abakazi bakata empeta zaabo aha kijwaro eki Bilal yaabaire ajanjaaza.
Imam Muslim : 1465
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَصَلَّى قَبْلَ الْخُطْبَةِ قَالَ ثُمَّ خَطَبَ فَرَأَى أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ النِّسَاءَ فَأَتَاهُنَّ فَذَكَّرَهُنَّ وَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ وَبِلَالٌ قَائِلٌ بِثَوْبِهِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْخَاتَمَ وَالْخُرْصَ وَالشَّيْءَ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Kandi Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kandi [Ibnu Abu Umar] -Abu Bakr akagira- atugambiire [Sufyan Bin Uyainah] atugambiire [Ayyub] ati, Nkahurira [Atha`] arikugira ati, Nkahurira [Ibn Abbas] arikugira ati; 'Nkareeba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam arikubanza kushaba eshaara ya Eid atakagambire okubuurira. Bwanyima y’okubuurira akateekateeka ngu abakazi tibamuhuriire, n’ahabw’ekyo akaija aharibo yaabaijutsya, yaabaha obuhabuzi kandi yaaragiira kuhayo obuyambi, obwo Bilal arikujanjaaza ekijwaro kye. Aha muheru abakazi bakata empeta zaabo n'ebijwaro byabo -aha kitanda ky'ekijwaro kya Bilal-'. Kandi angambire [Abu Rabi’ Az Zahrani] Atugambiire [Hammad] -omu murongooti ogundi- Kandi angambire [Ya’qub Ad Dauraqi] atugambire [Isma’il bin Ibrahim] bombi ba [Ayyub] na isnad egi, nk’eky’okureeberaho.
Imam Muslim : 1466
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ يَوْمَ الْفِطْرِ فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ فَلَمَّا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ وَأَتَى النِّسَاءَ فَذَكَّرَهُنَّ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلَالٍ وَبِلَالٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ يُلْقِينَ النِّسَاءُ صَدَقَةً قُلْتُ لِعَطَاءٍ زَكَاةَ يَوْمِ الْفِطْرِ قَالَ لَا وَلَكِنْ صَدَقَةً يَتَصَدَّقْنَ بِهَا حِينَئِذٍ تُلْقِي الْمَرْأَةُ فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ وَيُلْقِينَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَحَقًّا عَلَى الْإِمَامِ الْآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ حِينَ يَفْرُغُ فَيُذَكِّرَهُنَّ قَالَ إِي لَعَمْرِي إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ وَمَا لَهُمْ لَا يَفْعَلُونَ ذَلِكَ
Kandi Atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] kandi [Muhammad bin Rafi’ bin Rafi’ Atugambiire [Abdurrazaq] atugambiire [Ibn Juraij] angambiire [Atha`] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] akagira ati, nkahurira naagira ati; 'Buzima, nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akeemerera aha kiro kikuru kya Eid al-Fitr, bwanyima yashaba. Akashaba atakahaire orubazo. Bwanyima y’okushaba, yaaha abantu orubazo. Bwanyima ya nabi sallallaahu 'alaihi wasallam kuha obuhabuzi bwe, akahika haihi n'abakazi abo yaabaijutsya obwo arikwesigamira aha mukono gwa Bilal. Bilal ku yaabaire naajanjaaza ekijwaro kye, aha muheru abakazi bakateera empaaka zaabo. Nkabuuza Atha` nti, 'Eyo ni Zakat Fitri?' Akagarukamu ati: Ngaaha, kwonka n'obuyambi obu baabaire baha, obwire obwo abakazi bakaba bateera empeta, n'abandi nabo bakateera. Nkagaruka nabuuza Atha nti, hati nikiikirizibwa Imam kuhikiirira abakazi bwanyima y’okuha orubazo reero akabaijutsya? akagarukamu ati, 'Iwe Amru, buzima ekyo buzima nikyo kikorwa ekihikire, ni nshonga ki ei baine ahabw'okutakikora?'
Imam Muslim : 1467
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ يَوْمَ الْعِيدِ فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ قَامَ مُتَوَكِّئًا عَلَى بِلَالٍ فَأَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَحَثَّ عَلَى طَاعَتِهِ وَوَعَظَ النَّاسَ وَذَكَّرَهُمْ ثُمَّ مَضَى حَتَّى أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ فَإِنَّ أَكْثَرَكُنَّ حَطَبُ جَهَنَّمَ فَقَامَتْ امْرَأَةٌ مِنْ سِطَةِ النِّسَاءِ سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ فَقَالَتْ لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ قَالَ فَجَعَلْنَ يَتَصَدَّقْنَ مِنْ حُلِيِّهِنَّ يُلْقِينَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ مِنْ أَقْرِطَتِهِنَّ وَخَوَاتِمِهِنَّ
Kandi atugambiire [Muhammad bin Abdullah bin Numair] atugambiire [taata] atugambiire [Abdul Malik bin Abu Sulaiman] kuruga [Atha`] kuruga [Jabir bin Abdullah] akagira ati; Nkaza omu kushaba kwa Eid hamwe na nabi saw. Akatandika n’okushaba atakagambire okubuurira, hatariho kweta nari Iqamah. Bwanyima y'ekyo akeemerera obwo ayesigamiire aha mukono gwa Bilal. Bwanyima akaragiira ngu buriijo batiine Allah, kandi yaaha obuhabuzi ngu buriijo bamworobere. Kandi akaba aha abantu obuhabuzi kandi abaijutsya. Bwanyima y'ekyo, yaagyenda okuhitsya ahu yaahikire omu mwanya gw'abakazi. Kandi akabaha n’obuhabuzi n’okubarabura. Akagira ati: ‘Muhe obuyambi, ahabw’okuba abaingi omuriimwe nimwija kuhinduka amajuta ga gehena’. Nahabwekyo omukazi orikukirayo oburungi omuribo akeemerera aine amaisho gakye, yabuuza ati, Ahabwenki, iwe Mutumwa wa Allah? akagarukamu ati: ‘Ahabw’okuba nookira kwetomboita - noyetomboita - kandi noyehakana amaani n’oburungi bw’omushaija waawe’. Aha muheru, bakahayo emiringa ei baabaire baine barikugiteera omu kijwaro eki Bilal yaabaire ajanjaaza, otwariiremu n’empeta zaabo n’ebikomo byabo.
Imam Muslim : 1468
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَا لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلَا يَوْمَ الْأَضْحَى ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ حِينٍ عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرَنِي قَالَ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ أَنْ لَا أَذَانَ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِ حِينَ يَخْرُجُ الْإِمَامُ وَلَا بَعْدَ مَا يَخْرُجُ وَلَا إِقَامَةَ وَلَا نِدَاءَ وَلَا شَيْءَ لَا نِدَاءَ يَوْمَئِذٍ وَلَا إِقَامَةَ
Kandi angambire [Muhammad bin Rafi’] atugambire [Abdurrazaq] atugambire [Ibnu Juraij] angambire [Atha`] kuruga ahari [Ibnu Abbas] kandi kuruga ahari [Jabir bin Abdullah Al Ansari] bombi bakagira ngu; "Okweta omu kushaba tikurikugambwa omu bwire bwa Eid al-Fitr nari omu bwire bw'okushaba kwa Eid al-Adha." Reero bwanyima y'ekyo, nkamubuuza ahari ekyo, mbwenu yangira, ati; akangambira Jabir bin Abdullah Al Ansari ngu; ‘Tihariho kweta omu kushaba kwa Eid al-Fitr Imam yaaba naarugayo, nari bwanyima ya Imam kurugayo. Kandi tihariho Iqamah, ebirango kandi tihaine ekindi, tihariho kweta omu kushaba kandi tihaine Iqamah’.
Imam Muslim : 1469
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ أَوَّلَ مَا بُويِعَ لَهُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِ فَلَا تُؤَذِّنْ لَهَا قَالَ فَلَمْ يُؤَذِّنْ لَهَا ابْنُ الزُّبَيْرِ يَوْمَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهِ مَعَ ذَلِكَ إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلَاةِ وَإِنَّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يُفْعَلُ قَالَ فَصَلَّى ابْنُ الزُّبَيْرِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
Kandi angambire [Muhammad bin Rafi’] atugambire [Abdurrazaq] atugambire [Ibn Juraij] angambire [Atha`] ngu; [Ibnu Abbas] akatuma omuntu ahari Ibn Zubiar obu yaabanza kurugayo -kukora okushaba kwa Eid-, ‘Ngu okushaba kwa Eid -kukaba kukorwa- hatariho kweta. N’ahabw’ekyo, otagamba ekyetengo ky’okushaba. Nahabwekyo Ibn Zubair tararagiire ngu okushaba kukore. Bwanyima y’ekiro ekyo, nawe akamutumaho, ngu okuhayo okubuurira kukaba kuri bwanyima y’okushaba. Kandi ngu eki kikaba kyabandize kukorwa omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Aha muheru, Ibnu Zubair akashaba eshaara ya Eid atakatandikire kubuurira.
Imam Muslim : 1470
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِيدَيْنِ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ
Kandi atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Hasan bin Rabi’] na [Qutaiba bin Sa’id] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] - [Yahya] akagira- atugambiire - obwo abantu abandi barikugira - atugambiire [Abul Ahwash] kuruga [Simak] kuruga [Jabir bin Samurah]; Nkozire eshaara ibiri eza Eid na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam emirundi erikurenga ebiri, nikwo kugira ngu - akazikora - ataine kweta n'okushaba.
Imam Muslim : 1471
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانُوا يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
Kandi kitugambirwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abdah bin Sulaiman] na [Abu Usamah] kuruga ahari [Ubaidullah] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, Abu Bakr na Umar, boona bakakora eshaara ibiri z’okushaba.
Imam Muslim : 1472
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْأَضْحَى وَيَوْمَ الْفِطْرِ فَيَبْدَأُ بِالصَّلَاةِ فَإِذَا صَلَّى صَلَاتَهُ وَسَلَّمَ قَامَ فَأَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَهُمْ جُلُوسٌ فِي مُصَلَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ حَاجَةٌ بِبَعْثٍ ذَكَرَهُ لِلنَّاسِ أَوْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ بِغَيْرِ ذَلِكَ أَمَرَهُمْ بِهَا وَكَانَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا وَكَانَ أَكْثَرَ مَنْ يَتَصَدَّقُ النِّسَاءُ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَلَمْ يَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ فَخَرَجْتُ مُخَاصِرًا مَرْوَانَ حَتَّى أَتَيْنَا الْمُصَلَّى فَإِذَا كَثِيرُ بْنُ الصَّلْتِ قَدْ بَنَى مِنْبَرًا مِنْ طِينٍ وَلَبِنٍ فَإِذَا مَرْوَانُ يُنَازِعُنِي يَدَهُ كَأَنَّهُ يَجُرُّنِي نَحْوَ الْمِنْبَرِ وَأَنَا أَجُرُّهُ نَحْوَ الصَّلَاةِ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْهُ قُلْتُ أَيْنَ الِابْتِدَاءُ بِالصَّلَاةِ فَقَالَ لَا يَا أَبَا سَعِيدٍ قَدْ تُرِكَ مَا تَعْلَمُ قُلْتُ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَأْتُونَ بِخَيْرٍ مِمَّا أَعْلَمُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ انْصَرَفَ
Kikatugambirwa [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibn Hujr] bakagira ngu, kikagambirwa [Isma’il bin Ja’far] kuruga ahari [Dawud bin Qais] kuruga ahari [Iyadl bin Abdullah bin Sa’d] obu [Abu Sa’id bin Abdullah bin Sa’d] kuruga ahari [Abu Sa’id bin Abdullah bin Sa’d] obu we yaabaire ari aheeru ya Allah. ebiro bya Eid al-Fitr na Eid al-Adha, akaba atandika n’okushaba. Kandi ku yaaherize kushaba akakikingaho n’okuramutsya, ahonaaho ayemerera areebana n’ekibiina ekyabaire kishutami ahu baabaire nibashabira. Ku yaabaire agira ekyetengo, nk’okwenda kwohereza amahe, akaba akimanyisa ekibiina, nari aine ebyetengo ebindi, akaba abagambira kubikora. Kandi akaba aguma agira ati: ‘Muhayo, muheyo, muheyo!’. Kandi abantu abarikuhayo munonga obuyambi n’abakazi. Reero bwanyima y’ekyo akaruga omu musiri kwonka. Eki kikagumizamu kuhisya omubwire bwa Marwan bin Al Hakam. Nkashohora nkwatsire Marwan kuhisya obu nahika omumusiri. Kwonka kikashangwa ngu Katsir bin Ash Shalt akaba ayombekire embuga ekozirwe omu itaka n’amatafaari. Kandi ahonaaho Marwan akankwata omukono nk’orikungira ngu nshuume aha minbari mbanze ntandikye n’okubuurira, kandi naanye nkamugira ngu mbanze ntandikye n’okushaba. Ekyo ku naareebire, naamugira nti tandika n’okushaba! Kwonka akagarukamu ati, ‘Ngaaha, Abu Sa’id, ekintu eki orikumanya kirekirweho’. Nkagarukamu nti, 'Tikwo kiri buzima, ahabw'Ogwo ou omutima gwangye guri omu Mikono Ye, nk'oku ndikumanya torikuza kureeta ekirungi na kakye -akagarukamu emirundi eshatu-'. Bwanyima akaruga omu mwanya ogwo.
Imam Muslim : 1473
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَ فِي الْعِيدَيْنِ الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ وَأَمَرَ الْحُيَّضَ أَنْ يَعْتَزِلْنَ مُصَلَّى الْمُسْلِمِينَ
Atugambiire [Abu Rabi’ Az Zahrani] atugambiire [Hammad] atugambiire [Ayyub] kuruga ahari [Muhammad] kuruga ahari [Ummu ‘Athiyah] akagira ati; Omurangi sallallaahu 'alaihi wasallam akaturagiira ngu tuihe abaishiki n'abakazi abaabaire bari omu biro bikuru bibiri, kandi akaragiira abakazi abaabaire bari omu micwe ngu bagume hare n'ekishengye ky'okushabiramu - omwanya gw'okushabiramu - ahabw'abasiraamu.
Imam Muslim : 1474
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ كُنَّا نُؤْمَرُ بِالْخُرُوجِ فِي الْعِيدَيْنِ وَالْمُخَبَّأَةُ وَالْبِكْرُ قَالَتْ الْحُيَّضُ يَخْرُجْنَ فَيَكُنَّ خَلْفَ النَّاسِ يُكَبِّرْنَ مَعَ النَّاسِ
Atugambiire [Yahya bin Yahya] atugambiire [Abu Khaitsamah] kuruga ahari [Ashim Al Ahwal] kuruga ahari [Hafshah bint Sirin] kuruga ahari [Ummu Athiyyah] akagira ati; Tukaragiirwa kuza aheeru omu biro bikuru bibiri, nk’oku abaishiki baabaire bari. Kandi abakazi ababaire bari omu micwe nabo bakarugayo, kwonka bakaba bari enyima y'ekibiina kandi beegaita aharibo omu takbir.
Imam Muslim : 1475
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَهُنَّ فِي الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى الْعَوَاتِقَ وَالْحُيَّضَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ فَأَمَّا الْحُيَّضُ فَيَعْتَزِلْنَ الصَّلَاةَ وَيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَانَا لَا يَكُونُ لَهَا جِلْبَابٌ قَالَ لِتُلْبِسْهَا أُخْتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا
Kandi ku yaaherize kutugambira [Amru An Naqid] akaba atugambiire [Isa bin Yunus] akaba atugambiire [Hsyam] kuruga ahari [Hafshah bint Sirin] kuruga ahari [Umm Athiyyah] akagira ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam akaturagiira ngu twete abaishiki, abakazi abari omu micwe n'abakazi abari omu kwehereera kuza aheeru kukora okushaba kwa Eid al-Fitr na Eid al-Adha. Kandi abo abarikuza omu micwe, tibarikwejumba omu kushaba, kureka nibareeba oburungi kandi baakiira okwetwa kw’abasiraamu. Nkabuuza Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nti, 'Ai Rasulullah, omuriitwe harimu abataine bijwaro'. Akagarukamu ati: ‘Reka murumuna we oine hijab agijware’.
Imam Muslim : 1476
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمَ أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي خُرْصَهَا وَتُلْقِي سِخَابَهَا و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ غُنْدَرٍ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Kandi kitugambirwe [Ubaidullah bin Mu’adz Al Anbari] atugambiire [taata] atugambiire [Syu’bah] kuruga [Adi] kuruga [Sa’id bin Jubair] kuruga [Ibn Abbas] ngu omutumwa wa Allah akarugayo aha kiro kya Eid al-Adhay ibiri, rak’ahs, akaba atashabire atakashabire nari bwanyima y’okushaba. Bwanyima y’ekyo, akataayaayira abakazi abo na Bilal. Bwanyima yaaragiira kuhayo obuyambi. N'ahabw'ekyo bo - abakazi - nabo bakamuha ebikomo n'ebikomo. Kandi akangambira [Amru An Naqid] akangambira [Ibn Idris] -omu muringo ogundi- Kandi akangambira [Abu Bakr bin Nafi’] na [Muhammad bin Basyyar] buri kimwe kuruga ahari [Ghundar] bombi kuruga ahari [Syu’bah] n’ebi sanadi ebirikushushana.
Imam Muslim : 1477
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا بِق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ وَاقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ
Atugambiire [Yahya bin Yahya] akagira ati, Nkashomera [Malik] kuruga ahari [Dlamrah bin Sa’id Al Mazini] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abdullah] ngu Umar bin Al Khaththab rimwe akabuuza [Abu Waqid Al Laitsi] ati, ‘Ni surah ki ei Rasulullah na Allah yaabaire naagira ngu Eshaara za Eid al-Fitr?’ akagarukamu ati: 'Akashoma amabaruha 'QAAF WAL QUR`ANIL MAJIID' na 'IQTARABATIS SA'ATU WAN SYAQQAL QAMAR'.'
Imam Muslim : 1478
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَمَّا قَرَأَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمِ الْعِيدِ فَقُلْتُ بِاقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ
Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Abu Amir Al Aqadi] atugambiire [Fulaih] kuruga ahari [Dlamrah bin Sa’id] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] kuruga ahari [Abu Waqid Al Laitsi] akagira ati; Umar bin Al Khathab akanbuuza ati, 'Ni surah ki ei Rasulullah yashoma omu kushaba kwa Eid?' Nkagarukamu nti, 'Nikwo kugira ngu eminyeeto neeshoma amabaruha, 'IQTARABATIS SAA'ATU' na 'QAAF WAL QUR`ANIL MAJIID'.
Imam Muslim : 1479
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الْأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتْ بِهِ الْأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَبِمَزْمُورِ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِيهِ جَارِيَتَانِ تَلْعَبَانِ بِدُفٍّ
Kandi ku yaaherize kutugambira [Abu Bakr bin Abu Syaiba] na [Abu Usamah] kuruga ahari [Hisham] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Aisha] akagira ati; Abu Bakr akaija omunju yangye, obwo omumwanya gwangye harimu abahuuku babiri abakazi aba Ansar barikweshongora nk’oku abantu ba Ansar barikweshongora aha kiro kya Bu’ath. Akagira ati, 'Kwonka bombi tibeeshongozi abamanywa'. Nahabwekyo Abu Bakr akabuuza ati, hariho okweshongora kwa sitaane omumwanya gwa nabi saww? Eizooba eryo rikaba riri ery’ekiro kikuru. Nahabwekyo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Iwe Abu Bakr, buzima buri bantu baine ekiro kikuru, kandi erizooba n’ekiro kikuru ahariitwe’. Kandi atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Abu Kuraib] boona kuruga ahari [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Hisham] n’isnad egi. Kandi omuri ekyo nikigira kiti; Abahuuku babiri abakazi barikuteera endongo.
Imam Muslim : 1480
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُغَنِّيَانِ وَتَضْرِبَانِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ عَنْهُ وَقَالَ دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ وَقَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْحَبَشَةِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ وَأَنَا جَارِيَةٌ فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْعَرِبَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ
Kikagambirwa nyowe [Harun bin Sa’id Al `Aili] akatugambira [Ibnu Wahb] angambiire [Amru] ngu [Ibn Shihab] akamugambira kuruga [Urwah] kuruga [Aisyah] ngu omu biro bya Mina Abu Bakr akataaha omu nju ye, obwo omu mwanya gwe hakaba harimu abakazi babiri abarikukora ebihagaro n’abakazi abarikukora ebihagaro. ya Allah (okusaww) akeeshweka ekijwaro kye. Bwanyima Abu Bakr akabaremesa bombi, n’ahabw’ekyo omutumwa wa Allah saw. Ahabw'okuba ebiro ebi n'ebiro bikuru'. Aisha akagira ati; 'Nkareeba Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam arikunshweka n'ekijwaro kye, obwo ndikureeba abantu ba Habasyah ababaire nibazaana. Ndi omwishiki, mbwenu muhe abaishiki omugisha gw'okuzaana'.