Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1461
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّهُ وَصَفَ تَطَوُّعَ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَكَانَ لَا يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ حَتَّى يَنْصَرِفَ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فِي بَيْتِهِ قَالَ يَحْيَى أَظُنُّنِي قَرَأْتُ فَيُصَلِّي أَوْ أَلْبَتَّةَ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު [މާލިކަށް] [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔަވާފައި އޮތީ، އެކަލޭގެފާނު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ތަތައްވޫޢުގެ ދުޢާ ސިފަކުރެއްވި ވާހަކައެވެ. 'އާންމުކޮށް އެނބުރި އަންނަންދެން ހުކުރުނަމާދަށްފަހު ނަމާދު ނުކުރައްވައެވެ، ދެން އޭނާގެ ގޭގައި ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރައްވާނެއެވެ'. ޔަހްޔާ ބުންޏެވެ؛ އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ޝައްކު ކުރެވެނީ އަޅުގަނޑު ކިޔަވާފައިވާ ކަމަށް؛ 'ދެން -އޭނާ- ނަމާދު ކުރި ނުވަތަ އަލް ބަތާހް -ހަގީގަތުގައި-'.
Hadith
Imam Muslim : 1462
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْجُمُعَةِ رَكْعَتَيْنِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރުބު] އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] -ޒުހައިރު ވިދާޅުވި- އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަމްރޫ] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހުކުރު ދުވަހުގެ ފަހުން ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ ނަމާދެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1463
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءِ بْنِ أَبِي الْخُوَارِ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ أَرْسَلَهُ إِلَى السَّائِبِ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ يَسْأَلُهُ عَنْ شَيْءٍ رَآهُ مِنْهُ مُعَاوِيَةُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ نَعَمْ صَلَّيْتُ مَعَهُ الْجُمُعَةَ فِي الْمَقْصُورَةِ فَلَمَّا سَلَّمَ الْإِمَامُ قُمْتُ فِي مَقَامِي فَصَلَّيْتُ فَلَمَّا دَخَلَ أَرْسَلَ إِلَيَّ فَقَالَ لَا تَعُدْ لِمَا فَعَلْتَ إِذَا صَلَّيْتَ الْجُمُعَةَ فَلَا تَصِلْهَا بِصَلَاةٍ حَتَّى تَكَلَّمَ أَوْ تَخْرُجَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَنَا بِذَلِكَ أَنْ لَا تُوصَلَ صَلَاةٌ بِصَلَاةٍ حَتَّى نَتَكَلَّمَ أَوْ نَخْرُجَ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ عَطَاءٍ أَنَّ نَافِعَ بْنَ جُبَيْرٍ أَرْسَلَهُ إِلَى السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ ابْنِ أُخْتِ نَمِرٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا سَلَّمَ قُمْتُ فِي مَقَامِي وَلَمْ يَذْكُرْ الْإِمَامَ
އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ޣައްދާރު އިބްނު ޖުރައިޖުގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ޢުމަރު ބިން ޢަތާ ބިން އަބުލް ޚުވާރު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ނާފިޢު ބިން ޖުބައިރު އޭނާ ފޮނުއްވީ ނަމީރުގެ ކޮއްކޮގެ ދަރިކަލުން ސަޢީބަށް ނަމާދުގައި މުޢާވިޔަތަށް ފެނުނު ކަމެއް އަހާލުމަށެވެ. ސަޢީބު ވިދާޅުވީ "އަހަރެން ހުކުރު ނަމާދުކުރީ މަޤްޝޫރާގައި - މިސްކިތުގައި ހަދާފައިވާ ކޮޓަރިއެއްގައި މުޢާވިޔައާއެކުގައެވެ. އިމާމް ސަލާމް ކުރެއްވުމަށްފަހު އަހަރެން ތެދުވެ ސުންނަތް ނަމާދު ކުރީމެވެ. މުޢާވިއްޔާ ވަދެވަޑައިގަތުމުން އަހަރެންގެ ގާތަށް މީހަކު ފޮނުވުމުން ރަސޫލާ ވިދާޅުވީ "ކުރިން ކުރި ކަންތައްތައް ތަކުރާރު ނުކުރައްވާށެވެ." ހުކުރު ނަމާދު ނިމުމުން ވާހަކަ ނުދައްކައި ނުވަތަ މިސްކިތުން ނުކުތުމުގެ ކުރިން ސުންނަތް ނަމާދު ކުރިއަށް ނުގެންދާށެވެ. އެހެނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން ކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ [ސަޢީބު ބިން ޔަޒީދު ބިން އުޚްތީ ނަމީރު] ވެސް މިފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1464
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ شَهِدْتُ صَلَاةَ الْفِطْرِ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكُلُّهُمْ يُصَلِّيهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ يَخْطُبُ قَالَ فَنَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجَلِّسُ الرِّجَالَ بِيَدِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَقَالَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا } فَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ حَتَّى فَرَغَ مِنْهَا ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا أَنْتُنَّ عَلَى ذَلِكِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا مِنْهُنَّ نَعَمْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ لَا يُدْرَى حِينَئِذٍ مَنْ هِيَ قَالَ فَتَصَدَّقْنَ فَبَسَطَ بِلَالٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ فِدًى لَكُنَّ أَبِي وَأُمِّي فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِمَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އެންމެން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] - [އިބްނު ރަފީޢު] - ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [އަލްޙަސަން ބިން މުސްލިމް] [ތައުސް] އިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ޢީދު ނަމާދުގައި ބައިވެރިވީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އަބޫބަކުރު އާއި ޢުމަރު އަދި ޢުޘްމާނާއެކު، އެ އެންމެންވެސް ފުރަތަމަ ނަމާދުކުރީ ދަރުސްގެ ކުރިން'. ދެން އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަންޒިލުން ފައިބައިވަޑައިގަތީ ކަމަށް، ހީވަނީ އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ ފިރިހެނުންނަށް އަތުގެ އިޝާރާތުން އިށީނދެވަޑައިގަތުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުމުން ދެން މެދުތެރެއިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ ބިލާލް އާއި އެކު އަންހެނުންގެ ގާތަށް އަންނަންދެން ކަމަށާއި، އަދި އެ އާޔަތް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށެވެ الله އަށް ބައިވެރިވާށެވެ...' އޭނާ އެ އާޔަތް ނިމެންދެން ކިޔެވިއެވެ. އެއަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަންހެނަކު ޖަވާބު ދިނީ - އެވަގުތު އެހެން އަންހެނަކު ޖަވާބެއް ނުދިނީ -، 'ތެދެއް، އޭ الله ގެ ނަބިއްޔާ' އެވެ. އެވަގުތު އޭނާއަށް އެ އަންހެންމީހާއަކީ ކާކުކަން ނޭނގުނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެ ހާލަތުގައި ޞަދަޤާތް ކުރައްވާ'. ދެން ބިލާލް އޭނާގެ ފޮތިގަނޑު ފަތުރާލުމުން، ދެން އޭނާ ބުނީ އާދޭ! ހަމަކަށަވަރުން، މި ޞަދަޤާތުން ތިބާ -ނަރަކައިގެ އަޒާބުން-' ސަލާމަތްކޮށްދޭނެއެވެ. އެންމެ ފަހުން ބިލާލް ފަތުރާފައި ހުރި ފޮތިގަނޑުގައި އަންހެނުން އަނގޮޓިތައް ބަހައްޓާލިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1465
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَصَلَّى قَبْلَ الْخُطْبَةِ قَالَ ثُمَّ خَطَبَ فَرَأَى أَنَّهُ لَمْ يُسْمِعْ النِّسَاءَ فَأَتَاهُنَّ فَذَكَّرَهُنَّ وَوَعَظَهُنَّ وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ وَبِلَالٌ قَائِلٌ بِثَوْبِهِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي الْخَاتَمَ وَالْخُرْصَ وَالشَّيْءَ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] - އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [އަތަ`] ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑު އަޑުއެހިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ވިދާޅުވި؛ 'އަޅުގަނޑަށް ހެކިވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވުމުގެ ކުރިން ފުރަތަމަ ޢީދު ނަމާދު ކުރައްވާތަން. ދަރުސް ދިނުމަށްފަހު އޭނާއަށް ހީވީ އަންހެނުންނަށް އަޑުއިވިފައި ނުވާތީ އެމީހުން ކައިރިއަށް ގޮސް ހަނދާންކޮށްދީ ނަސޭހަތްތެރިވެ ޞަދަޤާތް ކުރުމަށް އަމުރު ކުރުމުން ބިލާލް އޭނާގެ ފޮތިގަނޑު ފަތުރާލިއެވެ. އެންމެ ފަހުން އަންހެނުން އަނގޮޓިތަކާއި ކަރުދާސްތައް - ބިލާލްގެ ފޮތިގަނޑު ފަތުރާފައިވާ މަތީގައި -' އަދި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [ޔަޢުޤޫބު އަދު ދައުރާޤީ] އަޅުގަނޑަށް [އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމް] އެދެމީހުންނަށްވެސް [އައްޔޫބުން] މި އިސްނާދާއެކު، ކަމުދިޔައީ ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1466
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ يَوْمَ الْفِطْرِ فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ فَلَمَّا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ وَأَتَى النِّسَاءَ فَذَكَّرَهُنَّ وَهُوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلَالٍ وَبِلَالٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ يُلْقِينَ النِّسَاءُ صَدَقَةً قُلْتُ لِعَطَاءٍ زَكَاةَ يَوْمِ الْفِطْرِ قَالَ لَا وَلَكِنْ صَدَقَةً يَتَصَدَّقْنَ بِهَا حِينَئِذٍ تُلْقِي الْمَرْأَةُ فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ وَيُلْقِينَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَحَقًّا عَلَى الْإِمَامِ الْآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ حِينَ يَفْرُغُ فَيُذَكِّرَهُنَّ قَالَ إِي لَعَمْرِي إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ وَمَا لَهُمْ لَا يَفْعَلُونَ ذَلِكَ
އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ. [އާތަ`] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ އޭނާ ވިދާޅުވި؛ 'ހަމަކަށަވަރުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފިތުރު ޢީދު ދުވަހު ތެދުވެ ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ދަރުސް ދެއްވުމުގެ ކުރިން އޭނާ ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ. ނަމާދަށްފަހު ރައްޔިތުންނަށް ދަރުސް ދެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވުމަށްފަހު، ބިލާލްގެ އަތުގައި ލެނގިލައިގެން އަންހެނުންގެ ގާތަށް ގޮސް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. ބިލާލް އޭނާގެ ފޮތިގަނޑު ފަތުރާލިއިރު އަންހެނުން އެމީހުންގެ ޞަދަޤާތް އުކާލިއެވެ.' އަހަރެން އާތާ` އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އެއީ ޒަކާތްލް ފިތުރު ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ނޫން، އެކަމަކު އެއީ އެމީހުން ދޭ ޞަދަޤާތް، އެ ވަގުތު އަންހެނުން އެމީހުންގެ އަނގޮޓި އުކާލީ، އެހެން މީހުން ވެސް އުކާލީ' ކަމަށެވެ. އަހަރެން އަނެއްކާވެސް އާތާ` އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، 'މިހާރު އިމާމަކު ދަރުސް ދިނުމަށްފަހު އަންހެނުންގެ ގާތަށް ގޮސް ހަނދާންކޮށްދިނުން ހުއްދަ ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1467
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ يَوْمَ الْعِيدِ فَبَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ ثُمَّ قَامَ مُتَوَكِّئًا عَلَى بِلَالٍ فَأَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَحَثَّ عَلَى طَاعَتِهِ وَوَعَظَ النَّاسَ وَذَكَّرَهُمْ ثُمَّ مَضَى حَتَّى أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ فَقَالَ تَصَدَّقْنَ فَإِنَّ أَكْثَرَكُنَّ حَطَبُ جَهَنَّمَ فَقَامَتْ امْرَأَةٌ مِنْ سِطَةِ النِّسَاءِ سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ فَقَالَتْ لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ قَالَ فَجَعَلْنَ يَتَصَدَّقْنَ مِنْ حُلِيِّهِنَّ يُلْقِينَ فِي ثَوْبِ بِلَالٍ مِنْ أَقْرِطَتِهِنَّ وَخَوَاتِمِهِنَّ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަބޫ ސުލައިމާން] [އާތަ`] އިން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އެކަން ފެއްޓެވީ ދަރުސް ދެއްވުމުގެ ކުރިން ނަމާދުން، ނަމާދަށް ގޮވާލުމާއި އިޤާމާއާ ނުލައި އެވެ. އެއަށްފަހު ބިލާލްގެ އަތުގައި ލެނގިލައިގެން ހުރެ އޭނާ ތެދުވިއެވެ. ދެން އަބަދުވެސް الله އަށް ބިރުވެތިވުމަށް އަމުރު ކުރައްވައި، އަބަދުވެސް އެކަލާނގެއަށް ކިޔަމަންތެރިވުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވިއެވެ. އަދި ރައްޔިތުންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އެއަށްފަހު އަންހެނުންގެ ތަނަށް ވާސިލްވާންދެން އޭނާ ފާސްވިއެވެ. އަދި ނަސޭހަތްދީ އިންޒާރުވެސް ދެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ޞަދަޤާތް ކުރައްވާށެވެ، ސަބަބަކީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ ނަރަކައަށް ތެޔޮ ކަމުގައި ވާނެއެވެ. ދެން އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ މޮޅު އަންހެނަކު ފަނޑު މޫނަކާއެކު ތެދުވެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ ކީއްވެގެންތޯ ސުވާލުކުރިއެވެ. އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ތިޔަބައިމީހުން އިތުރަށް ޝަކުވާކޮށް، ތިޔަބައިމީހުންގެ ފިރިންގެ ހެޔޮކަންތަކާއި ހެޔޮކަންތައްތަކަށް އިންކާރު ކުރާތީއެވެ.' އެންމެ ފަހުން އެމީހުންގެ އަނގޮޓިތަކާއި ކަރުދާސްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް ބިލާލް ފަތުރާފައިވާ ފޮތިގަނޑަށް އެއްލާލައިގެން އެމީހުންގެ ގަހަނާތައް ދިނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1468
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَا لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلَا يَوْمَ الْأَضْحَى ثُمَّ سَأَلْتُهُ بَعْدَ حِينٍ عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرَنِي قَالَ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ أَنْ لَا أَذَانَ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِ حِينَ يَخْرُجُ الْإِمَامُ وَلَا بَعْدَ مَا يَخْرُجُ وَلَا إِقَامَةَ وَلَا نِدَاءَ وَلَا شَيْءَ لَا نِدَاءَ يَوْمَئِذٍ وَلَا إِقَامَةَ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރަފީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަތަޢު] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަދި [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله އަލް އަންސާރީ] ގެ އަރިހުން ދެންނެވިއެވެ. ދެން އެއަށްފަހު، އަޅުގަނޑު އެކަމާ ސުވާލު ކުރުމުން، އޭނާ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޖާބިރު ބިން އަބްދުالله އަލް އަންސާރީ އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި؛ 'އިމާމު ނުކުމެވަޑައިގަތުމުން، ނުވަތަ އިމާމު ނުކުމެވަޑައިގަތުމަށްފަހު ފިތުރު އީދުގެ ނަމާދުގެ ގޮވާލުމެއް ނެތެވެ. އަދި ޢިޤާމާއެއް، އިޢުލާނެއް، އަދި އެނޫން ކަމެއްވެސް ނެތް، ނަމާދަށް ގޮވާލުމެއް އަދި އިޤާމާއެއްވެސް ނެތެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1469
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ أَوَّلَ مَا بُويِعَ لَهُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِ فَلَا تُؤَذِّنْ لَهَا قَالَ فَلَمْ يُؤَذِّنْ لَهَا ابْنُ الزُّبَيْرِ يَوْمَهُ وَأَرْسَلَ إِلَيْهِ مَعَ ذَلِكَ إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلَاةِ وَإِنَّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يُفْعَلُ قَالَ فَصَلَّى ابْنُ الزُّبَيْرِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
އަދި އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް [އަތަ`] އަންގަވާފައިވާ ކަމަށް؛ [އިބްނު ޢައްބާސް] ފުރަތަމަ ބޭރަށް ނުކުތްއިރު - ޢީދު ނަމާދު ކުރުމަށް -، ޢީދު ނަމާދު - ކުރެވެނީ - ނަމާދަށް ގޮވާލުމެއް ނެތި - އިބްނު ޒުބިޔާރުގެ އަރިހަށް މީހަކު ފޮނުއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން ނަމާދަށް ގޮވާނުލާށެވެ.' އެހެންކަމުން އިބްނު ޒުބައިރު އެނަމާދަށް ގޮވާލެއްވުމަށް އަމުރެއް ނުކުރައްވައެވެ. ދެން އެދުވަހު އެކަލޭގެފާނުވެސް ފޮނުއްވީ، ދަރުސް ދެއްވުން އޮތީ ނަމާދަށްފަހު ކަމަށް. އަދި މިއީ މީގެ ކުރިން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ކުރެއްވި ކަމެއް ކަމެވެ. އެންމެ ފަހުން އިބްނު ޒުބައިރު ދަރުސް ދިނުމުގެ ކުރިން ޢީދު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1470
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِيدَيْنِ غَيْرَ مَرَّةٍ وَلَا مَرَّتَيْنِ بِغَيْرِ أَذَانٍ وَلَا إِقَامَةٍ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [ޙަސަން ބިން ރަބީޢު] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] - [ޔަޙްޔާ] ވިދާޅުވިއެވެ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ - އެހެން ބަޔަކު ބުނި ގޮތުގައި - [އަބުލް އަޙްވާޝް] [ސިމާކް] އިން [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ އޭނާގެ މައްޗަށް) ދެފަހަރަށްވުރެ ގިނައިން، އެއީ - އޭނާ އެކަން އަދާކުރީ - އަޟްޙާނާއި އިޤްމާތް ނުލައި.
Hadith
Imam Muslim : 1471
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ كَانُوا يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދާ ބިން ސުލައިމާން] އަދި [އަބޫއުސާމާ] [ޢުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އަންގަވައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، އަބޫބަކުރު އަދި ޢުމަރު، އެ އެންމެންވެސް ދަރުސްގެ ކުރިން ދެ ޢީދު ނަމާދު ކުރެއްވި ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1472
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْرُجُ يَوْمَ الْأَضْحَى وَيَوْمَ الْفِطْرِ فَيَبْدَأُ بِالصَّلَاةِ فَإِذَا صَلَّى صَلَاتَهُ وَسَلَّمَ قَامَ فَأَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ وَهُمْ جُلُوسٌ فِي مُصَلَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ لَهُ حَاجَةٌ بِبَعْثٍ ذَكَرَهُ لِلنَّاسِ أَوْ كَانَتْ لَهُ حَاجَةٌ بِغَيْرِ ذَلِكَ أَمَرَهُمْ بِهَا وَكَانَ يَقُولُ تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا تَصَدَّقُوا وَكَانَ أَكْثَرَ مَنْ يَتَصَدَّقُ النِّسَاءُ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَلَمْ يَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى كَانَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ فَخَرَجْتُ مُخَاصِرًا مَرْوَانَ حَتَّى أَتَيْنَا الْمُصَلَّى فَإِذَا كَثِيرُ بْنُ الصَّلْتِ قَدْ بَنَى مِنْبَرًا مِنْ طِينٍ وَلَبِنٍ فَإِذَا مَرْوَانُ يُنَازِعُنِي يَدَهُ كَأَنَّهُ يَجُرُّنِي نَحْوَ الْمِنْبَرِ وَأَنَا أَجُرُّهُ نَحْوَ الصَّلَاةِ فَلَمَّا رَأَيْتُ ذَلِكَ مِنْهُ قُلْتُ أَيْنَ الِابْتِدَاءُ بِالصَّلَاةِ فَقَالَ لَا يَا أَبَا سَعِيدٍ قَدْ تُرِكَ مَا تَعْلَمُ قُلْتُ كَلَّا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تَأْتُونَ بِخَيْرٍ مِمَّا أَعْلَمُ ثَلَاثَ مِرَارٍ ثُمَّ انْصَرَفَ
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބާއި ޤުޠައިބާ އަދި އިބްނު ޙުޖުރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އިޔާދުލް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ސަޢުދުގެ އަރިހުން ދާއޫދު ބިން ޤައިސްގެ އަރިހުން އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީގެ އަރިހުން ކަމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފިތުރު ޢީދު އަދި ޢީދު ޢީދު ދުވަހު ނުކުމެވަޑައިގަތުމުން އަބަދުވެސް ފެށޭނެ ކަމަށެވެ ނަމާދެވެ. އަދި ނަމާދު ނިންމައި ސަލާމްކޮށް ނިންމާލުމުން ވަގުތުން ތެދުވެ ނަމާދު ކުރަމުންދާ ތަނުގައި އިށީނދެގެން ތިބި ޖަމާޢަތާ ކުރިމަތިލާނެއެވެ. ލަޝްކަރު ފޮނުވުން ފަދަ ބޭނުންތެރިކަމެއް ހުރިނަމަ އެކަން ޖަމާޢަތަށް އިޢުލާން ކުރައްވާ ނުވަތަ އެހެން ބޭނުންތެރިކަމެއް ހުރިނަމަ އެކަން ކުރުމަށް އަމުރު ކުރައްވާނެއެވެ. އަދި އަބަދުވެސް ވިދާޅުވަނީ: ޞަދަޤާތް ކުރައްވާ، ޞަދަޤާތް ކުރައްވާ، ޞަދަޤާތް ކުރައްވާ!’ އަދި އެންމެ ދީލަތިކޮށް ދިން މީހުންނަކީ އަންހެނުންނެވެ. ދެން އެއަށްފަހު އޭނާ ދަނޑުން ނިކުމެގެން ދާނެއެވެ. މިގޮތަށް މަރްވާން ބިން އަލް ހަކަމްގެ ޒަމާނާ ހަމައަށް ދެމިއޮތެވެ. ދަނޑާ ހަމައަށް ދެވެންދެން މަރްވާން ހިފަހައްޓައިގެން އަހަރެން ނުކުތީމެވެ. އެކަމަކު އެނގުނު ގޮތުގައި ކައްސިރު ބިން އަޝް ޝާލްތު ވަނީ ފަސްގަނޑާއި ކުނިކޮށިން ހަދާފައިވާ ޕަލްޕިޓެއް ހަދާފައެވެ. އަދި ކުއްލިއަކަށް މަރްވާން އަހަރެންގެ އަތް ދަމައިގަތީ ޕަލްޕިޓަށް އަރައި ފުރަތަމަ ދަރުސް ފަށާށޭ ބުނާ ފަދައިން، އަހަރެން ބުނީ ފުރަތަމަ ނަމާދުން ފެށޭށޭ. އެ ހާދިސާ ފެނުމުން އަހަރެން އޭނާ ގާތު ބުނީމެވެ، ނަމާދުން ފަށާށެވެ! އެކަމަކު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ނޫން އޭ އަބޫ ސަޢީދު، ކަލޭގެފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ކަމެއް ދޫކޮށްލެވިއްޖެ' ކަމަށެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އެއްގޮތަކަށްވެސް ނޫން، އަހަރެންގެ ނަފްސު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް މީހާގެ ހައްގުގައި، އަހަންނަށް އެނގޭ ގޮތުގައި ކަލޭގެފާނު އެއްވެސް ހެޔޮކަމެއް ނުގެންނަވާނެ - އޭނާ ތިން ފަހަރު ވަންދެން ތަކުރާރު ކުރެއްވި-'. ދެން އޭނާ އެތަނުން ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1473
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا تَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَ فِي الْعِيدَيْنِ الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ وَأَمَرَ الْحُيَّضَ أَنْ يَعْتَزِلْنَ مُصَلَّى الْمُسْلِمِينَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްޔޫބު] [މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އުއްމު ޢާތިޔާ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވާކަމަށެވެ ނަމާދުކުރާ ތަންތަނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1474
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ كُنَّا نُؤْمَرُ بِالْخُرُوجِ فِي الْعِيدَيْنِ وَالْمُخَبَّأَةُ وَالْبِكْرُ قَالَتْ الْحُيَّضُ يَخْرُجْنَ فَيَكُنَّ خَلْفَ النَّاسِ يُكَبِّرْنَ مَعَ النَّاسِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަބޫ ޚައިތަމާގެ އަރިހުން އާޝިމް އަލް އަޙްވާލްގެ އަރިހުން ޙަފްޝާ ބިން ސިރީންގެ އަރިހުން އުއްމު އަތިއްޔާގެ ކިބައިން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ޙައިޟު އަންހެނުންވެސް ބޭރަށް ނިކުމެގެން ދިޔަ ނަމަވެސް އެމީހުން ޖަމާޢަތުގެ ފަހަތުގައި ތިބެ އެމީހުންނާއެކު ތަކްބީރު ކިޔެވުމުގައި ބައިވެރިވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1475
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ قَالَتْ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُخْرِجَهُنَّ فِي الْفِطْرِ وَالْأَضْحَى الْعَوَاتِقَ وَالْحُيَّضَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ فَأَمَّا الْحُيَّضُ فَيَعْتَزِلْنَ الصَّلَاةَ وَيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِحْدَانَا لَا يَكُونُ لَهَا جِلْبَابٌ قَالَ لِتُلْبِسْهَا أُخْتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا
އަދި [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙިޝާމް] ކިޔައިދެއްވީ [ޙަފްޝާޙް ބިންތު ސިރީން] ގެ އަރިހުން [އުއްމު އާތިޔާ] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ފިތުރު އީދާއި އަޟްޙާ ޢީދު ނަމާދަށް އެކަހެރިކޮށް އުޅޭ އަންހެން ކުދިންނާއި، ޙައިޟު އަންހެނުންނާއި، އަންހެނުންނަށް ދަޢުވަތު ދިނުމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. ޙައިޟުވާ މީހުންނަށް ބަލާއިރު، ނަމާދުގައި ބައިވެރިނުވެ، ހެޔޮކަމަށް ހެކިވެ، މުސްލިމުންގެ ގޮވާލުމަށް އިޖާބަކުރެއެވެ. އަހަރެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން އެދުނީމެވެ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ހެދުން ނެތް ބައެއް މީހުން އެބަތިއްބެވެ'. އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ހިޖާބު ގެންގުޅޭ އެމީހުންގެ އަޚާ އެ ހެދުން އަޅާށެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1476
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمَ أَضْحَى أَوْ فِطْرٍ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلَالٌ فَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ فَجَعَلَتْ الْمَرْأَةُ تُلْقِي خُرْصَهَا وَتُلْقِي سِخَابَهَا و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ غُنْدَرٍ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވާރިދުވެފައި އޮތީ [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޛު އަލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސިއުބާޙް] [އަދީ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ނުކުމެވަޑައިގަތީ އައްޟާ ޢީދު ނުވަތަ ފިޠުރު ޢީދު ދުވަހު، ދެން ދެނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ ރަކުޢަތްތަކުން، ނަމާދުގެ ކުރިންވެސް އަދި ފަހުންވެސް ނަމާދު ނުކުރެއެވެ. އެއަށްފަހު ބިލާލް ގޮވައިގެން އަންހެނުންގެ ގާތަށް ދިޔައެވެ. ދެން އެބައިމީހުންނަށް ޞަދަޤާތް ކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެމީހުން - އަންހެނުން - އެމީހުންގެ ކަންފަތް ދަނޑިއާއި ކަރުދާސްތައް ދިނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އިދްރީސް] - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފީޢު] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝަރު] މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [ޣުންދަރު] އިން ވެސް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1477
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ الْمَازِنِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ سَأَلَ أَبَا وَاقِدٍ اللَّيْثِيَّ مَا كَانَ يَقْرَأُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَضْحَى وَالْفِطْرِ فَقَالَ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا بِق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ وَاقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުاللهގެ އަރިހުން ދްލަމްރާ ބިން ސަޢީދު އަލް މަޒީނީގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑު މާލިކަށް ކިޔައިދީފައިވާ ގޮތުގައި، އެއްފަހަރަކު ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު އަބޫ ވަޤީދުލް ލައިތީ އާއި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ ދުޢާތައް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އެކަލޭގެފާނު ސޫރަތުލް ޤުރުއާން ޤުރުއާނީލް މަޖީދު އާއި އިޤްޠަރަބަތީސް ޞަޢާޠު ވާން ޞައްޤްޤަލް ޤަމާރު ކިޔަވާފައިވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1478
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَمَّا قَرَأَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي يَوْمِ الْعِيدِ فَقُلْتُ بِاقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [އަބޫ އަމީރު އަލް ޢަޤާދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ފުލައިޙް] ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ދުލަމްރާ ބިން ސަޢީދު] އިން [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އުތުބާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ވަޤީދުލް ލައިތުސީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޠަބު އަޅުގަނޑާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އެބަހީ، އެކަލޭގެފާނު ކިޔަވާފައިވަނީ، 'އިޤްޠަރާބަތީސް ޞައްޢަތު' އަދި 'ޤާފް ވަލް ޤުރުއާނީލް މަޖީދު' ސޫރަތެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1479
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الْأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتْ بِهِ الْأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَبِمَزْمُورِ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا وَهَذَا عِيدُنَا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِيهِ جَارِيَتَانِ تَلْعَبَانِ بِدُفٍّ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ އުސާމާ] [ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ 'އެކަމަކު އެއީ މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިންނެއް ނޫން' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަބޫބަކުރު ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ގެކޮޅުގައި ޝައިޠާނީ ލަވަކިޔުމެއް އޮވެއެވެ؟' އެދުވަހަކީ ޢީދެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޙިޝާމް] ގެ އަރިހުން މި ޙަވާލުވުމުގެ ސިލްސިލާއާއެކު ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އަދި އޭގައި ބުނެފައިވަނީ: ދެ އަޅުން ދަނޑި ކުޅެން ތިބި އަންހެން ކުދިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1480
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُغَنِّيَانِ وَتَضْرِبَانِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ عَنْهُ وَقَالَ دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ وَقَالَتْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتُرُنِي بِرِدَائِهِ وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْحَبَشَةِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ وَأَنَا جَارِيَةٌ فَاقْدِرُوا قَدْرَ الْجَارِيَةِ الْعَرِبَةِ الْحَدِيثَةِ السِّنِّ
އަޅުގަނޑަށް [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް ޢާއިލީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަމްރޫ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އިބްނު ޝިހާބު] [އައިޝާ] އިން [އުރުވާ] އިން އޭނާއަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި މީނާގެ ދުވަސްވަރު އަބޫބަކުރު އޭނާގެ ގެއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ، ލަވަކިޔައި ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރަމުން ދިޔަ ދެ އަޅުން ތިބިއިރު، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި... الله ގެ ރަޙްމަތްތައް) އޭނާގެ ފޮތިގަނޑުން ނިވާވެގެން ދިޔައެވެ. ދެން އަބޫބަކުރު އެމީހުން ހުއްޓުވައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ފޮތިގަނޑު ނިވާކޮށްދެއްވައި ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެނީ މިދުވަސްތަކަކީ ޢީދެވެ.' ޢާއިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ފޮތިގަނޑުން އަހަރެން ނިވާކުރައްވަމުން ގެންދަވާތަން، އަހަރެން ކުޅެން ތިބި ހަބީސީންނާ ދިމާއަށް ބަލަން ހުއްޓެވެ. އަހަންނަކީ އަންހެން ކުއްޖެއް ކަމުން އަންހެން ކުދިންނަށް ކުޅެން ފުރުސަތު ދީބަލަ.'
