Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1421
و حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَأَلَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ مَتَى كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الْجُمُعَةَ قَالَ كَانَ يُصَلِّي ثُمَّ نَذْهَبُ إِلَى جِمَالِنَا فَنُرِيحُهَا زَادَ عَبْدُ اللَّهِ فِي حَدِيثِهِ حِينَ تَزُولُ الشَّمْسُ يَعْنِي النَّوَاضِحَ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދަށް] -އަނެއްކާ ސަފުހާއެއްގައި- އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަދްދާރީމީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަސަން] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] [ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ] ކިބައިން ރިވާވެގެންވާކަމަށެވެ [ޖާބިރު]، 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ހުކުރު ނަމާދު ކުރެއްވީ ކޮން އިރަކު ހެއްޔެވެ؟' ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އޭނާ ހުކުރު ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވި، ދެން އެއަށްފަހު އަޅުގަނޑުމެން އެނބުރި އަޅުގަނޑުމެންގެ ޖަމަލުތަކަށް އަރާމުކޮށްދެއްވާނަމެވެ.' އަބްދުالله އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ 'އިރު އޮއްސުނު އިރު، އެއީ ޖަމަލުތަކަށް ފެން ދިނުމަށްފަހު'.
Hadith
Imam Muslim : 1422
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ وَيَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَهْلٍ قَالَ مَا كُنَّا نَقِيلُ وَلَا نَتَغَدَّى إِلَّا بَعْدَ الْجُمُعَةِ زَادَ ابْنُ حُجْرٍ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
އަދި [ޢަބްދުالله ބިން މަސްލަމާ ބިން ޤަޢުނަބު] އާއި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަދި [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] - [ޔަޙްޔާ] ވިދާޅުވެފައި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި - އެހެން ދެ ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި އިރު - [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން އަބޫ ޙާޒިމް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [ޞަޙްލު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ ދުޢާ'. އިބްނު ޙުޖުރު ވިދާޅުވިއެވެ: '-އެއީ- الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޒަމާނުގައި.'
Hadith
Imam Muslim : 1423
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَا أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ يَعْلَى بْنِ الْحَارِثِ الْمُحَارِبِيِّ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا نُجَمِّعُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا زَالَتْ الشَّمْسُ ثُمَّ نَرْجِعُ نَتَتَبَّعُ الْفَيْءَ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ވާކީޢު] [ޔަޢުލާ ބިން އަލްޙަރީޘް އަލް މަހާރީބީ] ގެ އަރިހުން [އިޔާސް ބިން ސަލާމާ ބިން އަލް އަކުވާ’] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނެވެ. އެއަށްފަހު އަހަރެމެން އެނބުރި އައީ އަދިވެސް ހިޔާވަހިކަމަށް ހިޔަނި ހޯދަން ބޭނުންވެގެންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1424
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ الْحَارِثِ عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْجُمُعَةَ فَنَرْجِعُ وَمَا نَجِدُ لِلْحِيطَانِ فَيْئًا نَسْتَظِلُّ بِهِ
އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ހިޝާމް ބިން ޢަބްދުލް މާލިކް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޢުލާ ބިން ހާރިޘް] [އިޔާސް ބިން ސަލާމަތު ބިން އަލް އަކުވާ’] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1425
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ جَمِيعًا عَنْ خَالِدٍ قَالَ أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَائِمًا ثُمَّ يَجْلِسُ ثُمَّ يَقُومُ قَالَ كَمَا يَفْعَلُونَ الْيَوْمَ
އަދި [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު އަލް ޤަވާރީރީ] އާއި [އަބޫ ކާމިލް އަލްޖަހުދާރީ] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޚާލިދު] ގެ އަރިހުން - [އަބޫ ކާމިލް] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޚާލިދު ބިން ޙާރިޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ހުކުރު ދުވަހު ދަރުސް ދެއްވީ ކޮޅަށް ހުރެގެން، ދެން އިށީނދެ އަނެއްކާވެސް ތެދުވެވަޑައިގަތީ'. އިބްނު އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިއަދު ރައްޔިތުން ކުރާ ގޮތަށް'.
Hadith
Imam Muslim : 1426
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ كَانَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُطْبَتَانِ يَجْلِسُ بَيْنَهُمَا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيُذَكِّرُ النَّاسَ
އަދި ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޙަސަން ބިން ރަބީޢު އަދި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ - ޔަޙްޔާ ވިދާޅުވި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން އިރު - އިތުރު ދެމީހަކު ބުނި - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އަބޫ އަލްއަޙްވާޝް ސިމާކް އިން ޖާބިރު ބިން ސަމުރާގެ ކިބައިން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެފަހަރު ހުކުރު ދަރުސް ދެއްވިއެވެ. އޭނާގެ ދަރުސްގައި ޤުރުއާން ކިޔައި ޖަމާޢަތަށް އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1427
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ أَنْبَأَنِي جَابِرُ بْنُ سَمُرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ قَائِمًا ثُمَّ يَجْلِسُ ثُمَّ يَقُومُ فَيَخْطُبُ قَائِمًا فَمَنْ نَبَّأَكَ أَنَّهُ كَانَ يَخْطُبُ جَالِسًا فَقَدْ كَذَبَ فَقَدْ وَاللَّهِ صَلَّيْتُ مَعَهُ أَكْثَرَ مِنْ أَلْفَيْ صَلَاةٍ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޚައިޘްޞާމާ] [ސިމާކް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، އޭނާ އަޅުގަނޑަށް [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] ގާތު ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވީ ކޮޅަށް ހުރެގެން ކަމަށެވެ. ދެން އިށީނދެ، ދެން އަނެއްކާވެސް ތެދުވެ ދެވަނަ ދަރުސް ދެއްވިއެވެ. ފަހެ، އިށީނދެގެން ހުރެ ދަރުސް ދެއްވި ކަމަށް ބުނާ މީހަކު ހަމަކަށަވަރުން ދޮގުހެދިއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެކަލޭގެފާނާއެކު ދެހާހަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ނަމާދުކުރީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1428
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَخْطُبُ قَائِمًا يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَجَاءَتْ عِيرٌ مِنْ الشَّامِ فَانْفَتَلَ النَّاسُ إِلَيْهَا حَتَّى لَمْ يَبْقَ إِلَّا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا فَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ الَّتِي فِي الْجُمُعَةِ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا } و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ حُصَيْنٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَلَمْ يَقُلْ قَائِمًا
[ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ - [ޢުޘްމާން] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ - [ޖާރިރު] [ޞާލިމް ބިން އަބުލް ޖާޢުދު] ގެ އަރިހުން [ޙުސައިން ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހުކުރު ދުވަހު ހުތުބާ ދެއްވަމުން ގެންދަވަނީ، އެއީ... ކުއްލިއަކަށް ސީރިޔާއިން ވިޔަފާރިވެރިންގެ ޤާފިލާއެއް އައެވެ؛ ޖަމާޢަތް ދުވެފައި ގޮސް ޤާފިލާއާ ބައްދަލުކުރީ، މިސްކިތުގައި ބާކީ ތިބީ އެންމެ ބާރަ މީހުންނެވެ. ދެން މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ - އެއީ އަލްޖުމްޢޫޢާ ސޫރަތުގައި -: 'އަދި އެމީހުންނަށް ވިޔަފާރިއެއް ނުވަތަ ކުޅިވަރެއް ފެނުމުން، އެކަމަށް ފަތުރައި، ތިބާ ކޮޅަށް ތިބެގެން ދޫކޮށްލަނީ - ދަރުސް ދެއްވަމުން -'. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން އިދްރީސް] [ޙުސައިންގެ] ކިބައިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ދަރުސް ދެއްވީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެވެ. - އޭނާ ނުބުނެއެވެ؛ ކޮޅަށް ހުރެގެންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1429
و حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ الْهَيْثَمِ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي الطَّحَّانَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَالِمٍ وَأَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَدِمَتْ سُوَيْقَةٌ قَالَ فَخَرَجَ النَّاسُ إِلَيْهَا فَلَمْ يَبْقَ إِلَّا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا أَنَا فِيهِمْ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ
އަދި [ރިފާޢަ ބިން އަލް ޙައިތަމް އަލް ވަޞީތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚާލިދު]، އެއީ އަތު ތަޙްހާން، [ހުސައިން] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން އަދި [އަބޫ ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ހުކުރު ދުވަހެއްގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ތިއްބެވިއިރު، ކުއްލިއަކަށް ވިޔަފާރިވެރިންގެ ޤާފިލާއެއް އައިސް މީހުން އެމީހުންނާ ބައްދަލުކުރަން ނުކުމެގެން ދިޔައީ ބާރަ މީހުން ފިޔަވައި އިތުރު މީހަކު ބާކީ ނުވެ އަހަރެންވެސް އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކެވެ. އެހެންކަމުން الله ބާވައިލެއްވީ މި އާޔަތެވެ: 'އަދި ވިޔަފާރި ނުވަތަ ކުޅުން ފެނުމުން އެކަމާ ދިމާއަށް ފަތުރާލައި ތިޔަބައިމީހުން ކޮޅަށް ތިބެގެން - ދަރުސް ދެއްވަމުން - ދޫކޮށްލައެވެ. އާޔަތުގެ ނިމުމާއި ހަމައަށް.
Hadith
Imam Muslim : 1430
و حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ سَالِمٍ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ وَسَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ قَدِمَتْ عِيرٌ إِلَى الْمَدِينَةِ فَابْتَدَرَهَا أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مَعَهُ إِلَّا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا }
އަދި [އިސްމާޢީލް ބިން ސަލީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޙުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙުޝައިމް] [އަބޫ ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން އަދި [ސަލީމް ބިން އަބުލް ޖަޢުދީ] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ހުކުރު ދުވަހު ދަރުސް ދެއްވުމަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތެދުވެވަޑައިގަތުމުން ކުއްލިއަކަށް ވިޔަފާރީގެ ޤާފިލާއެއް މަދީނާއަށް އައުމުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީން އެއާ ދިމާއަށް ދުއްވައިގަތީ ބާރަ މީހުން ފިޔަވައި އިތުރު ބަޔަކު ނުބާއްވައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަބޫބަކުރު އާއި ޢުމަރު ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އެހެންކަމުން މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ: 'އަދި ވިޔަފާރި ނުވަތަ ކުޅިވަރު ފެނުމުން އެއާ ދިމާއަށް ފަތުރާލިއެވެ.'.
Hadith
Imam Muslim : 1431
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ ابْنُ أُمِّ الْحَكَمِ يَخْطُبُ قَاعِدًا فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى هَذَا الْخَبِيثِ يَخْطُبُ قَاعِدًا وَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى { وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا }
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އަދި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [މަންޝޫރު] އިން [ޢަމްރު ބިން މުއްރާ] އިން [އަބޫ ޢުބައިދާ] ގެ އަރިހުން [ކަޢުބު ބިން ޢުޖުރާ] ގެ އަރިހުން، އެއްފަހަރަކު މިސްކިތަކަށް ވަދެވަޑައިގެން އެވަގުތު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އުއްމު އަލްޙަކަމް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއެވެ އިށީނދެގެން އިންދާ ދަރުސް ދިނުމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'ބަލާބަލަ މި ނުބައި މީހާއަށް، އޭނާ އިށީނދެގެން ހުރެ ދަރުސް ދެއްވަނީ، މާތްالله ވިދާޅުވެފައިވީނަމަވެސް: 'އަދި އެމީހުންނަށް ވިޔަފާރިއެއް ނުވަތަ ކުޅިވަރެއް ފެނުމުން އެކަމަށް ފަތުރައި، ތިބާ ކޮޅަށް ހުރެގެން - ދަރުސް ދެއްވަމުން- ...'' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1432
و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ وَهُوَ ابْنُ سَلَّامٍ عَنْ زَيْدٍ يَعْنِي أَخَاهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَّامٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مِينَاءَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ وَأَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى أَعْوَادِ مِنْبَرِهِ لَيَنْتَهِيَنَّ أَقْوَامٌ عَنْ وَدْعِهِمْ الْجُمُعَاتِ أَوْ لَيَخْتِمَنَّ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ ثُمَّ لَيَكُونُنَّ مِنْ الْغَافِلِينَ
އަދި އަޅުގަނޑާ ގުޅިފައިވަނީ [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ އަލް ހުލްވާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނާ ރިވާކުރައްވާފައި [އަބޫ ތައުބާ] އަޅުގަނޑުމެން [މުޢާވިޔަތު] އަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ.އެބަހީ އިބްނު ސަލާމް [ޒައިދު] އިން އަނެއްކާ އޭނާގެ ބޭބެއިން، [އަބޫ ސަލާމް] ވިދާޅުވި އަޑު އިވިގެން [އަލްޙަކަމް ބިން މީނާ`] އާއި [ޢަބްދުالله ބިން އުމަރު] އާއި [އަބޫ ހުރައިރާ] ދެމީހުންވެސް ގުޅިވަޑައިގެންފައިވާ ވާހަކައެވެ އޭނާއަށް، އެދެމީހުންނަށްވެސް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އެކަލޭގެފާނުގެ مینބަރުގައި ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނު ކަމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1433
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَانَتْ صَلَاتُهُ قَصْدًا وَخُطْبَتُهُ قَصْدًا
ޙަސަން ބިން ރަބީޢު އާއި އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އަބުލް އަޙްވާޝް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ޖާބިރު ބިން ސަމުރާގެ އަރިހުން ސިމާކްގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު - ހުކުރު - الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ނަމާދުކުރީމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1434
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ كُنْتُ أُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَوَاتِ فَكَانَتْ صَلَاتُهُ قَصْدًا وَخُطْبَتُهُ قَصْدًا وَفِي رِوَايَةِ أَبِي بَكْرٍ زَكَرِيَّاءُ عَنْ سِمَاكٍ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިބްނު ނޫމައިރު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [ޒަކަރިއްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ސިމާކް ބިން ޙަރްބް] [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] އިން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ މީޑިއަމް - މާ ދިގު ނޫން އަދި މާ ކުރު ނޫން.' މީގެ އިތުރުން ސިމާކުން އަބޫބަކުރު ބިން ޒަކަރިއްޔާގެ ރިވާޔަތުގައި.
Hadith
Imam Muslim : 1435
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَطَبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَعَلَا صَوْتُهُ وَاشْتَدَّ غَضَبُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ مُنْذِرُ جَيْشٍ يَقُولُ صَبَّحَكُمْ وَمَسَّاكُمْ وَيَقُولُ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ كَهَاتَيْنِ وَيَقْرُنُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى وَيَقُولُ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ خَيْرَ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرُ الْهُدَى هُدَى مُحَمَّدٍ وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ مَنْ تَرَكَ مَالًا فَلِأَهْلِهِ وَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيَاعًا فَإِلَيَّ وَعَلَيَّ و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا كَانَتْ خُطْبَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيُثْنِي عَلَيْهِ ثُمَّ يَقُولُ عَلَى إِثْرِ ذَلِكَ وَقَدْ عَلَا صَوْتُهُ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ النَّاسَ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيُثْنِي عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ يَقُولُ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَخَيْرُ الْحَدِيثِ كِتَابُ اللَّهِ ثُمَّ سَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ الثَّقَفِيِّ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަދި [ޢަބްދުލް ވަޙްޙަބު ބިން ޢަބްދުލްމަޖިދު] ގެ އަރިހުން [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވުމުން، އޭނާގެ ލޯ ރަތްވެ، އަޑު ގަދަވެ، ހަނގުރާމައިގެ ކޮމާންޑަރަކު އޭނާގެ ލަޝްކަރަށް އަމުރުކުރާ ފަދައިން އޭނާގެ ރޫޙު އަނދާ ހުލިވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހެނދުނާއި ހަވީރު އަބަދުވެސް ސަމާލުވާން ޖެހެއެވެ. އަހަރެން ފޮނުއްވިއިރު، އަޅުގަނޑާއި ޤިޔާމަތް ދުވަހާ ދެމެދު މި ދެ އިނގިލި ފަދައިން -އެއީ ޝަހާދަތް އިނގިއްޔާއި މެދު އިނގިލި-'. ދެން ކުރިއަށް ގެންދެވީ: 'އައްމާ ބާޢުދޫ.ފައިނާ ޚޯއިރުލް ހަދީޘްސީ ކިތާބުالله ވާ ޚޮއިރޫލް ހުދާ ހުދާ މުޙައްމަދީން ވާ ސިޔާރުލް އުއްމުރީ މުޙްދަތުސާތޫހާ ވާ ކުއްލާ ބިދުޢައްތިން ދޮލާޙް' އެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެންމެ ރަނގަޅު ބަސްތަކަކީ الله ގެ ފޮތެވެ، އެންމެ ރަނގަޅު ހިދާޔަތަކީ މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ހިދާޔަތެވެ. އެންމެ ނުބައި ކަންކަމަކީ އީޖާދު ކުރެވޭ ކަންކަމާއި ކޮންމެ ބިދުޢައަކީ މަގުފުރެދުމެވެ.' ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން މުއްސަނދިކަން ދޫކޮށްލާ މީހަކު ދެން އެއީ އޭނާގެ އާއިލާއަށް ނިސްބަތްވާ އެއްޗެކެވެ. ދަރަނި ނުވަތަ ދޫކޮށްލާފައިވާ އާއިލާއެއް ދޫކޮށްލާފައި މަރުވާ މީހާއާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އެއީ އަހަރެންގެ ޒިންމާއެކެވެ.' އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދަށް] ރިވާވެގެންވަނީ [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދު] އެ [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އެ [ޖަޢުފަރު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުﷲ] ވިދާޅުވާ އަޑު އަޅުގަނޑަށް އިވުނެވެ؛ ހުކުރު ދުވަހު ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދަރުސްފުޅުގެ ކޮންޓެންޓަކީ، الله އަށް ޙަމްދުކޮށް، އެކަލާނގެ ޙަމްދުތައް ކިޔައި، ދެން ބާރު އަޑުން ދަރުސް ދެއްވުމެވެ. ދެން ޙަދީޘްފުޅުގެ ވާހަކަ ދެއްކެވިއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީޢު] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޖަޢުފަރު] އިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދަރުސް ދެއްވުމުން الله އަށް ޙަމްދުކޮށް ޝުކުރުވެރިވެ، ދެން ކުރިއަށް ގެންދަވަނީ الله ތަޢާލާ މަގުދައްކާ މީހަކަށް މަގުފުރެދޭނެ މީހަކު ނެތް ކަމަށާއި މަގުފުރެދިފައިވާ މީހަކަށް މަގުދައްކައިދޭނެ މީހަކު ނެތް ކަމަށާއި އެންމެ ރަނގަޅު ވާހަކައަކީ الله ގެ ފޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1436
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي عَبْدُ الْأَعْلَى وَهُوَ أَبُو هَمَّامٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ ضِمَادًا قَدِمَ مَكَّةَ وَكَانَ مِنْ أَزْدِ شَنُوءَةَ وَكَانَ يَرْقِي مِنْ هَذِهِ الرِّيحِ فَسَمِعَ سُفَهَاءَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ يَقُولُونَ إِنَّ مُحَمَّدًا مَجْنُونٌ فَقَالَ لَوْ أَنِّي رَأَيْتُ هَذَا الرَّجُلَ لَعَلَّ اللَّهَ يَشْفِيهِ عَلَى يَدَيَّ قَالَ فَلَقِيَهُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي أَرْقِي مِنْ هَذِهِ الرِّيحِ وَإِنَّ اللَّهَ يَشْفِي عَلَى يَدِي مَنْ شَاءَ فَهَلْ لَكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَمَّا بَعْدُ قَالَ فَقَالَ أَعِدْ عَلَيَّ كَلِمَاتِكَ هَؤُلَاءِ فَأَعَادَهُنَّ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ قَالَ فَقَالَ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ وَقَوْلَ السَّحَرَةِ وَقَوْلَ الشُّعَرَاءِ فَمَا سَمِعْتُ مِثْلَ كَلِمَاتِكَ هَؤُلَاءِ وَلَقَدْ بَلَغْنَ نَاعُوسَ الْبَحْرِ قَالَ فَقَالَ هَاتِ يَدَكَ أُبَايِعْكَ عَلَى الْإِسْلَامِ قَالَ فَبَايَعَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى قَوْمِكَ قَالَ وَعَلَى قَوْمِي قَالَ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً فَمَرُّوا بِقَوْمِهِ فَقَالَ صَاحِبُ السَّرِيَّةِ لِلْجَيْشِ هَلْ أَصَبْتُمْ مِنْ هَؤُلَاءِ شَيْئًا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ أَصَبْتُ مِنْهُمْ مِطْهَرَةً فَقَالَ رُدُّوهَا فَإِنَّ هَؤُلَاءِ قَوْمُ ضِمَادٍ
އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] ދެމީހުންވެސް [އަލްއަޢްލާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - [އިބްނުލް މުޘައްނާ] ވިދާޅުވިއެވެ - [ޢަބްދުލްޢަޢުލާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާއަކީ އަބޫޙައްމާމު ކަމުގައި، [ދާއޫދު] [ޢަމްރޫ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި؛ 'އެއްފަހަރަކު ޑްލީމާމް މައްކާއަށް އައީ. އޭނާއަކީ އަޒްދީ ޝަނޫޢާގެ މީހެއް ކަމަށާއި، ރުޤްޔާއަށް މޮޅު - ވަކި ކިޔުންތަކަކުން ފަރުވާ ދިނުމުގައި - މޮޔައެއް ނުވަތަ ޖިންނީގެ އަސަރު ކުރި މީހެކެވެ. ދެން އެއްދުވަހަކު މައްކާގެ ޖާހިލު މީހުން މުޙައްމަދު މޮޔަވީއޭ ބުނި އަޑު އިވުނެވެ. އެހެންކަމުން ޑްލިމާދު ވިދާޅުވީ، 'އަހަންނަށް މި މީހާ ފެނިއްޖެނަމަ، މާތްالله އަހަރެންގެ އަތުން އޭނާއަށް ޝިފާ ދެއްވާނެ' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން ޑްލީމާދު އޭނާގެ އަރިހަށް ގޮސް ވިދާޅުވީ، އޭ މުޙައްމަދު، އަހަރެން ކުރިން މިބައްޔަށް ރުޤްޔާ ކުރީމެވެ. ވިލް ޔޫ؟' ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކީރިތި ކުރެއްވިއެވެ އަސީހާދޫ އައްނާ މުޙައްމަދާން 'އަބްދުހޫ ވާ ރަސޫލުހޫ އައްމާ ބާޢުދޫ'. ޑްލިމާދު ބުނީ 'އަނެއްކާވެސް ތިޔަ ބަސްތައް ތަކުރާރު ކުރައްވާ' ކަމަށެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަންކަން ތިން ފަހަރު ތަކުރާރު ކުރެއްވިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ޑްލިމާދު ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑަށް ވެއިވެރިންގެ ބަހާއި، ސިހުރުވެރިންގެ ބަސްތަކާއި، ޅެންވެރިންގެ ބަސްތައް އަޑުއިވިފައިވީނަމަވެސް، ތިޔަ ވިދާޅުވި ފަދަ ބަސްތަކެއް އަޅުގަނޑަކަށް އަޑުއިވިފައެއް ނުވެއެވެ. ކަލޭގެ އަތް އަހަންނަށް ދެއްވާ، އިސްލާމްދީން ގަބޫލުކުރުމަށް ކަލޭގެފާނަށް ބައިޢަތު ހިފުމަށް ހުވާކުރާނަމެވެ'. އެހެންކަމުން އޭނާއަށް ބައިއަތު ހިފުނެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދިލިމަދު ވިދާޅުވީ، 'އާނ، އަޅުގަނޑުގެ ރައްޔިތުންނަށް ވެސް' ކަމަށެވެ. އޭގެ މާގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސާރިޔާ - ވަކި އޮޕަރޭޝަނަކަށް ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ޚާއްޞަ ބާރެއް - ފޮނުއްވައި، އެމީހުން ދުލީމާދުގެ މީހުންގެ ކައިރިން ފާއިތުވެގެން ދިޔައެވެ. ދެން އެފޯސްގެ ކޮމާންޑަރު އޭނާގެ ސިފައިންނާ ސުވާލުކުރީ، 'އެރަށުން އެއްޗެއް ނެގީތަ؟' ދެން މީހަކު ޖަވާބު ދިނީ، 'އާނ، އަހަރެން އެމީހުންގެ ބާލިދީ ނަގާފިން' ކަމަށެވެ. ދެން ކޮމާންޑަރު ބުނީ އަނބުރާ ދެއްވާށެވެ. އެހެނީ އެއީ ދިލިމަދުގެ މީހުން'.
Hadith
Imam Muslim : 1437
حَدَّثَنِي سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبْجَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ وَاصِلِ بْنِ حَيَّانَ قَالَ قَالَ أَبُو وَائِلٍ خَطَبَنَا عَمَّارٌ فَأَوْجَزَ وَأَبْلَغَ فَلَمَّا نَزَلَ قُلْنَا يَا أَبَا الْيَقْظَانِ لَقَدْ أَبْلَغْتَ وَأَوْجَزْتَ فَلَوْ كُنْتَ تَنَفَّسْتَ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ طُولَ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَقِصَرَ خُطْبَتِهِ مَئِنَّةٌ مِنْ فِقْهِهِ فَأَطِيلُوا الصَّلَاةَ وَاقْصُرُوا الْخُطْبَةَ وَإِنَّ مِنْ الْبَيَانِ سِحْرًا
[ސޫރައިޖު ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން ޢަބްޖަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އޭނާގެ ބައްޕަގެ އަރިހުން] [ވާޝިލް ބިން ޙަޔާން] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. [އައްމާރު] އެއްފަހަރަކު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުކުރު ދަރުސް ދެއްވީ ކުރު އަދި ޚުލާޞާ ބަހަކުންނެވެ. ފަހެ، އެކަލޭގެފާނު ޕަލްޕިޓުން ފައިބައިވަޑައިގަތުމުން، އަޅުގަނޑުމެން އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވީ، އޭ އަބޫ ޔަޤްޒާން! ތިޔަ ދަރުސް އެހާ ކުރު އަދި ޚުލާޞާ. ދިގުކޮށްލިނަމަ ރަނގަޅުވާނެ.' އައްމާރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ. އެހެންކަމުން ނަމާދު ދިގުކޮށް ދަރުސް ކުރުކޮށްލާށެވެ، ސަބަބަކީ ބައެއް ބަޔާން - ބަޔާންކުރުމަކީ - ސިހުރެއް ކަމުގައި ވާތީއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1438
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ عَنْ تَمِيمِ بْنِ طَرَفَةَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ أَنَّ رَجُلًا خَطَبَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ يُطِعْ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ رَشَدَ وَمَنْ يَعْصِهِمَا فَقَدْ غَوَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَ الْخَطِيبُ أَنْتَ قُلْ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فَقَدْ غَوِيَ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ވާކީޢު] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ރުފާޢީޢު] ގެ އަރިހުން [ޢަދީ ބިން ޙަތިމް] ގެ އަރިހުން [ޢަދީ ބިން ޙަތިމް] ގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަޟްރަތުގައި މީހަކު ދަރުސް ދެއްވި ވާހަކައެވެ އޭނާއަށް) އަދި ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ ބުނާށެވެ: 'އަދި الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށް ނުކިޔަމަންތެރިވެއްޖެނަމަ' އެވެ. އިބްނު ނޫމައިރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެކަލޭގެފާނު މަގުފުރެދިއްޖެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1439
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ الْحَنْظَلِيُّ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ عَطَاءً يُخْبِرُ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ عَلَى الْمِنْبَرِ { وَنَادَوْا يَا مَالِكُ }
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އިޝާޤް އަލް ޙަންޒަލީ] އެންމެން [އިބްނު އުޔައިނާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި - [ޤުޠައިބާ ވިދާޅުވިއެވެ] - [ސުފްޔާން] [ޢަމްރު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަތާ`] [ސަފްވާން ބިން ޔަޢުލާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އޭނާއަށް އަންގަވާ އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ ޕަލްޕިޓްގައި -އަޔަތު- ކިޔުމެވެ. އަދި 'އޭ މާލިކު' އޭ ގޮވާލިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1440
و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أُخْتٍ لِعَمْرَةَ قَالَتْ أَخَذْتُ ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ مِنْ فِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَهُوَ يَقْرَأُ بِهَا عَلَى الْمِنْبَرِ فِي كُلِّ جُمُعَةٍ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَيُّوبَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ أُخْتٍ لِعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَانَتْ أَكْبَرَ مِنْهَا بِمِثْلِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަދު ދާރީމީ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޔަޙްޔާ ބިން ޙަސަން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާގެ ކޮއްކޮ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ހުކުރު ޚުތުބާގައި ޕަލްޕިޓްގައި އެތައް ފަހަރަކު ކިޔައިދިނެވެ'. އަދި އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޠާހިރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ ކިބައިން [ޢަމްރާ] ގެ އަރިހުން [އަޚުން] އަމްރާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އަދި އެކަމަނާއަށްވުރެ ބޮޑު އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އެއީ ސުލައިމާން ބިން ބިލާލްގެ ޙަދީޘްފުޅުގެ ގޮތުގައެވެ.
