Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1381
و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ وَمَسْرُوقٍ قَالَا نَشْهَدُ عَلَى عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا كَانَ يَوْمُهُ الَّذِي كَانَ يَكُونُ عِنْدِي إِلَّا صَلَّاهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِي تَعْنِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ
އިބްނުލް މުޘައްނާ އާއި އިބްނު ބަޝްޔާރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއިރު، މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަދި ޝުޢޫބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، އަބޫ އިސްޙާޤުގެ އަރިހުން، އަލްއަސްވާދާއި މަސްރޫޤުގެ އަރިހުން، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހެކިވެވުނީ ޢާއިޝާ ވިދާޅުވާތަނެވެ އެ ދެ ރަކުޢަތް، އެއީ ޢަޞްރު ނަމާދަށްފަހު ދެރަކްޢަތް ކުރުން ފިޔަވައި އަހަރެންނާއެކު ހޭދަކުރެއްވިއެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 1382
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ فُضَيْلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ مُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ عَنْ التَّطَوُّعِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقَالَ كَانَ عُمَرُ يَضْرِبُ الْأَيْدِي عَلَى صَلَاةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ وَكُنَّا نُصَلِّي عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ غُرُوبِ الشَّمْسِ قَبْلَ صَلَاةِ الْمَغْرِبِ فَقُلْتُ لَهُ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّاهُمَا قَالَ كَانَ يَرَانَا نُصَلِّيهِمَا فَلَمْ يَأْمُرْنَا وَلَمْ يَنْهَنَا
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އެންމެން [އިބްނު ފުދުލައިލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [މުޙައްމަދު ބިން ފުދުލައިލް] [މުޚްތަރު ބިން ފުލްފުލް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، ޢުމަރު ކުރިން ޢަޞްރު ނަމާދަށްފަހު ނަމާދު ކުރުމުން މީހެއްގެ އަތުގައި ޖަހަނީއެވެ. އަދި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޒަމާނުގައި އަޅުގަނޑުމެން އިރުއޮއްސުމަށްފަހު އަދި މަޣްރިބް ނަމާދުގެ ކުރިން ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔައެވެ.' އަހަރެން އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީމެވެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވަހަކުވެސް އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރެއްވި ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އަހަރެމެން އެކަން ކުރާތަން ފެނުނު ނަމަވެސް، އަހަރެމެންނަށް އަމުރު ނުކުރެއްވި، އަދި މަނާއެއް ވެސް ނުކުރެއްވި އެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1383
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا بِالْمَدِينَةِ فَإِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ ابْتَدَرُوا السَّوَارِيَ فَيَرْكَعُونَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ الْغَرِيبَ لَيَدْخُلُ الْمَسْجِدَ فَيَحْسِبُ أَنَّ الصَّلَاةَ قَدْ صُلِّيَتْ مِنْ كَثْرَةِ مَنْ يُصَلِّيهِمَا
[ޝައިބާން ބިން ފާރޫޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލް ވަރީތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި އަދި އޭނާއަކީ އިބްނު ސުހައިބް [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ ފަރާތުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން މަދީނާގައި ތިއްބަވައިގެން މުއައްޟީން މަޣްރިބު ގޮވާލެއްވިއިރު، ޞަޙާބީން ވަގުތުން މިސްކިތުގެ ތަނބުތަކާ ކައިރިވެ، އެއްފަހަރާ ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދުކުރާނެ މިސްކިތަށް ވަދެއްޖެނަމަ، އޭނާ ހީކުރާނީ އެ ނަމާދު ކުރެވުނީ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން އެކަން ކުރާތީ ކަމަށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1384
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ قَالَهَا ثَلَاثًا قَالَ فِي الثَّالِثَةِ لِمَنْ شَاءَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ لِمَنْ شَاءَ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [އަބޫ އުސާމާ] އާއި [ވަކީޢު] [ކަޙްމާސް] ގެ ކިބައިން އޭނާ ވިދާޅުވީ، [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިން ފަހަރު ތަކުރާރުކޮށްލިއެވެ. އަދި ތިންވަނަ ފަހަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެކަން ކުރަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ މީހަކަށްޓަކައެވެ'. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދުލްޢަޢުލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަލްޖުރައިރީ] އިން [ޢަބްދުالله ބިން ބުރައިދާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން މުޣައްފަލް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެވެ. އެއީ ހަމަ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވި ވާހަކަފުޅެވެ؛ ހަތަރުވަނަ ފަހަރު 'އެދޭ ކޮންމެ މީހަކަށްޓަކައެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1385
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ بِإِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ رَكْعَةً وَالطَّائِفَةُ الْأُخْرَى مُوَاجِهَةُ الْعَدُوِّ ثُمَّ انْصَرَفُوا وَقَامُوا فِي مَقَامِ أَصْحَابِهِمْ مُقْبِلِينَ عَلَى الْعَدُوِّ وَجَاءَ أُولَئِكَ ثُمَّ صَلَّى بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَةً ثُمَّ سَلَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَضَى هَؤُلَاءِ رَكْعَةً وَهَؤُلَاءِ رَكْعَةً و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ كَانَ يُحَدِّثُ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْخَوْفِ وَيَقُولُ صَلَّيْتُهَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْمَعْنَى
[ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު ޚައުފް ދުޢާކުރެއްވިއެވެ. ފުރަތަމަ ލަޝްކަރުގެ އެއްބަޔަކު އޭނާގެ ފަހަތުން ގޮސް އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރިއިރު އަނެއް ބަޔަކު ދުޝްމަނުންނާ ކުރިމަތިލާން ގާޑުން ތިއްބެވެ. އެއް ރަކުޢަތް ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު ފުރަތަމަ ގުރޫޕުން ދެވަނަ ގުރޫޕުގެ ބަދަލުގައި ފާރަވެރިވާން ދިޔައިރު، ދެވަނަ ގުރޫޕުން ނަމާދުކުރީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކުގައެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނަމާދު ނިންމުމަށްފަހު ކޮންމެ ޖަމާޢަތަކުންވެސް އިތުރު އެއް ރަކުޢަތުން ނަމާދު ފުރިހަމަކުރިއެވެ.' އަދި [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަޙްރާނީ] [އަޒު ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ފުލައިޙް] ކިޔައިދެއްވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޚައުފް ދުޢާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވި ވާހަކައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކު ޚޫފް ނަމާދުކުރީމެވެ. އެއީ، މިއާ އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1386
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ فِي بَعْضِ أَيَّامِهِ فَقَامَتْ طَائِفَةٌ مَعَهُ وَطَائِفَةٌ بِإِزَاءِ الْعَدُوِّ فَصَلَّى بِالَّذِينَ مَعَهُ رَكْعَةً ثُمَّ ذَهَبُوا وَجَاءَ الْآخَرُونَ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً ثُمَّ قَضَتْ الطَّائِفَتَانِ رَكْعَةً رَكْعَةً قَالَ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ فَإِذَا كَانَ خَوْفٌ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَصَلِّ رَاكِبًا أَوْ قَائِمًا تُومِئُ إِيمَاءً
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] [ސުފްޔާން] ގެ ކިބައިން [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'އެއްދުވަހަކު الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ބިރުދެއްކުމުގެ ދުޢާ އިސްކޮށް އުޅުއްވިއެވެ. ފުރަތަމަ އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރީ ސިފައިންގެ އެއް ބަޔަކާއެކު ކަމަށާއި، އަނެއް ސިފައިން ތިބީ ދުޝްމަނުންނާ ދެކޮޅަށް ފާރަވެރިވެފައެވެ. އެއް ރަކުޢަތަށްފަހު ފުރަތަމަ ގުރޫޕުން ފާރަވެރިވެ ދެވަނަ ގުރޫޕުން އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދުކުރީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ފަހުގައެވެ. އެއަށްފަހު ކޮންމެ ޖަމާޢަތަކުންވެސް ނަމާދު ފުރިހަމަކުރީ އިތުރު ރަކްޢަތަކުންނެވެ.' އިބްނު އުމަރު ވިދާޅުވީ، 'ސަލާމަތީ ހާލަތު އެއަށްވުރެ ގޯސް ނަމަ، ދެން އޭނާ ނަމާދު ކުރެއްވީ ފަރުބަދައެއްގެ މަތީގައި ނުވަތަ ކޮޅަށް ހުރެގެން، އިޝާރާތެއް ބޭނުންކޮށްގެން - ބޮލެއް ނުވަތަ ލޯއެއް-' ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1387
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ فَصَفَّنَا صَفَّيْنِ صَفٌّ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْعَدُوُّ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَكَبَّرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَبَّرْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَكَعَ وَرَكَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ وَرَفَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ انْحَدَرَ بِالسُّجُودِ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ وَقَامَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ فِي نَحْرِ الْعَدُوِّ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّجُودَ وَقَامَ الصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ انْحَدَرَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ بِالسُّجُودِ وَقَامُوا ثُمَّ تَقَدَّمَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ وَتَأَخَّرَ الصَّفُّ الْمُقَدَّمُ ثُمَّ رَكَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَكَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ وَرَفَعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ انْحَدَرَ بِالسُّجُودِ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ الَّذِي كَانَ مُؤَخَّرًا فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى وَقَامَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ فِي نُحُورِ الْعَدُوِّ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السُّجُودَ وَالصَّفُّ الَّذِي يَلِيهِ انْحَدَرَ الصَّفُّ الْمُؤَخَّرُ بِالسُّجُودِ فَسَجَدُوا ثُمَّ سَلَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَلَّمْنَا جَمِيعًا قَالَ جَابِرٌ كَمَا يَصْنَعُ حَرَسُكُمْ هَؤُلَاءِ بِأُمَرَائِهِمْ
[މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަބޫ ސުލައިމާން] [އާތަ`] އިން [ޖާބިރު ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަހަރެމެން ދެ ސަފެއްގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ފަހަތުގައި ސަފުގައި ތިބިއިރު، ދުޝްމަނުން ތިބީ ހަމަ އަހަރެމެންނާއި ޤިބްލާއާ ދެމެދު - އަހަރެމެންގެ ކުރިމަތީގައި - އެވެ. ފުރަތަމަ ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތަކްބީރު ވިދާޅުވުމުން ދެން އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ތަކްބީރު ވިދާޅުވި އެވެ. ދެން އޭނާ ބޯޖަހާލުމުން އަހަރެމެން އެންމެން ބޯޖަހާލީމެވެ. ދެން އޭނާ ރުކޫޢުން ތެދުވެ، ދެން އަހަރެމެން އެންމެން ތެދުވީމެވެ. އެއަށްފަހު ފުރަތަމަ ސަފުއާ އެކު ސަޖިދައަށް ފައިބައިގެން ދިޔައިރު، ދެވަނަ ސަފުގައި ތިބީ ފާރަވެރިވުމަށް ކޮޅަށް ހުރެގެންނެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އާއި ފުރަތަމަ ސަފުގައި ތިބި މީހުން ސަޖިދަކޮށް ނިމިގެން ތެދުވުމުން ދެން ދެވަނަ ސަފުގައި ތިބި މީހުން ސަޖިދަ ކުރުމަށް ތިރިވެ، އަނެއްކާވެސް ތެދުވުމުގައި ކުރިއަށް ދިޔައެވެ. އެއަށްފަހު ދެވަނަ ސަފު ކުރިއަށް ދިޔައިރު، ފުރަތަމަ ސަފު ފަހަތަށް ޖެހިލިއެވެ. ދެން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރުކޫޢުވެ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ރުކޫޢުކުރީމެވެ. ދެން އޭނާ ބޯޖަހާލައިގެން ތެދުވެ އަހަރެމެން އެންމެން ތެދުވީމެވެ. ދެން ސަޖިދައަށް ފައިބައިގެން ދިޔައީ ފަހަތުގައި ހުރި ސަފުގެ ފަހަތުންނެވެ. އޭނާގެ ފަހަތުން ދިޔަ ސަފު - ފުރަތަމަ ސަފު - ދުޝްމަނުންނާ ދެކޮޅަށް ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ކޮޅަށް ހުރިއިރު. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ފަހަތުގައި ތިބި ސަފު ސަޖިދަ ނިމުމުން ދެވަނަ ސަފުން ސަޖިދައަށް ފޭބިއެވެ. ދެން ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަލާމް ވިދާޅުވުމުން، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ސަލާމް ދެއްވިއެވެ. ޖާބިރު ވިދާޅުވިއެވެ: ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާޑުންނާއި އެމީހުންގެ ވެރިން ކުރި ފަދައިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1388
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْمًا مِنْ جُهَيْنَةَ فَقَاتَلُونَا قِتَالًا شَدِيدًا فَلَمَّا صَلَّيْنَا الظُّهْرَ قَالَ الْمُشْرِكُونَ لَوْ مِلْنَا عَلَيْهِمْ مَيْلَةً لَاقْتَطَعْنَاهُمْ فَأَخْبَرَ جِبْرِيلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَقَالُوا إِنَّهُ سَتَأْتِيهِمْ صَلَاةٌ هِيَ أَحَبُّ إِلَيْهِمْ مِنْ الْأَوْلَادِ فَلَمَّا حَضَرَتْ الْعَصْرُ قَالَ صَفَّنَا صَفَّيْنِ وَالْمُشْرِكُونَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ قَالَ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَبَّرْنَا وَرَكَعَ فَرَكَعْنَا ثُمَّ سَجَدَ وَسَجَدَ مَعَهُ الصَّفُّ الْأَوَّلُ فَلَمَّا قَامُوا سَجَدَ الصَّفُّ الثَّانِي ثُمَّ تَأَخَّرَ الصَّفُّ الْأَوَّلُ وَتَقَدَّمَ الصَّفُّ الثَّانِي فَقَامُوا مَقَامَ الْأَوَّلِ فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَبَّرْنَا وَرَكَعَ فَرَكَعْنَا ثُمَّ سَجَدَ مَعَهُ الصَّفُّ الْأَوَّلُ وَقَامَ الثَّانِي فَلَمَّا سَجَدَ الصَّفُّ الثَّانِي ثُمَّ جَلَسُوا جَمِيعًا سَلَّمَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ ثُمَّ خَصَّ جَابِرٌ أَنْ قَالَ كَمَا يُصَلِّي أُمَرَاؤُكُمْ هَؤُلَاءِ
[އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދުﷲ ބިން ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޒުހައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ ޒުބައިރު] [ޖާބިރު] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: އަޅުގަނޑުމެން ހަނގުރާމަކުރީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ޖުހައިނާގެ އަހުލުވެރިންނާ ދެކޮޅަށް. އެމީހުން އަހަރެމެންނަށް ހަމަލާދިނީ ވަރުގަދަ ހަމަލާއަކުންނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ޒުހުރު ނަމާދު ކުރިއިރު، މުޝްރިކުން ބުނީ، އަޅުގަނޑުމެން އެމީހުންނަށް ހަމަލާދިންނަމަ، އެމީހުން ބަލިކުރެވުނީހެވެ. އެހެންކަމުން ޖިބްރީލް މަލާއިކަތާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އެކަން އަންގަވައި، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން އަންގަވައިދެއްވިއެވެ. އެކުދިންނަށްވުރެ ބޮޑަށް ލޯބިވާ ދުޢާއެއް އެމީހުންނަށް އަންނާނެ ކަމަށް އެކުވެރިން ބުންޏެވެ. އަޞްރުގެ ވަގުތު ޖެހުމުން ދެ ސަފުގައި ނަމާދަށް ސަފުކޮށްދެއްވައި، މުޝްރިކުން ތިއްބެވީ އަހަރެމެންނާއި ޤިބްލާއާ ދެމެދުގައެވެ. ދެން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތަކްބީރު ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެން ތަކްބީރު ދެންނެވީމެވެ. އޭނާ ބޯޖަހާލުމުން އަހަރެމެން ބޯޖަހާލީމެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ސަޖިދަކުރެއްވިއިރު އަޅުގަނޑުމެން ސަޖިދަކުރީމެވެ. ދެން ފުރަތަމަ ސަފު ފަހަތަށް ޖެހި ދެވަނަ ސަފު ކުރިއަށް ދިޔައީ - މަޤާމުތައް ބަދަލުކޮށްގެން - ފުރަތަމަ ސަފުގެ ބަދަލުގައި ކޮޅަށް ތެދުވުމަށެވެ. ދެން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ތަކްބީރު ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެން ވެސް ތަކްބީރު ވިދާޅުވި، އަދި އޭނާ ބޯލަނބާ، އަޅުގަނޑުމެން ބޯޖަހާލީ، ދެން ސަޖިދަ ކުރެއްވީ، އޭގެ ފަހުން ފުރަތަމަ ސަފުގައި، ދެވަނަ ސަފު ކޮޅަށް ހުރެގެންނެވެ. ދެވަނަ ސަފުގައި ސަޖިދަކުރުމަށްފަހު، ދެން އެންމެން އިށީނދެވަޑައިގަތުމަށްފަހު، ދެން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ސަލާމް ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ޒުބައިރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ ޖާބިރު ކަނޑައެޅުއްވީ، 'ތިޔަބޭފުޅުންގެ ވެރިން ކުރި ސަލަފް - ޚައުފް - ފަދައިން' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1389
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِأَصْحَابِهِ فِي الْخَوْفِ فَصَفَّهُمْ خَلْفَهُ صَفَّيْنِ فَصَلَّى بِالَّذِينَ يَلُونَهُ رَكْعَةً ثُمَّ قَامَ فَلَمْ يَزَلْ قَائِمًا حَتَّى صَلَّى الَّذِينَ خَلْفَهُمْ رَكْعَةً ثُمَّ تَقَدَّمُوا وَتَأَخَّرَ الَّذِينَ كَانُوا قُدَّامَهُمْ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً ثُمَّ قَعَدَ حَتَّى صَلَّى الَّذِينَ تَخَلَّفُوا رَكْعَةً ثُمَّ سَلَّمَ
[އުބައިދުالله ބިން މުޢާޛު އަލް އަންބަރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޤާސިމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޞާލިޙް ބިން ޚަވާތު ބިން ޖުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޞަޙްލު ބިން އަބޫ ޙަޟްމާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިނީ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއްފަހަރަކު އޭނާގެ އެކުވެރިންނާއެކު ޚައުފް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން ފަހަތުން ދެ ސަފެއްގައި އެމީހުން ސަފުކޮށްލިއެވެ. ދެން އެއްރަކުޢަތް ނަމާދުކުރީ ހަމަ ފަހަތުގައި އޮތް ސަފުންނެވެ. އެއް ރަކުޢަތް ކުރުމަށްފަހު ތެދުވެ، ދެވަނަ ސަފުގައި އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދު ނިމެންދެން ކޮޅަށް ތިއްބެވެ. ދެވަނަ ސަފުގައި އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް ނިމުމުން، ކުރިމަތީގައި އޮތް ސަފު ފަހަތަށް ޖެހެމުން ދިޔައިރު، އެމީހުން ކުރިއަށް ދިޔައީ، އެއް ރަކުޢަތަށް ކުރިމައްޗަށް ލީޑް ކުރައްވައިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު ފަހަތު ސަފުން އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެވެންދެން އިށީނދެ، އޭގެ ފަހުން ސަލާމް ކިޔައިފިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1390
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ عَمَّنْ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ ذَاتِ الرِّقَاعِ صَلَاةَ الْخَوْفِ أَنَّ طَائِفَةً صَفَّتْ مَعَهُ وَطَائِفَةٌ وِجَاهَ الْعَدُوِّ فَصَلَّى بِالَّذِينَ مَعَهُ رَكْعَةً ثُمَّ ثَبَتَ قَائِمًا وَأَتَمُّوا لِأَنْفُسِهِمْ ثُمَّ انْصَرَفُوا فَصَفُّوا وِجَاهَ الْعَدُوِّ وَجَاءَتْ الطَّائِفَةُ الْأُخْرَى فَصَلَّى بِهِمْ الرَّكْعَةَ الَّتِي بَقِيَتْ ثُمَّ ثَبَتَ جَالِسًا وَأَتَمُّوا لِأَنْفُسِهِمْ ثُمَّ سَلَّمَ بِهِمْ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ: ޛުލްރިޤާ ދުވަހު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ޚައުފް ނަމާދުކުރި މީހެއްގެ ކިބައިން ޔަޒީދު ބިން ރޫމާންގެ އަތުން ޞާލިޙް ބިން ޚައްވަތު ގެ އަރިހުން މާލިކަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އެއްބަޔަކު އޭނާގެ ފަހަތުގައި ޖެހިޖެހިގެން ތިބިއިރު އަނެއް ގްރޫޕް ތިބީ ދުޝްމަނުންނާ ކުރިމަތިލާން ގާޑުންނެވެ. ފުރަތަމަ ޖަމާޢަތާއި އެކު އެއްރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވުމަށްފަހު ކޮޅަށް ހުރެ ކޮޅަށް ހުއްޓެވެ، ދެން ފުރަތަމަ ޖަމާޢަތުން ނަމާދު ފުރިހަމަކޮށް ފަތުރާލުމަށްފަހު ދުޝްމަނުންނާ ކުރިމަތިލުމަށް ސަފު ހަދައިގެންނެވެ. އެއަށްފަހު ދެވަނަ ގްރޫޕް އައިސް އެމީހުންނާއެކު އެއް ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް، ދެން އެމީހުންގެ ނަމާދު ފުރިހަމަ ކުރަމުން ދަނިކޮށް އިށީނދެ، ދެން ސަލާމާއި އެކު ސަލާމް ކުރިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1391
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِذَاتِ الرِّقَاعِ قَالَ كُنَّا إِذَا أَتَيْنَا عَلَى شَجَرَةٍ ظَلِيلَةٍ تَرَكْنَاهَا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ وَسَيْفُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُعَلَّقٌ بِشَجَرَةٍ فَأَخَذَ سَيْفَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَرَطَهُ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَخَافُنِي قَالَ لَا قَالَ فَمَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي قَالَ اللَّهُ يَمْنَعُنِي مِنْكَ قَالَ فَتَهَدَّدَهُ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَغْمَدَ السَّيْفَ وَعَلَّقَهُ قَالَ فَنُودِيَ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى بِطَائِفَةٍ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ تَأَخَّرُوا وَصَلَّى بِالطَّائِفَةِ الْأُخْرَى رَكْعَتَيْنِ قَالَ فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعُ رَكَعَاتٍ وَلِلْقَوْمِ رَكْعَتَانِ
އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް [އައްފާން] އިން [އަބާން ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އާއްމުގޮތެއްގައި ހިޔަލެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ ގަހެއް ލިބުމުން، އެ ގަސް ބޭނުންކުރަމުން ދިޔައީ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އަރާމުކުރާ ތަނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެވަގުތު މުޝްރިކުންގެ ތެރެއިން މީހަކު އައީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކަނޑި ގަހުގައި ތަޅުވާފައި އޮއްވައެވެ. އެހެންކަމުން މުޝްރިކު މީހާ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ކަނޑި ނަގައި އެ ކަނޑި ދަމައިގަނެ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ވިދާޅުވީ، ކަލޭ އަހަރެންދެކެ ބިރުގަންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'ނޫން.' އެމީހާ އަނެއްކާވެސް ސުވާލުކުރީ، ދެން އަހަރެންގެ އިންޒާރުގައި ތިބާއަށް އެހީތެރިވާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'ތިބާގެ އިންޒާރުން الله އަހަންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާނެ އެވެ.' އެއަށްފަހު އެކުވެރިން އޭނާ ބިރުގަތީ އޭނާ އަނބުރާ ކަނޑި އޭގެ ކޮތަޅަށް ލައިގެން ތަޅުވާލައެވެ. އެއަށްފަހު ނަމާދަށް ގޮވާލައެވެ. އެހެންކަމުން ފުރަތަމަ ދެރަކުޢަތުގެ ބަޔަކާއެކު ނަމާދު ކުރެއްވުމުން، އެއަށްފަހު އެމީހުން ފަހަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތެވެ. ދެން އެހެން ބަޔަކު އައިސް އޭނާއާއެކު ދެރަކުޢަތް ނަމާދުކުރިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް صلى الله عليه وسلم، ހަތަރު ރަކުޢަތް ކުރެއްވި އިރު، ކޮންމެ ބަޔަކަށް ދެ ރަކުޢަތް ހުއްޓެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1392
و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ حَسَّانَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ وَهُوَ ابْنُ سَلَّامٍ أَخْبَرَنِي يَحْيَى أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرًا أَخْبَرَهُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِإِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى بِالطَّائِفَةِ الْأُخْرَى رَكْعَتَيْنِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَصَلَّى بِكُلِّ طَائِفَةٍ رَكْعَتَيْنِ
އަދި [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން އައްދަރީމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޔަޙްޔާ] - އޭނާގެ ދަރިކަލުން ޙަސަން - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [މުޢާވިޔަތު] - އޭނާގެ ދަރިކަލުން ސަލާމް - އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަށް [ޖާބިރު] އެވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ؛ އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކު ޚައުފް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ފުރަތަމަ ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރީ ދެބަޔަކުގެ ތެރެއިން އެއްބަޔަކާ އެކުގައެވެ. ދެން އަނެއް ބަޔަކާއެކު ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ހަތަރު ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެވެންދެން، ކޮންމެ ބަޔަކާއެކު ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1393
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ قَالَا أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا أَرَادَ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْتِيَ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ތަމީމީ އާއި މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް ބިން އަލް މުހާޖިރު ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، ލައިތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގާފައި - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި ޤުޠައިބާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ލައިތު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ނާފިޢުގެ އަރިހުން ޢަބްދުالله ގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1394
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَهُوَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ مَنْ جَاءَ مِنْكُمْ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ وَعَبْدِ اللَّهِ ابْنَيْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِمِثْلِهِ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [އިބްނު ރުމްޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، އެކަލޭގެފާނު ޕަލްޕިޓްގައި ހުންނަވައިގެން ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ ހުކުރު ނަމާދު ފެންވަރާލަން ޖެހެއެވެ.' އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޖުރައިޖް] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] [ސަލީމް] އިންނާއި [ޢަބްދުالله] - ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ ދެ ދަރިކަލުން - [އިބްނު ޢުމަރުގެ] އަތުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކު ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ވިދާޅުވީ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި ވާހަކަ އަޑުއެހީމެވެ. އެއީ، މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1395
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُ عُمَرُ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ إِنِّي شُغِلْتُ الْيَوْمَ فَلَمْ أَنْقَلِبْ إِلَى أَهْلِي حَتَّى سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَلَمْ أَزِدْ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ قَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِالْغُسْلِ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނުސް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑަށް [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އެކަން އަންގަވާފައިވާ ވާހަކައެވެ؛ ހުކުރު ދުވަހު ޖަމާޢަތުގެ ކުރިމަތީގައި [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން މީހަކު ވަދެ، ޢުމަރު އޭނާއަށް ގޮވާލައްވައި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. އެމީހާ ޖަވާބު ދިނީ މިއަދު އަހަރެން ވަރަށް ބިޒީކޮށް އުޅުނީމެވެ. ގެއަށް ދާން ވަގުތު ނުލިބުމުން ނަމާދުގެ އަޑު އިވުމުން ވުޟޫކުރުން ނޫން ކަމެއް ނުކުރެވުނެވެ.' އުމަރު ވިދާޅުވީ، ކަލޭ ހަމައެކަނި ވުޟޫކުރީ؟ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަވެސް ފެންވަރާލުމަށް އަމުރުކުރެއްވިކަން ނޭނގެނީ ހެއްޔެވެ؟'
Hadith
Imam Muslim : 1396
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ بَيْنَمَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَخْطُبُ النَّاسَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَعَرَّضَ بِهِ عُمَرُ فَقَالَ مَا بَالُ رِجَالٍ يَتَأَخَّرُونَ بَعْدَ النِّدَاءِ فَقَالَ عُثْمَانُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا زِدْتُ حِينَ سَمِعْتُ النِّدَاءَ أَنْ تَوَضَّأْتُ ثُمَّ أَقْبَلْتُ فَقَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا أَلَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ إِلَى الْجُمُعَةِ فَلْيَغْتَسِلْ
[އިޝާޤު ބިން އިބްރާހިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން [އަލް ވަލީދު ބިން މުސްލިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަލް އައުޒާޢީ] އިން އޭނާ ވިދާޅުވީ، [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ ހުރައިރާ] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހުކުރު ދުވަހު [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] މީސްތަކުންގެ ކުރިމަތީގައި ދަރުސް ދެއްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ކުއްލިއަކަށް ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން ވަދެވަޑައިގަތުމުން، ޢުމަރު އޭނާއަށް ގުޅުއްވައި ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ޢުޘްމާން ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭ އީމާންތެރިންގެ ކޮމާންޑަރ، ނަމާދުގެ ގޮވާލުން އަޑުއެހުމަށްފަހު އަހަރެން ވުޟޫކޮށް ދޫކޮށްލުން ފިޔަވައި އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރަމެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވީ ވުޟޫވެސް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައެއް ނުވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1397
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغُسْلُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَاجِبٌ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު މާލިކަށް ސަފްވާން ބިން ސުލައިމްގެ އަރިހުން އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީގެ އަރިހުން އަތާޢު ބިން ޔަސާރުގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1398
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ النَّاسُ يَنْتَابُونَ الْجُمُعَةَ مِنْ مَنَازِلِهِمْ مِنْ الْعَوَالِي فَيَأْتُونَ فِي الْعَبَاءِ وَيُصِيبُهُمْ الْغُبَارُ فَتَخْرُجُ مِنْهُمْ الرِّيحُ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْسَانٌ مِنْهُمْ وَهُوَ عِنْدِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ أَنَّكُمْ تَطَهَّرْتُمْ لِيَوْمِكُمْ هَذَا
އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [ހާރޫން ބިން ސަޢީދު އަލް އައިލީ] އާއި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] އަށް ވެސް ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ވަޙްބަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަމްރޫ] [ޢުބައިދުالله ބިން ޖަޢުފަރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން [އުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެމީހުން އައީ ކޯޓު އަޅައިގެން ކަމަށާއި އެމީހުން ތިބީ ދޮންވެލިގަނޑުން ފޮރުވިފައި - ނުބައި ވަސް ދުވާންދެން - އެވެ. އޭގެތެރެއިން ބައެއް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހަށް އައީ އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑާއެކީގައި ހުންނަވަނިކޮށެވެ. އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެއުރެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1399
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ النَّاسُ أَهْلَ عَمَلٍ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ كُفَاةٌ فَكَانُوا يَكُونُ لَهُمْ تَفَلٌ فَقِيلَ لَهُمْ لَوْ اغْتَسَلْتُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ރުމްޙް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ލައިތު] [ޢަމްރާ] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1400
و حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي هِلَالٍ وَبُكَيْرَ بْنَ الْأَشَجِّ حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ غُسْلُ يَوْمِ الْجُمُعَةِ عَلَى كُلِّ مُحْتَلِمٍ وَسِوَاكٌ وَيَمَسُّ مِنْ الطِّيبِ مَا قَدَرَ عَلَيْهِ إِلَّا أَنَّ بُكَيْرًا لَمْ يَذْكُرْ عَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ فِي الطِّيبِ وَلَوْ مِنْ طِيبِ الْمَرْأَةِ
އަދި [ޢަމްރު ބިން ސައްވާދު އަލް އަމީރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަމްރު ބިން ހާރިޘް] ގާތު ވިދާޅުވީ [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ހިލާލް] އާއި [ބުކައިރު ބިން އަލް އަޝާޖް] ދެމީހުންވެސް [އަބޫބަކުރު ބިން އަލް މުންކަދިރު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރު ބިން ސުލައިމް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅު] ގެ އަރިހުން އެ... الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ދަތްއުނގުޅާލުމާއި، އޭނާއަށް ކުރެވެން އޮތް މިންވަރަކަށް ސެންޓު ލައިގެން އުޅުން ވެސް އެގޮތަށެވެ.' ދެން ބުކައިރު އަބްދުއްރަހްމާންގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އަދި ސެންޓާ ބެހޭގޮތުން ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަންހެނުންގެ ސެންޓާއެކު ވެސް.'
