Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 121
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَقْرَبُ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣቡ ዑመር ኣል-መኪ] ነጊሩና ኣሎ [ማርዋን ኣል-ፋዛሪ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ያዕፉር] ካብ [ኣል-ዋሊድ ቢን ኣል-ዓይዛር] ካብ [ኣቡ ዓምሩ ኣሽ-ስያይባኒ] ካብ [ዓብደላ ቢን መስዑድ] ከምዚ ኢሉኒ፡ 'ኦ ነቢይ ኣላህ እንታይ ተግባር እዩ ናብ ሰማይ ዝቐረበ? ' ንሱ ድማ 'ኣብ ግቡእ ግዜ ጸልዩ' ኢሉ መለሰ። ደጊመ ድማ ኣንታ ነቢይ ኣላህ ካልእ እንታይ ኣሎ ኢለ ሓተትክዎ። ' ንሱ ድማ 'ንኽልቲኦም ወለዲ ውፉይ' ኢሉ መለሰሉ። ደጊመ ድማ ‘እንታይከ ኣንታ ነቢይ ኣላህ? ' ንሱ ድማ 'ጅሃድ ኣብ መንገዲ ኣላህ' ኢሉ መለሰ።
Hadith
Imam Muslim : 122
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي صَاحِبُ هَذِهِ الدَّارِ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى وَقْتِهَا قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي بِهِنَّ وَلَوْ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ وَمَا سَمَّاهُ لَنَا
ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ሙዓድዝ ኣል-ኣንባሪ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] [ስዩባህ] ካብ [ኣል-ዋሊድ ቢን ኣል-ኣይዛር] ከም ዝሰምዐ [ኣቡ ዓምሩ ኣሽ-ስያይባኒ] ከም ዝበሎ ነጊሩና ኣሎ፡ ንዋና ናይዚ ገዛ ነጊሩኒ ኣሎ -ንሱ ድማ ናብ ገዛ [ዓብደላ] ኣመልኪቱ-፡ ንሱ ድማ 'ረሱሉላህ ሓቲተዮ shallallahu alaihi wasallam, 'ኣማላ እንታይ እያ እታ ብኣላህ ኣዝያ እትፍቶ? ' ንሱ ድማ 'ኣብ ግቡእ ግዜ ጸልዩ' ኢሉ መለሰ። ኣነ ድማ ‘እሞ እንታይ?’ ኢለ ሓተትክዎ። ንሱ ድማ ‘ንኽልቲኦም ወለዲ ውፉይ’ ኢሉ መለሰሉ። ኣነ ድማ ‘እሞ እንታይ?’ ኢለ ሓተትክዎ። ንሱ ድማ ‘ጅሃድ ኣብ መንገዲ ኣላህ’ ኢሉ መለሰ። ዓብደላ ቢን መስዑድ 'ኩሉ ነጊሩኒ፡ ተወሳኺ እንተሓቲተ ብርግጽ ተወሳኺ ክውስኽ'ዩ' ኢሉ። ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን በሲያር] ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ነጊሩና ኣሎ [ስዩባ] በዛ ሳናድ ንኣብነት። ወሲኹ ድማ፡ 'ናብ ገዛ ዓብደላ ድማ ኣመልከተ፡ ' ስሙ ግን ኣይነገረናን' ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 123
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ أَوْ الْعَمَلِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ
ተነጊሩና ኣሎ [ዑስማን ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ጃሪር] ካብ [ኣል-ሓሰን ቢን ዑበይዱላህ] ካብ [ኣቡ ዓምሩ ኣሽ-ስያይባኒ] ካብ [ዓብደላ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም፡ 'እቶም ኣገደስቲ ተግባራት -ወይ ተግባራት- ኣብ ትኽክለኛ ግዜ ምጽላይን ንወለዲ ውሉድ ምዃንን'ዩ' ኢሉና።
Hadith
Imam Muslim : 124
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ
ነጊሩና ኣሎ [ዑስማን ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ ውን [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] ከምዚ ኢሉ [ኢሻቅ] ነጊሩና [ጃሪር]፣ [ዑስማን] ድማ ከምዚ ኢሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ጃሪር] ካብ [መንሱር] ካብ [ኣቡ ዋይል] ካብ [ኣምሩ ቢን ስዩራቢል] ካብ [ዓብደላ] ንሱ ድማ ንረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ሓቲተዮ፣ 'ኣብ ቅድሚ ኣላህ ዝዓበየ ሓጢኣት እንታይ እዩ?' ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብል መለሰ: ‘ንስኻትኩም ማዕረ ኣላህ -ሽርክ- ትፈጥሩ: ንሱ ግን ንሱ እዩ ዝፈጠረኩም’። ኣነ ድማ፡ ብርግጽ ከምዚ ዝበለ ሓጢኣት ብሓቂ ዓቢ እዩ። ደሓር ካልእ እንታይ?’ ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ፡ 'ድሕሪኡ ንወድኻ ምሳኻ ከይበልዕ ስለ ዝፈራሕካ ቀቲልካዮ' በለ። ደጊመ ‘እሞ ካልእ እንታይ?’ ኢለ ሓተትክዎ። ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም። በለ: ‘ምስ ሰበይቲ ብጻይካ ኣዝሚርካ’።
Hadith
Imam Muslim : 125
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَهَا { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا }
[ዑስማን ቢን ኣቡ ስያይባ]ን [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ኩሉ ካብ [ጃሪር] ነጊሩና ኣሎ፡ [ዑስማን] ከም ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ጃሪር] ካብ [ኣል-ኣማሲ] ካብ [ኣቡ ዋይል] ካብ [ኣምሩ ቢን ስዩራቢል] ከምዚ ኢሉ፡ [ዓብደላ] ከምዚ ኢሉ፡ ሓደ ሰብ ከምዚ ኢሉ፡ ኦ ረሱል ረቢ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይኒ ዝዓበየ ሓጢኣት እንታይ እዩ በለ ኣላህ'። ንሱ ድማ 'ንኣላህ ዋላ እኳ ንሱ እንተፈጠረካ ንሕንሕ ትሰብኽ ኣለኻ' ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ ‘እሞ እንታይ?’ ኢሉ ሓተቶ። ንሱ ድማ፡ ‘ንወድኻ ምሳኻ ከይበልዕ ስለ ዝፈራሕካ ኢኻ ቀቲልካዮ፧’ ኢሉ መለሰሉ። ንሱ ድማ ‘እሞ እንታይ?’ ኢሉ ሓተቶ። ንሱ ድማ 'ንሰበይቲ ብጻይካ ትዘምው ኣለኻ' ኢሉ መለሰሉ። ከም መርትዖ ሓቅነቱ ድማ ኣላህ ቀጺሉ ነዛ ኣያ ኣውረደ:--ከምኡ’ውን እቶም ምስ ኣላህ ካልእ ዘይሰግዱን ብዘይካ ብሸሪዓ ብዝተፈቕደሉ መንገዲ ብኣላህ ዝተኸልከላ ነፍሳት ዘይቀትሉን ዘይዘሙን:: ነዚ ተግባር ዝፈጸመ ሕነ ሓጢኣቱ ይረክብ-' -ቅስ. ሓደ፤ ፉርቃን፡ 68-.
Hadith
Imam Muslim : 126
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ ثَلَاثًا الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ
ነጊሩኒ ኣሎ [ኣምሩ ቢን ሙሓመድ ቢን ቡካይር ቢን ሙሓመድ ኣን-ናቂድ] ነጊሩና ኣሎ [እስማዒል ቢን ኡላይያ] ካብ [ሰዒድ ኣል ጁራይጂ] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራሕማን ቢን ኣቡበክራ] ካብ [ኣቡኡ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ምስ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ዝነበርናሉ እዋን፡ ብድሕሪኡ ከምዚ ኢሉ: ዓቢ ክነግረካ እየ ሓጢኣት?’ ኢሉ መለሰሉ። እዚኦም ሰለስተ ነገራት እዮም፡ ንሳቶም ድማ ካብ ኣላህ ምህዳም፡ ንወለዲ ዘይምእዛዝ፡ ከምኡ’ውን ናይ ሓሶት ምስክርነት ምሃብ ወይ ናይ ሓሶት ቃላት ምዝራብ’ዮም። ኣብቲ ግዜ እቲ ንድሕሪት ተጸጊዑ ኮፍ ኢሉ ነበረ። 'ተስፋ ይገብር ደው ክብል' ክሳብ ንብል ቃላቱ እናደጋገመ ቀጸለ።
Hadith
Imam Muslim : 127
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَبَائِرِ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِ
ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ሓቢብ ኣል-ሓሪትሲ] ነጊሩና ኣሎ [ካሊድ] - ማለት ኢብን ኣል-ሓሪትስ - ነጊሩና ኣሎ [ስዩባህ] ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ኣቡበከር] ካብ [ኣናስ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብዛዕባ ዓበይቲ ሓጢኣት ነጊሩና ኣሎ፡ ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ: ናብ ኣላህ ሸር ምባል: ኣብ ልዕሊ ኣላህ ዘይምእዛዝ:: ወለዲ፡ ነፍሲ ቀቲሎም ናይ ሓሶት ቃላት ምዝራብ’።
Hadith
Imam Muslim : 128
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَبَائِرَ أَوْ سُئِلَ عَنْ الْكَبَائِرِ فَقَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ قَالَ قَوْلُ الزُّورِ أَوْ قَالَ شَهَادَةُ الزُّورِ قَالَ شُعْبَةُ وَأَكْبَرُ ظَنِّي أَنَّهُ شَهَادَةُ الزُّورِ
ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ኣል-ዋሊድ ቢን ዓብዱል ሓሚድ] ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ነጊሩና ኣሎ [ስዩባህ] ኢሉ፡ ነጊሩና ኣሎ [ዑበይዱላህ ቢን ኣቡበከር] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ ‘[ኣናስ ቢን ማሊክ] ‘ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓላይሂ ዎሰላም ብዛዕባ ዓበይቲ ሓጢኣት ክጠቅስ ሰሚዐዮ፡ ወይ ብዛዕባ ዓበይቲ ሓጢኣት ተሓቲቱ ሓጢኣት ስለ ዝገብር: ‘ናብ ኣላህ ሸርኪ: ነብሲ ይቐትል: ንወለዲ ዘይምእዛዝ’ ድሕሪኡ ደጊሙ ‘ብዛዕባ እቲ ዝዓበየ ሓጢኣት ክነግረካ ትደሊ ዲኻ?’ በለ። ደጊሙ ድማ ‘ናይ ሓሶት ቃላት’ ወይ ድማ ‘ናይ ሓሶት ምስክርነት’ በለ። [ስዩዓባ] 'እቲ ዝሓየለ ጥርጣረይ 'ናይ ሓሶት ምስክርነት' እዩ'' ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 129
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَأَكْلُ الرِّبَا وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصِنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ
ተነጊሩኒ ኣሎ [ሓሩን ቢን ሰዒድ ኣል-ዓይሊ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ዋሃብ] ዝበሎ፣ ነጊሩና ኣሎ [ሱሌማን ቢን ቢላል] ካብ [ጻውር ቢን ዛይድ] ካብ [ኣቡ ኣልጋይትስ] ካብ [ኣቡ ሑረይራ] ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም ከምዚ ኢሎም: 'ካብቶም ናብ ጥፍኣት ከብጽሑ ዝኽእሉ ሸውዓተ ሓጢኣት ክትርሕቑ ይግባእ'። ኣታ ረሱል ረሱል እተን ሸውዓተ ኃጢኣት እንታይ ኢየን ተባህለሉ። ንሱ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ:- ‘ምስ ኣላህ መሻርኽቲ ምሕዳር: ጥንቆላ: ብዘይካ ብትኽክል ዘይትቐትለን ነፍሳት ምቕታል: ንብረት ዘኽታማት ምብላዕ: ሓራ ምብላዕ: ካብ ዓውደ ውግእ ምህዳም: ከምኡውን ንጽቡቓት ኣመንቲ ደቂ ኣንስትዮ ብዘሙት ምኽሳስ’::
Hadith
Imam Muslim : 130
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ الْكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَشْتِمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قَالَ نَعَمْ يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
ተነጊሩና ኣሎ [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] ካብ [ኢብን ኣልሓድ] ካብ [ሰዓድ ቢን ኢብራሂም] ካብ [ሑማይድ ቢን ዓብዱራሕማን] ካብ [ዓብደላ ቢን ዓምሩ ቢን ኣልኣሽ] ከም ዝተነግረና [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] ከም ዝተነግረና ረሱል ረሱል (ሰ.ዓ.ወ ናይ ወለዲ። ሰሓባ ድማ ኦ ረሱል ረሱል ሰብ ንወለዱ ክነቅፍ ይከኣል ድዩ? ’ ኢሉ መለሰ፦ ‘እወ። ንኣቦ ሓደ ሰብ ይነቅፍ ድሕሪኡ እቲ ሰብ -ሕነ ይፈዲ- ንኣቡኡ ይነቅፍ፡ ድሕሪኡ ንኣዲኡ ይነቅፍ፡ ድሕሪኡ እቲ ሰብ -ሕነ ይፈዲ- ንኣዲኡ ይነቅፍ'። ከምኡ’ውን [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ኣል-ሙጽና] ከምኡ’ውን [ኢብን በሲስያር] ካብ [መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ካብ [ስዩባ] ኩሉ ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ሪዋያ ድማ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ሃቲም] ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ሰዒድ] ነጊሩና ኣሎ [ሱፍያን] ንኽልቲኦም [ሰዓድ ቢን ኢብራሂም] በዛ ሳናድ ከምታ ሓዲስ'።
Hadith
Imam Muslim : 131
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ الْفُقَيْمِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ قَالَ رَجُلٌ إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً قَالَ إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ
ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ኣል-ሙጽና] ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን በሽያር] ከምኡ’ውን [ኢብራሂም ቢን ዲናር] ኩሉ ካብ [ያሕያ ቢን ሓማድ] ነጊሩና ኣሎ፡ [ኢብን ኣል-ሙጽና] ከም ዝበሎ፡ ነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ሓማድ] ካብ [ኣባን ቢን ታግሊብ] ካብ [ፉድላይል ኣል-ፉቃይሚ] ካብ [ኢብራሂም] [ስዩባ] ነጊሩና ኣሎ። ኣን-ናካኢ] ካብ [ኣልቃማ] ካብ [ዓብደላህ ቢን መስዑድ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ኢሉ: ‘ኣብ ልቡ ክብደት ኣድሪ ትዕቢት ዘለዎ ሰብ ናብ ሰማይ ኣይኣቱን እዩ’ ኢሉ። ሓደ ሰብኣይ 'ብሓቂ ደቂ ተባዕትዮ ክዳውንቶምን ሳንዱቖምን ጽቡቕ ክኸውን ከሎ ይፈትውዎ - እዚ ከም ከንቱነት ድዩ ዝቑጸር -?' ንሱ ድማ ‘ብሓቂ ኣላህ ሰናይ እዩ ንጽቡቕ ድማ ይፈቱ፣ ትዕቢት ንሓቂ ይነጽግን ንደቂ ሰባት የነኣእስን’ ኢሉ መለሰሉ።
Hadith
Imam Muslim : 132
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ قَالَ مِنْجَابٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرِيَاءَ
ነጊሩና ኣሎ [ሚንጃብ ቢን ኣልሓሪትስ ኣት-ታሚሚ] ከምኡ’ውን [ሱዋይድ ቢን ሰዒድ] ክልቲኦም ካብ [ዓሊ ቢን ሙሽር]፣ [ሚንጃብ] ከም ዝበሎ፣ ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ሙሽር] ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] ካብ [ኢብራሂም] ካብ [ኣልቃማ] ካብ [ዓብደላ] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፣ ረሱሉላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሳላም ከምዚ ኢሉ: ሓደ ሰብ ኣይክገብሮን’ዩ። ኣብ ልቡ ናይ እምነት ክብደት ዘርኢ ኣድሪ ዘለዎ ሲኦል ኪድ፡ ልቡ ድማ ክብደት ትዕቢት ፍረ ኣድሪ ዝኾነ ናብ ሰማይ ኣይኣቱን'።
Hadith
Imam Muslim : 133
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን በሲያር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ዳውድ] ነጊሩና ኣሎ [ስዩባህ] ካብ [ኣባን ቢን ታግሊብ] ካብ [ፉድላይል] ካብ [ኢብራሂም] ካብ [ኣልቃማ] ካብ [ዓብደላ] ካብ ነቢ ሰለላሁ ዓሌይ ዋሰላም: 'ኣብ ልቡ ክብደት ናይ ሓደ ኣሎ ናብ ሰማይ ዝኣቱ ሰብ የለን እኽሊ ትዕቢት’።
Hadith
Imam Muslim : 134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَكِيعٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ وَقُلْتُ أَنَا وَمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ
ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ዓብደላ ቢን ኑማይር] [ኣቦይ] ነጊሩና ኣሎ፡ ከምኡ’ውን [ዋኪ’] ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] ካብ [ስያቂቕ] ካብ [ዓብደላ]፡ ዋኪ’ ከምዚ ኢሉ፡ ‘ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክብል ከሎ፡ ኢብን ኑማይር ድማ ‘ረሱሉላህ ሸላሁ ዓለይሂ ወሳላም: ‘ዋና’ ክብል ሰሚዐዮ ኣብ ኩነታት ይመውት ዝኾነ ነገር ምስ ኣላህ ኣተሓሕዝዎ፣ ሽዑ ናብ ሲኦል ክኸይድ እዩ'። ኣነ ድማ 'ኣነን እቲ ምስ ኣላህ ምስ ዝኾነ ነገር መሻርኽቲ ከይተሻረኹ ዝሞተ ሰብን -ብርግጽ- ናብ ሰማይ ክንኣቱ ኢና' በልክዎ።
Hadith
Imam Muslim : 135
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُوجِبَتَانِ فَقَالَ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ
ከምኡ’ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ከምኡ’ውን [ኣቡ ኩሬብ] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፣ ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ሙዓ’ዊያ] ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] ካብ [ኣቡ ሱፍያን] ካብ [ጃቢር] ከምዚ ኢሉ ኣሎ፣ ሓደ ሰብ ናብ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወዓላም መጺኡ፣ ‘ኦ ረሱል ረሱል፣ እንታይ እዩ ዝግደድ - ገለ ነገር ካልእ? ብዝኾነ ነገር ንኣላህ እንተሸሪኽካዮ ናብ ሰማይ ክትከይድ ኣለካ፡ እቲ ንኣላህ ብገለ ነገር እናጸረፈ ዝሞተ ሰብ ድማ ናብ ሲኦል ክኸይድ ኣለዎ።"
Hadith
Imam Muslim : 136
و حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ النَّارَ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِمِثْلِهِ
ከምኡ’ውን ተነጊሩኒ ኣሎ [ኣቡ ኣዩብ ኣል-ጋይላኒ ሱሌማን ቢን ዓብደላ] ከምኡ’ውን [ሓጃጅ ቢን ኣሽ-ስያዒር] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፣ ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱል ማሊክ ቢን ዓምሩ] ነጊሩና ኣሎ [ቁርራ] ካብ [ኣቡ ዓዝ-ዙበይር] ነጊሩና ኣሎ [ጃቢር ቢን ዓብደላ] ንሱ ከምዚ ኢሉ፣ ‘ንረሱል ናይ ኣላህ ሰለላሁ ሰሚዐዮ 'alaihi wasallam ከምዚ ይብሉ: 'ዝሞቱ ሰባት ብዘይ ምስ ኣላህ ይራኸቡ እንተድኣ ምስ ዝኾነ ነገር እንተ ሸሪክካ ብርግጽ ናብ መንግስተ ሰማይ ክትከይድ ኢኻ: እቲ ዝሞተ ሰብ ድማ - ምስ ኣላህ ተራኺብካ - ኣብ ኩነታት ንኣላህ ብገለ ነገር ሸርኪልካሉ ብርግጽ ናብ ሲኦል ክኸይድ እዩ'። [ኣቡ ኣዩብ] ከምዚ ኢሎም፤ [ኣቡ ኣዝ-ዙበይር] ካብ [ጃቢር] ከምዚ ኢሉ። ከምኡ ውን ተነጊሩኒ ኣሎ [ኢሻቅ ቢን መንሱር] ነጊሩና ኣሎ [ሙዓድዝ] - ማለት ኢብን ሂሻም - ከምዚ ኢሉኒ: ንዓይ [ኣቦይ] ካብ [ኣቡ ኣዝ-ዙበይር] ካብ [ጃቢር] ነቢይ ኣላህ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከም ዝበሎ: ከምቲ ኣብ ሓዲስ ዘሎ ነጊሩኒ ኣሎ:::
Hadith
Imam Muslim : 137
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَتَانِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَبَشَّرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
ከምኡ’ውን [መሓመድ ቢን ኣል-ሙታና]ን [ኢብን በሽያርን] ኣረኪቦምልና፡ [ኢብን ኣል-ሙታና] ከምዚ ኢሎም፡ [መሓመድ ቢን ጃዕፋር] ኣረኪቡልና፡ [ሹዕባ] ካብ [ዋሺል ኣል-ኣህዳብ] ካብ [ኣል-ማዕሩር ቢን ሱዌይድ] ኣረኪቡልና ከምዚ ኢሉ፡ ‘[ኣቡ ድራር] ካብ ዘዘንትው ሰሚዐዮ ኣለኹ ረሱል ረቢ ረቢ ይሃቦን ሰላም ይሃቦን : ገብርኤል (ሰ.ዓ.ወ) ናባይ መጺኡ ካብ ኡማኻ ምስ ኣላህ ዋላ ሓንቲ ከይተሓባበረ ዝሞተ ሰብ ናብ ገነት ከም ዝኣቱ ብስራት ሂቡኒ። ስለዚ፡ ‘ዋላ እንተዝሙትን እንተ ሰረቐን፧’ ኢለ ሓተትክዎ። ገብርኤል ድማ ‘ዋላ እንተዝሙትን እንተሰረቐን’ ኢሉ መለሰሉ።
Hadith
Imam Muslim : 138
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ يَحْيَى بْنَ يَعْمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ الدِّيلِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا ذَرٍّ حَدَّثَهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ عَلَيْهِ ثَوْبٌ أَبْيَضُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ نَائِمٌ ثُمَّ أَتَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَاتَ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ عَلَى رَغْمِ أَنْفِ أَبِي ذَرٍّ قَالَ فَخَرَجَ أَبُو ذَرٍّ وَهُوَ يَقُولُ وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أَبِي ذَرٍّ
ነጊሩና ኣሎ [ዙሃየር ቢን ሓርብ]ን [ኣሕመድ ቢን ኺራሲ] ክልቲኦም ከም ዝበሎም፣ ነጊሩና ኣሎ [ዓብድ ኣሽ-ሻማድ ቢን ዓብደል-ዋሪትስ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቦይ] ኢሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ሑሴን ኣል-ሙዓሊም] ካብ [ኢብን ቡራይዳ] [ያሕያ ቢን ያዕመር] ከም ዝነገሮ፣ ከም [ኣቡል-ኣስዋድ ኣድ-ዳይላሚ] ነጊርዎ ኣሎ፣ [ኣቡ ድዛር] ከም ዝነገሮ፣ ንሱ ከምዚ ኢሉ፣ ‘ናብቲ ኣብቲ ግዜ እቲ ደቂሱ ዝነበረ ነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም መጺአ፣ ንሱ ድማ ጻዕዳ ክዳን ተኸዲኑ ነበረ። ሽዑ -ደጊመ- ምስ መጻእኩ፡ ገና ደቂሱ ነበረ፡ ድሕሪኡ መሊሰ ምስ መጻእኩሉ ንቑሕ ነበረ። ብድሕሪኡ ገጸይ ኮፍ ኢለ፡ ንሱ ድማ ድሕሪኡ፡ ‘ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ - ዒባዳ ዝበቅዕ - የለን’ ዝብል ባርያ የለን፡ ድሕሪኡ ነዚ ኣጽኒዑ እናሓዘ ይመውት፡ ግን ብርግጽ ናብ ሰማይ ክኣቱ’ዩ’ በለ። ኣነ ድማ 'ዋላ እኳ እንተዘመየን እንተሰረቐን' ኢለ ሓተትክዎ። ንሱ ድማ ‘ዋላ እኳ እንተዝሙትን እንተሰረቐን’ ኢሉ መለሰሉ። ኣነ ድማ 'ዋላ እኳ እንተዘመየን እንተሰረቐን' ኢለ ሓተትክዎ። ንሱ ድማ ‘ዋላ እኳ እንተዝሙትን እንተሰረቐን’ ኢሉ መለሰሉ። ሰለስተ ግዜ። ድሕሪኡ ንራብዓይ ግዜ 'ዋላ እኳ ኣቡ ድዛር እንተዘይተሰማምዐ' በለ። ኣዘንታዊ ድማ ‘ኣቡ ድዛር ወጺኡ፡ ንሱ ግን ‘ዋላ’ኳ ኣቡ ድዛር እንተዘይተሰማምዐ’ ኢሉ።
Hadith
Imam Muslim : 139
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ وَاللَّفْظُ مُتَقَارِبٌ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ فَقَاتَلَنِي فَضَرَبَ إِحْدَى يَدَيَّ بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا ثُمَّ لَاذَ مِنِّي بِشَجَرَةٍ فَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ أَفَأَقْتُلُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ قَطَعَ يَدِي ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ بَعْدَ أَنْ قَطَعَهَا أَفَأَقْتُلُهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ وَإِنَّكَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ فَفِي حَدِيثِهِمَا قَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ كَمَا قَالَ اللَّيْثُ فِي حَدِيثِهِ وَأَمَّا مَعْمَرٌ فَفِي حَدِيثِهِ فَلَمَّا أَهْوَيْتُ لِأَقْتُلَهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ ثُمَّ الْجُنْدَعِيُّ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيَّ وَكَانَ حَلِيفًا لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ
ነጊሩና ኣሎ [ቁጠይባ ቢን ሰዒድ] ነጊሩና ኣሎ [ላይትስ]። -ኣብ ካልእ ትረኻ ይግለጽ- ዳን [መሓመድ ቢን ሩምህ]ን ላፋዝን ንሓድሕዶም ዝቀራረቡን ዝመሳሰሉን ምዃኖም ነጊሩና ኣሎ። ንዓና [ላይትስ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ካብ [ኣታዕ ቢን ያዚድ ኣል-ላይትሲ] ካብ [ዑበይዱላህ ቢን ዓዲ ቢን ኣል-ክያር] ካብ [ኣል-ሚቕዳድ ቢን ኣል-ኣስዋድ] ከም ዝጸብጸቦ፡ ‘ኦ ረሱል ረሱል፡ ካብ ጉጅለ ኩፋራት ምስ ሓደ ሰብኣይ እንተዝራኸብ እንታይ ምመሰለካ፡ ሽዑ ኣጥቂዖምኒ ንሓደ ካብ ናተይ ቆሪጾም ከም ዝበሎ ተሓቢሩልና ኣሎ። ኣእዳው ምስ ሴፉ። ሽዑ ካባይ ሃዲሙ ብድሕሪ ገረብ ተሸፊኑ'፡ ሽዑ እቲ ከምዚ ዝገበረ ሰብ 'ኣነ ምእንቲ ኣላህ ኢለ ነብሰይ ኣሕሊፈ ሂበዮ። ኦ ረሱል ረሱል ነታ ኣገላልጻ -ተውሒድ- ምስ ተዛረበ ክቐትሎ ይኽእል ድየ? ' ረሱል ረሱል ድማ 'ኣይትቕተሎ' ኢሎም። ሚቅዳድ ድማ ‘ኦ ረሱል ረሱል! እቲ ሰብኣይ ኢደይ ቆሪጹኒ ነይሩ፡ ድሕሪ ምቑራጹ ድማ -ብዕላማ- ኢሉ! ክቐትሎ ይኽእል ድየ፧’ ኢሉ መለሰሉ። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብል መለሰ:- ኣይትቐትሎ: ነቲ ሰብኣይ እንተቐቲልካዮ: ሽዑ ንሱ ቅድሚ ምቕታልካ ብሓቂ ከማኻ ክኸውን እዩ: ንስኻትኩም ግን ቅድሚ ነተን ቃላት ምዝራቡ ኣብ ቦታኡ ኔርኩም - ማለት ካፍር -'። ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም]ን [ዓብድ ቢን ሑመይድ] ክልቲኦም ኢሎም፣ ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ኢሉ፣ ነጊሩና ኣሎ [ማዓማር]። -ኣብ ካልእ ትረዋ ድማ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቕ ቢን ሙሳ ኣል-ኣንሳሪ] [ኣል-ዋሊድ ቢን ሙስሊም] ካብ [ኣል-ኣውዛኢ] ነጊሩና ኣሎ። -ኣብ ካልእ ተረዋዕቲ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [መሓመድ ቢን ራፊ'] ነጊሩና ኣሎ [ዓብዱራዛቅ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብኑ ጁራይጅ] ኩሉ ካብ [ኣዝ-ዙህሪ] በዛ ሳናድ። እንተ ኣልኣውዛዒን ኢብን ጁራይጅን ግን ኣብ ካልኣይ ሓዲሶም ከምቲ ኣልላይትስ ኣብ ሓዲሱ ዝበሎ ‘ንኣላህ ይግዛእ ኣለኹ’ ኢሉ። እንተ ማዓማር ግን ኣብ ሓዲሱ 'ክቐትሎ ኣብ ዝደለኹሉ እዋን ብዘይካ ኣላህ ካልእ ኣምላኽ - ዒባዳ ዝበቅዕ - የለን'' ተባሂሉ ኣሎ። ከምኡ ውን ነጊሩና ኣሎ [ሓርማላህ ቢን ያሕያ] ነጊሩና ኣሎ [ኢብን ዋሃብ] ኢሉ፡ ነጊሩኒ ኣሎ [ዩኑስ] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ኢሉኒ፡ ነጊሩኒ ኣሎ [ኣታ' ቢን ያዚድ ኣል-ላይትሲ ኣል-ጁንዳዒ] [ዓብደላ ቢን ዓዲ ቢን ኣል-ክያር] ከም ዝነገሮ፡ ከም [ኣል-ሚቅዳድ ቢን ዓምሩ ቢን ኣል-ኣስዋድ ኣል-ኪንዲ] - መሓዛ ደቂ ዙህራ እዩ ነይሩ፣ ሓደ ካብቶም ኣብ ውግእ በድር ምስ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰላም ዝተሳተፉ ብጾት እዩ ነይሩ - ኦ ረሱል ረሱል ካብ መንጎ ካፍርታት ምስ ሓደ ሰብኣይ እንተዝረክብ እንታይ ምመሰለካ? ' ድሕሪኡ ንሓዲስ ኣልላይትስ ጠቒሱ'።
Hadith
Imam Muslim : 140
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَرِيَّةٍ فَصَبَّحْنَا الْحُرَقَاتِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَأَدْرَكْتُ رَجُلًا فَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَطَعَنْتُهُ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَقَتَلْتَهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفًا مِنْ السِّلَاحِ قَالَ أَفَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لَا فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَقَالَ سَعْدٌ وَأَنَا وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ مُسْلِمًا حَتَّى يَقْتُلَهُ ذُو الْبُطَيْنِ يَعْنِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ { وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ } فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ قَاتَلْنَا حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَأَنْتَ وَأَصْحَابُكَ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونُ فِتْنَةٌ
ነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቡ ስያይባ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ካሊድ ኣል-ኣሕመር]። -ኣብ ካልእ ረዋዋድ ተገሊጹ ኣሎ- ከምኡ’ውን ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኩረይብ] ከምኡ’ውን [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ካብ [ኣቡ ሙዓዊያ] ክልቲኦም ካብ [ኣል-ዓ’ማሲ] ካብ [ኣቡ ድሊብያን] ካብ [ዑሳማ ቢን ዛይድ] ከምኡ’ውን እዚ ሓዲስ ኢብን ኣቡ ስያይባ’ዩ፡ ‘ረሱሉላህ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብሰራዊት ሰዲዱና’ ኢሉና። ሓደ ንግሆ ኣብታ ኣብ ከባቢ ጁሃይና እትርከብ ቦታ ኣል-ሑሩቃት በጻሕና። ሽዑ ምስ ሓደ ሰብኣይ ተራኺበ፡ እቲ ሰብኣይ ሽዑ LAA ILAAHA ILLAALLAHU -ብዘይካ ኣላህ ዒባዳ ዝበቅዕ ኣምላኽ የለን- በለኒ፡ ግን ሕጂ ውን ወጊአዮ። ሽዑ ብሰንኪ እዚ ኣብ ውሽጠይ ጸገም ከምዘሎ ስለዝተሰምዓኒ ነቲ ፍጻመ ንረሱል ኣላህ ነጊረዮ። ድሕሪኡ ረሱሉላህ ከምዚ ኢሉ ሓተተ:- ስለምንታይ ላዒ ኢላሃ ኢላሁ ዝበሉ ሰባት ትቐትሉ? ' ኣነ ድማ 'ኦ ረሱል! አረ እቲ ሰብኣይ ከምኡ ዝበለሉ ምኽንያት ምውጥዋጥ ሰይፊ ስለ ዝፈርሐ እዩ።’ ኢሉ መለሰሉ። ረሱሉላህ ደጊሙ ከምዚ ኢሉ ሓተተ:- ‘ብሓቂ ካሊማ ሻሃዳት ተዛሪቡ ድዩ ኣይበለን ምእንቲ ክትፈልጥ ኣፍልቡ ቆሪጽካዮ ዲኻ?’ ኢሉ ሓተቶ። ነቢይ ነዛ ሕቶ እዚኣ ምድጋሙ ቀጸለ፣ ኣብቲ እዋን እቲ ገና ናብ እስልምና ከም ዝኣተኹ ክግምት ገይሩኒ።’ ኢሉ መለሰሉ። ኡሳማ ደጊሙ ኣዘንትዩ፡ ሰዓድ ‘ብኣላህ ንሓደ ኣስላማይ ኣይቀትሎን እየ፡ ክሳብ ብሓደ ንእሽቶ ከብዲ ዘለዎ ሰብ ማለት ኡሳማ ዝቕተል’ ኢሉ ነይሩ። ኡሳማ ደጊሙ ሓደ ሰብኣይ 'ኣላህ ኣይበለን ድዩ ኢሉ ሓቲቱ ነይሩ - ድሕሪ ደጊም ጸለመ ከይህሉ ድማ ተቓለሶም፡ ንኣላህ ጥራይ ድማ ሃይማኖት ግበሩ-' -Qs. ኣል ኣንፋል፡ 38-. ስለዚ ሳዓድ 'ብሓቂ ጸለመ ከይፍጠር ኢና ተዋጊእናዮም፡ ንስኻን ብጾትካን ግን ጸለመ ንምፍጣር ኢና ተዋጊእካዮም' ኢሉ መለሰሉ።
