Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 121
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو يَعْفُورٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَقْرَبُ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى مَوَاقِيتِهَا قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ وَمَاذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Abu Umar al-Makki] y’a fɔ an ye [Marwan al-Fazari] y’a fɔ an ye [Abu Ya’fur] ka bɔ [al-Walid bin al-Aizar] ka bɔ [Abu Amru ash-Syaibani] ka bɔ [Abdullah bin Mas’ud] a ko, ‘Ne ye min ɲininga. sankolo la wa? ’ A y’a jaabi ko: ‘Aw ka delili kɛ wagati bɛnnin na’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘Ani mun wɛrɛ, Ala ka kira? ’ A y’a jaabi ko: ‘A y’a yɛrɛ di a bangebaga fila bɛɛ ma’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘Ani mun lo, Ala ka kira? ’ A y’a jaabi ko: ‘Jihadi kɛra Ala sira kan’.
Hadith
Imam Muslim : 122
و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا عَمْرٍو الشَّيْبَانِيَّ قَالَ حَدَّثَنِي صَاحِبُ هَذِهِ الدَّارِ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ الصَّلَاةُ عَلَى وَقْتِهَا قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي بِهِنَّ وَلَوْ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ وَأَشَارَ إِلَى دَارِ عَبْدِ اللَّهِ وَمَا سَمَّاهُ لَنَا
Ani a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz al-Anbari] y’a fɔ an ye [n’ facɛ] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [al-Walid bin al-Aizar] la ko a y’a mɛn [Abu Amru ash-Syaibani] a ko, a y’a fɔ n ye ko nin bon tigi -ani a y’a yira ko,Iblah i n’a fɔ,I’d. Ala ka ko: ‘Amala min ka di Ala ye ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan, o ye mun ye? ’ A y’a jaabi ko: ‘Aw ka delili kɛ wagati bɛnnin na’. N’ y’a ɲininga ko: ‘O tuma na, mun lo?’ A y’a jaabi ko: ‘A y’a yɛrɛ di a bangebaga fila bɛɛ ma’. N’ y’a ɲininga ko: ‘O tuma na, mun lo?’ A y’a jaabi ko: ‘Jihadi kɛra Ala sira kan’. Abdulah bin Mas’ud ko, ‘A ye fɛɛn bɛɛ fɔ n ye, ni n ye dɔ wɛrɛ ɲini, siga t’a la, a bena dɔ fara a kan’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Basyyar] y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ni nin sanad ye misaliya la. A y’a fara a kan ko: ‘A y’a bolo ɲɛsin Abdullah ka soo ma, nka a m’a tɔgɔ fɔ an ye’.
Hadith
Imam Muslim : 123
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ أَوْ الْعَمَلِ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ
A fɔra an ye ko [Usman bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye ko [Jarir] ka bɔ [al-Hasan bin Ubaidullah] ka bɔ [Abu Amru ash-Syaibani] ka bɔ [Abdullah] ka bɔ kira sallallaahu ‘alaihi wasallam, a ko, ‘Baara minw ka bon ka tɛmɛ bɛɛ kan, olu ye ka delili kɛ wagati bɛnnin na.’
Hadith
Imam Muslim : 124
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الذَّنْبِ أَعْظَمُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ ذَلِكَ لَعَظِيمٌ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ ثُمَّ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ
A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba] ani [Ishaq bin Ibrahima] ko [Ishaq] y’a fɔ an ye [Jarir], ani [Usman] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [Mansur] ka bɔ [Abu Wail] ka bɔ [Amru bin Syurahihike] ka bɔ [Abdullah] i n’a fɔ a ko, wasallam, 'Jurumun min ka bon ni bɛɛ ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ, o ye mun ye?' Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Aw be mɔgɔ dan min be bɛn ni Ala ye -shirk-, k’a sɔrɔ ale lo y’aw dan’. Ne ko: ‹Sigiya t’a ra, nin jurumun ɲɔgɔn ka bon. O kɔ, mun lo wɛrɛ kɛra?’ A ko: ‘O kɔ, i y’i dencɛ faga sabu i tun be siranna ko a kana dumuni kɛ n’i ye’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo bena kɛ tugun?’ Alayihi wasallam. ko: ‘I ye kakalaya kɛ n’i mɔgɔɲɔgɔn muso ye’.
Hadith
Imam Muslim : 125
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُرَحْبِيلَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الذَّنْبِ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَدْعُوَ لِلَّهِ نِدًّا وَهُوَ خَلَقَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ مَخَافَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ قَالَ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ أَنْ تُزَانِيَ حَلِيلَةَ جَارِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَهَا { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ يَلْقَ أَثَامًا }
A y’a fɔ an ye [Usman bin Abu Syaiba] ani [Ishaq bin Ibrahim] ka fɛɛn bɛɛ bɔ [Jarir] la, [Usman] ko, a y’a fɔ an ye [Jarir] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Wail] ka bɔ [Amru bin Syurahbil] la a ko, [Abdullah] ka jurumunba ye, ‘Ala ye jurumunba ye, ‘ Ala ta’. A y’a jaabi ko: ‘I be kɛlɛ waajuli kɛra Ala ye hali n’ale lo y’i dan’. A y’a ɲininga ko: ‘O tuma na, mun lo?’ A y’a jaabi ko: ‘I y’i dencɛ faga sabu i tun be siranna ko a kana dumuni kɛ n’i ye wa? A y’a ɲininga ko: ‘O tuma na, mun lo?’ A y’a jaabi ko: ‘I be kakalaya kɛ n’i mɔgɔɲɔgɔn muso ye’. O kɔ, Ala y’a ka tiɲɛ dalilu yira: ‘-Ani mɔgɔ minw tɛ fɛɛn wɛrɛ bato ni Ala ye, minw tɛ niinw faga, Ala ye minw haramuya, fo ni sariya be min daga, ani minw tɛ kakalaya kɛ. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka nin kɛ, o tigi bɛna a ta jurumunw sara sɔrɔ-' -Qs. KELE; Furukan: saan 68-.
Hadith
Imam Muslim : 126
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ ثَلَاثًا الْإِشْرَاكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَشَهَادَةُ الزُّورِ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ
A y’a fɔ n ye ko [Amru bin Muhamadu bin Bukair bin Muhamadu an-Naqid] y’a fɔ an ye [Ismayɛli bin Ulayyah] ka bɔ [Sa’id al-Juraiji] y’a fɔ an ye [Abdurrahman bin Abu Bakrah] ka bɔ [a fa] ko: ‘Tuma min na an tun be ni Ala ka ciden ye, a ko: ka jurumunba fɔ i ye wa?’ O ye fɛn saba ye, o ye ka Ala yɔrɔmajanya, ka bangebagaw ka mɛnni kɛ, ani ka ngalon seereya kɛ walima ka ngalon kuma fɔ.’ O wagati la, a tun b’a yɛrɛ sɔgɔra ka sigi. A tora ka segi a ka kumaw kan fɔɔ an y’a fɔ ko: ‘N’ jigi b’a la ko a bena a dabila’.
Hadith
Imam Muslim : 127
و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْكَبَائِرِ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِ
Ani a y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Habib al-Haritsi] y’a fɔ an ye ko [Khalid] - o ye Ibnu al-Harits ye - a y’a fɔ an ye ko [Syu’ba] y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Abu Bakr] ka bɔ [Anas] fɛ ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ko: bangebagaw, ka niin faga ani ka ngalon kumaw fɔ’.
Hadith
Imam Muslim : 128
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَبَائِرَ أَوْ سُئِلَ عَنْ الْكَبَائِرِ فَقَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ قَالَ قَوْلُ الزُّورِ أَوْ قَالَ شَهَادَةُ الزُّورِ قَالَ شُعْبَةُ وَأَكْبَرُ ظَنِّي أَنَّهُ شَهَادَةُ الزُّورِ
Ani a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin al-Walid bin Abdul Hamid] y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ja’far] y’a fɔ an ye [Syu’ba] a ko, a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Abu Bakr] a ko: ‘Ne y’a mɛn [Anas bin Malik] y’a fɔ ko: ‘Ala ka ciden tun be ‘Ala ka ciden tun be kumana. ɲiningara jurumunbaw kan, o la a ko: ‘Ka Shirk kɛ Ala ye, ka niin faga, ka bangebagaw ka mɛnni kɛ’ o kɔ, a ko tugun ko: ‘I b’a fɛ n ka jurumubaw fɔ i ye wa?’. a ko tugun ko: ‘Ngalon kumaw,’ walama a ko: ‘Ngalon seereya’. [Syu’bah] ko, ‘Ne ka sigasigali barikaman ye ‘galon seereya’ ye.
Hadith
Imam Muslim : 129
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْتَنِبُوا السَّبْعَ الْمُوبِقَاتِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا هُنَّ قَالَ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَالسِّحْرُ وَقَتْلُ النَّفْسِ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَكْلُ مَالِ الْيَتِيمِ وَأَكْلُ الرِّبَا وَالتَّوَلِّي يَوْمَ الزَّحْفِ وَقَذْفُ الْمُحْصِنَاتِ الْغَافِلَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ
A fɔra ne ye ko [Harun bin Sa’id al-Aili] y’a fɔ an ye [Ibnu Wahab] ko, a y’a fɔ an ye [Suliman bin Bilal] ka bɔ [Tsaur bin Zaid] ka bɔ [Abu al-Ghaits] ka bɔ [Abu Hurairah] ko Ala ka ciden ka kan ka sa. A fɔra a ye ko: «Jurumun wolonfila ye mun ye, e Ala ka ciden?» A y’a jaabi ko: ‘Ka jɛnɲɔgɔnya kɛ ni Ala ye, jinamoriya, ka niinw faga, Ala ye minw bali k’u faga fɔɔ ni joo tɛ, ka denmisɛnw ka nafolo dumu, ka tɔnɔ dumu, ka boli kɛlɛyɔrɔ la, ani ka muso limaniyaninw jalaki jinaya la’.
Hadith
Imam Muslim : 130
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِنْ الْكَبَائِرِ شَتْمُ الرَّجُلِ وَالِدَيْهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ يَشْتِمُ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ قَالَ نَعَمْ يَسُبُّ أَبَا الرَّجُلِ فَيَسُبُّ أَبَاهُ وَيَسُبُّ أُمَّهُ فَيَسُبُّ أُمَّهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
A fɔra an ye ko [Qutaiba bin Sa’id] y’a fɔ an ye [al-Laits] ka bɔ [Ibn al-Had] fɛ ka bɔ [Sa’ad bin Ibrahim] fɛ ka bɔ [Humaid bin Abdurrahman] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Amru bin al-Ash] fɛ ko Ala ka ciden (s.a.w) ye jurumunba ye. cɛɛ b’a bangebagaw jalaki’. Sahabaw y’a ɲininga ko: ‘E Ala ka ciden, yala cɛɛ be se k’a bangebagaw kɔrɔfɔ wa? ’ A y’a jaabi ko: ‘Ɔnhɔn. A be mɔgɔ facɛ kɔrɔfɔ ani o kɔ, o tigi -be jurusɔrɔ- b’a facɛ kɔrɔfɔ, o kɔ, a b’a bamuso kɔrɔfɔ, o kɔ, o tigi -b’a jurusɔrɔ- b’a bamuso kɔrɔfɔ’. Ani a ye koo bɛɛ fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] ani [Muhamadu bin al-Mutsana] ani [Ibn Basyyar] ka bɔ [Muhamadu bin Jafar] ka bɔ [Syuba] la. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Ani a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Hatim] y’a fɔ an ye [Yahya bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Sufyan] fila bɛɛ [Sa’ad bin Ibrahim] ni nin sanad ye i n’a fɔ o hadisi’.
Hadith
Imam Muslim : 131
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ دِينَارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ الْفُقَيْمِيِّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ النَّخَعِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ قَالَ رَجُلٌ إِنَّ الرَّجُلَ يُحِبُّ أَنْ يَكُونَ ثَوْبُهُ حَسَنًا وَنَعْلُهُ حَسَنَةً قَالَ إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الْجَمَالَ الْكِبْرُ بَطَرُ الْحَقِّ وَغَمْطُ النَّاسِ
Ani a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin al-Mutsana] ani [Muhamadu bin Bashyar] ani [Ibrahima bin Dinar] fɛ ka bɔ [Yahya bin Hamadu] la, [Ibn al-Mutsanna] ko, a y’a fɔ an ye [Yahya bin Hamad] ye [Syu’bah] fɔ an ye ka bɔ [Aban bin Falaimi] la. [Ibrahima an-Nakha’i] ka bɔ [Alqama] ka bɔ [Abdullah bin Mas’ud] ka bɔ cira sallallahu alayihi wasallam fɛ, a ko: ‘Mɔgɔ min dusukun na, i n’a fɔ kuncɛbaya kisɛ girinya, o tigi tɛ don sankolo la’. Cɛɛ dɔ y’a ɲininga ko: ‘Tiɲɛ na, cɛɛw ka di n’u ka faniw n’u ka sanbaraw ka ɲi - yala o be jati gwansan ye wa -?’ A y’a jaabi ko: ‘Tiɲɛ na, Ala ka ɲi, ɲuman ka di a ye, kuncɛbaya be tiɲɛ ban, ka adamadenw dɔgɔya’.
Hadith
Imam Muslim : 132
حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ قَالَ مِنْجَابٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَدْخُلُ النَّارَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ وَلَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ أَحَدٌ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرِيَاءَ
A y’a fɔ an ye ko [Minjab bin al-Harits at-Tamimi] ani [Suwaid bin Sa’id] fila bɛɛ bɔra [Ali bin Mushir] la, [Minjab] ko, a y’a fɔ an ye [Ibn Mushir] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Ibrahima] ka bɔ [Alqamah] ka bɔ [Abdullahullah] a ko: tɛna taga jahanama kɔnɔ ni limaniya girinya be min dusukun na, ani mɔgɔ si tɛna don sankolo la ni waso be min dusukun na’.
Hadith
Imam Muslim : 133
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبَانَ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
A fɔra an ye ko [Muhamadu bin Basyyar] y’a fɔ an ye ko [Abu Dawud] y’a fɔ an ye ko [Syu’bah] ka bɔ [Aban bin Taghlib] ka bɔ [Fudlail] ka bɔ [Ibrahima] ka bɔ [Alqamah] ka bɔ [Abdullah] ka bɔ cira sallallahu min be yen, a ko: waso kisɛ dɔ’.
Hadith
Imam Muslim : 134
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ وَكِيعٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ وَقُلْتُ أَنَا وَمَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin Abdullah bin Numair] y’a fɔ an ye [n facɛ], ani [Waki’] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Syaqiq] ka bɔ [Abdullah] la, Waki’ ko: ‘Rasulullah ko, k’a sɔrɔ Ibn Numair ko: ‘Ne y’a mɛn: ‘Rasulullah tun be: ni sa cogoya la, a be fɛɛn o fɛɛn fara Ala kan, o tuma na, a bena taga jahanama kɔnɔ’. Ne ko: «Ne ni mɔgɔ min sara k’a sɔrɔ a ma Ala jɛn ni foyi ye -siga t’a la- an bena don sankolo la».
Hadith
Imam Muslim : 135
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْمُوجِبَتَانِ فَقَالَ مَنْ مَاتَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ
Ani a fɔra an ye [Abu Bakri bin Abu Syaibah] ani [Abu Kuraib] fila bɛɛ ko, a fɔra an ye [Abu Mua’wiyah] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Sufyan] ka bɔ [Jabir] a ko: ‘Cɛɛ dɔ nana Ala ka ciden fɛ sallallahu fɛɛn dɔ, ko mun lo wajibi lo? n'i y'i yɛrɛ mabɔ Ala la ni fɛɛn o fɛɛn ye, i ka kan ka taga sankolo la, mɔgɔ min sara k'a sɔrɔ a be Ala nɛnɛ ni fɛɛn dɔ ye, o tigi ka kan ka taga jahanama kɔnɔ."
Hadith
Imam Muslim : 136
و حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الْغَيْلَانِيُّ سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا قُرَّةُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَقِيَهُ يُشْرِكُ بِهِ دَخَلَ النَّارَ قَالَ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بِمِثْلِهِ
Ani a fɔra ne ye [Abu Ayyub al-Ghailani Suleman bin Abdullah] ani [Hajaj bin Ash-Sya’ir] u fila bɛɛ ko, a fɔra an ye [Abdul Malik bin Amru] ye [Kuran] fɔ an ye ka bɔ [Abu az-Zubair] y’a fɔ an ye [Jabir bin Abdullah, 'alaihi wasallam ko: 'Mɔgɔ minw be sa, olu be Ala kunbɛn k'a sɔrɔ N'i ye Ala yɛlɛma ni fɛɛn o fɛɛn ye, siga t'a la, i bena taga sankolo la, ani mɔgɔ min sara - ka Ala kunbɛn - cogoya la, n'i ye yɛlɛma Ala fɛ ni fɛɛn dɔ ye, siga t'a la, i bena taga jahanama la'. [Abu Ayyubu] ko; [Abu az-Zubayiri] y’o fɔ ka bɔ [Jabiri] fɛ. Ani a fɔra ne ye ko [Ishaq bin Mansur] y’a fɔ an ye [Mu’adz] - o ye Ibnu Hisham ye - a ko, a y’a fɔ ne ye [n’ facɛ] fɛ ka bɔ [Abu az-Zubair] fɛ ka bɔ [Jabir] la ko Ala ka kira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ, i n’a fɔ hadisi kɔnɔ’.
Hadith
Imam Muslim : 137
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ وَاصِلٍ الْأَحْدَبِ عَنْ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَتَانِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَبَشَّرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِكَ لَا يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ
Ani a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin al-Mutsana] ani [Ibnu bin al-Mutsana], [Ibnu al-Mutsana] ko, a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin al-Mutsana] y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Washil al-Ahdab] ka bɔ [al-Ma’rur bin Suwaid] a ko, ‘I he ka bɔ Proba’ 'alaihi wasallam, ko a ko: 'Jibril Alaihissalam nana ne fɛ ka kibaruya di ne ma, ko mɔgɔ o mɔgɔ sara i ka mɔgɔw cɛma, n'a ma Ala dusu tiɲɛ ni foyi ye, siga t'a la, o tigi bena don sankolo la'. O kama, n’ y’a ɲininga ko: ‘Hali k’a sɔrɔ a ye kakalaya kɛ ani ka sonyali kɛ wa? Jibirili y’a jaabi ko: ‘Hali n’a ye kakalaya kɛ ka sonyali kɛ’.
Hadith
Imam Muslim : 138
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ خِرَاشٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ يَحْيَى بْنَ يَعْمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا الْأَسْوَدِ الدِّيلِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا ذَرٍّ حَدَّثَهُ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ نَائِمٌ عَلَيْهِ ثَوْبٌ أَبْيَضُ ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَإِذَا هُوَ نَائِمٌ ثُمَّ أَتَيْتُهُ وَقَدْ اسْتَيْقَظَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ ثُمَّ مَاتَ عَلَى ذَلِكَ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ فِي الرَّابِعَةِ عَلَى رَغْمِ أَنْفِ أَبِي ذَرٍّ قَالَ فَخَرَجَ أَبُو ذَرٍّ وَهُوَ يَقُولُ وَإِنْ رَغِمَ أَنْفُ أَبِي ذَرٍّ
A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] ani [Ahmad bin Kirasy] u fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abd as-Shamad bin Abd al-Warits] y’a fɔ an ye [n’ facɛ] ko, a y’a fɔ an ye [Husain al-Mu’allim] ka bɔ [Ibn Buraidah] la ko [Yahya al-A- ad-Dailami] y’a fɔ a ye, ko [Abu Dzar] y’a fɔ a ye, a ko, ‘Ne nana kira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ min tun be sinɔgɔra o wagati la, ani a tun be ni fani gwɛmanw ye. O kɔ, n nana a fɛ -kokura-, a tun be sinɔgɔra, o kɔ, n nana a fɛ tugun, a kununa. Nne y’a sigi a ɲɛɛ kɔrɔ, a y’a fɔ ko: ‘Baarakɛla si tɛ yen min b’a fɔ ko: ‘Ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - ni Ala tɛ’, o kɔ, a be sa k’a to o la, nka siga t’a la, a bena don sankolo la’. N y’a ɲininga ko: ‘Hali n’a be kakalaya kɛ ani ka sonyali kɛ’. A y’a jaabi ko: ‘Hali n’a be kakalaya kɛ ani ka sonyali kɛ’. N y’a ɲininga ko: ‘Hali n’a be kakalaya kɛ ani ka sonyali kɛ’. A y’a jaabi ko: ‘Hali n’a be kakalaya kɛ ani ka sonyali kɛ’. Siɲɛ saba. O kɔ, a siɲɛ naaninan na, a ko: ‘Hali ni Abu Dzar ma sɔn’. Lakalibaga ko: ‘Abu Dzar bɔra, k’a sɔrɔ a ko: ‘Hali ni Abu Dzar ma sɔn’.
Hadith
Imam Muslim : 139
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ وَاللَّفْظُ مُتَقَارِبٌ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ عَنْ الْمِقْدَادِ بْنِ الْأَسْوَدِ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ فَقَاتَلَنِي فَضَرَبَ إِحْدَى يَدَيَّ بِالسَّيْفِ فَقَطَعَهَا ثُمَّ لَاذَ مِنِّي بِشَجَرَةٍ فَقَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ أَفَأَقْتُلُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَعْدَ أَنْ قَالَهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ قَطَعَ يَدِي ثُمَّ قَالَ ذَلِكَ بَعْدَ أَنْ قَطَعَهَا أَفَأَقْتُلُهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقْتُلْهُ فَإِنْ قَتَلْتَهُ فَإِنَّهُ بِمَنْزِلَتِكَ قَبْلَ أَنْ تَقْتُلَهُ وَإِنَّكَ بِمَنْزِلَتِهِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ كَلِمَتَهُ الَّتِي قَالَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا الْأَوْزَاعِيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ فَفِي حَدِيثِهِمَا قَالَ أَسْلَمْتُ لِلَّهِ كَمَا قَالَ اللَّيْثُ فِي حَدِيثِهِ وَأَمَّا مَعْمَرٌ فَفِي حَدِيثِهِ فَلَمَّا أَهْوَيْتُ لِأَقْتُلَهُ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ ثُمَّ الْجُنْدَعِيُّ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِقْدَادَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْأَسْوَدِ الْكِنْدِيَّ وَكَانَ حَلِيفًا لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ لَقِيتُ رَجُلًا مِنْ الْكُفَّارِ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ
A y’a fɔ an ye ko [Qutaiba bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Laits]. -Lakali wɛrɛ la a fɔra- Dan y’a fɔ an ye ko [Muhamed bin Rumh] ni lafazh ka surun ɲɔgɔn na ani u bɔnin be ɲɔgɔn ma. A y’a fɔ an ye [Laits] ka bɔ [Ibn Shihab] fɛ ka bɔ [Atha’ bin Yazid al-Laitsi] fɛ ka bɔ [Ubaidullah bin Adi bin al-Khiyar] fɛ ka bɔ [al-Miqdad bin al-Aswad] fɛ ko a y’a fɔ a ye, ko a ko: ‘E Ala ka ciden, i bena mun lo miiri ka bɔ ne ka jɛnkulu la, n’u ye ɲɔgɔn kunbɛn ni mɔgɔw ye. a ka ne boro kelen bɔ a ra ni a ta kɛrɛkɛmuru ye. O kɔ, a bolila ka bɔ ne kɔrɔ ka taga dogo yiri dɔ kɔfɛ’, o kɔ, mɔgɔ min y’o kɛ, o ko: ‘Ne ye n’ yɛrɛ di Ala kosɔn. E Ala ka ciden, yala n be se k’a faga a kɛnin kɔ ka o kumaden -tawheed- fɔ wa? ’ Ala ka ciden ko: ‘Aw kana a faga’. Miqdad y’a jaabi ko: ‘E Ala ka ciden! Cɛɛ tun ye n’ bolo tigɛ, a tigɛnin kɔ a -ni laɲini- y’o fɔ! Yala ne be se k’a faga wa?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘I kana a faga, n’i ye cɛɛ faga, o tuma na, a bena kɛ i n’a fɔ i ye tiɲɛn na sanni i k’a faga, k’a sɔrɔ i tun b’a lɔyɔrɔ la sanni a ka o kuma nunu fɔ - o kɔrɔ ye kafiri ye -’. A y’a fɔ an ye [Ishaq bin Ibrahima] ani [Abd bin Humaid] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] a ko, a y’a fɔ an ye [Ma’mar]. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Ani a y’a fɔ an ye ko [Ishaq bin Musa al-Ansari] y’a fɔ an ye [al-Walid bin Muslim] ka bɔ [al-Auza’i] la. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Ani a y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Rafi’] y’a fɔ an ye [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Ibnu Juraij] ka bɔ [az-Zuhri] la ni nin sanad ye. Al-Auza’i ni Ibn Juraij ta fan fɛ, u ka hadisi filanan na, a ko: ‘Ne b’n yɛrɛ majigi Ala ma’ i n’a fɔ al-Laits y’a fɔ cogo min na a ka hadisi kɔnɔ. Ma’mar ta fan fɛ, a fɔra a ka hadisi kɔnɔ ko: ‘Ne tun b’a fɛ k’a faga tuma min na, a ko ala si tɛ yen - min ka kan ni batoli ye - ni Ala tɛ’’. Ani a y’a fɔ an ye [Harmalah bin Yahya] y’a fɔ an ye [Ibn Wahab] a ko, a y’a fɔ ne ye [Yunus] ka bɔ [Ibn Shihab] a ko, a y’a fɔ ne ye [Atha’ bin Yazid al-Laitsi al-Junda’i] ko [Abdullah bin Adi bin al-Khiyar] y’a fɔ a ye al-Kindi] - a tun ye Zuhra denw ka teri ye, wa a tun ye teriw dɔ ye minw tun ye Badari kɛlɛ kɛ ni Ala ka ciden ye sallallaahu ‘alayihi wasallam - a ko: ‘E Ala ka ciden, ni n ye mɔgɔ dɔ kunbɛn kafiriw cɛma, i bena mun lo miiri? ’ O kɔ, a ye hadisi al-Laits’ kofɔ.
Hadith
Imam Muslim : 140
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي ظِبْيَانَ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَهَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَرِيَّةٍ فَصَبَّحْنَا الْحُرَقَاتِ مِنْ جُهَيْنَةَ فَأَدْرَكْتُ رَجُلًا فَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَطَعَنْتُهُ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِنْ ذَلِكَ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَقَتَلْتَهُ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا خَوْفًا مِنْ السِّلَاحِ قَالَ أَفَلَا شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ أَقَالَهَا أَمْ لَا فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا عَلَيَّ حَتَّى تَمَنَّيْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ يَوْمَئِذٍ قَالَ فَقَالَ سَعْدٌ وَأَنَا وَاللَّهِ لَا أَقْتُلُ مُسْلِمًا حَتَّى يَقْتُلَهُ ذُو الْبُطَيْنِ يَعْنِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ أَلَمْ يَقُلْ اللَّهُ { وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ } فَقَالَ سَعْدٌ قَدْ قَاتَلْنَا حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَأَنْتَ وَأَصْحَابُكَ تُرِيدُونَ أَنْ تُقَاتِلُوا حَتَّى تَكُونُ فِتْنَةٌ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye [Abu Khalid al-Ahmar]. -lakalita wɛrɛ la a fɔra- Ani a y’a fɔ an ye [Abu Kuraib] ni [Ishaq bin Ibrahima] ka bɔ [Abu Mu’awiyah] la, u fila bɛɛ bɔra [al-A’masi] la ka bɔ [Abu Dlibyan] la ka bɔ [Usamah bin Zaid] la ani nin ye Ibnu Abu Syaihilahulahula’s’a’la’s’a’la’s ka hadisi ye, a ko: sɔrɔdasiw. Loon dɔ sɔgɔma, an sera al-Huruqat, o min ye yɔrɔ dɔ ye Juhaina yɔrɔ la. O kɔ, n ye cɛɛ dɔ kunbɛn, o cɛɛ y’a fɔ o kɔ LAA ILAAHA ILLAALLAHU -Ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye ni Ala tɛ-, nka n y’a gosi hali bi. O kɔ, n y’a ye ko gɛlɛya dɔ be n kɔnɔ o kosɔn, n y’o koo fɔ Ala ka ciden ye. O kɔ, Rasulullah y’a ɲininga ko: ‘Mun na i be mɔgɔw faga minw y’a fɔ ko Laa Ilaaha Illaahu? ’ N y’a jaabi ko: ‘E Ala ka ciden! Tiɲɛn na, cɛɛ y’o fɔ sabu a tun be siranna murujan ka yɛlɛmayɛlɛma ɲɛ.’ Rasulullah y’a ɲininga tugun ko: ‘I y’a disi tigɛ k’a lɔn n’a ye Kalimah Shahadat fɔ tiɲɛn na wala n’a m’a fɔ wa?’ Kira tora ka segi o ɲiningali kan n’ ye, o min y’a to n’ y’a miiri ko n’ tun donna silamɛya la dɔrɔn o wagati la.’ Usamah y’a lakali tugun ko: ‘Sa’d tun y’a fɔ ko: ‘Ala ka sira la, n’ tɛna silamɛ faga, fɔɔ ni mɔgɔ min kɔnɔ ka dɔgɔ, o tigi y’a faga, o ye Usamah ye’. Usamah ko tugun ko: ‘Cɛɛ dɔ tun ye ɲiningali kɛ ko: ‘Yala Ala ma fɔ ko: ‘Aw ka kɛlɛ kɛ n’u ye, walisa tɔgɔjugu kana kɛ tugu, ka diinan kɛ Ala dɔrɔn ye wa-’ -Qs. Anfali: 38-. O la, Saadi y’a jaabi ko: “Tiɲɛ na, an y’u kɛlɛ walisa tɔgɔjugu kana kɛ, nka ele n’i ka tɔɲɔgɔnw y’u kɛlɛ, ka tɔgɔjugu fɔ.”
