Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 හදීස්
හදීස්
Imam Muslim : 1341
و حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَرَأَ هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ مِنْ آخِرِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ فِي لَيْلَةٍ كَفَتَاهُ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَلَقِيتُ أَبَا مَسْعُودٍ وَهُوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ فَسَأَلْتُهُ فَحَدَّثَنِي بِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى يَعْنِي ابْنَ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
තවද [මින්ජාබ් බින් හාරිස් අට් තමිමි] අපට [ඉබ්නු මුෂීර්] [අල් අ'මාසි] [ඉබ්රාහිම්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යාසිද්] [අල්කාමා බින් කයිස්] [අබු මස්'උද් අල් අන්ෂාරි] වෙතින් අපට [ඉබ්නු මුෂිර්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මේ වාක්ය දෙක, එනම් එක් රාත්රියක සූරත් අල් බකරා අවසානයෙන් කියවන ඕනෑම අයෙකු, ඒ දෙකම ඔහුව විපත්තියෙන් ආරක්ෂා කරනු ඇත'. අබ්දුර් රහ්මාන් මෙසේ පැවසීය; මම බයිතුල්ලාහි තවාෆ් කරමින් සිටි අබු මස්'උද් මුණගැසුණෙමි, එබැවින් මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. එබැවින් ඔහු ඒ ගැන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් මට පැවසීය. ඔහු මට පැවසුවේ [අලි බින් කසිරාම්] අපට [ඊසා] එනම් ඉබ්නු යූනුස් ගැන පැවසූ බවයි. -තවත් පේළියකින්- සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] [අල් අමාසි] [ඉබ්රාහිම්] [අල්කාමා] ගෙන් සහ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යාසිඩ්] [අබු මස්'උද්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් සියල්ල අපට [අබ්දුල්ලා බින් නුමෙයාර්] අපට පවසා ඇත. -තවත් පේළියකින්- සහ [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] [හෆ්ෂ්] සහ [අබු මු'ආවියා] [අල් අ'මාසි] [ඉබ්රාහිම්] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යාසිඩ්] [අබු මස්'උද්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් [අබු මස්'උද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Muslim : 1342
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْكَهْف عُصِمَ مِنْ الدَّجَّالِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ شُعْبَةُ مِنْ آخِرِ الْكَهْفِ و قَالَ هَمَّامٌ مِنْ أَوَّلِ الْكَهْف كَمَا قَالَ هِشَامٌ
“කවුරුන් හෝ සූරත අල් කහ්ෆ් හි ආරම්භයේ සිට දස වාක්ය කටපාඩම් කරන්නේද, ඔහු නපුරෙන් - දජ්ජල්ගෙන් - ආරක්ෂා කරනු ලැබේ” යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට [සියුබා] අපට පවසා ඇත - තවත් පේළියකින් - [සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] මෙම ඉස්නාද් සමඟ [කටාදා] හි සෑම දෙයක්ම [හම්මාම්] අපට පවසා ඇති බව මට පැවසීය. ෂුබා මෙසේ පැවසීය; 'සූරා අල් කහෆ් අවසානයේ සිට'. හමාම් පැවසීය; 'සූරා අල් කහෆ් ආරම්භයේ සිට'. හිස්යාම් පැවසූ පරිදි.
හදීස්
Imam Muslim : 1343
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي السَّلِيلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَيُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَكَ أَعْظَمُ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَيُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَكَ أَعْظَمُ قَالَ قُلْتُ { اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ } قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِي وَقَالَ وَاللَّهِ لِيَهْنِكَ الْعِلْمُ أَبَا الْمُنْذِرِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [අබ්දුල් අ'ලා බින් අබ්දුල් අ'ලා] [අල් ජුරෙයිරි] [අබු අස් සලීල්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් රබා අල් අන්සාරි] [උබයි බින් ක'අබ්] වෙතින් අපට [අබ්දුල් අ'ලා] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් රබා අල් අන්සාරි] [උබයි බින් ක'අබ්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඕ අබු මුන්ඩ්සිර්! ඔබ සතුව ඇති කුර්ආනයේ කුමන වාක්යය වඩාත්ම වැදගත් දැයි ඔබ දන්නවාද?' අබු මුන්ඩ්සිර් මෙසේ පැවසීය; මම පිළිතුරු දුන්නෙමි, 'අල්ලාහ් සහ ඔහුගේ දූතයා වඩා හොඳින් දනී'. ඔහු නැවතත් ඇසුවේය: 'ඕ අබු මුන්ඩ්සිර්, ඔබ සතුව ඇති කුර්ආනයේ කුමන වාක්යය වඩාත්ම වැදගත් දැයි ඔබ දන්නවාද?' අබු මුන්ඩ්සිර් මෙසේ පැවසීය; මම පිළිතුරු දුන්නෙමි, 'අල්ලාහු ලා ඉලාහ ඉල්ලාලා හුවාල් හයුල් කයියුම්'. අබු මුන්ඩ්සිර් මෙසේ පැවසීය; ඉන්පසු ඔහු මගේ පපුවට තට්ටු කර මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, ඔබේ පපුව දැනුමෙන් පිරී ඉතිරී යන්න, ඕ අබු මුන්ඩ්සිර්'.
හදීස්
Imam Muslim : 1344
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ فِي لَيْلَةٍ ثُلُثَ الْقُرْآنِ قَالُوا وَكَيْفَ يَقْرَأْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ قَالَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ جَزَّأَ الْقُرْآنَ ثَلَاثَةَ أَجْزَاءٍ فَجَعَلَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ جُزْءًا مِنْ أَجْزَاءِ الْقُرْآنِ
තවද එය මට [සුහයිර් බින් හාර්බ්] සහ [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] - [සුහයිර්] පැවසුවේ - [සුහයිර්] අපට [සියුබා] [කටාදා] [සලීම් බින් අබුල් ජාද්] [මදාන් බින් අබු තල්හා] [අබු දර්දා`] [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාගෙන් [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පැවසූ බව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් කිසිවෙකුට එක රැයකින් කුර්ආනයෙන් තුනෙන් එකක් කියවිය නොහැකිද?' ඔවුන් නැවත ඇසුවා, 'මම තුනෙන් එකක් කියවන්නේ කෙසේද?' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේ: ''කුල් හුවල්ලාහු අහද්'' - සූරත් අල් ඉක්ලාෂ් - කුර්ආනයෙන් තුනෙන් එකකට සමානයි'. තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට [මුහම්මද් බින් බක්ර්] අපට [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත - තවත් පේළියකින් - තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට ['අෆ්ෆාන්] අපට [අබාන් අල් අත්තාර්] මෙම ඉස්නාද් සමඟ [කටාදා] සිට සියල්ල අපට [අබාන් අල් අත්තාර්] අපට පවසා ඇත. දෙවන හදීසයේ එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ වචන වලින් වේ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් 'අස්ස වජල්ලා අල් කුර්ආනය කොටස් තුනකට සාදන ලදී. පසුව ඔහු 'කුල් හුවල්ලාහු අහද්' නිර්මාණය කළේය. කුර්ආනයේ කොටස් වලින් කොටසක් ලෙස'.
හදීස්
Imam Muslim : 1345
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْشُدُوا فَإِنِّي سَأَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ فَحَشَدَ مَنْ حَشَدَ ثُمَّ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ثُمَّ دَخَلَ فَقَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ إِنِّي أُرَى هَذَا خَبَرٌ جَاءَهُ مِنْ السَّمَاءِ فَذَاكَ الَّذِي أَدْخَلَهُ ثُمَّ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي قُلْتُ لَكُمْ سَأَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ أَلَا إِنَّهَا تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ
ඔහු [මුහම්මද් බින් හාතිම්] සහ [යාකුබ් බින් ඉබ්රාහිම්] ගෙන් [යාහ්යා] ගෙන් සියල්ල මට කීවේය - [ඉබ්නු හාතිම්] - පැවසීය; ඔහු අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට [යාසිද් බින් කයිසාන්] අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හාසිම්] අපට පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ සැම රැස් කරන්න, මන්ද මම ඔබට කුර්ආනයෙන් තුනෙන් එකක් කියවා දෙන්නෙමි'. එබැවින් අපි රැස් වූ අතර, ඔවුන්ට රැස් වීමට කාලය තිබුණි, එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිටතට පැමිණ 'කුල් හුවල්ලාහු අහද්' කියෙව්වා. ඉන්පසු ඔහු නැවත ඇතුළට ආවා. එබැවින් අපි එකිනෙකාට කතා කළෙමු. මෙම හෙළිදරව්ව අහසින් පහළ වූ බව මම සිතුවෙමි, එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වහාම තම කාමරයට ගියේය'. වැඩි කල් නොගොස් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පිටතට පැමිණ මෙසේ පැවසූහ: 'කලින් මම ඔබට අල්-කුර්ආනයෙන් තුනෙන් එකක් කියවන බවට පොරොන්දු වුණා. 'කුල් හුවල්ලාහු අහද්' යන්නෙහි වටිනාකම කුර්ආනයෙන් තුනෙන් එකකට සමාන බව දැනගන්න.'
හදීස්
Imam Muslim : 1346
و حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ بَشِيرٍ أَبِي إِسْمَعِيلَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ فَقَرَأَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ حَتَّى خَتَمَهَا
[වෂීල් බින් අබ්දුල් අල] අපට [ඉබ්නු ෆුඩ්ලයිල්] [බසීර් බින් අබු ඉස්මායිල්] [අබු හාසිම්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට පැවසූ බව අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිටතට පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔබට කුර්ආනයෙන් තුනෙන් එකකට සමාන අකුරක් කියවමි'. එබැවින් ඔහු 'කුල් හුවල්ලාහු අහද්' කියෙව්වා. ඔහු එය අවසානය දක්වා කියෙව්වා.
හදීස්
Imam Muslim : 1347
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمِّي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ أَنَّ أَبَا الرِّجَالِ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ عَنْ أُمِّهِ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَكَانَتْ فِي حَجْرِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ رَجُلًا عَلَى سَرِيَّةٍ وَكَانَ يَقْرَأُ لِأَصْحَابِهِ فِي صَلَاتِهِمْ فَيَخْتِمُ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فَلَمَّا رَجَعُوا ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سَلُوهُ لِأَيِّ شَيْءٍ يَصْنَعُ ذَلِكَ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ لِأَنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبِرُوهُ أَنَّ اللَّهَ يُحِبُّهُ
[අහ්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් වහබ්] අපට පවසා ඇත්තේ මගේ මාමා වන [අබ්දුල්ලාහ් බින් වහබ්], [සයිද් බින් අබු හිලාල්] ගෙන් [අම්රු බින් හාරිත්] අපට පවසා ඇති බවයි [අබු රිජාල්] මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්, ඔහුගේ මව [අම්රා බින්ට් අබ්දුර් රහ්මාන්] ගෙන් තමාට පැවසූ බව, ඒ අවස්ථාවේ ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බිරිඳ වන අයිසියාගේ නිවසේ සිටියේය, [අයිසියා] ගෙන්. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ යම් යම් මෙහෙයුම් සඳහා පවරා ඇති විශේෂ භට පිරිසක් - සාරියක මිනිසෙකු එවූහ. මෙම මිනිසා තම මිතුරන් සඳහා යාච්ඤා නායකයෙකු වූ විට, ඔහු සෑම විටම ඔහුගේ ලිපි කියවීම 'කුල් හුවල්ලාහු අහද්' සමඟ අවසන් කළේය. ඔවුන් නිවසට පැමිණි විට, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත ආරංචිය දැනුම් දෙන ලදී, එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු එය කළේ මන්දැයි ඔහුගෙන් අසන්න?' එවිට ඔවුන් ඔහුගෙන් ඇසුවා. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, "මොකද එහි අර් රහ්මාන්ගේ ගුණාංග අඩංගු වන අතර මම එය සැමවිටම කියවීමට කැමතියි" යනුවෙනි. එය ඇසූ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ, "අල්ලාහ් තආලා ද ඔහුට ආදරය කරන බව ඔහුට කියන්න" යනුවෙන් පැවසූහ.
හදීස්
Imam Muslim : 1348
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَ آيَاتٍ أُنْزِلَتْ اللَّيْلَةَ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قَطُّ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَقُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ
[කුටයිබා බින් සඊද්] අපට [බයාන්] සිට [කයිස් බින් අබු හසීම්] සිට [උක්බා බින් අමීර්] දක්වා [ජාරිර්] අපට පැවසූ බව අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඊයේ රාත්රියේ පහළ වූ පද කිහිපයක් ඔබ දුටුවේ නැද්ද, ඒවාට සමාන පද නොමැත. එනම්; 'කුල් ආඋද්සු බිරාබ්බිල් ෆලාක් සහ කුල් ආඋද්සු බිරාබ්බින්නාස්' - සූරත් අල් ෆලාක් සහ අන් නස්-.
හදීස්
Imam Muslim : 1349
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَ أَوْ أُنْزِلَتْ عَلَيَّ آيَاتٌ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قَطُّ الْمُعَوِّذَتَيْنِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ وَكَانَ مِنْ رُفَعَاءِ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] [මගේ පියා] [ඉස්මායිල්] [කයිස්] [උක්බා බින් අමීර්] වෙතින් අපට පැවසූ බව මට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට මෙසේ පැවසීය: 'මට කවදාවත් ඒවාට සමාන නොකළ පද කිහිපයක් පහළ කර ඇත. එනම් අල් මුඅව්විඩ්සටයින් - සූරත් අල් ෆලාක් සහ අන් නස්-'. තවද [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [වකී'] - වෙනත් ආකාරයකින් - අපට පවසා ඇති බවත් [මුහම්මද් බින් රාෆි'] අපට [අබු උසාමා] [ඉස්මායිල්] දෙකම අපට පවසා ඇති බවත් මට පැවසීය. උදාහරණයක් ලෙස උක්බා බින් අමීර් අල් ජුහානිගෙන් අබු උසාමාගේ ඉතිහාසයේ. තවද ඔහු මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මිතුරන් අතර 'ප්රඥාවන්ත' කෙනෙකි.
හදීස්
Imam Muslim : 1350
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَقُومُ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَهُوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [අම්රු අන් නකිද්] සහ [සුහයිර් බින් හාර්බ්] යන සියල්ලන්ම [ඉබ්නු උයෙයිනා] ගෙන් අපට පවසා ඇත - [සුහයිර්] - මෙසේ පැවසීය; [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත [සලීම්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අස් සුහ්රි] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දෙයක් හැර ඊර්ෂ්යා කළ නොහැකි දෙයක් තිබේ. -පළමුව - අල්ලාහ් කුර්ආනය කටපාඩම් කිරීමට දී ඇති කෙනෙකුට, එවිට ඔහු එය දිවා රෑ කියවනු ඇත. -දෙවනුව - අල්ලාහ් ධනය ලබා දී ඇති පුද්ගලයෙකුට, පසුව ඔහු එය දිවා රෑ - අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ ගත කරයි-,'
හදීස්
Imam Muslim : 1351
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا عَلَى اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ هَذَا الْكِتَابَ فَقَامَ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَتَصَدَّقَ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ
[හර්මලා බින් යාහ්යා] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු වහබ්] මට [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, [සලීම් බින් අබ්දුල්ලා බින් උමර්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබට කරුණු දෙකක් හැර ඊර්ෂ්යා කළ නොහැක. -පළමුව- අල්ලාහ් විසින් කුර්ආනය කටපාඩම් කිරීමට දී ඇති කෙනෙකුට, එවිට ඔහු එය දිවා රෑ කියවනු ඇත. -දෙවනුව- අල්ලාහ් ධනය ලබා දී ඇති පුද්ගලයෙකුට, පසුව ඔහු එය දිවා රෑ - අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ වියදම් කරයි-,'
හදීස්
Imam Muslim : 1352
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا حَسَدَ إِلَّا فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالًا فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] [ඉස්මායිල්] [කයිස්] වෙතින් [වාකි] අපට පැවසූ බව අපට පැවසූ පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] මෙසේ පැවසීය; - තවත් පේළියකින්- [ඉබ්නු නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියා] සහ [මුහම්මද් බින් බිසීර්] යන දෙදෙනාම අපට [කයිස්] වෙතින් [ඉස්මායිල්] අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය, [අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්] පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'දෙදෙනෙකුට හැර ඊර්ෂ්යාවක් නැත. - පළමුව - අල්ලාහ් ධනය ලබා දෙන කෙනෙකුට, පසුව ඔහු එය ධර්මිෂ්ඨකමින් වියදම් කරයි. - දෙවනුව - අල්ලාහ් ප්රඥාව ලබා දී ඇති මිනිසෙකුට - දැනුම - එවිට ඔහු එයින් තීරණ ගනී සහ එය උගන්වයි'.
හදීස්
Imam Muslim : 1353
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ أَنَّ نَافِعَ بْنَ عَبْدِ الْحَارِثِ لَقِيَ عُمَرَ بِعُسْفَانَ وَكَانَ عُمَرُ يَسْتَعْمِلُهُ عَلَى مَكَّةَ فَقَالَ مَنْ اسْتَعْمَلْتَ عَلَى أَهْلِ الْوَادِي فَقَالَ ابْنَ أَبْزَى قَالَ وَمَنْ ابْنُ أَبْزَى قَالَ مَوْلًى مِنْ مَوَالِينَا قَالَ فَاسْتَخْلَفْتَ عَلَيْهِمْ مَوْلًى قَالَ إِنَّهُ قَارِئٌ لِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنَّهُ عَالِمٌ بِالْفَرَائِضِ قَالَ عُمَرُ أَمَا إِنَّ نَبِيَّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ قَالَ إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْكِتَابِ أَقْوَامًا وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ اللَّيْثِيُّ أَنَّ نَافِعَ بْنَ عَبْدِ الْحَارِثِ الْخُزَاعِيَّ لَقِيَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِعُسْفَانَ بِمِثْلِ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ
[සුහයිර් බින් හාර්බ්] අපට පවසා ඇත්තේ [යා'කුබ් බින් ඉබ්රාහිම්] [මගේ පියා] [අමීර් බින් වත්සිලා] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් මට පැවසූ බවයි; නෆි' බින් අබ්දුල් හරිත්, වරක් 'උස්ෆාන්' හි කලීෆ් [උමර්] හමුවිය. ඒ කාලයේ, නෆි' මක්කා නගරයේ නිලධාරියෙකු ලෙස සේවය කළේය. උමර් නෆිගෙන් ඇසුවේ, 'වඩ්ලි ජනතාවගේ ප්රධානියා ලෙස ඔබ කාවද පත් කරන්නේ?' නෆි' පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඉබ්න් අබ්සා' කියාය. උමර් නැවතත් ඇසුවේ, 'ඉබ්න් අබ්සා කවුද?' නෆි' පිළිතුරු දුන්නේ, 'මවුලාගෙන් එක් අයෙක් - අපගේ මවුලා කිහිප දෙනෙකු අතර නිදහස් වහලුන්' කියාය. උමර් ඇසුවේ, 'මවුලා පත් කළේ ඇයි?' නෆි' පිළිතුරු දුන්නේ, 'මොකද ඔහු අල්ලාහ්ගේ පොත ගැන දක්ෂ වන අතර ෆරායිද්ල් විද්යාව - උරුමය බෙදීමේ විද්යාව - ගැන දක්ෂ කෙනෙක්' කියාය. උමර් මෙසේ පැවසීය, "එය සත්යයකි, ඔබගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පවසා ඇත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් මෙම පොත - කුර්ආනය - මගින් ජනතාවක් මහිමයට පත් කර අන් අයව නින්දාවට පත් කරනු ඇත'. තවද [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අද් දාරිමි] සහ [අබු බකර් බින් ඉෂාක්] යන දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ, [අබුල් යමාන්] [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සියුඅයිබ්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, [අමීර් බින් වත්සිලා අල් ලයිට්සි] මට මෙසේ පැවසීය, නෆි බින් අබ්දුල් හරිත් අල් කුසායි [උස්ෆාන්] හි [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] හමුවූ බව පැවසීය. මෙය අස් සුහ්රි හි ඉබ්රාහිම් බින් සාද්ගේ හදීසයට සමානය.
හදීස්
Imam Muslim : 1354
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُا سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْرَأَنِيهَا فَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسِلْهُ اقْرَأْ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ثُمَّ قَالَ لِي اقْرَأْ فَقَرَأْتُ فَقَالَ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخَرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يَقُولُا سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ وَزَادَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلَاةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ كَرِوَايَةِ يُونُسَ بِإِسْنَادِهِ
[යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට පැවසූ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [උර්වා බින් සුබයිර්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්දුල් කාරි] ගෙන් [මලික්] ට [මලික්] ට [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] ගෙන් මම මෙසේ ඇසුවෙමි; හිෂාම් බින් හකීම් බින් හිස්ම් සූරතය අල් ෆුර්කාන් කියවනවා මට ඇසුණි, ඔහු සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට කියවූ බව කියවන -කිරාත්- මෙන් නොව. ඒ නිසා, මම ඔහුට රළු ලෙස හැසිරුණා. නමුත් මම ඔහුව යන්න දුන්නා. නමුත් මම ඔහුගේ ඇඳුම් අල්ලාගෙන, පසුව මම ඔහුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියට ගෙනාවා. මම මෙසේ කීවෙමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මේ පුද්ගලයා අල් ෆුර්කාන් ලිපිය කියවනවා ඔබ මට කියවූ ලිපිය මෙන් නොවේ, මෙය කෙසේද?' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහුට යන්න දෙන්න, ඔහුට එය නැවත කියවන්න කියන්න'. ඉන්පසු හිස්යාම් එය කලින් කියවූ ආකාරයටම නැවත කියෙව්වා. ඊට පස්සේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කිව්වා: 'ඔහුව පහළ කළේ මෙහෙමයි' කියලා. ඊට පස්සේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මට කියවන්න කිව්වා. ඊට පස්සේ මම සාමාන්යයෙන් කියවන විදියටම ඒක කියෙව්වා. ඉතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා කිව්වා: 'ඔව්, ඒ වාක්යය ඇත්තටම එහෙම පහළ වුණා. ඇත්ත වශයෙන්ම, කුර්ආනය අකුරු හතකින් - භාෂාවේ උපභාෂා හතකින් - පහළ වුණා. ඒ නිසා, ඔබට පහසු අකුරුවලින් කියවන්න'. [හර්මලා බින් යාහ්යා] මට කිව්වා [ඉබ්නු වහබ්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [යූනුස්] [මිස්වර් බින් මක්රමා] සහ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්දුල් කාරි] ඔහුට කිව්වා කියලා [උර්වා බින් සුබයිර්] දෙන්නම [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] කියන දේ අහලා තියෙනවා කියලා; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ හිෂාම් බින් හකීම් අල් ෆුර්කාන් ලිපිය කියවනවා මට ඇහුණා. ඔහු ඒ හා සමාන හදීසයක් ද සඳහන් කළා. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; 'මම ඔහුට යාඥා කරන අතරතුර අකාරුණික ලෙස කතා කළා. නමුත් ඔහු ආයුබෝවන් කියන තුරු මම ඉවසිලිවන්තව සිටීමට උත්සාහ කළා.' [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] සහ [අබ්දුල් බින් හුමයිඩ්] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇත්තේ, [අබ්දුර්රාසාක්] [අස් සුහ්රි] හි යූනුස්ගේ ඉතිහාසය ඔහුගේ ඉස්නාද් සමඟ අපට පවසා ඇති බවයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1355
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَقْرَأَنِي جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام عَلَى حَرْفٍ فَرَاجَعْتُهُ فَلَمْ أَزَلْ أَسْتَزِيدُهُ فَيَزِيدُنِي حَتَّى انْتَهَى إِلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ بَلَغَنِي أَنَّ تِلْكَ السَّبْعَةَ الْأَحْرُفَ إِنَّمَا هِيَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي يَكُونُ وَاحِدًا لَا يَخْتَلِفُ فِي حَلَالٍ وَلَا حَرَامٍ و حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
"මුලින්ම ජිබ්රිල් මට අල් කුර්ආනය එක අකුරකින් කියෙව්වා - එක අකුරකින් කියෙව්වා - එක අකුරකින් කියෙව්වා - එකකින් කියෙව්වා - විතරයි. ඊට පස්සේ මම එකතු කරන්න කිව්වා. ඉතින් ජිබ්රිල් ඒවා එකතු කළා - ලහ්ජා කියවීම -" කියලා. ඉබ්නු ෂිහාබ් කිව්වා; "නීතියේ කාරණාවලදී අකුරු හත එකක් කියලා මට ආරංචියක් ආවා, හලාල් සහ හරාම් සම්බන්ධයෙන් ඒවායේ ගැටුමක් නැහැ" කියලා. "අබ්දු බින් හුමයිඩ්" අපිට කිව්වා [අබ්දුර් රාසාක්] [අස් සුහ්රි] ගෙන් [මමර්] මේ ඉස්නාද් එක ගැන කිව්වා කියලා. "අබ්දුර් රාසාක්] [අස් සුහ්රි] ගෙන් [අල්-මාර්] මේ ඉස්නාද් එක ගැන කිව්වා."
හදීස්
Imam Muslim : 1356
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ جَدِّهِ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ كُنْتُ فِي الْمَسْجِدِ فَدَخَلَ رَجُلٌ يُصَلِّي فَقَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ ثُمَّ دَخَلَ آخَرُ فَقَرَأَ قِرَاءَةً سِوَى قَرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَلَمَّا قَضَيْنَا الصَّلَاةَ دَخَلْنَا جَمِيعًا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ إِنَّ هَذَا قَرَأَ قِرَاءَةً أَنْكَرْتُهَا عَلَيْهِ وَدَخَلَ آخَرُ فَقَرَأَ سِوَى قِرَاءَةِ صَاحِبِهِ فَأَمَرَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَا فَحَسَّنَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَأْنَهُمَا فَسَقَطَ فِي نَفْسِي مِنْ التَّكْذِيبِ وَلَا إِذْ كُنْتُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَدْ غَشِيَنِي ضَرَبَ فِي صَدْرِي فَفِضْتُ عَرَقًا وَكَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَرَقًا فَقَالَ لِي يَا أُبَيُّ أُرْسِلَ إِلَيَّ أَنْ اقْرَأْ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَرَدَّ إِلَيَّ الثَّانِيَةَ اقْرَأْهُ عَلَى حَرْفَيْنِ فَرَدَدْتُ إِلَيْهِ أَنْ هَوِّنْ عَلَى أُمَّتِي فَرَدَّ إِلَيَّ الثَّالِثَةَ اقْرَأْهُ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَلَكَ بِكُلِّ رَدَّةٍ رَدَدْتُكَهَا مَسْأَلَةٌ تَسْأَلُنِيهَا فَقُلْتُ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأُمَّتِي وَأَخَّرْتُ الثَّالِثَةَ لِيَوْمٍ يَرْغَبُ إِلَيَّ الْخَلْقُ كُلُّهُمْ حَتَّى إِبْرَاهِيمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِيسَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى أَخْبَرَنِي أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ أَنَّهُ كَانَ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَصَلَّى فَقَرَأَ قِرَاءَةً وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] අපට [මගේ පියා] අපට [ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඊසා බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] [ඔහුගේ සීයා] [උබේ බින් කඅබ්] ගෙන් අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; මම වරක් පල්ලියේ සිටියදී, හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණ යාච්ඤා කළේය. පසුව ඔහු - අල්-කුර්ආනය - කිරා සමඟ - පාරායනය - කියෙව්වා - මම එය ප්රතික්ෂේප කරමි. පසුව තවත් මිනිසෙක් පැමිණ - අල්-කුර්ආනය - තවත් කිරා සමඟ කියෙව්වා. සලාතය ඉටු කිරීමෙන් පසු, අපි සියල්ලෝම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් වෙත ගියෙමු. මම මෙසේ කීවෙමි, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මේ මිනිසා - අල්-කුර්ආනය - මම ප්රතික්ෂේප කරන කිරා සමඟ කියෙව්වා. පසුව තවත් මිනිසෙක් පැමිණ - අල්-කුර්ආනය - තවත් කිරා සමඟ කියෙව්වා'. ඉතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දෙදෙනාටම ඔවුන්ගේ කියවීම් නැවත නැවත කරන ලෙස නියෝග කළ අතර, පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් එය තහවුරු කළහ. ඉන්පසු, මගේ හදවතේ තිබූ බොරු අගතීන් අතුරුදහන් වූ අතර මම තවමත් නොදැනුවත්වම සිටි හැඟීම් ද අතුරුදහන් විය. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට සිදු වූ දෙයක් දුටු විට, ඔහු මගේ පපුවට තට්ටු කළේය, එය මම අල්ලාහ්ව මහත් බියෙන් දුටුවාක් මෙන් බව මට දැනුමක් විවෘත විය. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ උබයි, -ජිබ්රිල්- මට එවා ඇත්තේ මට කුර්ආනය එක අකුරකින් කියවිය හැකි වන පරිදි - ලහ්ජා පාරායනය -, එබැවින් මම මගේ ජනතාවට සහනයක් ලබා දෙන ලෙස ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටිමි. එබැවින් ඔහු මා වෙත ආපසු පැමිණියේ මට එය අකුරු දෙකකින් කියවිය හැකි වන පරිදි ය. මගේ ජනතාවට සහනයක් ලබා දෙන ලෙස මම තවමත් ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටිමි. එබැවින් ඔහු නැවත පැමිණ මට සහනයක් ලබා දුන්නේය - එවිට මට එය අකුරු හතකින් කියවිය හැකිය. ජිබ්රිල් පැවසුවේ, 'ඔබ ආපසු එන සෑම අවස්ථාවකම එය එසේ ය, මම ඔබේ ඉල්ලීම ඉටු කරමි' යනුවෙනි. ඉතින් මම යාච්ඤා කළා: 'අල්ලාහුම්මග්ෆිර් ලි උම්මතියි - ඕ අල්ලාහ්, මගේ ජනතාවට සමාව දෙන්න-'. තුන්වන එක මම අවසන් කළේ ඉබ්රාහිම් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දක්වා සියලු ජීවීන් මා කෙරෙහි බලාපොරොත්තු වන දිනයක් සඳහා ය. [අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට පවසා ඇති බව [මුහම්මද් බින් බිසීර්] මට පැවසූ බව [ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ්] මට පැවසූ බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඊසා] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු ලයිලා] මට පැවසූ බව [උබේ බින් කඅබ්] මට පැවසූ බව එක් දිනක් ඔහු පල්ලියේ වාඩි වී සිටියදී හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණ යාච්ඤා කර කුරානය කියෙව්වා. ඔහු ඉබ්නු නුමෙයාර්ගේ හදීසයට සමාන හදීසයක් ද විස්තර කළේය.
හදීස්
Imam Muslim : 1357
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَاه ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عِنْدَ أَضَاةِ بَنِي غِفَارٍ قَالَ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفٍ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى حَرْفَيْنِ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَهُ الثَّالِثَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى ثَلَاثَةِ أَحْرُفٍ فَقَالَ أَسْأَلُ اللَّهَ مُعَافَاتَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَإِنَّ أُمَّتِي لَا تُطِيقُ ذَلِكَ ثُمَّ جَاءَهُ الرَّابِعَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تَقْرَأَ أُمَّتُكَ الْقُرْآنَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَأَيُّمَا حَرْفٍ قَرَءُوا عَلَيْهِ فَقَدْ أَصَابُوا و حَدَّثَنَاه عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] අපට [ගුන්දාර්] [සියුබා] වෙතින් අපට පවසා ඇත - තවත් පේළියකින් - [ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] සහ [ඉබ්නු බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත - [ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] - [ඉබ්නුල් මුට්සන්නා] - [මුහම්මද් බින් ජෆාර්] අපට පවසා ඇත [අල් හකාම්] [මුජාහිද්] [ඉබ්නු අබු ලයිලා] [උබයි බින් කඅබ්] වෙතින් [සියුබා] අපට පවසා ඇත - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් බනී ගිෆාර්හි ජල තටාකයේ සිටි බව. එවිට ජිබ්රිල් අලෙයිහිස් සලාම් ඔහු වෙත පැමිණ, 'ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔබට ඔබේ ජනතාවට අල්-කුර්ආනය එක අකුරකින් - ලහ්ජා පාරායනය - පාරායනය කරන ලෙස නියෝග කර ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු ද මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔහුගේ දයාව සහ සමාව අයදිමි, ඇත්තෙන්ම මගේ ජනතාවට එය කළ නොහැකි වනු ඇත'. ඉන්පසු ජිබ්රිල් දෙවන වරටත් පැමිණ, 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් ඔබට ඔබේ ජනතාවට අකුරු දෙකකින් කුර්ආනය කියවා පෙන්වන ලෙස අණ කර ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: 'මම ඔහුගේ දයාව සහ සමාව අයදිමි, ඇත්ත වශයෙන්ම මගේ ජනතාවට එය කළ නොහැකි වනු ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඉන්පසු ජිබ්රිල් තුන්වන වරටත් ඔහු වෙත පැමිණ, 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් ඔබට අකුරු තුනකින් ඔබේ ජනතාවට කුර්ආනය කියවා පෙන්වන ලෙස අණ කර ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඔහු 'මම ඔහුගේ දයාව සහ සමාව අයදිමි, ඇත්ත වශයෙන්ම මගේ ජනතාවට එය කළ නොහැකි වනු ඇත' යනුවෙන් පැවසීය. ඉන්පසු ජිබ්රිල් සිව්වන වරටත් පැමිණ, 'ඇත්තෙන්ම අල්ලාහ් ඔබට ඔබේ ජනතාවට අකුරු හතකින් කුර්ආනය කියවා පෙන්වන ලෙස අණ කර ඇත. ඔවුන් කියවීමට භාවිතා කරන ඕනෑම අකුරකින් ඔවුන්ගේ කියවීම නිවැරදියි' යනුවෙන් පැවසීය. තවද [උබයිදුල්ලාහ් බින් මුආද්ස්] අපට පවසා ඇත්තේ [මගේ පියා] අපට [සියුබා] මෙම ඉස්නාද් සමඟ පැවසූ බවයි.
හදීස්
Imam Muslim : 1358
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ نَهِيكُ بْنُ سِنَانٍ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ كَيْفَ تَقْرَأُ هَذَا الْحَرْفَ أَلِفًا تَجِدُهُ أَمْ يَاءً { مِنْ مَاءٍ غَيْرِ آسِنٍ } أَوْ { مِنْ مَاءٍ غَيْرِ يَاسِنٍ } قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَكُلَّ الْقُرْآنِ قَدْ أَحْصَيْتَ غَيْرَ هَذَا قَالَ إِنِّي لَأَقْرَأُ الْمُفَصَّلَ فِي رَكْعَةٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ هَذًّا كَهَذِّ الشِّعْرِ إِنَّ أَقْوَامًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لَا يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ وَلَكِنْ إِذَا وَقَعَ فِي الْقَلْبِ فَرَسَخَ فِيهِ نَفَعَ إِنَّ أَفْضَلَ الصَّلَاةِ الرُّكُوعُ وَالسُّجُودُ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّظَائِرَ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرُنُ بَيْنَهُنَّ سُورَتَيْنِ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ ثُمَّ قَامَ عَبْدُ اللَّهِ فَدَخَلَ عَلْقَمَةُ فِي إِثْرِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ قَدْ أَخْبَرَنِي بِهَا قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي رِوَايَتِهِ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي بَجِيلَةَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ وَلَمْ يَقُلْ نَهِيكُ بْنُ سِنَانٍ و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ يُقَالُ لَهُ نَهِيكُ بْنُ سِنَانٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَجَاءَ عَلْقَمَةُ لِيَدْخُلَ عَلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ سَلْهُ عَنْ النَّظَائِرِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِهَا فِي رَكْعَةٍ فَدَخَلَ عَلَيْهِ فَسَأَلَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَلَيْنَا فَقَالَ عِشْرُونَ سُورَةً مِنْ الْمُفَصَّلِ فِي تَأْلِيفِ عَبْدِ اللَّهِ و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا وَقَالَ إِنِّي لَأَعْرِفُ النَّظَائِرَ الَّتِي كَانَ يَقْرَأُ بِهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْنَتَيْنِ فِي رَكْعَةٍ عِشْرِينَ سُورَةً فِي عَشْرِ رَكَعَاتٍ
[අබු බකර් බින් අබු සයිබා] සහ [ඉබ්නු නුමෙයාර්] [වාකි'] ගෙන් සියල්ල අපට පවසා ඇත - [අබු බකර්] පැවසීය - [අබු වෛල්] ගෙන් [අල් අමසි] ගෙන් [වාකි'] අපට පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය; නාහික් බින් සිනාන් නම් මිනිසෙක් [අබ්දුල්ලා] වෙත පැමිණ, 'ඕ අබු අබ්දුර් රහ්මාන්, අලිෆ් හෝ යා' අකුරින් මෙම ලිපිය ඔබ කියවන්නේ කෙසේද, එනම්: 'මින් මාඉන් ගයිරි 'ආසින්' හෝ, 'මින් මාඉන් ගරි යාසින්'. එවිට අබ්දුල්ලා පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබ මෙය හැර අනෙකුත් සියලුම කුර්ආන ගණන් කර තිබේද?' නාහික් නැවතත් පැවසීය, 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම ඇත්තටම අල් මුෆෂ්ෂාල් එක රකඅතකින් කියවා ඇත්තෙමි'. අබ්දුල්ලා පැවසුවේ, 'ඔහු කියවූ වේගය ඔහු කවි කියවන වේගයට සමාන විය. කුර්ආනය කියවන පිරිසක් සිටිති, නමුත් ඔවුන්ගේ කියවීම ඔවුන්ගේ උගුරෙන් ඔබ්බට යන්නේ නැත. හදවතේ කාවැදී ඇති සහ එහි තදින් ඇලී ඇති කියවීම පමණක් ප්රයෝජනවත් වනු ඇත. යාච්ඤාවේ වැදගත්ම කොටස් වන්නේ නැමීම සහ සුජූද් කිරීමයි. මම ඇත්තටම අන් නෂයිර් දන්නවා - දිග සහ අර්ථයෙන් ආසන්න වශයෙන් සමාන අකුරු - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සෑම රකඅතයකම කියෙව්වා. එවිට අබ්දුල්ලා නැගිට්ටා, පසුව අල්කාමා පිටුපසට ඇතුළු වී පිටතට පැමිණ, 'ඔහු මට මෙය කිව්වා' කියා පැවසුවා. ඉබ්නු නුමෙයාර් ඔහුගේ ඉතිහාසයේ මෙසේ පැවසීය; බානි බජිලාහි මිනිසෙක් අබ්දුල්ලා වෙත පැමිණියේය. ඔහු නාහික් බින් සිනාන් ගැන සඳහන් නොකරයි. තවද [අබු කුරෙයිබ්] [අල් අමාසි] [අබු වයිල්] [අල් අ'මාසි] [අබු මුආවියා] [අබු වයිල්] [අබු වයිල්] [අල් අ'මාසි] [අබු වයියා] [අබු වයියා] [අබ්දුල්ලා] [නාහික් බින් සිනාන්] නම් මිනිසෙක් අපට පැවසුවා. එය වාකි' හදීසයට සමානයි, ඔහු පමණක් සඳහන් කරන්නේ; පසුව අල්කාමා අබ්දුල්ලාහ් හමුවීමට පැමිණියා, එබැවින් අපි ඔහුට මෙසේ කීවෙමු, 'අන් නෂයිර් ගැන ඔහුගෙන් විමසන්න - දිග හා අර්ථයෙන් ආසන්න වශයෙන් සමාන අකුරු - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එක් රකඅතකින් කියවා ඇති ඒවා. ඉන්පසු ඔහු ඔහුව බැලීමට ගොස් ඔහුගෙන් ඇසුවේය. ඉන්පසු ඔහු පිටතට පැමිණ මෙසේ පැවසීය, 'ඒවා අබ්දුල්ලාහ්ගේ ත`ලිෆ් හි අල් මුෆෂ්ෂාල්ගේ ලිපි විස්සකි. තවද [ඉෂාක් බින් ඉබ්රාහිම්] අපට පවසා ඇති බව [ඊසා බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇති බව [අල් අමාසි] දෙවන හදීසයේ මෙන් මෙම ඉස්නාද්හි අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. තවද ඔහු මෙසේ පැවසීය: ඇත්ත වශයෙන්ම, මම සැබවින්ම අන් නෂයිර් දනිමි - දිග හා අර්ථයෙන් ආසන්න වශයෙන් සමාන සූර - රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එක් රකඅතකින් සූර දෙකක් කියෙව්වා, එනම් රකඅත් දහයකින් සූර විස්සක්.
හදීස්
Imam Muslim : 1359
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الْأَحْدَبُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ غَدَوْنَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يَوْمًا بَعْدَ مَا صَلَّيْنَا الْغَدَاةَ فَسَلَّمْنَا بِالْبَابِ فَأَذِنَ لَنَا قَالَ فَمَكَثْنَا بِالْبَابِ هُنَيَّةً قَالَ فَخَرَجَتْ الْجَارِيَةُ فَقَالَتْ أَلَا تَدْخُلُونَ فَدَخَلْنَا فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ يُسَبِّحُ فَقَالَ مَا مَنَعَكُمْ أَنْ تَدْخُلُوا وَقَدْ أُذِنَ لَكُمْ فَقُلْنَا لَا إِلَّا أَنَّا ظَنَنَّا أَنَّ بَعْضَ أَهْلِ الْبَيْتِ نَائِمٌ قَالَ ظَنَنْتُمْ بِآلِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ غَفْلَةً قَالَ ثُمَّ أَقْبَلَ يُسَبِّحُ حَتَّى ظَنَّ أَنَّ الشَّمْسَ قَدْ طَلَعَتْ فَقَالَ يَا جَارِيَةُ انْظُرِي هَلْ طَلَعَتْ قَالَ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هِيَ لَمْ تَطْلُعْ فَأَقْبَلَ يُسَبِّحُ حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّ الشَّمْسَ قَدْ طَلَعَتْ قَالَ يَا جَارِيَةُ انْظُرِي هَلْ طَلَعَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هِيَ قَدْ طَلَعَتْ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَقَالَنَا يَوْمَنَا هَذَا فَقَالَ مَهْدِيٌّ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَلَمْ يُهْلِكْنَا بِذُنُوبِنَا قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ قَرَأْتُ الْمُفَصَّلَ الْبَارِحَةَ كُلَّهُ قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ هَذًّا كَهَذِّ الشِّعْرِ إِنَّا لَقَدْ سَمِعْنَا الْقَرَائِنَ وَإِنِّي لَأَحْفَظُ الْقَرَائِنَ الَّتِي كَانَ يَقْرَؤُهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ مِنْ الْمُفَصَّلِ وَسُورَتَيْنِ مِنْ آلِ حم
[සයිබාන් බින් ෆාරුක්] අපට [මහ්දි බින් මයිමුන්] අපට [අබු වායිල්] ගෙන් [වෂිල් අල් අහ්දාබ්] අපට මෙසේ පැවසීය: එක් දිනක් ෆජ්ර් සලාතය ඉටු කිරීමෙන් පසු, අපි [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] හමුවීමට ගියෙමු. අපි දොරකඩදී ආයුබෝවන් කීවෙමු, පසුව ඔහු අපට ඇතුළට යාමට ඉඩ දුන්නෙමු, නමුත් අපි දොර අසල මොහොතක් රැඳී සිටියෙමු, පසුව වහලියක් පිටතට පැමිණ, 'ඔබ ඇතුළට එන්නේ නැද්ද?' එබැවින් අපි වහාම ඇතුළු වූ විට, ඉබ්නු මස්'උද් යාඥා කරමින් සිටිනු අපි දුටුවෙමු. ඉබ්නු මස්'උද් ඇසුවේ, 'ඔබට එයට අවසර දී තිබියදීත්, ඔබට ඇතුළුවීමට ඇති බාධාව කුමක්ද? අපි පිළිතුරු දුන්නෙමු, 'කිසිවක් නැත, නමුත් අපි සිතුවේ නිවසේ පදිංචිකරුවන්ගෙන් සමහරක් තවමත් නිදාගෙන සිටින බවයි'. ඉබ්නු මස්'උද් පැවසුවේ, 'ඉබ්නු උම්මි අබ්දුගේ පවුලේ අය තවමත් කම්මැලි යැයි ඔබ සිතනවාද?' ඉන්පසු ඔහු තම තස්බිහ් කියමින් සිටියේය. හිරු උදාවී ඇති බව අපට සිතෙන තුරු. ඊට පස්සේ එයා ඇහුවා, 'ඕ ජාරියා - වහල් කෙල්ලේ-, බලන්න හිරු උදා වෙලාද කියලා?" වහල් කෙල්ල බැලුවා, එතකොට හිරු උදා වෙලා නැති බව පෙනුනා. ඉතින් ඉබ්නු මස්'උද් ඉර උදා වෙලා කියලා දැනෙනකම් තස්බිහ් එක නැවත කිව්වා, ඊට පස්සේ ආයෙත් ඇහුවා, 'ඕ ජාරියා, හිරු උදා වෙලාද?' වහල් කෙල්ල බැලුවා, එතකොට හිරු උදා වෙලා කියලා පෙනුනා. ඉතින් ඉබ්නු මස්'උද් කිව්වා, 'අද අපිව නැවත නැඟිට්ටෙව්ව අල්ලාහ්ට ප්රශංසා වේවා' කියලා. මහ්දි කිව්වා: 'ඔහු අපේ පාප නිසා අපිව විනාශ කළේ නැහැ' කියලා කිව්වා කියලා මම හිතනවා. එවිට මිනිස්සුන්ගෙන් කෙනෙක් කිව්වා, 'ඊයේ රෑ මම අල්-මුෆෂ්සල් සම්පූර්ණයෙන්ම කියෙව්වා' කියලා. අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් මෙසේ පැවසීය, 'ඔහුගේ කියවීමේ වේගය කවි කියවීමේ වේගය හා සමානයි. මම අන්-නෂයිර් - දිගින් හා අර්ථයෙන් බොහෝ දුරට සමාන සූරත දැන සිටියෙමි - අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පාරායනය කළ ඒවා, එනම් අල්-මුෆෂ්සාල් හි සූරත දහඅටක් සහ අලිෆ්-ලම්-හම්මිම් හි සූරත දෙකක්.'
හදීස්
Imam Muslim : 1360
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي بَجِيلَةَ يُقَالُ لَهُ نَهِيكُ بْنُ سِنَانٍ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ إِنِّي أَقْرَأُ الْمُفَصَّلَ فِي رَكْعَةٍ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ هَذًّا كَهَذِّ الشِّعْرِ لَقَدْ عَلِمْتُ النَّظَائِرَ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ بِهِنَّ سُورَتَيْنِ فِي رَكْعَةٍ
[අබ්දු බින් හුමයිඩ්] අපට [සයිදා] සිට [මන්සූර්] සිට [සියාකික්] දක්වා [හුසේන් බින් අලි අල් ජුෆි] අපට මෙසේ පැවසීය: සාමාන්යයෙන් නාහික් බින් සිනාන් ලෙස හැඳින්වෙන බානු බජිලාහි මිනිසෙක් [අබ්දුල්ලා] වෙත පැමිණ, 'මම අල් මුෆෂ්ෂාල් - කාෆ් හෝ හුජුරාත් අකුරු අතර ඇති අකුරු - මුෂ්හාෆ් අවසානය දක්වා - එක රකඅතකින් කියෙව්වා' යැයි පැවසීය. එබැවින් අබ්දුල්ලා මෙසේ පැවසීය, 'ඔබ කවි කියවීමේ වේගය මෙන් කියවනවා. මම දැනටමත් අන් නෂයිර් - සූරත දනිමි, ඒවායේ දිග හා අර්ථය බොහෝ දුරට සමාන වන අතර, එහි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සෑම රකඅතයකම සූරත දෙකක් කියෙව්වා'.
