Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1301
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ احْتَجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُجَيْرَةً بِخَصَفَةٍ أَوْ حَصِيرٍ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِيهَا قَالَ فَتَتَبَّعَ إِلَيْهِ رِجَالٌ وَجَاءُوا يُصَلُّونَ بِصَلَاتِهِ قَالَ ثُمَّ جَاءُوا لَيْلَةً فَحَضَرُوا وَأَبْطَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهُمْ قَالَ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ فَرَفَعُوا أَصْوَاتَهُمْ وَحَصَبُوا الْبَابَ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُغْضَبًا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا زَالَ بِكُمْ صَنِيعُكُمْ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُكْتَبُ عَلَيْكُمْ فَعَلَيْكُمْ بِالصَّلَاةِ فِي بُيُوتِكُمْ فَإِنَّ خَيْرَ صَلَاةِ الْمَرْءِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اتَّخَذَ حُجْرَةً فِي الْمَسْجِدِ مِنْ حَصِيرٍ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا لَيَالِيَ حَتَّى اجْتَمَعَ إِلَيْهِ نَاسٌ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ وَلَوْ كُتِبَ عَلَيْكُمْ مَا قُمْتُمْ بِهِ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުالله ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސަލީމް އަބޫ ނަދުލު] މައުލާ ޢުމަރު ބިން އުބައިދުالله ކިޔައިދެއްވި، [ބުޞްރު ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މައްތަރުގެ ދަނޑިއެއް އަޅުއްވައިފިއެވެ މިސްކިތުގެ ތަނެއްގައި، އެއީ އޭނާ ނަމާދުކުރާ ކޮޓަރިއަކަށް ވާގޮތަށް - ރޭގަނޑު -. އެކަން ފެނިވަޑައިގެން ބައެއް ޞަޙާބީން އެތަނަށް އައިސް އެމީހުންވެސް ނަމާދުގައި ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ތަބާވެ ދުޢާކުރިއެވެ. އެއްރެއަކު އެމީހުންވެސް އައި ނަމަވެސް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ލަސްވެވަޑައިގަތުމުން އެއްގޮތަކަށްވެސް އެމީހުންނާ ބައްދަލުކުރަން ނުކުމެވަޑައިނުގަންނަވައެވެ. އެހެންކަމުން، ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އެކަން އަންގަވައިދިނުމަށްޓަކައި، އެބައިމީހުން އަޑު އުފުލައި ދޮރުމައްޗަށް ކުނި އުކާލީ، އެކަލޭގެފާނު ހަނދާން ނެތިދާނެ ކަމަށް ހީވާތީއެވެ. ފަހެ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެމީހުންނާ ބައްދަލު ކުރައްވަން ނުކުމެވަޑައިގަތީ، ރުޅިވެރިކަމާއެކު، އެކަލޭގެފާނު އެގޮތަށް ނުކުރައްވާށެވެ. އެހެންކަމުން ތިމާގެ ގޭގޭގައި ނަމާދު ކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ މީހެއްގެ އެންމެ ރަނގަޅު ނަމާދަކީ، ފަރުޟު ނަމާދު ފިޔަވައި، އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ގޭގައި ކުރާ ނަމާދެވެ. އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ބަޙްޟް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ވުހައިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، [ޒައިދު ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަން ނަދުލަރ] ގެ އަރިހުން [ޒައިދު ބިން ތާބިތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ ތަނެއްގައި ތަޅުދަނޑިއެއް އަޅުއްވާފައިވާ ވާހަކައެވެ މިސްކިތް، އެއީ އޭނާ -ރޭގަނޑު- ނަމާދުކުރާ ކޮޓަރިއަކަށް ވުމަށެވެ. އެކަން ފެނިފައި ބައެއް އެކުވެރިން އެތަނަށް އައެވެ. އެހެންކަމުން އެއާ އެއްފަދަ ޙަދީޘެއް ޛިކުރުކުރެއްވިއެވެ. އަދި އެކަމުގައި އިތުރުކުރެއްވިއެވެ. 'ތިބާގެ މައްޗަށް -ރޭ ނަމާދު- ފަރުޟު ނަމަ، ހަމަ ޔަޤީނުންވެސް ތިބާއަށް އެކަން ނުކުރެވޭނެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1302
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي الثَّقَفِيَّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَصِيرٌ وَكَانَ يُحَجِّرُهُ مِنْ اللَّيْلِ فَيُصَلِّي فِيهِ فَجَعَلَ النَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاتِهِ وَيَبْسُطُهُ بِالنَّهَارِ فَثَابُوا ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ مِنْ الْأَعْمَالِ مَا تُطِيقُونَ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا وَإِنَّ أَحَبَّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ مَا دُووِمَ عَلَيْهِ وَإِنْ قَلَّ وَكَانَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا عَمِلُوا عَمَلًا أَثْبَتُوهُ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ޢަބްދުލް ވަޙޙާބު]، އެއީ އައްތަޤާފީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله] [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އެކަމަނާ ވިދާޅުވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް صلى الله عليه وسلم، ރޭގަނޑު ފަތުރާނެ މެޓެއް ހުއްޓެވެ. އޭރުން މީސްތަކުން އޭނާއާއެކު ނަމާދު ކުރާނެއެވެ. އަދި ދުވާލު ފަތުރާލައެވެ. އެއްރެއަކު އަނެއްކާ އެމީހުން އޭނާގެ ފަހަތުން އެއްވެ ތިބެއެވެ. ފަހެ، الله ގެ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް ބަރަކާތް ލައްވައި ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި އެންމެ ލޯބިވާ ޢަމަލުތަކަކީ، ކުދިކުދި ޢަމަލުތަކެއް ކަމުގައި ވިޔަސް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ކުރެވޭ ޢަމަލުތަކެވެ. އަދި މުޙައްމަދު ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އާއިލާއިން ހެޔޮ ޢަމަލެއް ކުރާހިނދު، އެކަން ކުރާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1303
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَمَةَ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ أَيُّ الْعَمَلِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ قَالَ أَدْوَمُهُ وَإِنْ قَلَّ
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުއްސައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝަޢްބާޙް] [ސަޢީދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަބޫ ސަލާމާ] [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވި އަޑު އިވިވަޑައިގަތީ، الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ސުވާލު ކުރެވުނީ، 'الله އަށް އެންމެ ލޯބިވަނީ ކޮން އަމަލެއް ހެއްޔެވެ؟' އައިޝާ ޖަވާބު ދިނީ ކުދިކުދި ނަމަވެސް މެދުނުކެނޑި ކުރެވޭ އަމަލުތަކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1304
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ قَالَ قُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ كَيْفَ كَانَ عَمَلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ كَانَ يَخُصُّ شَيْئًا مِنْ الْأَيَّامِ قَالَتْ لَا كَانَ عَمَلُهُ دِيمَةً وَأَيُّكُمْ يَسْتَطِيعُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَطِيعُ
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] -ޒުހާރީ ވިދާޅުވިއެވެ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [މަންޝޫރު] ގެ ކިބައިން [އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަމާއިން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަޅުގަނޑު އުއްމުލް މުޢުމިނީން [އައިޝަތު] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، އޭ އުއްމުލް މުޢުމިނީން، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަމަލުތައް ހުރީ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟ ވަކި ދުވަހަކަށް އެއްވެސް އަމަލެއް ވަކިކުރީ ހެއްޔެވެ؟' އައިޝާ ޖަވާބު ދިނީ ‘ނޫން، އޭނާގެ އަމަލުތައް ހުރީ މެދުކެނޑުމެއްނެތިއެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކަށް، ހަމަކަށަވަރުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ކުޅަދާނަ ޢަމަލުތައް ކުރެވޭނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1305
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ أَخْبَرَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ قَالَ وَكَانَتْ عَائِشَةُ إِذَا عَمِلَتْ الْعَمَلَ لَزِمَتْهُ
އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ސަޢްދު ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދީފައި، [އަލްޤާސިމް ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަލް ޤާސިމް ވިދާޅުވީ؛ އަދި އައިޝާ، އޭނާ އަމަލެއް ކުރާހިނދު، އޭނާ އެކަމެއް ކުރަނީ ގަދައަޅައި މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1306
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَسْجِدَ وَحَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ سَارِيَتَيْنِ فَقَالَ مَا هَذَا قَالُوا لِزَيْنَبَ تُصَلِّي فَإِذَا كَسِلَتْ أَوْ فَتَرَتْ أَمْسَكَتْ بِهِ فَقَالَ حُلُّوهُ لِيُصَلِّ أَحَدُكُمْ نَشَاطَهُ فَإِذَا كَسِلَ أَوْ فَتَرَ قَعَدَ وَفِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ فَلْيَقْعُدْ و حَدَّثَنَاه شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އުލައިޔާ] -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިސްމާޢީލް] [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ސުހައިބް] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'އެއްފަހަރަކު ﷲ ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މިސްކިތަށް ވަދެވަޑައިގަތެވެ. ދެން އޭނާއަށް ފެނުނީ ދެ ތަނބު ދޭތެރޭގައި ރޯނެއް ފޮޅިފައި ހުރުމުން އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'މިއީ ކޮން ރޯނެއް ހެއްޔެވެ؟ ' އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ ޒައިނަބު ދިއްކޮށްލައިގެން ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔަ ރޯނެވެ. އޭނާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ވަރުބަލިވެއްޖެނަމަ ދެން އޭނާ އެ ރޯނުގައި ހިފަހައްޓާނެއެވެ.' ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ފޯރިގަދަ ޙާލަތެއްގައި ހުންނައިރު ނަމާދު ކުރާށެވެ. އޭނާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ވަރުބަލިވެއްޖެ ނަމަ ދެން އިށީންނަންވީއެވެ.' ޒުހައިރުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވާއިރު؛ 'އޭނާ އިށީންނަން ދޫކޮށްލާށެވެ.' އަދި [ޝައިބާން ބިން ފަރުޚް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި، [ޢަބްދުލް ޢަޒީޒް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުލްޢަޒީޒު] ގެ އަރިހުން [އަނަސް] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، މިއާ އެއްފަދައިން ރިވާކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1307
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ الْحَوْلَاءَ بِنْتَ تُوَيْتِ بْنِ حَبِيبِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى مَرَّتْ بِهَا وَعِنْدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ هَذِهِ الْحَوْلَاءُ بِنْتُ تُوَيْتٍ وَزَعَمُوا أَنَّهَا لَا تَنَامُ اللَّيْلَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَنَامُ اللَّيْلَ خُذُوا مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَسْأَمُ اللَّهُ حَتَّى تَسْأَمُوا
އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން ސަލާމާ އަލް މުރާދީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އިބްނު ވަޙްބު] [ޔޫނުސް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން [އައިޝަތު] އެކަމަނާއަށް އަލްޙައުލާ ބިންތު ޠޫވައިތު ކިޔައިދެއްވި ކަމަށެވެ އެކަމަނާގެ ކައިރިން ޙަބީބު ބިން އައްސަދު ބިން ޢަބްދުލްޢުއްޒާ ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަމަނާއާއެކު ހުންނެވިއެވެ. އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ؛ އަހަރެން ބުނީމެވެ، 'މި އަންހެނަކީ އަލް ހައުލާ` ބިންތު ޓޫވައިތު، މީހުން ހީކުރަނީ ދުވަހަކުވެސް ރޭގަނޑު ނުނިދާ ކަމަށް'. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ތިބާގެ ވަސީލަތްތަކާ އެއްގޮތަށް ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ الله ގެ ހަޟްރަތުން ތިބާ އަމިއްލައަށް ވަރުބަލި ނުވާހާ ހިނދަކު الله ތަޢާލާ ވަރުބަލި ނުވާނެތީއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1308
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظ لَهُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعِنْدِي امْرَأَةٌ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقُلْتُ امْرَأَةٌ لَا تَنَامُ تُصَلِّي قَالَ عَلَيْكُمْ مِنْ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ فَوَاللَّهِ لَا يَمَلُّ اللَّهُ حَتَّى تَمَلُّوا وَكَانَ أَحَبَّ الدِّينِ إِلَيْهِ مَا دَاوَمَ عَلَيْهِ صَاحِبُهُ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ أَنَّهَا امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي أَسَدٍ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރައިބު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] އިން ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ސަފުހާއެއްގައި - އަދި [ޒުހައިރު ބިން ހަރުބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ - އަދި ޙަދީޘްގެ ބަސްފުޅު އޭނާގެ އަރިހުން - [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ހިޝާމް] އިން އޭނާ ބުނީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަހަންނަށް ކިޔައިދިނީ [އައިޝަމް] އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެންގެ ގެއަށް ވަދެވަޑައިގަތީ، އަހަރެން އަންހެނަކާއެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން އޭނާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘މި އަންހެނަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ ' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ، 'އެކަމަނާއަކީ އަބަދުވެސް މުޅި ރޭ ނަމާދު ކުރާތީ ދުވަހަކުވެސް ނުނިދާ އަންހެނެކެވެ.' އެހެންކަމުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ، ތިބާ ވަރުބަލިވެވަޑައިނުގަންނަވާހާ ހިނދަކު އެކަލާނގެ ދުވަހަކުވެސް ވަރުބަލިކަމެއް ނުވާނެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަށް އެންމެ ލޯބިވާ ދީނީ ޢަމަލަކީ، ކުރާ މީހާ މެދުނުކެނޑި ކުރާ ކަމެކެވެ.' އެ އަންހެންމީހާއަކީ ބަނީ އަސަދުގެ މީހެއް ކަމަށް އުސާމާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1309
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلَاةِ فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ نَاعِسٌ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދުﷲ ބިން ނޫމައިރު] އަށް -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއެއްގައި- އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] -އަނެއްކާ ސިލްސިލާއެއްގައި ރިވާކުރެއްވިއެވެ- އަދި [އަބޫ ކުރުއިބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އުސާމާ] އަށް ހުރިހާ ކަމެއް [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] -އަނެއްކާ ސިލްސިލާއަކުން- އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] -ބަސްތަކުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ އޭނާ- ފަރާތުން [މާލިކު ބިން އަނަސް] އިން [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] އިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] އިން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެނީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ނިދިފައި އޮއްވާ ނަމާދުކޮށްފިނަމަ، މާފަށް އެދުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1310
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَاسْتَعْجَمَ الْقُرْآنُ عَلَى لِسَانِهِ فَلَمْ يَدْرِ مَا يَقُولُ فَلْيَضْطَجِعْ
[މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޢުމަރު] [ޙައްމާމް ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ އޭނާ ވިދާޅުވީ، މިއީ [އަބޫ ޙުރައިރާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުޙައްމަދުގެފާނުގެ އަރިހުން ކަމަށެވެ. އަދި ޙަދީޘްފުޅެއްވެސް ބަޔާންކުރައްވާފައި ވާއިރު އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1311
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعَ رَجُلًا يَقْرَأُ مِنْ اللَّيْلِ فَقَالَ يَرْحَمُهُ اللَّهُ لَقَدْ أَذْكَرَنِي كَذَا وَكَذَا آيَةً كُنْتُ أَسْقَطْتُهَا مِنْ سُورَةِ كَذَا وَكَذَا
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަށް ރިވާވެފައި ވާއިރު، އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އުސާމާ] އަށް [ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި އޮތީ؛ އެއްރެއަކު ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް މީހަކު ޤުރުއާން ކިޔަވާ އަޑު އިވުމުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މި އާޔަތާއި މިކަން ހަނދާންކޮށްދިނެވެ. އެއީ، މި ސޫރަތުން ހަނދާން ނެތިގެން ދިޔަ އާޔަތެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1312
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَمِعُ قِرَاءَةَ رَجُلٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ رَحِمَهُ اللَّهُ لَقَدْ أَذْكَرَنِي آيَةً كُنْتُ أُنْسِيتُهَا
އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބްދާޙް] އާއި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [ހިޝާމް] ގެ ކިބައިން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝަތު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި އެވެ. އަހަރެން ހަނދާން ނެތިގެން ދިޔަ އާޔަތެއް ހަނދާންކޮށްދިނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1313
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ الْإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي كُلُّهُمْ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ جَمِيعًا عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ مَالِكٍ وَزَادَ فِي حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ وَإِذَا قَامَ صَاحِبُ الْقُرْآنِ فَقَرَأَهُ بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ ذَكَرَهُ وَإِذَا لَمْ يَقُمْ بِهِ نَسِيَهُ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑު ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ އަރިހުން ނާފީގެ އަރިހުން މާލިކަށް ކިޔެވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ: "ޤުރުއާން ހިތުދަސްކުރާ މީހެއްގެ މިސާލަކީ ބަނދެފައިވާ ޖަމަލެއް ފަދައިންނެވެ. [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އަދި [ޢުބައިދުالله ބިން ސަޢީދު] އެމީހުން ބުނީ، [ޔަޙްޔާ އަލް ޤަޘްޠާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކަށް - [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] [އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދީފައި - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ - އެހެން ގޮތަކުން - [ޢަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކަށް - [މަޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ - އެހެން ގޮތަކުން - [ޔަޢުޤޫބު]، އެއީ އިބްނު ޢަބްދުއްރަޙްމާން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްގޮތަކަށް- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އިސްޙާޤު އަލް މުޞައްޔިބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަނަސް]، އެއީ އިބްނު ޢިޔާދުލް، އެ އެންމެން [މޫސާ ބިން އުޤްބާޙް] ގެ އަރިހުން އެ އެންމެން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަދި މޫސާ ބިން އުޤްބާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރު ކުރެއްވިއެވެ. 'ޤުރުއާން ހިތުދަސްކުރާ މީހަކު ރޭގަނޑާއި ދުވާލު ދުވާލު ނަމާދުކޮށް ކިޔަވާނަމަ އަބަދުވެސް އެ ޤުރުއާން ހަނދާން ހުންނާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ނުކޮށްފިނަމަ އެކަން ހަނދާން ނައްތާލާނެއެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1314
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِئْسَمَا لِأَحَدِهِمْ يَقُولُ نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ بَلْ هُوَ نُسِّيَ اسْتَذْكِرُوا الْقُرْآنَ فَلَهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ مِنْ النَّعَمِ بِعُقُلِهَا
އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އާއި [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] -އިޝާޤް- ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވީ -އަނެއްކާ ދެމީހަކު- ވިދާޅުވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ -ޖާރިރު] އިން [މަންޝޫރު] އިން [އަބޫ ވަޢީލް] އިން [ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު ﷲ އޭނާގެ މަތިން ހަނދާނުން ފޮހެވިއްޖެއެވެ. ގިނަގިނައިން ޤުރުއާން -ކިޔެވުން- ހަނދާން ކުރާށެވެ، ސަބަބަކީ އެ ޤުރުއާނަކީ އޭގެ ތަޅުންގަނޑުން ދޫކޮށްލާ ޖަމަލަކަށްވުރެ އަވަހަށް އެމީހެއްގެ ހިތުން ގެއްލިގެންދާ އެއްޗެކެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1315
حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ تَعَاهَدُوا هَذِهِ الْمَصَاحِفَ وَرُبَّمَا قَالَ الْقُرْآنَ فَلَهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ الرِّجَالِ مِنْ النَّعَمِ مِنْ عُقُلِهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَقُلْ أَحَدُكُمْ نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ بَلْ هُوَ نُسِّيَ
[އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަދި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ -އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ- އޭނާ ވިދާޅުވީ، [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްއަޢުމާޝް] އިން [ޝަޤީޤު] އިން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. 'މި މުޝަފް ގިނައިން ކިޔަވާ -ހީވަނީ އޭނާ ވެސް ވިދާޅުވިހެން- ޤުރުއާން، ސަބަބަކީ ޖަމަލަކު އޭގެ ކަށިގަނޑުން ޖަމަލަކަށް ވުރެ އަވަހަށް އޭގެ ހިތުދަސްކުރާ މީހުންގެ މޭމަތިން ގެއްލިގެން ދާތީ'. އަބްދުالله ވިދާޅުވި އެވެ؛ އަދި الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެކަމަކު އެކަން ވަނީ ހަނދާން ނެތިފައެވެ'.
Hadith
Imam Muslim : 1316
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي عَبْدَةُ بْنُ أَبِي لُبَابَةَ عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بِئْسَمَا لِلرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ نَسِيتُ سُورَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ أَوْ نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ بَلْ هُوَ نُسِّيَ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [މުޙައްމަދު ބިން ބަކުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ޖުރައިޖު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަބްދާ ބިން އަބޫ ލުބާބާޙް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝަޤީޤު ބިން ސަލާމާ] އިން އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [އިބްނު މަސްޢޫދު] ވިދާޅުވި؛ އަޅުގަނޑަށް އިވުނީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. އެކަމަކު އޭނާ ހަނދާން ނެތިއްޖެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1317
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَعَاهَدُوا هَذَا الْقُرْآنَ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنْ الْإِبِلِ فِي عُقُلِهَا وَلَفْظُ الْحَدِيثِ لِابْنِ بَرَّادٍ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޢަބްދުالله ބިން ބަރާދު އަލް އަޝްޢަރީ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް]، ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އަބޫ އުސާމާ] [ބުރައިދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ބުރުދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: މި ޤުރުއާން ރައްކާތެރިކޮށްލައްވާ - ގިނައިން ކިޔެވުމުން -، ސަބަބަކީ އެކަލާނގެ ފަރާތުންނެވެ މުޙައްމަދުގެފާނުގެ ފުރާނައަކީ ކާކުގެ އަތުގައި އޮތް އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ޖަމަލެއްގެ ތަޅުދަނޑިން ޖަމަލަކަށްވުރެ އަވަހަށް ގެއްލިގެންދެއެވެ'. މި ޙަދީޘްގެ ބަސްފުޅު އިބްނު ބަރާދުގެ އަރިހުން ލިބިފައިވެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1318
حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْءٍ مَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ كَمَا يَأْذَنُ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ
[ޢަމްރު އަން ނާޤިދު] އާއި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [ސުފްޔާން ބިން އުޔައިނާ] [އަޒް ޒުހުރީ] އިން [އަބޫ ޞަލާމާ] އިން ފެށިގެން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އިން ފެށިގެން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ އަޑު'. އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވީ، [ޔޫނުސް] -އެހެން ސަފުހާއެއްގައި- އަދި [ޔޫނުސް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އެކަލޭގެފާނު ޤުރުއާން ކިޔަވާއިރު ރަސޫލާއަށް ސަމާލުކަން ދެއްވާ ފަދައިން'.
Hadith
Imam Muslim : 1319
حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ وَهُوَ ابْنُ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْءٍ مَا أَذِنَ لِنَبِيٍّ حَسَنِ الصَّوْتِ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ يَجْهَرُ بِهِ و حَدَّثَنِي ابْنُ أَخِي ابْنِ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمِّي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ مَالِكٍ وَحَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ سَوَاءً وَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَقُلْ سَمِعَ
އަޅުގަނޑަށް [ބިޝްރު ބިން އަލްޙަކަމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބުދުލްޢަޒީޒް ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު]، އެއީ އިބްނުލް ހާދީ، [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިއްޖެއެވެ ނަބިއްޔާ ރީތި އަދި ބާރު އަޑަކުން ޤުރުއާން ކިޔަވާއިރު'. އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ވަޙްހާބުގެ ކޮއްކޮއަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، [އަހަރެންގެ ދޮންބައްޕަ] ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވައި، [ޢުމަރު ބިން މާލިކު] އަދި [ހައިވާ ބިން ޝޫރައިޙް] [އިބްނުލް ހާދީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ މިގޮތަށް މި ޓްރާންސްމިޝަން ޗޭންއާއެކުގައެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެއީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވެފައި ނުވާކަމެވެ؛ 'އަޑުއެހުން'.
Hadith
Imam Muslim : 1320
و حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هِقْلٌ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْءٍ كَأَذَنِهِ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ يَجْهَرُ بِهِ و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ غَيْرَ أَنَّ ابْنَ أَيُّوبَ قَالَ فِي رِوَايَتِهِ كَإِذْنِهِ
[އަލްޙަކަމް ބިން މޫސާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ހިޤްލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަލްއައުޒާޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަބޫ ސަލާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [އަބޫ ޙުރައިރާ] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަދި [އިބްނު ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެބޭކަލުން ވިދާޅުވީ، [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އެކަލޭގެފާނަކީ އިބްނު ޖަޢުފަރު ކަމަށާއި، [މުޙައްމަދު ބިން އަމްރޫ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހުން ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫގެ ޙަދީޘް ފަދައިންނެވެ ކާތިރު އެވެ. ހަމައެކަނި އައްޔޫބު އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި 'އެކަލޭގެފާނުގެ ސަމާލުކަން ފަދައިން' ވިދާޅުވި ކަމެވެ.
