Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 1281

و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ ذَاتَ لَيْلَةٍ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مُتَطَوِّعًا مِنْ اللَّيْلِ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْقِرْبَةِ فَتَوَضَّأَ فَقَامَ فَصَلَّى فَقُمْتُ لَمَّا رَأَيْتُهُ صَنَعَ ذَلِكَ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ الْقِرْبَةِ ثُمَّ قُمْتُ إِلَى شِقِّهِ الْأَيْسَرِ فَأَخَذَ بِيَدِي مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِهِ يَعْدِلُنِي كَذَلِكَ مِنْ وَرَاءِ ظَهْرِهِ إِلَى الشِّقِّ الْأَيْمَنِ قُلْتُ أَفِي التَّطَوُّعِ كَانَ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ

Kandi angambire [Muhammad Bin Hatim] atugambire [Muhammad Bin Bakr] atugambire [Ibn Juraij] angambire [‘Atha`] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; ‘Obwire obumwe nkagwejegyera owa ssenga wangye, Maimunah. Omubwire obwo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaimuka kukora okushaba kw'omwabazyo. Omurangi akaza omu qirbah - omwanya gw'amaizi -, bwanyima yaanaaba kandi yashaba. Ku namureebire nakora ekyo, nkaimuka naanaaba omu maizi ga qirbah reero nyemerera kushaba aha rubaju rwe rwa bumosho. Kwonka, akankwata omukono kuruga enyima ye, yantwara aha rubaju rwe rwa buryo.’ Nkabuuza nti, 'Eshaara ei yaakozire n'eshaara ya tathawwu' -sunnah-?' akagarukamu ati: Eego.

Hadith

Imam Muslim : 1282

و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ سَمِعْتُ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بَعَثَنِي الْعَبَّاسُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي بَيْتِ خَالَتِي مَيْمُونَةَ فَبِتُّ مَعَهُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ فَقَامَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ فَتَنَاوَلَنِي مِنْ خَلْفِ ظَهْرِهِ فَجَعَلَنِي عَلَى يَمِينِهِ و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ جُرَيْجٍ وَقَيْسِ بْنِ سَعْدٍ

Kandi yangira [Harun bin Abdullah] na [Muhammad bin Rafi’] bombi bakagira, akatugambira [Wahb bin Jarir] angambiire [taata] akagira ati, nkahurira [Qais bin Sa’d] akagamba kuruga ahari [‘Atha‘] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; 'Al Abbas akantuma kubugana nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, obwo ari omuka ya ssenga wangye Maimunah. N’ahabw’ekyo ekiro ekyo nkaguma nawe. Bwanyima yaimuka yaashaba omu mwabazyo. Bwanyima nanye kwegaita aha kushaba aha rubaju rwe rwa bumosho, kwonka yankurura enyima ye yanta aha rubaju rwe rwa buryo.’ Kandi ku yaaherize kungambira [Ibn Numair] akaba atugambiire [taata] akaba atugambiire [Abdul Malik] kuruga [Atha`] kuruga [Ibn Abbas] akagira ati; Nkarara omuka ya ssenga wangye, Maimunah. Nikwo kurugiirira ahari hadiisi ya Ibn Juraij na Qais bin Sa’d.

Hadith

Imam Muslim : 1283

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً

Atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Ghundar] kuruga [Shu’bah] -bwanyima omu murongooti ogundi ogw’okuha amakuru- Kandi atugambiire [Ibnul Mutsanna] na [Ibn Basyyar] bombi bakagira, atugambiire [Muhammad bin Ja’far] atugambire ngu we [Syubah] Abbas] ngu; 'Obwire obwingi nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba ashaba rak'a ikumi n'eshatu nyekiro.

Hadith

Imam Muslim : 1284

و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَ لَأَرْمُقَنَّ صَلَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّيْلَةَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ طَوِيلَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُمَا دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُمَا دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُمَا دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُمَا دُونَ اللَّتَيْنِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ أَوْتَرَ فَذَلِكَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً

Kandi kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] kuruga ahari [Malik bin Anas] kuruga ahari [Abdullah bin Abu Bakr] kuruga ahari [ishe] ngu [Abdullah bin Qais bin Makhramah] amumanyiise kuruga ahari [Zaid bin Khalid Al Juhani] ngu akagira ati; Buzimazima ninyija kuta omutima aha kushaba kwa Rasulullah ekiro eki. -Reero nareeba- akaba nashaba rak'ah ibiri z'omushana. Bwanyima akashaba rak’ah ibiri ndaingwa munonga. Bwanyima akashaba ezindi raka’a ibiri okwongyera ahari za raka’a ibiri ezabandize. Bwanyima akashaba ezindi raka’a ibiri okwongyera ahari za raka’a ibiri ezabandize. Bwanyima akagaruka yashaba okwongyera ahari rak’a ibiri ezabandize. Bwanyima akashaba ezindi raka’a ibiri okwongyera ahari za raka’a ibiri ezabandize. Kandi bwanyima y'ekyo akashaba eshaara ya witr, okuhisya obu omubaro gwa raka ze zoona gwahikire raka ikumi n'eshatu.

Hadith

Imam Muslim : 1285

و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَدَائِنِيُّ أَبُو جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا وَرْقَاءُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَشْرَعَةٍ فَقَالَ أَلَا تُشْرِعُ يَا جَابِرُ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَشْرَعْتُ قَالَ ثُمَّ ذَهَبَ لِحَاجَتِهِ وَوَضَعْتُ لَهُ وَضُوءًا قَالَ فَجَاءَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ خَالَفَ بَيْنَ طَرَفَيْهِ فَقُمْتُ خَلْفَهُ فَأَخَذَ بِأُذُنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ

Kandi atugambiire [Hajjaj bin Sya’ir] akangira [Muhammad bin Ja’far Al Madaini Abu Ja’far] atugambiire [Warqa`] kuruga ahari [Muhammad bin Al Munkadir] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] akagira ati; Obwire obumwe nkaba ndi na Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam omu rugendo, kuhisya obu twahikire aha mwanya ogu turikurabamu omugyera. Bwanyima akabuuza ati: ‘Torikwenda kwambuka omugyera ogu, iwe Yabir?’ Nkagarukamu nti, 'Eego, ninyija'. Aha muheru Rasulullah akashuuma kandi nyowe nkambuka. Bwanyima y’ekyo, akasheeshasheesha, kandi nkamutebeekanisiza amaizi g’okwoga. Aha muheru akaija yaanaaba kandi yashaba omu kijwaro kimwe obwo arikusindika omuheru gumwe gw’ekijwaro omu maisho kandi ogundi arikukurura enyima. Reero nyemerera - nyegaita aha kushaba - enyima ye, kwonka yankwata amatu yanteeka aha rubaju rwe rwa buryo rwonka.

Hadith

Imam Muslim : 1286

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ جَمِيعًا عَنْ هُشَيْمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو حُرَّةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ لِيُصَلِّيَ افْتَتَحَ صَلَاتَهُ بِرَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ

Atugambiire [Yahya bin Yahya] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] buri kimwe kuruga ahari [Husyaim] -Abu Bakr- akagira, atugambiire Husyaim atugambiire [Abu Hurrah] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Sa’d bin Hisham] kuruga ahari [Aisyah] akagira ati; 'Rasulullah ku yaabaire aimuka kukora okushaba kwa mwabazyo, akaba akira kutandika n'eshaara ibiri z'omushana.'

Hadith

Imam Muslim : 1287

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلْيَفْتَتِحْ صَلَاتَهُ بِرَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ

Kandi kikatugambirwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abu Usamah] kuruga ahari [Hsyam] kuruga ahari [Muhammad] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araasisiimukye kukora okushaba kwa mwabazyo, reka atandikye okushaba kwe okw’eshaara ibiri’.

Hadith

Imam Muslim : 1288

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيَّامُ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ أَنْتَ الْحَقُّ وَوَعْدُكَ الْحَقُّ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ وَالْجَنَّةُ حَقٌّ وَالنَّارُ حَقٌّ وَالسَّاعَةُ حَقٌّ اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ وَبِكَ خَاصَمْتُ وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَأَخَّرْتُ وَأَسْرَرْتُ وَأَعْلَنْتُ أَنْتَ إِلَهِي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ كِلَاهُمَا عَنْ سُلَيْمَانَ الْأَحْوَلِ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا حَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ فَاتَّفَقَ لَفْظُهُ مَعَ حَدِيثِ مَالِكٍ لَمْ يَخْتَلِفَا إِلَّا فِي حَرْفَيْنِ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ مَكَانَ قَيَّامُ قَيِّمُ وَقَالَ وَمَا أَسْرَرْتُ وَأَمَّا حَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ فَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَيُخَالِفُ مَالِكًا وَابْنَ جُرَيْجٍ فِي أَحْرُفٍ و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ وَهُوَ ابْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَصِيرُ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَاللَّفْظُ قَرِيبٌ مِنْ أَلْفَاظِهِمْ

Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] kuruga ahari [Malik bin Anas] kuruga ahari [Abu Zubair] kuruga ahari [Thawus] kuruga ahari [Ibn Abbas] ngu; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ku yaabaire aimuka kushaba omu kiro ahagati, akaba ashoma ati: 'ALLAHUMMA LAKAL HAMDU ANTA NUURUS SAMAAWAATI WAL ARDLI WALAKAL HAMDU ANTA QAYYAMUS SAMAAWAATI WAL ARDBBLI HAMDUANATA WALAK ARDLI WA MAN FIIHINNA ANTAL HAQQU WA WA'DUKAL HAQQU WA QAULUKAL HAQQU WA LIQAA`UKA HAQQU WAL JANNATU HAQQU WAN NAARU HAQQU WAS SAA'ATU HAQQU. ALLAHUMMA LAKA ASLAMTU WA BIKA AAMANTU WA 'ALAIKA TAWAKKALTU WA ILAIKA ANABTU WA BIKA KHAASHAMTU WA ILAIKA HAAKAMTU FAGHFIRLII MAA QADDAMTU WA AKHKHARTU WA ASRARTU WA LAHATAAN ILAALLAAO, Allah okuhimbisibwa kwona kuri ahariiwe; Muri omushana gw’eiguru n’ensi; Ohimbisibwe, niiwe mutandikyi w’eiguru n’ensi; kandi ohimbisibwe, niiwe Mukama w’eiguru n’ensi n’ebirimu byona. Iwe ori Ohikiriire Orikukirayo! Okuraganisa kwawe n’okw’amazima, Ekigambo kyawe n’eky’amazima, eizooba ry’okubugana Iwe n’ery’amazima, eiguru n’ery’amazima, okuzimu n’orw’okucweerwa orubanja. Ai Allah, niiwe ndikwehayo, niiwe ndikwikiriza, niwe ndikwesiga, kandi niiwe ndikugaruka; ahabw’okurwanirira ediini yaawe ndi omuzigu, kandi ahariiwe ninkushaba - nshabe oburingaaniza -. N'ahabw'ekyo, nsasira ebibi byangye byona, ebya ira n'ebisya, eby'ekihama n'eby'amazima; Iwe ori ruhanga wangye, tihariho ruhanga oshemereire kuramibwa kureka Iwe-'. Atugambiire [Amru An Naqid] na [Ibn Numair] na [Ibn Abu Umar] nibagira ngu, atugambiire [Sufyan] -omu murongooti ogundi- Kandi atugambiire [Muhammad bin Rafi’] akagira ati, atugambiire [Abdurrazaq] atugambiire [Ibn Juraij] kuruga [Abn Juraij] kuruga [Abn Juraij] bombi kuruga [] [Ibn Abbas] kuruga omu nabi saw. Aha bya hadiisi ya Ibn Juraij, engamba yaayo ni nk’eya Malik okwihaho enyuguta ibiri. Ibn Juraij ku araabe yaagizire ngu Qayyam neehinduka Qayyim. Kandi akagaruka yagamba ati, ‘WA MAA ASRARTU -kandi n’ebibi ebi ndikushereka-. Aha hadiisi ya Ibn Uyainah, omuriyo harimu ebyongyeirweho n’ebirikutaana ahagati ya Malik na Ibn Juraid omu bigambo bingi. Kandi atugambiire [Syaiban bin Farrukh] atugambiire [Mahdi] ngu niwe Ibn Maimun, atugambiire [Imran Al Qashir] kuruga ahari [Qais bin Sa’d] kuruga ahari [Thawus] kuruga ahari [Ibn Abbas] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’omuhadiisi egi.

Hadith

Imam Muslim : 1289

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْتَتِحُ صَلَاتَهُ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ قَالَتْ كَانَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ افْتَتَحَ صَلَاتَهُ اللَّهُمَّ رَبَّ جَبْرَائِيلَ وَمِيكَائِيلَ وَإِسْرَافِيلَ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ عَالِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ أَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ اهْدِنِي لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنْ الْحَقِّ بِإِذْنِكَ إِنَّكَ تَهْدِي مَنْ تَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Hatim] na [Abdu bin Humaid] na [Abu Ma’n Ar Raqasyi] nibagira ngu, atugambiire [Umar bin Yunus] Atugambiire [Ikrimah bin Ammar] atugambiire [Yahya bin Abu Katsir] Auf] akagira ati, nkabuuza [Aisyah] omwikiriza Ummul nti, ‘Ni shaara ki eya iftitah ei nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam yaashomire obu yaabaire naatandika kushaba kwe okwa mwabazyo?’ Aisyah akagarukamu ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ku yaabaire ashaba nyekiro, akashoma eshaara ya iftitah nk'oku eri: 'ALLAHUMMA RABBA JABRAA`IIL WA MIIKAA`IIL WA ISRAAFIIL FAATHIRAS SAMAAWAATI WAL ARDKUGHLIHABIAHAALIMAL BAINA 'IBAADIKA FIIMAA KAANUU FIIHI YAKHTALIFUUN IHDINII LIMA UKHTULIFA FIIHI MINAL HAQQI BIIDZNIKA INNAKA TAHDII MAN TASYAA`U ILAA SHIRAATHIN MUSTAQIIM -O Allah Mukama wa Jibril, Isra`il, Mika; Ow’obushoboorozi bwona Omuhangi w’eiguru n’ensi, Okumanya byona ebitarikureebwa n’ebiriho, Iwe ori omuramuzi ahagati y’abaheereza baawe aha bikwatiraine n’ebi barikuhakana, nyoreka omuhanda oguhikire ogw’okuruga omu mpaka zaabo, buzimazima Iwe ori Omwebembezi w’omuhanda oguhikire, ou orikwenda-’.

Hadith

Imam Muslim : 1290

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا يُوسُفُ الْمَاجِشُونُ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ إِذَا قَامَ إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَا مِنْ الْمُشْرِكِينَ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا مِنْ الْمُسْلِمِينَ اللَّهُمَّ أَنْتَ الْمَلِكُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ أَنْتَ رَبِّي وَأَنَا عَبْدُكَ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَاعْتَرَفْتُ بِذَنْبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبِي جَمِيعًا إِنَّهُ لَا يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ وَاهْدِنِي لِأَحْسَنِ الْأَخْلَاقِ لَا يَهْدِي لِأَحْسَنِهَا إِلَّا أَنْتَ وَاصْرِفْ عَنِّي سَيِّئَهَا لَا يَصْرِفُ عَنِّي سَيِّئَهَا إِلَّا أَنْتَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ كُلُّهُ فِي يَدَيْكَ وَالشَّرُّ لَيْسَ إِلَيْكَ أَنَا بِكَ وَإِلَيْكَ تَبَارَكْتَ وَتَعَالَيْتَ أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ وَإِذَا رَكَعَ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ رَكَعْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ خَشَعَ لَكَ سَمْعِي وَبَصَرِي وَمُخِّي وَعَظْمِي وَعَصَبِي وَإِذَا رَفَعَ قَالَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَاوَاتِ وَمِلْءَ الْأَرْضِ وَمِلْءَ مَا بَيْنَهُمَا وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ وَإِذَا سَجَدَ قَالَ اللَّهُمَّ لَكَ سَجَدْتُ وَبِكَ آمَنْتُ وَلَكَ أَسْلَمْتُ سَجَدَ وَجْهِي لِلَّذِي خَلَقَهُ وَصَوَّرَهُ وَشَقَّ سَمْعَهُ وَبَصَرَهُ تَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ثُمَّ يَكُونُ مِنْ آخِرِ مَا يَقُولُ بَيْنَ التَّشَهُّدِ وَالتَّسْلِيمِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ وَمَا أَسْرَفْتُ وَمَا أَنْتَ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ و حَدَّثَنَاه زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَمِّهِ الْمَاجِشُونِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْأَعْرَجِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اسْتَفْتَحَ الصَّلَاةَ كَبَّرَ ثُمَّ قَالَ وَجَّهْتُ وَجْهِي وَقَالَ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ وَقَالَ وَإِذَا رَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَقَالَ وَصَوَّرَهُ فَأَحْسَنَ صُوَرَهُ وَقَالَ وَإِذَا سَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَلَمْ يَقُلْ بَيْنَ التَّشَهُّدِ وَالتَّسْلِيمِ

Atugambiire [Muhammad bin Bukair Al Muqaddami] atugambiire [Yusuf Al Majisyun] akangambira [taata] kuruga ahari [Abdurrahman Al A’raj] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abu Rafi’] kuruga ahari [Ali bin Abu Talib] kuruga ahari Rasulullah sallallahu ‘alaihial akaba ari; Obwire obwingi nabi sallallaahu 'alaihi wasallam ku yaabaire ashaba, akaba ashoma eshaara ya iftitah nk'oku eri: 'WAJJAHTU WAJHIYA LILLADZII FATHARAS SAMAAWAATI WAL ARDLA HANIIFAN WAMAA ANAA MINAL MUSYRIKIIN, INNA WAWAKISUIIAATII LILLAHI RABBIL 'AALAMIIN LAA SYARIIKA LAHU WA BIDZAALIKA UMIRTU WA ANAA MINAL MUSLIMIIN ALLAHUMMA ANTAL MALIKU LAA ILAAHA ILLAA ANTA, ANTA RABBII WA ANAA 'ABDUKA ZHALAMTU NAFSBILIZIIIWA'. DZUNUUBII JAMII'AN INNAHU LAA YAGHFIRUDZ DZUNUUB ILLAA ANTA WAH DINII LIAHSANAIL AKHLAAQ LAA YAHDII LIAHSANIHAA ILLAA ANTA WASHRIF 'ANNII SAYYI`AHAA LAA YASHRIFU LABBHILLIAHAAANIAI SA'DAIKA WAL KHAIRU KULLUHU FII YADAIK WASY SYARRU LAISA ILAIKA ANAA BIKA WA ILAIKA TABAARAKTA WA TA'AALAITA ASTAGHFIRUKA WA ATUUBU ILAIKA -Ninhindura amaisho gangye ahari Allah, Omuhangi w'eiguru n'ensi otakwatanisa n'ekibi kyona Hi otakwatanisa n'ekibi kyona. Buzima, eshaara zangye, okuramya kwangye kwona, amagara gangye n’okufa kwangye, n’ebya Allah wenka, Rabb w’ensi. Tihariho munywani we, n’ahabw’ekyo nyorobera ebiragiro bye, kandi nyehayo ahariwe. Ai Allah, Iwe ori ow’obushoboorozi bwona. Tihariho ruhanga oshemereire kuramibwa okwihaho Iwe. Iwe ori Ruhanga wangye kandi nyowe ndi omwiru waawe. Nyeshobeize kandi ninyetura ebibi byangye. N'ahabw'ekyo nsasira ebibi byangye byona. Buzima, tihariho oine obushoboorozi bw’okusasira ebibi byona okwihaho Iwe. Kandi onyorekye emitwarize mirungi. Buzima, tihariho orikubaasa kukyoreka kureka Iwe wenka. Kandi emicwe mibi oyinye hare, ahabwokuba buzima tihariho orikubaasa kugibinga hare kureka Iwe wenka. Labbaik wa sa’daik -Nyorobera ebiragiro byawe byona, kandi ninhwera ediini yaawe-. Oburungi bwona buri omu mikono yaawe. Obwe obubi butarikuruga ahariiwe. Ninkwatanisa naiwe kandi ahariiwe. Ekitiinisa kibe ahariiwe kandi Ow’ahaiguru munonga. Ninkushaba okusaasirwa kandi ninyeteisa ahariiwe-'. Kandi ku arikufukama’ naashoma ati: ‘ALLAHUMMA LAKA RAKA’TU WA BIKA AAMANTU WA LAKA ASLAMTU KHASYA’A LAKA SAM’II WA BASHARII o MUKHKHII WA ‘AZHMII WA ‘ASHABII -O Allah, ahari Iwe I believe to You I bow’, to my okuhurira, okureeba kwangye, obwongo bwangye, amagufa gangye n’emibiri yangye buri omwe-’. Reero ku yaimukire omu ruku’ akashoma ati: ‘ALLAHUMMA RABBANAA LAKAL HAMDU MIL`AS SAMAAWAATI WA MIL`AL ARDLI WA MIL`A MAA BAINAHUMAA WA MIL`A MAAS YI`TA MIN e SYAI`IN BA’DU -Awe Allah, ni Mukama waitu weena, ahariiwe omwanya ahagati yaabo, na byona ebi Orikwenda bwanyima y’ekyo-’. Reero ku yaafukamire akashoma ati: 'ALLAHUMMA LAKA SAJADTU WA BIKA AAMANTU WA LAKA ASLAMTU SAJADA WAJHIY LILLADZII KHALAQAHU WA SHAWWARAHU WA SYAQQA SYAM'AHU WA BASHARAHU TABAARAKAINHALLAHU to You, Allah Iwe niinyikiriza, kandi niiwe ndikwehayo. Amaisho gangye nigafukamira Ruhanga owaamuhangire kandi akamuhanga, owaamuiguririze okuhurira n’okureeba. Ekitiinisa kibe ahari Allah, orikukirayo oburungi, Omuhangi-'. Reero aha muheru gwa tasyahud atakaheireyo okuramutsya akashoma ati: 'ALLAHUMMAGH FIRLII MAA QADDAMTU WA MAA AKHKHARTU WAMAA ASRARTU WA MAA A'LANTU WA ASRAFTU WA MAA ANTA A'LANTMU BIHI MINNII ANTHI`MUHAKRUAQAD ILLAA ANTA -Ai Allah, nsasira ebibi byangye ebya ira n’ebisya ebisherekirwe kandi eby’amazima, eki nakozire kikaba kiri eky’okushiisha kandi iwe noomanya gye okukira nyowe. Niiwe orikuza omumaisho n’okugaruka enyima. Tihariho ruhanga ondiijo kureka Iwe-'. Kandi akatugambira [Zuhair bin Harb] akatugambira [Abdurrahman . bin Mahdi] -omu murongooti ogundi ogw’okushoboorora- Kandi atugambiire [Ishaq bin Ibrahim] atugambiire [Abu An Nadlr] bombi bakagira, atugambiire [Abdul Aziz bin Abdullah bin Abu Salamah] kuruga ahari [shwenkazi we] Al Majisyuna bin Abu Salamah kuruga ahari [Al A’naraj, kandi we akagira ngu; Rasulullah ku yaatandikire okushaba, akakora takbir kandi yashoma okushaba kwa iftitah: ‘WAJJAHTU WAJHIYA’. Kandi akashoma ati: ‘WA ANA AWWALUL MUSLIMIN’. Kandi ku yaimukire omu kufukama, yaashoma ati: ‘ALLAHUMMA RABBANAA LAKAL HAMDU’. Kandi akagumizamu ati: ‘WA SHAWWARAHU FAAHSANA SHUWARAHU’. Kandi bwanyima y’okuramutsya akashoma ati: ‘ALLAHUMAGHFIR LII MAA QADAMTU’. okuhisya aha muheru gwa hadiisi. Kandi taragizire ati; ‘Ahagati ya tasyahud n’okuramutsya’.

Hadith

Imam Muslim : 1291

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ الْأَحْنَفِ عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَافْتَتَحَ الْبَقَرَةَ فَقُلْتُ يَرْكَعُ عِنْدَ الْمِائَةِ ثُمَّ مَضَى فَقُلْتُ يُصَلِّي بِهَا فِي رَكْعَةٍ فَمَضَى فَقُلْتُ يَرْكَعُ بِهَا ثُمَّ افْتَتَحَ النِّسَاءَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ افْتَتَحَ آلَ عِمْرَانَ فَقَرَأَهَا يَقْرَأُ مُتَرَسِّلًا إِذَا مَرَّ بِآيَةٍ فِيهَا تَسْبِيحٌ سَبَّحَ وَإِذَا مَرَّ بِسُؤَالٍ سَأَلَ وَإِذَا مَرَّ بِتَعَوُّذٍ تَعَوَّذَ ثُمَّ رَكَعَ فَجَعَلَ يَقُولُ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ فَكَانَ رُكُوعُهُ نَحْوًا مِنْ قِيَامِهِ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ قَامَ طَوِيلًا قَرِيبًا مِمَّا رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ فَقَالَ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى فَكَانَ سُجُودُهُ قَرِيبًا مِنْ قِيَامِهِ قَالَ وَفِي حَدِيثِ جَرِيرٍ مِنْ الزِّيَادَةِ فَقَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ

Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambiire [Abdullah bin Numair] na [Abu Mu’awiyah] -omu murongooti ogundi- Kandi atugambiire [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim] boona kuruga [Jarir] boona kuruga [Al A’masy omu muringo ogu ogundi us-omu aine] - lafazh nikuruga ahariwe- atugambiire [taata] atugambiire [Al A’masy] kuruga ahari [Sa’id bin Ubaidah] kuruga ahari [Al Mustaurid bin Al Ahnaf] kuruga ahari [Shilah bin Zufar] kuruga ahari [Hudzaifah] akagira ati; Ekiro kimwe, nkashaba -Qiyamul Lail- na Rasulullah, reero yatandika kushoma Surah Al Baqarah. Reero nkagira - omu mutima gwangye ngu we - naija kufukama omu runyiriri rwa igana. Reero -enyuguta igana- zikahinguraho, reero nkagira -omu mutima gwangye ngu- naija kushaba -enyuguta egyo- omu raka emwe. Kwonka - ebaruha ya Al Baqarah - ekahingura, mbwenu nkagira - omu mutima gwangye - ngu naija kufukama juba. Nikirugamu akagumizamu arikutandika kushoma ebaruha ya An Nisa kuhisya obu yaherize kugishoma. Bwanyima akagumizamu n'ebaruha ya Ali Imran kuhisya obu yaherize kugishoma. Ku arikushoma orunyiriri rwa tasbih, akora tasbih kandi ku arikushoma orunyiriri oruragiira okushaba, ashaba, kandi ku arikushoma orunyiriri rwa ta’awwudz - orunyiriri oruragiira kushaba okurindwa - ashaba okurindwa. Bwanyima akainama. Omu kufukama, akashoma ati: ‘SUBHAANA RABBIYAL ‘AZHIIM -Ekitiinisa kibe ahari Mukama wangye, Omukuru-’. Kandi obwire obu yaabaire afukamira bukaba buri haihi kwingana n’obw’okwemerera. Reero yashoma ati: 'SAMI'ALLAHU LIMAN HAMIDAH -Ruhanga nahurira abo abarikumusiima-'. Bwanyima akeemerera kandi obwire obu yaabaire ayemereire bukaba buri nk’obw’okufukama. Bwanyima y’ekyo akafukama, kandi omu kufukama akashoma ati: ‘SUBHAANA RABBIYAL A’LAA -Ekitiinisa kibe ahari Mukama wangye, Orikukirayo-’. Obwire obu yaabaire afukama bukaba buri haihi kwingana n’obu yaabaire ayemereire. Omu bwire obwo, omu hadiisi ya Jarir harimu okwongyeraho; Akashoma ati: 'SAMI'ALLAHU LIMAN HAMIDAH RABBANAA LAKAL HAMDU -Allah niwe Muhurizi w'abo abarikumusiima, Ai Mukama, okuhimbisa kwaitu kuri ahariiwe-'.

Hadith

Imam Muslim : 1292

و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَطَالَ حَتَّى هَمَمْتُ بِأَمْرِ سَوْءٍ قَالَ قِيلَ وَمَا هَمَمْتَ بِهِ قَالَ هَمَمْتُ أَنْ أَجْلِسَ وَأَدَعَهُ و حَدَّثَنَاه إِسْمَعِيلُ بْنُ الْخَلِيلِ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ

Kandi atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] na [Ishaq bin Ibrahim] bombi kuruga [Jarir] -omu muringo ogundi [Usman] akagira- atugambiire [Jarir] kuruga [Al A’masy] kuruga [Abu Wa`il] akagira ati, [Abdullah] akagira; 'Obwire obumwe nkashaba na Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam reero yaakimara obwire buraingwa kuhitsya obu naabaire ninyenda kukora ekintu kibi'. Akabuuzibwa ngu ‘Noteekateeka kukora kikorwa ki?’ Abdullah akagarukamu ati 'ninyenda kushutama n'okumureka'. Kandi kiine akakwate naitwe [Isma’il bin Khalil] na [Suwaid bin Sa’id] kuruga ahari [Ali bin Mushir] kuruga ahari [Al A’masy] na isnad egi nk’eky’okureeberaho.

Hadith

Imam Muslim : 1293

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ نَامَ لَيْلَةً حَتَّى أَصْبَحَ قَالَ ذَاكَ رَجُلٌ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنَيْهِ أَوْ قَالَ فِي أُذُنِهِ

Atugambiire [Usman bin Abu Syaibah] kandi [Ishaq] -Usman- akagira ati, atugambiire [Jarir] kuruga ahari [Mansur] kuruga ahari [Abu Wa`il] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati; Obwire bumwe nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akahurira ekigano ngu hakaba hariho omushaija owaabaire agwejegyeire kuhitsya omu kasheeshe. N’ahabw’ekyo akagira ati: ‘Ogwo niwe mushaija ou Sitaane yaanyaraire omu matu ge.’ Nari akagira ati; 'Omu matu ge'.

Hadith

Imam Muslim : 1294

و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ أَنَّ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ حَدَّثَهُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَقَهُ وَفَاطِمَةَ فَقَالَ أَلَا تُصَلُّونَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا أَنْفُسُنَا بِيَدِ اللَّهِ فَإِذَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَنَا بَعَثَنَا فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قُلْتُ لَهُ ذَلِكَ ثُمَّ سَمِعْتُهُ وَهُوَ مُدْبِرٌ يَضْرِبُ فَخِذَهُ وَيَقُولُ { وَكَانَ الْإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا }

Atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [Laits] kuruga ahari [Uqail] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Ali bin Husain] ngu [Al Husain bin Ali] akamugambira kuruga ahari [Ali bin Abu Talib] ngu ekiro kimwe ahonaaho omurangi ari omu nju yangye - ‘Torikushaba?’ Nkagarukamu nti: Ai Mutumwa wa Allah, buzima emyoyo yaitu eri omu mikono ya Allah. Ku araabe naayenda ngu twimukye, buzima nitusisimuka’. Ku yaahuriire eky’okugarukamu ekyo yaarugaho. Reero nahurira nateera ekibunu kye obwo arikugira ati: ‘Buzima, abantu nibakunda kuhakana’.

Hadith

Imam Muslim : 1295

حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ ثَلَاثَ عُقَدٍ إِذَا نَامَ بِكُلِّ عُقْدَةٍ يَضْرِبُ عَلَيْكَ لَيْلًا طَوِيلًا فَإِذَا اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ وَإِذَا تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عَنْهُ عُقْدَتَانِ فَإِذَا صَلَّى انْحَلَّتْ الْعُقَدُ فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ وَإِلَّا أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلَانَ

Atugambiire [Amru An Naqid] na [Zuhair bin Harb] -Amru- akagira, atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Abu Zinad] kuruga ahari [Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuhika ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam -ngu akagira ngu- ahari imwe bashatu naija. Na buri nfumbo naija kukugambira omu nfumu ngu ekiro kikiri kiraingwa. Ku araasisiimukye akakora dhikr ya Allah, mwiheho omurunga gumwe, ku araakore ablution obwo mwiheho emirunga ebiri. Kandi ku araagumizemu n’okushaba, obwo emirunga egi yoona neija kurekurwa, ngu omu kasheeshe atandikye n’ekihika kyona kandi omutima gwe gube guhikire. Kwonka ku kiraabe kitari kityo, obwo naija kutaaha omu kasheeshe aine omutima mubi kandi oijwire obushema’.

Hadith

Imam Muslim : 1296

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اجْعَلُوا مِنْ صَلَاتِكُمْ فِي بُيُوتِكُمْ وَلَا تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا

Atugambiire [Muhammad bin Al Mutsanna] atugambiire [Yahya] kuruga ahari [Ubaidullah] akagira ati, akangambira [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Muhindure emwe aha shaara zaanyu -ezikozirwe- omu maka gaanyu, kandi mutazihindura ebituuro’.

Hadith

Imam Muslim : 1297

و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ وَلَا تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا

Kandi atugambiire [Ibnul Mutsanna] atugambiire [Abdul Wahhab] atugambiire [Ayyub] kuruga ahari [Nafi’] kuruga ahari [Ibn Umar] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Mushabe omu maka gaanyu, kandi mutagahindura ebituuro’.

Hadith

Imam Muslim : 1298

و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَضَى أَحَدُكُمْ الصَّلَاةَ فِي مَسْجِدِهِ فَلْيَجْعَلْ لِبَيْتِهِ نَصِيبًا مِنْ صَلَاتِهِ فَإِنَّ اللَّهَ جَاعِلٌ فِي بَيْتِهِ مِنْ صَلَاتِهِ خَيْرًا

Kandi atugambiire [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] bombi bakagira ngu, atugambire [Abu Mu’awiyah] kuruga [Al A’masy] kuruga [Abu Sufyan] kuruga [Jabir] akagira ati; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araabe akozire okushaba omu muzigiti gwe, asigareho emwe aha kushaba kwe -kukora- omu nju ye, ahabw’okuba kuruga omu kushaba kwe, Allah naija kuhanga oburungi omu nju ye’.

Hadith

Imam Muslim : 1299

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ الْبَيْتِ الَّذِي يُذْكَرُ اللَّهُ فِيهِ وَالْبَيْتِ الَّذِي لَا يُذْكَرُ اللَّهُ فِيهِ مَثَلُ الْحَيِّ وَالْمَيِّتِ

Kikatugambirwa [Abdullah bin Barrad Al Asy’ari] na [Muhammad bin Al ‘Ala‘] bombi bakagira ngu, kikatugambirwa [Abu Usamah] kuruga ahari [Buraid] kuruga ahari [Abu Burdah] kuruga ahari [Abu Musa] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi naalal ni enju ya Allah ey’obutoosha omu ‘. okwetwa kandi enju ei eiziina rya Allah ritarikwetwamu na kakye eri nk’ey’abahuriire n’abafu’.

Hadith

Imam Muslim : 1300

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ مَقَابِرَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنْفِرُ مِنْ الْبَيْتِ الَّذِي تُقْرَأُ فِيهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ

Kitugambirwe [Qutaibah bin Sa’id] atugambiire [Ya’qub bin Abdurrahman Al Qariy] kuruga ahari [Suhail] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah akagira ati: ‘Mutahindura amaju gaanyu ebituuro, buzimazima ni enju ya sitaani erikuruga omu sitaani.