Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 1201
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ تَطَوُّعِهِ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي فِي بَيْتِي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا ثُمَّ يَخْرُجُ فَيُصَلِّي بِالنَّاسِ ثُمَّ يَدْخُلُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَدْخُلُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَيُصَلِّي بِالنَّاسِ الْعِشَاءَ وَيَدْخُلُ بَيْتِي فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍ فِيهِنَّ الْوِتْرُ وَكَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا وَكَانَ إِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ قَاعِدًا رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ وَكَانَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ހުޝައިމް ޚާލިދުގެ އަރިހުން ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ: އަހަރެން ޢާއިޝާ އާއި އޭނާގެ ސުންނަތް ނަމާދާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރީމެވެ. ނަމާދަށްފަހު ސުންނަތުގެ ދެރަކުޢަތް އަދާކުރައްވާނެއެވެ. މަޣްރިބް ނަމާދުގައި އިސްކޮށް އުޅުމަށްފަހު އެކަލޭގެފާނު ވަދެ ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރައްވައެވެ. ދެން ޢިޝާ ނަމާދުގައި އޭނާގެ އަޞްޙާބީން އިސްކޮށް ހުރެ އަހަރެންގެ ގެއަށް ވަދެ ދެރަކުޢަތް އަދާކުރާނެއެވެ. ވިތުރު ހިމެނޭ ގޮތަށް ރޭގަނޑު ނުވަ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރާނެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ކޮޅަށް ހުރެގެން ގިނައިރު ދަމުނަމާދު އަދި އިށީނދެގެން އިނދެ ގިނައިރު ރޭގަނޑު ނަމާދު ކުރާނެއެވެ. ކޮޅަށް ހުރެ ކިޔަވާނަމަ ރުކޫޢުކޮށް ސަޖިދަކުރާނީ ކޮޅަށް ހުރެގެންނެވެ. އިށީނދެގެން ހުރެ ކިޔަވާނަމަ، އިށީނދެގެން ހުރެ ބޯޖަހާ ސަޖިދަކުރާނެއެވެ. ފަތިސްވީނަމަ ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރާނެއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1202
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ بُدَيْلٍ وَأَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ بُدَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ كُنْتُ شَاكِيًا بِفَارِسَ فَكُنْتُ أُصَلِّي قَاعِدًا فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِك عَائِشَةَ فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا فَذَكَرَ الْحَدِيثَ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ބުޑައިލް] ގެ އަރިހުން އަދި [އައްޔޫބު] [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝަތު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޭގަނޑު ގިނައިރު ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، ކޮޅަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރައްވައިފިނަމަ ކޮޅަށް ހުންނަވައިގެން ބޯލައްވައެވެ.' [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝުޢޫބާ] [ބުޑައިލް] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން އެއްފަހަރަކު ވޭނުގެ ޝަކުވާ ކުރިން، އެހެންވެ އިށީނދެގެން ނަމާދު ކުރިން، އެހެންވެ [އައިޝަތު] އާއި އެކަމާ ސުވާލު ކުރިން، އެކަމަނާ ބުންޏެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވެސް ރޭގަނޑު ގިނައިރު އިށީނދެގެން ހުރެ ނަމާދު ކުރައްވައި، ދެން އެކަމަނާ ޙަދީޘް ކިޔައިދެއްވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1203
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيِّ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا وَكَانَ إِذَا قَرَأَ قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا قَرَأَ قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًا
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޢާޛު ބިން މުޢާޘް] [ޙުމައިދު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު އަލްޢުޤައިލީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ އިށީނދެގެން އިނދެ ގިނައިރު ދުޢާކުރުމަށެވެ. ކޮޅަށް ހުރެ ކިޔަވާނަމަ ކޮޅަށް ހުރެ ބޯޖަހާނެ ކަމަށާއި، އިށީނދެގެން ހުރެ ކިޔަވާނަމަ އިށީނދެގެން ހުރެ ބޯޖަހާނެ ކަމަށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1204
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ الْعُقَيْلِيِّ قَالَ سَأَلْنَا عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُكْثِرُ الصَّلَاةَ قَائِمًا وَقَاعِدًا فَإِذَا افْتَتَحَ الصَّلَاةَ قَائِمًا رَكَعَ قَائِمًا وَإِذَا افْتَتَحَ الصَّلَاةَ قَاعِدًا رَكَعَ قَاعِدًا
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [ހިޝާމް ބިން ޙަސަން] ގެ އަރިހުން [މުޙައްމަދު ބިން ސިރީން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު އަލްޢުޤައިލީ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) ކުރިން ކޮޅަށް ހުރެގެންވެސް އަދި އިށީނދެގެންވެސް ގިނައިން ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. ކޮޅަށް ހުރެ ނަމާދު ފެށިނަމަ ކޮޅަށް ހުރެ ރުކޫޢު ކުރާއިރު، އިށީނދެގެން ހުރެ ނަމާދު ފެށިނަމަ އިށީނދެގެން ހުރެ ބޯޖަހާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1205
و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ أَخْبَرَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ قَالَ ح و حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاةِ اللَّيْلِ جَالِسًا حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا حَتَّى إِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنْ السُّورَةِ ثَلَاثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ
އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާދަށް، އެއީ އިބްނު ޒައިދަށް] އެކަން އަންގަވައިދެއްވި އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ރަބީޢު އަޒް ޒަހުރާނީ] ރިވާވެގެންވެއެވެ. -އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް- އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މަޙްދީ ބިން މައިމޫނަށް] މަޢުލޫމާތު ދެއްވި އަޅުގަނޑުމެން [ޙަސަން ބިން ރާބީޢު] އަށް ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް، -އަދި އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] މަޢުލޫމާތު ދެއްވި އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ، -އަދި އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންދިޔަ- އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ނޫމައިރު] އަންގަވައިދެއްވި [އަބޫ ކުރައިބް] އަށް ރިވާވެގެން ދިޔައެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްވެސް [ހިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން، -އަދި އެއީ އެހެން މަސްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- އެއީ އަޅުގަނޑަށް [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަށް ރިވާވެގެންވާއިރު -ޙަދީޘް- ބަސްފުޅު އޭނާގެ ކިބައިން، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދަށް] [ހިޝާމް އިބްނު އުރުވާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަހަރެންނަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕައަށް] ރިވާވެގެން ދިޔައީ [އައިޝަތު] ގެ ފަރާތުންނެވެ. "ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިށީނދެގެން ނަމާދު ކުރައްވާތަން އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ، މުސްކުޅިވާއިރު އިށީނދެގެން ހުރެ ކިޔަވާއިރު، ކިޔެވުމުގައި ތިރީސް ސާޅީސް އާޔަތް ބާކީ އޮތްނަމަ ތެދުވެ ކިޔަވާ، ދެން ބޯޖަހާނެ."
Hadith
Imam Muslim : 1206
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ وَأَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ يَفْعَلُ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑު [ޢަބްދުالله ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ނަދުލު] އަށް ރިވާކޮށްދިނީ، [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބޫ ނަދުލު] އަށް، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިށީނދެގެން ނަމާދު ކުރައްވަނީ، ދެން އިށީނދެގެން ކިޔަވާ ކަމަށާއި، ކިޔެވުން ގާތްގަނޑަކަށް ތިރީސް ނުވަތަ ސާޅީސް އާޔަތެއް ބާއްވައިފިނަމަ، ތެދުވެ ކޮޅަށް ހުރެ ކިޔަވާނެ ކަމަށެވެ ރުކޫޢުކޮށް ސަޖިދަކޮށް، ތިންވަނަ ރަކުޢަތުގައިވެސް އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1207
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي هِشَامٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ وَهُوَ قَاعِدٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ إِنْسَانٌ أَرْبَعِينَ آيَةً
އެއީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ [އިސްމާޢީލް ބިން ޢުލައިއްޔާ] ގެ އަރިހުން [އަލް ވަލީދު ބިން އަބޫ ޙިޝާމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫބަކުރު ބިން މުޙައްމަދު] ގެ އަރިހުން [ޢަމްރާ] ގެ އަރިހުން [ޢައިޝަތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކިޔަވަމުން ގެންދެވީ - ނަމާދުގައި - އިށީނދެގެން، އަދި ބޯޖަހާލަން ބޭނުން ވަގުތެއްގައި މީހެއްގެ ސައިޒުން ތެދުވެ ސާޅީސް އާޔަތް ކިޔަވަމުން ގެންދެވިއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1208
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ كَيْفَ كَانَ يَصْنَعُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ قَالَتْ كَانَ يَقْرَأُ فِيهِمَا فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ
އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ބިޝްރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރޫ] އަޅުގަނޑަށް [މުޙައްމަދު ބިން އިބްރާހީމް] [އަލްޤާމާ ބިން ވަޤާޝް] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަހަރެން [‘އައިޝާ] އަށް ބުނީމެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިށީނދެވަޑައިގެން ދެރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟' 'އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ 'އެ ދެ ތަނުގައި ވެސް ކިޔަވާފައި، ބޯޖަހާލަން ބޭނުންނަމަ ތެދުވެ، ދެން ބޯލަނބާ''.
Hadith
Imam Muslim : 1209
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ هَلْ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَتْ نَعَمْ بَعْدَ مَا حَطَمَهُ النَّاسُ و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ فَذَكَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
އަދި [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިޢީޢު] [ސަޢީދު އަލް ޖުރައިރީ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަހަރެން [އައިޝަތު] ގާތު އަހާލީމެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދުވަހަކުވެސް އިށީނދެވަޑައިގެން ނަމާދު ކުރެއްވި ހެއްޔެވެ؟' 'އައިޝަތު ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާދެ، މުސްކުޅިވުމުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ބަލިކަށިކަން އިހުސާސް ކުރެވުނު ފަހުން'. އަދި [ޢުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ކަޙްމާސް] [ޢަބްދުالله ބިން ޝަޤީޤު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަޅުގަނޑު [ޢާއިޝަތު] އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، ދެން އެކަމަނާ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މިފަދަ ޙަދީޘެއް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1210
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ حَتَّى كَانَ كَثِيرٌ مِنْ صَلَاتِهِ وَهُوَ جَالِسٌ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އާއި [ހާރޫން ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އެދެމީހުންވެސް ބުންޏެވެ؛ [ހައްޖާޖު ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އިބްނު ޖުރައިޖު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އޭނާއަށް ވިދާޅުވި ވާހަކަ، [ޢާއިޝާ] އެއްފަހަރަކު ވިދާޅުވެފައިވާ ވާހަކަ، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަރުވެވަޑައިނުގަންނަވާ ކަމަށް، އިށީނދެގެން ތިއްބަވައިގެން އެހާ ގިނަ ފަހަރު ނަމާދު ކުރައްވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1211
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ زَيْدٍ قَالَ حَسَنٌ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا بَدَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَثَقُلَ كَانَ أَكْثَرُ صَلَاتِهِ جَالِسًا
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް] އާއި [ޙަސަން އަލް ހަލްވާނީ] އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ، އެދެމީހުންވެސް [ޒައިދު] ގެ އަރިހުންނެވެ. [ހަސަން] ބުންޏެވެ؛ [ޒައިދު ބިން އަލް ހައްބާބު] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އަދުލް ދްލާހަކް ބިން ޢުޘްމާން] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [ޢަބްދުالله ބިން އުރުވާ] އަހަންނަށް [އޭނާގެ ބައްޕަ] [ޢާއިޝާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުސްކުޅިވެ ފަލަވެވަޑައިގަތުމުން ގިނަ ދުޢާތައް އިށީނދެގެން އިނދެ ނަމާދު ކުރައްވާނެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1212
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَكَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَكَانَ يَقْرَأُ بِالسُّورَةِ فَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَا و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُمَا قَالَا بِعَامٍ وَاحِدٍ أَوْ اثْنَيْنِ
[ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، އޭނާ ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [މާލިކް] [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަތުން [ސައިބް ބިން ޔަޒީދު] ގެ އަތުން [މުއްޠަލިބް ބިން އަބީ ވަދާޢާ އައްސަޙްމީ] ގެ އަތުން [ޙަފްސާ] ގެ އަރިހުން ހިތުދަސްކުރިން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އިށީނދެވަޑައިގެން ސުންނަތް ނަމާދު ކުރައްވާތަން އަޅުގަނޑަކަށް ނުފެނޭ، މަރުވުމުގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ކުރިން އޭނާގެ ސުންނަތް ނަމާދު ކުރައްވާތަނެވެ ސުންނަތް ނަމާދު އިށީނދެގެން އިނދެ، އޭނާ ސޫރަތެއް ކިޔަވާފައި އޭނާ އެ ސޫރަތް ކިޔަނީ ތަރުތީލެއްގައި، ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ކިޔެވި ވަރަށް ވުރެ ދިގުވާންދެންނެވެ. އަދި [އަބޫ ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވައި، ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި --އެހެން ރިވާޔަތްތަކުގެ ތެރެއިން- އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [އަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވީ، [އަބްދުއްރަޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މަޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، އެ އެންމެން [އައްޒުޙރީ] އިން މިއާއެކުގައެވެ އިސްނަދު، މިސާލަކަށް، ހަމައެކަނި ދެމީހުންވެސް ބުނީ، އޭނާ މަރުވުމުގެ އަހަރެއް ނުވަތަ ދެ އަހަރު ކުރިންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1213
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ حَسَنِ بْنِ صَالِحٍ عَنْ سِمَاكٍ قَالَ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ سَمُرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَمُتْ حَتَّى صَلَّى قَاعِدًا
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢުބައިދުالله ބިން މޫސާ] [ޙަސަން ބިން ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [ސިމާކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. [ޖާބިރު ބިން ސަމުރާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ނިޔާވެވަޑައިނުގަންނަވަނީ އޭނާގެ ގިނަ ނަމާދުތައް އިށީނދެގެން އިންނަވައިގެން ނުކުމެވަޑައިގަންނަވައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1214
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حُدِّثْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلَاةُ الرَّجُلِ قَاعِدًا نِصْفُ الصَّلَاةِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي جَالِسًا فَوَضَعْتُ يَدِي عَلَى رَأْسِهِ فَقَالَ مَا لَكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو قُلْتُ حُدِّثْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَّكَ قُلْتَ صَلَاةُ الرَّجُلِ قَاعِدًا عَلَى نِصْفِ الصَّلَاةِ وَأَنْتَ تُصَلِّي قَاعِدًا قَالَ أَجَلْ وَلَكِنِّي لَسْتُ كَأَحَدٍ مِنْكُمْ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي رِوَايَةِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْأَعْرَجِ
އަދި އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޖަރީރު] [މަންޝޫރު] އިން [ހިލާލް ބިން ޔަސަފް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަމްރޫ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ ރަޙްމަތްތެރިވެ ޞަލަވާތް ދެއްވަވާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'މީހަކު އިށީނދެގެން އިނދެ ކުރާ ދުޢާއިން، ނަމާދުގެ ޘަވާބުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ލިބެނީ -ކޮޅަށް ހުރެގެން-'. ޢަބްދުﷲ ބިން ޢަމްރޫ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ދެން އަހަރެންނަށް އޭނާއާ ބައްދަލުވެ، އިށީނދެގެން އިންނަވާތަން ފެނުނު އިރު، ދެން އަހަރެން އޭނާގެ ބޮލުގައި އަތް އަޅުވާލީމެވެ. އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީމެވެ؛ 'އަޅުގަނޑާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ކަލޭ ވިދާޅުވީ: 'އިންސާނާގެ ނަމާދު އިށީނދެގެން ހުރުމުން ކޮޅަށް ހުރެ ނަމާދު ކުރުމުގެ ސަވާބުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ލިބެނީ، ދެން ތިބާ އިށީނދެގެން ނަމާދު ކުރަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ: 'ތެދެއް، އެކަމަކު އަހަރެން ކަލޭ ކަހަލަ މީހެއް ނޫނެވެ'. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަދި [އިބްނު ބަޝާރު]، އެ އެންމެންވެސް [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] [ޝުބާޙް] ގެ އަރިހުން، -އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް- އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [އިބްނުލް އަލް މުޘައްނާ]، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު]، އެއީއެވެ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ސުފްޔާން]، އެދެބޭފުޅުންވެސް [މަންޝޫރު] އިން މި ފަތުރާ ސިލްސިލާއާއެކު އަދި ޝުޢޫބާގެ ރިވާޔަތުގައި، އަބޫ ޔަޙްޔާ އަލް އަޢުރާޖުގެ އަރިހުންނެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1215
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْهَا بِوَاحِدَةٍ فَإِذَا فَرَغَ مِنْهَا اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ فَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، "އަޅުގަނޑު މާލިކަށް އިބްނު ޝިހާބުގެ އަރިހުން ޢާއިޝާގެ އަރިހުން އުރުވާގެ އަރިހުން ރިވާކޮށްދިނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ރޭގަނޑު އެގާރަ ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރައްވާ ވާހަކައެވެ ސުންނަތް."
Hadith
Imam Muslim : 1216
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِيمَا بَيْنَ أَنْ يَفْرُغَ مِنْ صَلَاةِ الْعِشَاءِ وَهِيَ الَّتِي يَدْعُو النَّاسُ الْعَتَمَةَ إِلَى الْفَجْرِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُسَلِّمُ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ فَإِذَا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُ مِنْ صَلَاةِ الْفَجْرِ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ وَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ ثُمَّ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُؤَذِّنُ لِلْإِقَامَةِ و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَسَاقَ حَرْمَلَةُ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ وَتَبَيَّنَ لَهُ الْفَجْرُ وَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ وَلَمْ يَذْكُرْ الْإِقَامَةَ وَسَائِرُ الْحَدِيثِ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَمْرٍو سَوَاءً
އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [ޢަމްރޫ ބިން އަލް ޙަރީޘް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ ބިން ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޢާއިޝަތު] ގެ އަނބިކަނބަލުން ރަސޫލާގެ އަރިހުން، الله އޭނާއަށް ރަޙްމަތް ލައްވާނދޭވެ، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ، الله ތަޢާލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ޢާއްމުކޮށް ކިޔާ ނަމާދު ޢިޝާ ނަމާދު ނިމުމާއި ދެމެދު ފަތިސްވަގުތާއި ހަމައަށް ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. އެގާރަ ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް، ކޮންމެ ދެރަކުޢަތަކަށްފަހު ސަލާމް ކިޔާ، އަދި ވިތުރުގެ އެއް ރަކުޢަތްވެސް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ފަޖުރު ނަމާދަށް މުއައްޒިން ހުއްޓި، ފަތިސް ސާފުވެ، މުއައްޒިން އޭނާއާ ބައްދަލުވިއިރު، ލުއި ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދުކޮށް، ދެން އިޤާމާއަށް މުއައްޒިން އަންނަންދެން ކަނާތްފަރާތުގައި އޮށޯވެދާނެއެވެ. އަދި [ޙަރުމަލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ، [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން މި ރިވާޔަތުގެ ސިލްސިލާއާއެކުގައެވެ. ހަރުމަލާ ވެސް ގެންނަވަނީ މިފަދަ ޙަދީޘެއް، ހަމައެކަނި އޭގައި 'ފަތިސްކަން ސާފުވި އިރު، އަދި މުއައްޒިން އޭނާއާ ބައްދަލުވި' މި ރިޑެކްޝަންގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އަދި 'އިޤާމަތު' ގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާއިރު ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ޢަމްރޫގެ ޙަދީޘާއި އެއްގޮތެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1217
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْ ذَلِكَ بِخَمْسٍ لَا يَجْلِسُ فِي شَيْءٍ إِلَّا فِي آخِرِهَا و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަބޫ ކުރުއިބް] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، -އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން، [ޢައިޝާ] ގެ އަރިހުން، އެކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ، ރޭގަނޑު ތިރީސް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވީ، ފަސް ރަކުޢަތުގެ ވިތުރާއެކު، އުމުރުގެ ފަހުކޮޅު ނޫނީ ދުވަހަކުވެސް އިށީނދެގެން ހުރެ އެކަން ނުކުރައްވައެވެ-'. އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، [ޢަބްދާ ބިން ސުލައިމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވި، -އަދި އެއީ އެހެން މަޞްދަރަކުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް- [އަބޫ ކުރުއިބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ވާކީޢު] އަދި [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، މިހުރިހާ ކަމެއްވެސް [ހިޝާމް] އިން މި ޗޭން އޮފް ޓްރާންސްމިޝަން އާއި އެކު’.
Hadith
Imam Muslim : 1218
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ عُرْوَةَ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً بِرَكْعَتَيْ الْفَجْرِ
އަދި [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ލައިތު] [ޔަޒީދު ބިން އަބޫ ޙަބީބު] ގެ އަރިހުން [ޢިރާކް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން [ޢުރުވާ] ގެ އަރިހުން، [ޢާއިޝާ] އެކަލޭގެފާނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ފަޖުރުގެ ދެ ރަކުޢަތުން ތިރީސް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 1219
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ كَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ قَالَتْ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلَا فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي ثَلَاثًا فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنَيَّ تَنَامَانِ وَلَا يَنَامُ قَلْبِي
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ އަބޫ ސަލާމަތު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާނުގެ އަރިހުން މާލިކަށް ރިވާވެގެން ދިޔައީ، އެކަލޭގެފާނު ޢާއިޝާއާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ: ‘ރަމަޟާން މަހު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުޢާ ކިހިނެއްތޯއެވެ؟’ އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސުންނަތް ނަމާދު ރަމަޟާންމަހުގައި ވިޔަސް އަދި ރަމަޟާންމަހުގެ ބޭރުގައި ވިޔަސް އެގާރަ ރަކުޢަތަށްވުރެ ގިނައިން ނުނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ހަތަރު ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމާދުގެ ފެންވަރާއި ދިގުމިނާއިމެދު އަހާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެއަށްފަހު ހަތަރު ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމާދުގެ ފެންވަރާއި ދިގުމިނާއިމެދު އަހާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ދެން ތިން ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ.' އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އޭނާ ޖަވާބު ދިނެވެ: 'އޭ އައިޝާ، އަހަރެންގެ ލޮލަށް ނިދާފައި އޮތް ނަމަވެސް އަހަރެންގެ ހިތަށް ނިދާފައެއް ނުވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 1220
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى عَنْ أَبِي سَلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ كَانَ يُصَلِّي ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي ثَمَانَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ يُوتِرُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَرْكَعَ قَامَ فَرَكَعَ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءِ وَالْإِقَامَةِ مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ يَحْيَى قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ الْحَرِيرِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمَا تِسْعَ رَكَعَاتِ قَائِمًا يُوتِرُ مِنْهُنَّ
އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުޘްޞްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު އަބޫ އަދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ހިޝާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު [އައިޝާ] އާއި ސުވާލުކުރީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ދުޢާއާ ބެހޭގޮތުންނެވެ. އައިޝާ ބުންޏެވެ؛ 'އެކަލޭގެފާނު ތިރީސް ރަކުޢަތް ނަމާދު ކުރެއްވި، އަށް ރަކުޢަތް ދެން ވިތުރު ނަމާދު ކުރެއްވި، އޭގެ ފަހުން ދެރަކުޢަތް އިށީނދެގެން ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. ރުކޫޢުކުރަން ބޭނުންނަމަ ފުރަތަމަ ކޮޅަށް ހުރެފައި ދެން ރުކޫޢުކޮށް، އޭގެ ފަހުން -އަޟާން- އާއި ފަތިސް ނަމާދުގެ އިޤާމާއާ ދެމެދު ދެ ރަކުޢަތް ނަމާދުކުރާނެއެވެ'. އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙުސައިން ބިން މުޙައްމަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޝައިބާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ [އަބޫ ސަލާމާ]، -އަދި އެއީ އެހެން މަސްދަރަކުން ރިވާވެފައި- އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، [ޔަޙްޔާ ބިން ބިޝްރު އަލް ހަރީރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މުޢާވިޔަތު، އެއީ އިބްނު ސަލާމް] [ޔަޙްޔާ ބިން އަބޫ ކާތިރު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ އަބޫ ސަލާމާ އަޅުގަނޑަށް މަޢުލޫމާތު ދެއްވި ގޮތުގައި، މަތީގައިވާ ޙަދީޘް ފަދައިން، ހަމައެކަނި އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި 'ކޮޅަށް ހުރެގެން ނުވަ ރަކުޢަތް، ވިތުރު ހިމެނޭ ގޮތަށް' މި ލަފުޒުން ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ.
