Imam Muslim : 101
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ مِنْ مَوَالِيهِ فَقَدْ كَفَرَ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِمْ قَالَ مَنْصُورٌ قَدْ وَاللَّهِ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يُرْوَى عَنِّي هَهُنَا بِالْبَصْرَةِ
A fɔra an ye ko [Ali bin Hujr as-Sa’di] y’a fɔ an ye ko [Ismail] -o ye Ibnu Ulayyah ye- ka bɔ [Mansur bin Abdurrahman] ka bɔ [ash-Sya’bi] ka bɔ [Jarir] la ko a y’a mɛn a b’a fɔra ko: ‘Jɔɔn o jɔn bolila ka bɔ a matigi kɔrɔ, o ye kafiri ye fɔɔ ka taga se u ma. Mansur ko: ‘Ala ka sira la, a fɔra cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ, nka n’ tun tɛna kɔniya ni hadisi dɔ fɔra n’ fɛ yan Basra’.
Imam Muslim : 102
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّمَا عَبْدٍ أَبَقَ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُ الذِّمَّةُ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye ko [Hafsh bin Ghiyats] ka bɔ [Dawud] ka bɔ [ash-Sya’bi] ka bɔ [Jarir] ko: ‘Ala ka ciden ko: ‘Mɔgɔ o mɔgɔ ye jɔɔn ye min bolila ka bɔ a matigi fɛ, o tigi ye garanti ye.
Imam Muslim : 103
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ كَانَ جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَبَقَ الْعَبْدُ لَمْ تُقْبَلْ لَهُ صَلَاةٌ
A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Yahya] y’a fɔ an ye ko [Jarir] bɔra [Mughirah] la ka bɔ [ash-Sya’bi] la a ko, [Jarir bin Abdullah] y’a lakali ka bɔ cira sallallaahu ‘alayihi wasallam fɛ, a ko: ‘Ni jɔn bolila -a matigi fɛ-, a ka delili tɛna sɔn’.
Imam Muslim : 104
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الصُّبْحِ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي إِثْرِ السَّمَاءِ كَانَتْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَاذَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ قَالَ أَصْبَحَ مِنْ عِبَادِي مُؤْمِنٌ بِي وَكَافِرٌ فَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِفَضْلِ اللَّهِ وَرَحْمَتِهِ فَذَلِكَ مُؤْمِنٌ بِي كَافِرٌ بِالْكَوْكَبِ وَأَمَّا مَنْ قَالَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا فَذَلِكَ كَافِرٌ بِي مُؤْمِنٌ بِالْكَوْكَبِ
A fɔra an ye [Yahya bin Yahya] ko, n y’a kalan [Malik] ɲɛfɛ; ka bɔ [Salih bin Kaisan] ka bɔ [Ubayidullah bin Abdullah bin Utbah] ka bɔ [Zaid bin Khalid al-Juhani] la a ko: ‘Rasulullah ka sɔgɔma seli sigi n’an ye Hudaibiya, sanji bennin kɔ o sufɛ. A ye delili kɛ ka ban tuma min na, a y’a ɲɛsin silamɛw ma k’a fɔ u ye ko: ‘Aw b’a lɔn aw ka Rab ye min fɔ wa?’ O mɔgɔw y’a jaabi ko: ‘Ala n’a ka ciden lo b’a lɔn ka tɛmɛ’. O kɔ, a ko: ‘Ala ko: ‘Ne ka baarakɛlaw cɛma, minw limaniyara, dɔw be yen minw ma la a la. O la, mɔgɔ o mɔgɔ ko: ‘An be sanji di an ma Ala ka ɲumanya n’a ka nɛɛma fɛ’, o tigi lara ne la, a ma la lolow la. Faan wɛrɛ fɛ, mɔgɔ min ko: «An be sanji di lolo nin fɛ walima o lolo fɛ, o tuma na, o tigi be ban ne la, a be la lolow la.»
Imam Muslim : 105
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَعَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ قَالَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ وَقَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَمْ تَرَوْا إِلَى مَا قَالَ رَبُّكُمْ قَالَ مَا أَنْعَمْتُ عَلَى عِبَادِي مِنْ نِعْمَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ بِهَا كَافِرِينَ يَقُولُونَ الْكَوَاكِبُ وَبِالْكَوَاكِبِ
A y’a fɔ ne ye [Harmalah bin Yahya] ani [Amru bin Sawwad al-Amiri] ani [Muhamadu bin Salama al-Muradi], [Muradi] ko, a y’a fɔ an ye [Abdullah bin Wahab] ka bɔ [Yunus] fɛ, ani mɔgɔ fila wɛrɛ ko; a y’an lalɔnniya [Ibn Wahab] a ko, a y’an [Yunus] lalɔnniya ka bɔ [Ibn Shihab] la a ko, a y’a fɔ ne ye [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ko [Abu Hurairah] ko: ‘Ala ka ciden (s.a.w) ko: ‘I ka Rabb ma fɛɛn dɔ ye wa? A ko: «Ne tɛ nɛɛma kɛ ne ta jɔnw ye, fɔ ni o dɔw kɛra kafiriw ye.» U ko, ''O lolo bɔra lolo wɛrɛ la''.
Imam Muslim : 106
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ح و حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنْ السَّمَاءِ مِنْ بَرَكَةٍ إِلَّا أَصْبَحَ فَرِيقٌ مِنْ النَّاسِ بِهَا كَافِرِينَ يُنْزِلُ اللَّهُ الْغَيْثَ فَيَقُولُونَ الْكَوْكَبُ كَذَا وَكَذَا وَفِي حَدِيثِ الْمُرَادِيِّ بِكَوْكَبِ كَذَا وَكَذَا
Ani a y’a fɔ n ye ko [Muhamadu bin Salama al-Muradi] y’a fɔ an ye [Abdullah bin Wahab] ka bɔ [Amru bin al-Harits] fɛ. -Lakalita wɛrɛ la a fɔra- Ani a fɔra ne ye ko [Amru bin Sawwad] y’a fɔ ne ye [Abdullah bin Wahab] y’a fɔ ne ye [Amru bin al-Harits] ko [Abu Yunus] min tun ye Abu Hurayrah ka jɔɔn kɔrɔ ye, o y’a fɔ a ye ka bɔ [Abu Hurailah Sawwad] ka bɔ: ‘Ala tɛ duba dɔw jigi ka bɔ sankolo la nka mɔgɔ dɔw be kɛ kafiriw ye. Ala ye sanji ci, o la, u ko: ‘Nin lolo ni nin lolo -be sanji bila-’. O wagati la, hadisi [al-Muradi] kɔnɔ, ‘A sababu bɔra lolo ɲɔgɔn na’.
Imam Muslim : 107
و حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْبَحَ مِنْ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ حَتَّى بَلَغَ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }
Ani a y’a fɔ ne ye [Abbas bin Abdul Azhim al-Anbari] y’a fɔ an ye [an-Nadlar bin Muhamed] y’a fɔ an ye [Ikrimah] - o ye Ibnu Ammar ye - a y’a fɔ an ye [Abu Zumail] ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Abbas] a ko: ‘Siɲɛ kelen adamadenw tun be wagati min di, o tun be di u ma. o kɔ, a ko: ‘Ni nin sanji ye adamadenw cɛma, dɔw be yen minw be yɛlɛma ka kɛ baarakɛlaw ye minw be waleɲuman lɔn ani dɔw fana be yen minw be kufir kɛ. O dɔw ko: ‘Nin sanji ye Ala ka hinna seere ye’. Nka dɔw ko: «Lolo nin ni nin lolo y’a faamu tiɲɛ na.» Ibnu Abbas ko: ‘O kɔ, aaya nin jigira: ‘-O la, ne be kali a jigi la lolow yɔrɔw la-’, fɔɔ ka taga se ayata nin ma: ‘-ani aw ye balo -min di aw ma-, aw y’o nɔnabila ka ngalon tigɛ Ala la-’ -Qs. Qs. Wakiya: 75-82-.
Imam Muslim : 108
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةُ الْمُنَافِقِ بُغْضُ الْأَنْصَارِ وَآيَةُ الْمُؤْمِنِ حُبُّ الْأَنْصَارِ
A y’a fɔ an ye ko [Muhamadu bin al-Mutsanna] y’a fɔ an ye ko [Abdurrahman bin Mahdi] ka bɔ [Syu’bah] ka bɔ [Abdullah bin Abdullah bin Jabr] a ko: ‘Ne ye [Anas] mɛn a ko: ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ala ka ciden ka tagamasiɲɛ ye filankafo ye. Ansarw lo.
Imam Muslim : 109
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ حُبُّ الْأَنْصَارِ آيَةُ الْإِيمَانِ وَبُغْضُهُمْ آيَةُ النِّفَاقِ
A y’a fɔ an ye ko [Yahya bin Habib al-Haritsi] y’a fɔ an ye ko [Khalid] - o ye Ibn al-Harits ye - y’a fɔ an ye [Syu’ba] ka bɔ [Abdullah bin Abdullah] ka bɔ [Anas] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam, ko a ko: ‘Ka kanuya kɛ u ye, o ye tagamasiɲɛ ye.
Imam Muslim : 110
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَنْصَارِ لَا يُحِبُّهُمْ إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضُهُمْ إِلَّا مُنَافِقٌ مَنْ أَحَبَّهُمْ أَحَبَّهُ اللَّهُ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ أَبْغَضَهُ اللَّهُ قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِعَدِيٍّ سَمِعْتَهُ مِنْ الْبَرَاءِ قَالَ إِيَّايَ حَدَّثَ
A y’a fɔ an ye [Zuhair bin Harb] ko, a y’a fɔ an ye [Mu’ad bin Mu’adz]. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Ani a y’a fɔ an ye [Ubaidullah bin Mu’adz] ani lafazh ye ale ta ye, a y’a fɔ an ye [n’ facɛ] y’a fɔ an ye [Syu’bah] ka bɔ [Adi bin Thabit] la a ko, ‘Ne ye [al-Bara’] ka hadisi dɔ lakali min bɔra Nabi ko: aw kana o kanu ni lanabagaw tɛ, aw kana o kɔniya ni filankafow tɛ. Ni min b’u kanu, Ala b’o kanu, min b’u kɔniya, Ala b’o kɔniya.’ [Syuba] ko: «O kɔ, ne ye [Adi] ɲininga ko: «I y’o mɛn [al-Bara] fɛ wa? ’ a y’a jaabi ko: ‘O koo be ne lo kan’.
Imam Muslim : 111
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
A fɔra an ye ko [Qutaibah bin Sa’id] y’a fɔ an ye [Ya’qub] - o ye Ibn Abdurrahman al-Qari ye - ka bɔ [Suhail] fɛ ka bɔ [a facɛ] fɛ ka bɔ [Abu Hurairah] fɛ ko Ala ka ciden (s.a.w) ko: ‘Ala ka ciden (Ala ka Ala ka hɛɛrɛ n’a ka hɛɛrɛ ka kɛ a ye) ko: ‘Red for An the Day min be la Last la, o tigi tɛna kɛ.
Imam Muslim : 112
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُبْغِضُ الْأَنْصَارَ رَجُلٌ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Ani a y’a fɔ an ye ko [Usman bin Muhamadu bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye [Jarir]. -lakalita wɛrɛ la a fɔra- Ani k’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaibah] y’a fɔ an ye [Abu Salamah] fila bɛɛ ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Sa’id] a ko: ‘Ala ka ciden bena la Ala la ani min tɛna la Ala la.
Imam Muslim : 113
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ إِنَّهُ لَعَهْدُ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَنْ لَا يُحِبَّنِي إِلَّا مُؤْمِنٌ وَلَا يُبْغِضَنِي إِلَّا مُنَافِقٌ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a fɔ an ye [Waki’] ani [Abu Mu’awiya] ka bɔ [al-A’masy] fɛ. -lakali wɛrɛ la a fɔra- Dan y’a fɔ an ye [Yahya bin Yahya] ko lafazh ye ale ta ye. A ye rapɔɔri di an ma [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [al-A’masy] fɛ ka bɔ [Adi bin Thabit] fɛ ka bɔ [Zirr] fɛ a ko, [Ali] ko: ‘Min be sumanw tilan ani ka niin hɔɔrɔnya, tiɲɛn na, kira ka jɛnɲɔgɔnya min be ummite -tɛ se ka kalan kɛ- ne fɛ, o tɛ mɔgɔ ye min tɛ la a la. ne nka ne ye filankafo ye’.
Imam Muslim : 114
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ الْهَادِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَأَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ فَقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ جَزْلَةٌ وَمَا لَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ قَالَ تُكْثِرْنَ اللَّعْنَ وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ وَمَا رَأَيْتُ مِنْ نَاقِصَاتِ عَقْلٍ وَدِينٍ أَغْلَبَ لِذِي لُبٍّ مِنْكُنَّ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَالدِّينِ قَالَ أَمَّا نُقْصَانُ الْعَقْلِ فَشَهَادَةُ امْرَأَتَيْنِ تَعْدِلُ شَهَادَةَ رَجُلٍ فَهَذَا نُقْصَانُ الْعَقْلِ وَتَمْكُثُ اللَّيَالِي مَا تُصَلِّي وَتُفْطِرُ فِي رَمَضَانَ فَهَذَا نُقْصَانُ الدِّينِ و حَدَّثَنِيهِ أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ بَكْرِ بْنِ مُضَرَ عَنْ ابْنِ الْهَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
A fɔra ko [Muhamadu bin Rumu bin al-Muhajir al-Mishri] y’a fɔ an [al-Laits] ye ka bɔ [Ibn al-Had] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Dinar] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Umar] fɛ ka bɔ Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, ko a ko: ‘E! Aw ye saraka bɔ ka dɔ fara aw ka istighfar kan. Sabu, n b’a ye ko musow le ka ca jahanama kɔnɔ.’ Muso hakilitigi dɔ y’u cɛma ɲininga ko: «E Ala ka ciden, mun na musow fanba ye jahanama sigibagaw ye?» Alayihi wasallam. ko: ‘I be danga kosɔbɛ ani i be ban i cɛɛ ka dugawuw la. Hakili tɛ minw na ani u ka diinan ka fanga ka bon n’i ka jɛnkulu ta ye, n’ t’olu ye.’ Muso y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden! Hakilimaya ni diinanbaliya kɔrɔ ye mun lo ye?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Hakilitan kɔrɔ ye ko muso fila ka seereya ni cɛɛ ka seereya ye kelen ye. O lo be weele ko hakilintanya. O cogo kelen na, musow tɛ seli kɛ suu minw na u be sunɔgɔ tigɛ ramadan kalo kɔnɔ - kalolabɔ kosɔn -. O la, a fɔra ko diinan dɛsɛ lo’. Ani a y’o fɔ an ye [Abu Ath-Tahir] y’a fɔ an ye [Ibnu Wahab] ka bɔ [Bakar bin Mudlar] ka bɔ [Ibnu al-Had] la ni nin sanad ye misaliya la’. Ani a y’a fɔ ne ye [al-Hasan bin Ali al-Hulwani] ani [Abu Bakri bin Ishaq] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Ibnu Abu Mariyamu] y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Ja’far] a ko, a y’a fɔ an ye [Zaid bin Aslam] ka bɔ [Iyadl bin Abdullah] ka bɔ [Abu Sa’a] la. wasalamu. -lakalita wɛrɛ la a fɔra- Ani a y’a fɔ an ye [Yahya bin Ayyub] ani [Qutaiba] ani [Ibn Hujr] u y’a ɲininga, u y’a fɔ an ye [Isimayɛli] -o ye Ibn Ja’far- ye ka bɔ [Amru bin Abu Amru] ka bɔ [al-Maqburi] ka bɔ ‘Abu Hurailla a i n’a fɔ]. hadisi min bɔnin be Ibn Umar ka hadisi ma, o bɔra kira sallallahu ‘alayihi wasallam’ fɛ.
Imam Muslim : 115
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَرَأَ ابْنُ آدَمَ السَّجْدَةَ فَسَجَدَ اعْتَزَلَ الشَّيْطَانُ يَبْكِي يَقُولُ يَا وَيْلَهُ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي كُرَيْبٍ يَا وَيْلِي أُمِرَ ابْنُ آدَمَ بِالسُّجُودِ فَسَجَدَ فَلَهُ الْجَنَّةُ وَأُمِرْتُ بِالسُّجُودِ فَأَبَيْتُ فَلِي النَّارُ حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَعَصَيْتُ فَلِي النَّارُ
A y’a fɔ an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] ani [Abu Kuraib] fila bɛɛ ko, a y’a fɔ an ye [Abu Mu’awiyah] ka bɔ [al-A’masy] ka bɔ [Abu Salih] ka bɔ [Abu Hurairah] ko: ‘Ala ka ciden sallallaahu ‘alaihi wasallam ko: ‘Ni mɔgɔ min be kalan kɛ, a be tagama a kelen ka taga kasi, k’a fɔ ko: ‘Bɔnɔ’’. Ani Abu Kuraib ka tariki kɔnɔ, 'Bɔnɛ ye ne ye, a fɔra mɔgɔw ye ko u ka sujudu o la u ka sujudu o la u ka sankolo sɔrɔ, k'a sɔrɔ a fɔra ne ye ko n ka sujudu, o tuma na n tun be sigasiga, o la n ye jahanama sɔrɔ''. A y’a fɔ n ye [Zuhair bin Harb] y’a fɔ an ye [Waki’] y’a fɔ an ye [al-A’masy] ni nin sanad ye misaliya la, a dɔrɔn ko, ‘O tuma na ne tun ye kanminɛbali ye o la n ye jahanama sɔrɔ’’.
Imam Muslim : 116
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكَ الصَّلَاةِ
A y’a fɔ an ye ko [Yaya bin Yaya at-Tamimi] ani [Usman bin Abu Siyaba] fila bɛɛ bɔra [Jarir]. [Yahya] ko, a kɛnin kɔ ka rapɔɔri di an ma [Jarir] ka bɔ [al-A’masy] fɛ ka bɔ [Abu Sufyan] fɛ a ko, n ye [Jabir] mɛn a ko: ‘N ye kira sallallaahu ‘alayihi wasallam mɛn a ko: ‘Tiɲɛ na, min be mɔgɔ ni shiriki ni kufu danfara, o ye ka seli bila’’.
Imam Muslim : 117
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَ الشِّرْكِ وَالْكُفْرِ تَرْكُ الصَّلَاةِ
A y’a fɔ an ye ko [Abu Gassan al-Misma’i] y’a fɔ an ye [adl-Dlahhak bin Makhlad] ka bɔ [Ibn Juraij] la a ko, a y’a fɔ ne ye [Abu az-Zubair] ko a ye [Jabir bin Abdullah] mɛn a ko: ‘Ne y’a mɛn ko Ala ka ciden tun ye sallalamahu man’alafu ye. ka delili dabila’.
Imam Muslim : 118
و حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ ح حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ حَجٌّ مَبْرُورٌ وَفِي رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ani a y’a fɔ an ye ko [Mansur bin Abu Muzahim] y’a fɔ an ye [Ibrahima bin Sa’d]. -lakali wɛrɛ la a fɔra- y’a fɔ ne ye [Muhamadu bin Ja’far bin Ziyad] y’a fɔ an ye [Ibrahima] -o ye bin Sa’d- ye ka bɔ [Ibn Shihab] ka bɔ [Sa’id bin al-Musayyab] ka bɔ [Abu Hurairah] a ko, ‘Ala ka ciden tun ka bon ni bɛɛ ye. wale? ’ A y’a jaabi ko: ‘Lanaya Ala la’. A y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo?’ A y’a jaabi ko: ‘Jihadi kɛra Ala sira kan’. A y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo?’ A y’a jaabi ko: ‘Maburu hiji’. Ani [Muhamadu bin Jafar] ka tariki kɔnɔ, "Lanaya Ala n'a ka ciden na". Ani u y’o fɔ ne ye [Muhamadu bin Rafi’] ani [Abdu bin Humaid] ka bɔ [Abdurrazaq] y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [az-Zuhri] ni nin sanad ye misaliya la’.
Imam Muslim : 119
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ الْإِيمَانُ بِاللَّهِ وَالْجِهَادُ فِي سَبِيلِهِ قَالَ قُلْتُ أَيُّ الرِّقَابِ أَفْضَلُ قَالَ أَنْفَسُهَا عِنْدَ أَهْلِهَا وَأَكْثَرُهَا ثَمَنًا قَالَ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ أَفْعَلْ قَالَ تُعِينُ صَانِعًا أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ ضَعُفْتُ عَنْ بَعْضِ الْعَمَلِ قَالَ تَكُفُّ شَرَّكَ عَنْ النَّاسِ فَإِنَّهَا صَدَقَةٌ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حَبِيبٍ مَوْلَى عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي مُرَاوِحٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَتُعِينُ الصَّانِعَ أَوْ تَصْنَعُ لِأَخْرَقَ
A y’a fɔ n ye ko [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] y’a fɔ an ye ko [Hamadu bin Zaid] y’a fɔ an ye [Hisham bin Urwah]. -lakali wɛrɛ la a fɔra- y’a fɔ an ye [Khalaf bin Hisham] ani lafazh ye ale ta ye, a y’a fɔ an ye [Hamadu bin Zaid] ka bɔ [Hisyam bin Aruba] ka bɔ [a facɛ] ka bɔ [Abu Murawih al-Laitsi] ka bɔ [Abu Dzar] ka bɔ [Abu Dzar] a ko: ‘Ne tun be ‘Raullahulahualake, . Arulila! Kɛwale juman lo kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan? ’ Rasulullah y’a jaabi ko: ‘Aw ka la Ala la, aw ka jija a ka sira kan’. N’ y’a ɲininga ko: ‘Baaraden juman lo kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘Baarakɛla min ka fisa n’a tigi ye, min sɔngɔ ka gwɛlɛ ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘N’ tɛ se k’o kɛ do?’ Rasulullah y’a jaabi ko: ‘I be se ka mɔgɔw dɛmɛ minw be baara kɛ wala ka baara kɛ mɔgɔw ye minw tɛ baara la’. N y’a ɲininga tugun ko: ‘E Ala ka ciden! E be mun lo miiri n’ tɛ se ka kɛwale dɔw kɛ? ’ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a jaabi ko: ‘I ka kan k’i ka kojuguw dabila mɔgɔ wɛrɛw kan bari o ye saraka ye min bɔra i yɛrɛ la’. A y’a fɔ an ye [Muhamadu bin Rafi’] ani [Abdu bin Humaid], [Abdu] ko, a y’a fɔ an ye, ani [Ibnu Rafi’] ko, a y’a fɔ an ye ko [Abdurrazzaq] y’a fɔ an ye [Ma’mar] ka bɔ [az-Zuhri] ka bɔ [Habib] azur-Zuwah bin jɔn kɔrɔ la, az-Zubair] ka bɔ [Abu Murawih] ka bɔ [Abu Dzar] ka bɔ cira sallallaahu ‘alaihi wasallam fɛ ni hadisi ɲɔgɔn ye, a dɔrɔn ko ‘I be baarakɛlaw dɛmɛ walima ka baara di mɔgɔw ma minw tɛ baara kɛ’.
Imam Muslim : 120
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ الْعَيْزَارِ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِيَاسٍ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ الصَّلَاةُ لِوَقْتِهَا قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ قَالَ قُلْتُ ثُمَّ أَيٌّ قَالَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمَا تَرَكْتُ أَسْتَزِيدُهُ إِلَّا إِرْعَاءً عَلَيْهِ
A fɔra an ye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] y’a lakali an ye [Ali bin Mushir] ka bɔ [ash-Syaibani] ka bɔ [al-Walid bin al-Aizar] ka bɔ [Sa’ad bin Iyas Abu Amru ash-Syaibani] ka bɔ [Abdullah bin Abu Sayiba] la i n’a fɔ Ala ka Mas’ud, a y’a fɔ cogo min na. ‘alaihi wasallam, ‘Wale ɲuman jumɛn lo kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ bɛɛ kan? ’ A y’a jaabi ko: ‘Aw ka delili kɛ wagati bɛnnin na’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo bena kɛ tugun?’ A y’a jaabi ko: ‘A y’a yɛrɛ di a bangebaga fila bɛɛ ma’. N’ y’a ɲininga tugun ko: ‘O tuma na, mun lo bena kɛ tugun?’ A y’a jaabi ko: ‘Aw ka kɛlɛ kɛ Ala sira kan’. O kɔ, n’ ma ɲiningali wɛrɛ kɛ tugun sabu n’ tun b’a dusukunnakow latangara dɔrɔn.’